Ở giáo xứ nÆ¡i tôi Ä‘ang sống, tiến trình đô thị hóa quá nhanh. Chỉ trong vòng trên dưới mưá»i năm nay mà ngưá»i ta không còn nhìn thấy bất cứ má»™t cánh đồng nà o. Má»i nÆ¡i, má»i chá»— trên quê hương tôi, bây giá» chỉ là khu công nghiệp, sân gôn, nhà máy, chợ búa, quán xá, nhà hà ng, vÅ© trưá»ng, nhà trá», bụi, khói… Äiá»u đó cÅ©ng có nghÄ©a là ngưá»i ta đã giết chết sá»± thÆ¡ má»™ng cá»§a quê hương tôi để đổi lấy đồng tiá»n, đổi lấy các phương tiện là m già u cho má»™t số Ãt ngưá»i thuá»™c tầng lá»›p cao, còn ngưá»i nghèo lại cà ng bị rốc sạch. Ngưá»i nghèo vốn đã nghèo, lại cà ng nghèo nà n hÆ¡n vá» váºt chất, sức khá»e, kiến thức… Nhìn há» sống trong những căn nhà trá» cháºt hẹp, ổ chuá»™t, phải là m việc tăng ca liên tục từ sáng sá»›m đến tối mịt, phải ăn uống kham khổ, tÃch cóp từng đồng bạc lẻ… tháºt đáng thương tâm.
Tình trạng đô thị hóa ngà y cà ng mạnh như thế, lôi kéo nhiá»u ngưá»i trẻ từ khắp má»i miá»n đất nước vá» tìm việc là m, kiếm kế sinh nhai. Bởi thu hút quá nhiá»u cư dân xa lạ, vì thế, gây ra không Ãt bất ổn cho Ä‘á»i sống công cá»™ng, Ä‘á»i sống tôn giáo.
Bà tÃch hôn nhân cÅ©ng là má»™t trong những vấn đỠnan giải vốn đã có nhiá»u nố khó giải quyết, bây giá» cà ng tăng lên vá»›i tốc độ nhanh. Nhất là tình trạng sống trước hôn nhân bừa bãi, ngừa thai nhân tạo, nạo phá thai, hôn nhân khác đạo… Ä‘ang ngà y cà ng là những vấn đỠnổi cá»™m. Trong nhiá»u bà i viết trước, tôi đã đỠcáºp đến vấn đỠnạo phá thai. Hôm nay, tôi sẽ chú ý đến vấn đỠhôn nhân khác đạo.
1. Tự do cá nhân.
Thiên Chúa, dù là Chúa Tể trá»i đất, Äấng tạo thà nh má»i sá»±, luôn luôn quan phòng yêu thương và gìn giữ má»i sá»±, vẫn không bao giỠáp đặt quyá»n thá» phượng má»™t mình Ngưá»i trên má»i thụ tạo. Äúng hÆ¡n, Ngưá»i tá» cho ta thấy tình yêu cá»§a Ngưá»i, để má»i gá»i ta tôn thá» Ngưá»i. Thiên Chúa hoà n toà n trao cho ta tá»± do để ta đón nháºn hay không đón nháºn Ngưá»i. ChÃnh Chúa Giêsu đã cho ta thấy quyá»n tá»± do lá»±a chá»n nà y trong lá»i căn dặn trước khi sai bảy mươi hai môn đệ lên đưá»ng truyá»n giáo: “…Và o bất cứ thà nh nà o mà được ngưá»i ta tiếp đón, thì cứ ăn những gì mà ngưá»i ta dá»n cho anh em… Nhưng và o bất cứ thà nh nà o mà ngưá»i ta không tiếp đón, thì anh em ra các quảng trưá»ng mà nói: ‘Ngay cả bụi trong thà nh các ông dÃnh chân chúng tôi, chúng tôi cÅ©ng xin giÅ© trả lại các ông’†(Mt 10, 1-12).
ChÃnh vì thế, ngưá»i yêu cá»§a bạn có theo đạo hay không là chuyện cá»§a há». Còn nhiệm vụ cá»§a bạn là bảo vệ đức tin đến cùng và chân thà nh giá»›i thiệu đức tin ấy như là gia sản quý giá trên ná»n tảng cá»§a Lá»i Chúa và giáo huấn cá»§a Há»™i Thánh.
