«Lạy Chúa, xin Chúa tha thứ cho bao nhiêu là điá»u tà n ác»,
Äức Phanxicô viết trong sổ lưu niệm cá»§a trại táºp trung.
Ngược vá»›i Äức Gioan-Phaolô II đã viếng trại ngà y 7 tháng 6-1979 (lần đầu tiên khi ngà i là giáo hoà ng), Äức Bênêđictô XVI viếng trại ngà y 28 tháng 5- 2006, Äức Phanxicô Ä‘ang ở Ba Lan trong những ngà y JMJ, ngà i đã chá»n giữ thinh lặng khi ở trong các trại Auschwitz và Birkenau, sáng thứ sáu 29 tháng 7-2016.
Như các vị tiá»n nhiệm cá»§a mình, ngà i đã buồn bã Ä‘i bá»™ qua cổng trại danh tiếng «Việc là m mang đến tá»± do, arbeitmachtfrei», sau đó ngà i thinh lặng cầu nguyện lâu trước «tòa kháng cáo» không xa «bức tưá»ng cá»§a cái chết», nÆ¡i hà nh quyết các ngưá»i bị bắt giữ.
«Lạy Chúa, xin thương xót dân Ngà i, lạy Chúa, xin Chúa tha thứ cho bao nhiêu là điá»u tà n ác»
Kế đó ngà i ngồi tưởng niệm, không nói má»™t lá»i trong phòng giam Thánh Maximilien Kolbe, ở lốc 11 cá»§a tòa nhà 18. Linh mục Kolbe ngưá»i Ba Lan, nhà trà thức và là ngưá»i có Ä‘á»i sống thiêng liêng cao cả, cha đã hy sinh mạng sống mình để cứu má»™t ngưá»i bị bắt giam khác, má»™t ngưá»i cha gia đình. Nhưng cha đã chết vì đói cách đây 75 năm, trong những Ä‘iá»u kiện cay đắng, cha chứng kiến đến cùng các bà n đồng đội cá»§a mình cÅ©ng bị lên án như mình.
Trong Thế chiến Thứ nhất, hÆ¡n má»™t triệu ngưá»i bị thanh toán ở hai trại nà y, trong đó có hÆ¡n 900 000 ngưá»i là ngưá»i Do Thái.
Trong sổ và ng, Äức Phanxicô đã viết bằng tiếng mẹ đẻ cá»§a mình: ««Lạy Chúa, xin Chúa tha thứ cho bao nhiêu là điá»u tà n ác»,.
Ngà i đã ôm hôn các ngưá»i sống sót, trong số nà y có những ngưá»i bây giỠđã trăm tuổi. Sau đó, ngà i Ä‘i xe Ä‘iện đến đưá»ng xe lá»a, tại đây ngà i chầm cháºm Ä‘i bá»™ dá»c đưá»ng rầy xe lá»a buồn thảm dẫn đến các lò hÆ¡i ngạt và lò thiêu ở trại Birkenau bên cạnh.
Sau khi thinh lặng tưởng niệm, ngà i chà o há»i 25 ngưá»i Công ChÃnh trong số các quốc gia, những ngưá»i nà y đã liá»u mạng sống mình để cứu ngưá»i Do Thái trong thá»i chiến tranh. Trong khi ngà i tưởng niệm, má»™t thượng giáo sÄ© hát Thánh vịnh 130 bằng tiếng hêbrÆ¡. Má»™t linh mục Ba Lan đã dịch lại.
«Tôi muốn đến nơi kinh hoà ng nà y không diễn văn, không ai, chỉ một mình với những gì cần thiết nhất, chỉ đến và cầu nguyện. Xin Chúa cho tôi ơn để khóc.»
Trên chuyến bay từ Albania vá» Rôma ngà y 26 tháng 6-2016, Äức Phanxicô đã nói lên ý định muốn thinh lặng khi đến các nÆ¡i nà y: «Tôi muốn đến nÆ¡i kinh hoà ng nà y không diá»…n văn, không ai, chỉ má»™t mình vá»›i những gì cần thiết nhất, chỉ đến và cầu nguyện. Xin Chúa cho tôi Æ¡n để khóc.»
Còn vá» phần Äức Bênêđictô XVI, khi lên tiếng, ngà i đã phải xin lá»—i: «Gần như không thể nói gì khi ở nÆ¡i kinh hoà ng nà y, nÆ¡i tÃch tụ các tá»™i ác chống Chúa, chống con ngưá»i, những Ä‘iá»u tà n ác không có gì so sánh trong lịch sá», và đặc biệt khó khăn và ức hiếp cho má»™t kitô hữu và cho má»™t giáo hoà ng đến từ nước Äức. Ở đây, lá»i không thốt ra được. Táºn cùng chỉ là má»™t thinh lặng kinh hoà ng. Má»™t thinh lặng như tiếng kêu, kêu lên Chúa: Tại sao Chúa vẫn thinh lặng? Là m thế nà o Chúa có thể bao dung cho tất cả những chuyện nà y?»
Äức Gioan-Phaolô II đã cá» hà nh thánh lá»… tưởng niệm Linh mục Kolbe – ở ven bá» nhưng bên ngoà i trại -, và ngà i thưá»ng đến nÆ¡i nà y trước khi là giáo hoà ng. «Vì thế tôi không thể không đến đây khi đã là giáo hoà ng, ngà i nhấn mạnh giải thÃch trong lần đầu ngà i đến. Và ngà i nói thêm: «Tôi đến (…) vì nhân loại (…) vì sẽ không đúng lý cho ai đến đây mà dá»ng dưng. (…) như thá» Auschwitz là tiêu cá»±c vá»›i lương tâm nhân loại…»
Äức Phanxicô là giáo hoà ng Châu Mỹ La Tinh đầu tiên, ngà i không có má»™t nét riêng tiêu cá»±c nà o mang tÃnh Âu châu cá nhân để giải quyết vấn đỠquá tế nhị và nhạy cảm nà y. HÆ¡n nữa, từ lâu ngà i đã có các quan hệ cá nhân tốt vá»›i cá»™ng Ä‘oà n Do Thái. Như thế, trong tương quan là bạn, chứ không phải là giáo hoà ng, nên đã là m cho ngà i hoà n toà n có tá»± do. Còn vá» chuyện Äức Bênêđictô XVI đặt câu há»i vá» sá»± thinh lặng cá»§a Chúa trước nạn diệt chá»§ng ngưá»i Do Thái, thì đó cÅ©ng là câu há»i Ä‘au nhói cá»§a cá»™ng Ä‘oà n Do Thái sau chiến tranh, Äức Phanxicô sẽ chỉ có thể mang đến má»™t câu trả lá»i theo cách cá»§a ngà i, và o chiá»u thứ sáu nà y khi ngà i Ä‘i đà ng thánh giá vá»›i các ngưá»i trẻ ở Krakow.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch

