XEM QUẢ BIẾT CÂY

Chúa Giêsu m�i g�i chúng ta đ� cao cảnh giác trước thói giả hình. Bao lâu giữa ni�m tin và cuộc sống còn có khoảng cách, thì bấy lâu chúng ta vẫn còn là những kẻ giả hình; trên cây đức tin của chúng ta chỉ có những quả xấu; cuộc sống chỉ còn là những phản từ, hay nói theo ngôn ngữ quen thuộc: chúng ta làm ố danh sự đạo.

Trang Tin Mừng hôm nay là một phần của bài giảng v� đạo lý mà Thánh sử Mat-thêu đã thâu tóm, tổng hợp lại và đặt ngay sau bài giảng Trên Núi như là những hành vi đạo đức mà một ngư�i môn đệ của Chúa Giêsu phải có. “Cây nào trái ấy� là chủ đ� của đoạn Tin Mừng này và cũng là l�i Chúa Giêsu răn dạy các môn đệ phải cẩn tr�ng và chú ý.

Câu 15 mở đầu với l�i cảnh báo “Anh em hãy coi chừng các ngôn sứ giả…�. Chúa Giêsu báo động là có các ngôn sứ giả. Chúng ta biết trong Cựu ước, các ngôn sứ là những ngư�i được Thiên Chúa sai đến để nói L�i Chúa với dân, chẳng hạn như ngôn sứ Isaia, Jeremia…Còn đây là những ngư�i mà Chúa Giêsu nói rõ: “H� đội lốt chiên… bên trong là sói dữ tham mồi� (c.15b).

B� ngoài trông có vẻ h� hi�n lành, ngoan ngoãn, đạo đức, thánh thiện, nhưng đó chỉ là cái v� mà Chúa Giêsu có lần tố cáo “là những mả tô vôi�; còn lòng dạ h� như những con sói chực vồ, nuốt lấy con mồi. �ó là những kẻ nhân danh đi�u tốt, sự lành mà giảng dạy đi�u xấu, sự ác. Những ngôn sứ giả ấy ở ngay trong lòng Giáo Hội.

Trước những con ngư�i như thế, ngư�i môn đệ cần biết phân biệt đâu là thật, đâu là giả. Ngư�i môn đệ ấy không để lòng mình xuôi theo những ngụy biện giả dối. Bằng cách nào? Chúa Giêsu nói tiếp: “Cứ xem h� sinh hoa quả nào, thì biết h� là ai�. Vậy tiêu chuẩn để phân định là xem hành động của h�, nhìn vào cuộc sống của h� có phục vụ cho �ức Ki-tô không? ��i sống của h� có ch�n con đư�ng Thập Giá của �ức Ki-tô hay theo ý riêng, sở thích của h�.

Xem quả thì biết cây. Chúa Giê-su áp dụng nguyên tắc vàng đó cho việc phân định hành vi tốt xấu của con ngư�i. Theo kinh nghiệm thông thư�ng v� trồng tr�t, cây giống tốt sẽ sinh trái ngon ng�t; và ngược lại cây giống yếu chỉ có thể sinh trái chua chát quắt queo. Chúa Giê-su dạy muốn phân định một ngôn sứ giả hay thật đừng chỉ dựa vào một số hành vi bên ngoài và nhất th�i. Trái lại hoa trái đạo đức đích thực phải là kết quả của cả cuộc sống lâu dài b�n bỉ và sâu thẳm từ trong tâm hồn.

Chúa Giêsu khẳng định rõ hơn: “Ở bụi gai, không có nho mà hái? Trên cây găng không có vả mà bẻ?� (c.16). Và Ngài kết luận: “Cây tốt sinh trái tốt và ngược lại cây xấu sinh trái xấu� (c.17). �ây là định luật tất nhiên. Bởi thế nhà nông luôn vun xới, chăm bón cho cây mình xanh tươi để đạt kết quả tốt nhất. Còn những cây m�c nơi hoang địa thiếu nước, vắng ngư�i chăm bón… thì làm sao có hoa thơm trái ng�t được. Và Chúa Giêsu nói thêm: “Cây tốt không thể sinh quả xấu, cũng như cây xấu không thể sinh trái tốt� (c.18).

�ối với cây cối tự nhiên là thế. Xấu, tốt của hạt giống, cây trồng không thể thay đổi được. Nhưng đối với con ngư�i tính xấu, tốt không do bản tính vì ông cha ta có câu “Nhân chi sơ, tính bản thiện�. Ngay từ ban đầu Thiên Chúa dựng nên m�i sự đ�u tốt lành, nhưng vì lạm dụng tự do, con ngư�i đã sa ngã và phạm tội chống lại ý Thiên Chúa. Vì thế, tốt xấu là tùy thuộc vào trách nhiệm của mỗi ngư�i và có thể đổi thay.