2. Gia sản quý giá:
Không ai muốn tặng ngưá»i mình yêu cá»§a xấu. Äức tin là gia sản lá»›n, là tà i nguyên quý giá không thể tìm thấy bất cứ nÆ¡i đâu ngoà i Thiên Chúa. Hiểu được tầm quan trá»ng cá»§a đức tin không thể có bất cứ Ä‘iá»u gì sánh vÃ, ta kêu má»i má»i ngưá»i, trong đó có ngưá»i ta yêu, ngưá»i mà ta sẽ hiến trá»n Ä‘á»i mình để sống vá»›i, nháºn lãnh kho tà ng đức tin nhằm cùng ta chiếm lÄ©nh hạnh phúc.
Nhưng đó không chỉ là hạnh phúc Ä‘á»i thưá»ng. Kho tà ng vô giá cá»§a đức tin cho ta biết, hạnh phúc mà ta chiếm lÄ©nh là hạnh phúc trưá»ng cá»u, thứ hạnh phúc chỉ có nÆ¡i lòng Thiên Chúa, là m cho ta được sống bằng chÃnh sá»± sống cá»§a Thiên Chúa.
Gia sản mà đức tin mang lại quá lá»›n lao, vì thế, vô phúc cho ngưá»i dám đánh đổi cả kho tà ng lá»›n như thế để chỉ nháºn lấy cái tạm bợ. Ngưá»i chối bỠđức tin mà mình Ä‘ang có, sẽ là ngưá»i khá» dại không ai bằng. Cà ng khá» dại và đáng khinh thưá»ng hÆ¡n, khi ta dám từ bỠđức tin để chạy theo cái mà ta gá»i là “tình yêuâ€, nhưng thá»±c chất, chỉ là má»™t thứ tình yêu tạm bợ cá»§a những con ngưá»i dà nh cho nhau; có khi chỉ là sá»± nông nổi cá»§a đôi lứa, tháºm chà chỉ là giả trá, là nhằm chiếm Ä‘oạt thân xác cá»§a nhau.
Bởi đó, má»™t mặt, gia sản quý giá cá»§a đức tin đòi ta phải trung thà nh suốt cả Ä‘á»i, mặt khác, ta có trách nhiệm phải má»i gá»i anh chị em cá»§a mình nháºn lãnh. Tuy nhiên, trong cả hai trưá»ng hợp: bản thân ta và ngưá»i được ta má»i gá»i Ä‘á»u có tất cả tá»± do. NghÄ©a là ta có thể giữ đức tin, mà nhiá»u khi rất Ä‘au đớn vì phải hy sinh má»™t tình cảm nà o đó. Ta cÅ©ng có thể chá»n sá»± khá» dại: bỠđức tin để có bằng được thứ tình cảm nà o đó ở Ä‘á»i. CÅ©ng váºy, ngưá»i mà ta má»i gá»i cÅ©ng có quyá»n chá»n lá»±a: theo hay không theo đức tin như chÃnh bản thân ta.
Tuy nhiên, bỠđức tin để quyến luyến vợ hay chồng, để xây dá»±ng gia đình vá»›i ngưá»i ngoà i Công giáo, nếu có hạnh phúc thì không nói là m chi. Nhưng sá»± Ä‘á»i chẳng ai có thể há»c được chữ ngá». Chẳng may, và i năm, ngay cả và i chục năm sau khi sống chung, hạnh phúc rạn vỡ, thì tháºt là ê chá», Ä‘au đớn và tá»§i nhục: Bởi vừa mất cả gia đình, mất cả ngưá»i bạn trăm năm, Ä‘á»i sống tôn giáo cÅ©ng tan mất. Có ngưá»i sau khi mất hết, lại trở vá» vá»›i đức tin, trưá»ng hợp nà y, Thiên Chúa vẫn chỉ đứng hà ng thứ hai sau vợ hay chồng cá»§a mình. Nếu còn vợ hay chồng, có khi Chúa sẽ còn ở xa lắm!