Câu 19 như một l�i quyết định trong ngày chung thẩm, cũng là ngày mà mỗi ngư�i trình diện trước ngai tòa Thiên Chúa để trả l�i v� những hành vi của mình: “Cây nào không sinh quả tốt, sẽ bị chặt đi và quẳng vào lửa� (c.19). L�i này tiên báo v� cuộc sống mai hậu và cũng là l�i cảnh tỉnh mỗi ngư�i chúng ta ý thức và có trách nhiệm v� sự tự do của mình. Như một cây không sinh trái tốt sẽ bị bứng rễ và quẳng vào lửa, chúng ta sẽ phải trả l�i v� những “nén bạc� Chúa trao mà ta đã không làm sinh lợi và còn đem chôn vùi dưới đất.

Ta thấy Thánh Matthêu không có ý nhấn mạnh v� ngày phán xét chung cuộc, nhưng chỉ là một l�i cảnh tỉnh những ngư�i môn đệ biết phân biệt và nhận ra những con sói trong bầy chiên: “Cứ xem h� sinh hoa quả nào, thì biết h� là ai?� (c.20).

� tưởng này được lập lại lần thứ 2 như một l�i tóm kết v� ý chính của đoạn Tin Mừng. �ể ngay sau đó, Thánh sử trình bày v� tính cách của ngư�i môn đệ chân chính như một cách đối lập làm nổi bật vấn đ�.

Ngày nay trong Giáo Hội chúng ta không thiếu những  “con sói đội lốt chiên�. Những con sói ấy len l�i trong hàng giáo sĩ, tu sĩ, giáo dân. Trước tiên, chúng ta hãy cầu nguyện cho Giáo Hội và cho chính mỗi ngư�i chúng ta, biết nhận ra tính “sói tham mồi� trong con ngư�i mình, để khiêm tốn đi theo lối đư�ng của �ức Ki-tô, theo sự hướng dẫn của Giáo Hội, để bớt đi những ngôn sứ giả, để danh Thiên Chúa được rạng rỡ vinh quang. 

Một cuộc sống thánh thiện lúc nào cũng có âm hưởng trên ngư�i khác, một chứng tá đức tin luôn có sức đánh động ngư�i khác. �ó có thể là ý tưởng nổi bật trong Tin Mừng hôm nay. Chúa Giêsu nói đến trái tốt từ cây tốt. Qua kiểu nói này, hẳn Chúa Giêsu muốn nói đến những thể hiện đích thực của lòng tin: một đức tin chân thật luôn đi đôi với việc làm cụ thể. Chính Ngài đã nói: “Không phải những ai nói: Lạy Chúa, lạy Chúa, là được vào Nước Tr�i, mà chỉ những ai thực hành ý Chúa mới được vào mà thôi.� Thánh Giacôbê đã lấy lại giáo huấn này khi Ngài viết “�ức tin không việc làm là đức tin chết tận gốc rễ.�

Hẳn ta còn nhớ Thánh Phaolô đã nhắn nhủ tín hữu Côrintô: Những ngư�i rước Mình Thánh Chúa mà vẫn tiếp tục sống trong chia rẽ và kỳ thị, là những ngư�i sống trong mâu thuẫn không thể chấp nhận được, và h� rước Mình Thánh Chúa một cách bất xứng. Bí tích Thánh Thể không thể tách r�i kh�i giới răn yêu thương: ngư�i ta không thể rước Mình Thánh Chúa mà đồng th�i lại sống xa lạ với anh em đang bị đói khát, đau yếu, tù đày. Từ việc rước lễ phải nẩy sinh trong chúng ta sức mạnh của ni�m tin yêu khiến chúng ta cởi mở với tha nhân, có lòng từ bi đối với những ngư�i sống trong túng thiếu và quẫn bách.

�ức Giáo Hoàng Phaolô VI đã nói: “Con ngư�i ngày nay cần chứng nhân hơn là thày dạy�. Do đó, ta được kêu m�i cầu nguyện cho các cha mẹ đang vất và nuôi dạy con cái; cầu nguyện cho những nhà lãnh đạo quốc gia biết tìm chân lý để phục vụ; và cầu nguyện cho những ngư�i có trách nhiệm hướng dẫn dân Chúa, để cho l�i nói và đ�i sống nên một và xin Chúa giúp h� khi giảng dạy phải biết tránh.

Con đư�ng để trổ sinh hoa trái tốt đẹp là con đư�ng mà Chúa Giêsu vạch ra: “Ai ở lại trong Thầy và Thầy ở lại trong ngư�i ấy, thì ngư�i ấy sinh nhi�u hoa trái� (Ga 15,4). Thế nhưng chúng ta thư�ng dễ bị ảnh hưởng bởi những thói tục xấu hơn là tập theo những nhân đức tốt. Là môn đệ Chúa Kitô chúng ta dám lội ngược dòng, dám nói “không� với đi�u xấu, dù đi�u xấu đó có đông ngư�i theo; vì “cửa hẹp và đư�ng chật thì đưa đến sự sống nhưng ít ngư�i tìm được lối ấy� (Mt 7,14).

Huệ Minh