Äà ng khác, ngưá»i có đức tin, có luáºt Thiên Chúa và luáºt Há»™i Thánh giám há»™, vẫn có thể phản bá»™i khế ước hôn nhân, huống hồ ngưá»i chẳng có đức tin. Äà nh rằng, có rất nhiá»u ngưá»i ngoại giáo rất tốt. Tốt hÆ¡n cả ngưá»i Công giáo là đà ng khác. Nhưng ai dám chắc kẻ Ä‘i bên cạnh mình là ngưá»i tốt trăm phần trăm. Trao thân gởi xác cho ai là chÆ¡i trò cút bắt vá»›i ngưá»i đó. Trong trò chÆ¡i tình yêu đôi lứa và tình yêu vợ chồng, Ä‘uổi bắt cách trá»n vẹn ngưá»i mình yêu không dá»… chút nà o. Ai dám chắc mình đã nắm chắc ngưá»i mình yêu trong tay? Vì thế, sá»± phản bá»™i vẫn là điá»u có thể xảy ra. Thá»±c tế, đối vá»›i nhiá»u cặp vợ chồng, sá»± phản bá»™i đã từng xảy ra tháºt. Trong trưá»ng hợp nà y, nếu là ngưá»i Kitô giáo, chà Ãt là luáºt đạo còn có thể xen và o lương tâm cá»§a ngưá»i phản bá»™i để mà cắn rứt. Nếu đó không phải là ngưá»i Kitô giáo thì sao? Liệu luáºt dân sá»± vá» hôn nhân gia đình có đủ mạnh để giáo dục lương tâm?
Chá»n lá»±a nà o cÅ©ng có cái giá phải trả. Tin nÆ¡i tình yêu cá»§a Chúa, để tôn thá» Ngưá»i, Æ¡n cứu độ Chúa ban cho nhân loại, đương nhiên thuá»™c vá» chúng ta: “Ai tin và chịu phép rá»a, sẽ được cứu độ†(Mc 16, 16a). Và : “Khá lắm! Hỡi đầy tá»› tà i giá»i và trung thà nh! ÄÆ°á»£c giao Ãt mà anh đã trung thà nh, thì tôi sẽ giao nhiá»u cho anh. Hãy và o mà hưởng niá»m vui cá»§a chá»§ anh†(Mt 25, 21). Còn chá»n lá»±a Ä‘i ngoà i Thiên Chúa, tách mình khá»i ảnh hưởng cá»§a Thiên Chúa trên cuá»™c Ä‘á»i ta, Ä‘iá»u tất yếu sẽ là : “Ai không tin thì sẽ bị kết án†(Mc 16, 16b). Và : “…Trong ngà y ấy, thà nh Xôđôma còn được xá» khoan dung hÆ¡n thà nh đó†(Mt 10, 1-12).
3. Thiên Chúa là Äấng má»i ngưá»i phải tôn thá».
Chân lý Chúa là Thiên Chúa duy nhất, ngoà i Ngưá»i ra không có thần nà o khác, phải phụng thá» má»™t mình Thiên Chúa, là chân lý ngà n Ä‘á»i, được nhắc Ä‘i nhắc lại suốt dòng lịch sá» cứu độ. Äặc biệt, khi ban lá» luáºt cho dân, Chúa đã ban chân lý nà y là m lá» luáºt đứng hà ng đầu mà dân phải sống: “Ngươi không được có thần nà o khác đối nghịch vá»›i Ta†(Änl 5, 7; Xh 20, 2-5). Há»™i Thánh không ngừng Ä‘á»c lại chân lý nà y trong kinh Mưá»i Äiá»u Răn: “Thứ nhất thá» phượng má»™t Äức Chúa Trá»i và kÃnh mến Ngưá»i trên hết má»i sá»±â€.
Äến thá»i Tân Ước, Chúa Giêsu tiếp tục nhắc lại mệnh lệnh tôn thá» má»™t mình Chúa mà Cưụ Ước đã từng đặt trách nhiệm nặng cho những ai Ä‘i ngoà i chân lý nà y: “Ngươi phải bái lạy Äức Chúa là Thiên Chúa cá»§a ngươi, và phải thá» phượng má»™t mình Ngưá»i mà thôi†(Lc 4, 8. xem Änl 6, 13). Chúa Giêsu đòi ta phải “yêu mến Äức Chúa, Thiên Chúa cá»§a ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết sức lá»±c†(Lc 10, 27. xem Änl 6, 4-6).
Nhá» mạc khải cá»§a Thiên Chúa, ta biết, chỉ có má»™t mình Thiên Chúa là Äấng đáng tôn thá». Ta không bao giỠđược phép đặt bất cứ thụ tạo nà o ngang hà ng vá»›i Thiên Chúa. Bởi không bao giá» có bất cứ cái gì ngoà i Thiên Chúa là thần. Ngưá»i là vị thần duy nhất phải được ta tôn thá» cả “trong tinh thần và chân lý†(Ga 4, 23). Lý do lá»›n buá»™c má»i ngưá»i không trừ ai, phải tôn thá» Thiên Chúa là vì: “Ngưá»i là Thiên Chúa, là Äấng sáng tạo và cứu chuá»™c, là Chúa và Thầy cá»§a má»i loà i, là tình yêu vô biên và già u lòng thương xót†(GLCG 2096).
Như váºy, tá»± bản chất, lẽ ra con ngưá»i phải là con ngưá»i thuá»™c vá» Thiên Chúa, đương nhiên phải thần phục Ngưá»i. Nhưng nhiá»u anh chị em xung quanh ta, vá»›i những lý do khác nhau, đã xa rá»i, hoặc chưa từng nháºn biết Thiên Chúa. Vì thế, ta có má»i gá»i bạn bè, ngưá»i yêu, thân quyến… theo đạo, thì cÅ©ng chỉ là giúp há» tìm lại lợi Ãch lá»›n lao và quan trá»ng nhất cá»§a Ä‘á»i ngưá»i, há» không thể tìm được bất cứ nÆ¡i đâu. Äó cÅ©ng chỉ là tìm cách đưa há» vá» lại vá»›i nguồn gốc Ä‘Ãch thá»±c cá»§a mình, vá» lại vá»›i Äấng Ä‘ang tha thiết tìm kiếm và chỠđợi há», chỠđợi má»—i má»™t con ngưá»i. Hình ảnh ngưá»i cha chỠđợi trong mòn má»i, để đến má»™t ngà y, vui mừng đón nháºn lại ngưá»i con lưu lạc trở vá» trong dụ ngôn Ngưá»i Cha nhân từ (Lc 15, 11-32) và hình ảnh ngưá»i chá»§ Ä‘i tìm con chiên lạc, “và sau khi tìm thấy, ngưá»i đó vui mừng vác chiên trên vai, trở vá» nhà , kêu bạn hữu và những ngưá»i lân cáºn mà nói rằng: ‘Anh em hãy chia vui vá»›i tôi, vì tôi đã tìm thấy con chiên lạc†(Lc 15, 5-6), nói lên tất cả tình yêu thương không tà i nà o diá»…n tả nổi cá»§a Äấng là Thiên Chúa đã trót cất công Ä‘i tìm, và tìm đến cùng thụ tạo mang chÃnh hình ảnh cá»§a mình.
Vì lẽ, Thiên Chúa là Äấng đáng tôn thá», là Äấng tha thiết ngá» lá»i và không ngừng tìm kiếm từng ngưá»i trong cõi Ä‘á»i như thế, Ngưá»i trở thà nh quà tặng tuyệt đối cao cả là chÃnh bản thân Ngưá»i cho trần gian. Bởi đó, khi má»i gá»i anh chị em cá»§a mình nhìn nháºn, tôn thá» Thiên Chúa, cÅ©ng chÃnh là lúc ta trao tặng món quà vô giá cho ngưá»i ta thương mến.
4. Mệnh lệnh truyá»n giáo.
Ngay trong thá»i công khai, cùng lúc vá»›i việc rao giảng Tin Mừng, Chúa Giêsu đã từng dạy phải loan truyá»n giáo huấn cá»§a Chúa: “Äiá»u Thầy nói vá»›i anh em lúc đêm hôm, hãy nói ra giữa ban ngà y; và điá»u anh em nghe rỉ tai, thì hãy lên mái nhà mà rao giảng†(Mt 10, 26). Chúa cÅ©ng huấn luyện và nhiá»u lần sai các môn đệ cá»§a Ngưá»i ra Ä‘i truyá»n giáo (Mt 10, 1-16; Lc 10, 1-16) như là bằng chứng cá»§a trách nhiệm thuá»™c vá» những ngưá»i sau khi đã lãnh nháºn giáo huấn cá»§a Chúa.
Bởi truyá»n giáo là tâm huyết cá»§a Chúa Giêsu, là mệnh lệnh quan trá»ng mà Ngưá»i nháºn lãnh nÆ¡i Chúa Cha, là lý do lá»›n nhất, nhỠđó nhân loại nháºn biết Thiên Chúa và được cứu độ, Chúa Giêsu đã luôn luôn đặt trách nhiệm giảng dạy con ngưá»i lên hà ng đầu. Bởi nhá» lãnh nháºn giáo huấn cá»§a Ngưá»i, nhân loại được cứu độ, vì thế công tác truyá»n giáo cá»§a Chúa Giêsu nhắm tá»›i Æ¡n cứu độ, cÅ©ng là lý do hà ng đầu để Ngưá»i nháºp thể là m ngưá»i.
Nếu trong Ä‘á»i thưá»ng, lá»i căn dặn cuối cùng cá»§a ai trước khi Ä‘i xa, sẽ là lá»i quan trá»ng nhất, lá»i đáng nhá»› nhất cho tất cả những ngưá»i thân còn lại. Bởi thao thức truyá»n giáo cá»§a Chúa Giêsu lá»›n đến vô cùng như thế, nên nó trở thà nh mệnh lệnh cuối cùng dà nh cho từng ngưá»i Kitô hữu, không miá»…n trừ ai. Ngay sau khi sống lại, trước khi rá»i thế gian vá» cùng Thiên Chúa, Chúa Giêsu đã không để lại Ä‘iá»u gì khác hÆ¡n lá»i di chúc: “Anh em hãy Ä‘i khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho má»i loà i thụ tạo. Ai tin và chịu phép rá»a, sẽ được cứu độ; còn ai không tin thì sẽ bị kết án†(Mc 16, 15-16). Vì là mệnh lệnh cuối cùng, lá»i dạy hãy truyá»n giáo như là tóm kết tất cả má»i giáo huấn cá»§a Chúa Giêsu. Äúng hÆ¡n, má»i giáo huấn cá»§a cả cuá»™c Ä‘á»i trần thế cá»§a Chúa Giêsu, giỠđây cô Ä‘á»ng lại trong di chúc truyá»n giáo nà y. Nó trở thà nh lá»i quan trá»ng nhất, lá»i sống còn cá»§a Há»™i Thánh, lá»i quý giá không thể có gì thay thế cá»§a từng Kitô hữu.
Di chúc truyá»n giáo mang ý nghÄ©a lá»›n lao đến váºy, vì thế, Há»™i Thánh cá»§a Chúa Kitô không ngừng nhắc Ä‘i nhắc lại di chúc nà y, và luôn luôn lao mình hiến thân cho sứ vụ truyá»n giáo. Bằng chứng là chÃnh bản thân các tông đồ và lá»›p lá»›p môn đệ Chúa Kitô, qua má»i thế hệ đã bá» mình, ngã xuống để hạt giống Tin Mừng lá»›n lên.
Thánh Phaolô đã từng khẳng định tầm quan trá»ng cá»§a sứ vụ truyá»n giáo ấy: “Khốn thân tôi, nếu tôi không rao giảng Tin Mừng†(1Cr 9, 16b). Má»™t khi biết rằng, truyá»n giáo là trách nhiệm nặng ná» cá»§a Kitô hữu, thì dù có sóng gió thế nà o, thánh nhân sẽ chẳng bao giá» ná» hà : “Tôi vui mừng được chịu Ä‘au khổ vì anh em. Những gian nan thá» thách Äức Kitô còn phải chịu, tôi xin mang lấy và o thân cho đủ mức, vì lợi Ãch cho thân thể Ngưá»i là Há»™i Thánh. Tôi đã trở nên ngưá»i phục vụ Há»™i Thánh, theo kế hoạch Thiên Chúa đã á»§y thác cho tôi, liên quan đến anh em: đó là tôi phải rao giảng lá»i cá»§a ngưá»i cho trá»n vẹn, rao giảng mầu nhiệm đã được giữ kÃn từ bao thá»i đại và qua bao thế hệ, nhưng nay đã được tá» ra cho các thánh cá»§a Thiên Chúa†(Cl 1, 24-26).
Công Äồng Vaticăn II, khi mở đầu Sắc Lệnh Vá» Hoạt Äá»™ng Truyá»n Giáo cá»§a Há»™i Thánh, đã dứt khoát khẳng định: â€œÄÆ°á»£c Thiên Chúa sai đến muôn dân để nên bà tÃch cứu độ phổ quát, Há»™i Thánh, vì những đòi há»i căn bản cá»§a Công giáo tÃnh và vì mệnh lệnh cá»§a Äấng Sáng Láºp, nhất quyết loan báo Phúc âm cho hết má»i ngưá»i. thá»±c váºy, chÃnh các tông đồ, ná»n tảng Há»™i Thánh, đã theo chân Chúa Kitô, rao giảng lá»i chân lý và khai sinh các giáo Ä‘oà n. Do đó, những ngưá»i kế vị các tông đồ có nhiệm vụ tiếp tục công việc nà y, để ‘Lá»i Chúa được lan trà n và sáng tá»â€™ (2 Th 3, 1), nước Chúa được công bố và thiết láºp khắp trần gian (AG, số 1).
Như váºy, Há»™i thánh cá»§a Chúa Kitô đã không ngừng, và vẫn tiếp tục cưu mang lá»i di chúc cao cả cá»§a Thầy mình là Hãy Truyá»n Giáo, đến lược chúng ta, má»—i Kitô hữu, con cái cá»§a Há»™i Thánh, môn đệ cá»§a Chúa Kitô, lại tiếp tục nối dà i cánh tay cá»§a Chúa Kitô, là m nghÄ©a vụ loan báo Nước Thiên Chúa cho anh chị em cá»§a mình.
Bởi đó, công tác truyá»n giáo là lý do mạnh, lý do hà ng đầu, lý do quan trá»ng trên má»i lý do, để bạn bè má»i gá»i bạn bè, anh chị em má»i gá»i anh chị em, cha mẹ má»i gá»i con cái, vợ chồng, há» hà ng, lối xóm… má»i gá»i nhau nên tông đồ cá»§a Thiên Chúa, là m cho Danh Chúa cả sáng, Nước Chúa trị đến. NhỠđó, má»i ngưá»i nháºn lãnh Æ¡n cứu độ cá»§a Chúa Kitô.
Äặc biệt, những ngưá»i yêu nhau. Há» sẽ là ngưá»i yêu má»i gá»i ngưá»i yêu cá»§a mình tìm vá» chân lý đức tin mà há» Ä‘ang cất giữ, Ä‘ang ấp á»§ trong tim. Há» chia sẻ đức tin cho nhau để má»™t khi nên má»™t cùng nhau trong nghÄ©a vợ chồng, cả hai cùng bước Ä‘i trong ánh sáng cá»§a tình yêu Thiên Chúa, Äấng mà nhá» Ngưá»i, hỠđược chúc phúc để nên nghÄ©a vợ chồng, có nhau trong cùng má»™t mái ấm. Nếu đôi vợ chồng cùng thông chia cho nhau cả Ä‘á»i sống váºt chất, thể chất, tinh thần, và đá»i sống đức tin mạnh như thế, thì ngay sá»± hiệp nhất lá»›n lao ấy, đã là ơn Chúa ban và gìn giữ há». Vá»›i sá»± gắn bó đến cùng trong nghÄ©a vợ tình chồng, cá»™ng vá»›i Æ¡n Chúa lá»›n đến thế, thá» há»i có còn trở lá»±c nà o có thể chia cắt gia đình cá»§a đôi bạn. Vì thế, cùng tâm đầu ý hợp vá»›i nhau suốt cả cuá»™c Ä‘á»i trong cùng má»™t đức tin duy nhất và o Chúa Kitô, Ä‘á»i sống cá»§a há» chẳng những không há» mất mát bất cứ Ä‘iá»u gì, ngược lại tháºt dồi dà o, tháºt phong phú.
5. à kiến cá»§a ngưá»i viết.
Trước hết, phải nói ngay rằng, láºp gia đình vá»›i ngưá»i ngoà i Công giáo vẫn có những thuáºn lợi riêng cá»§a nó, nhất là vá» mặt truyá»n giáo. Nhưng trong phần nà y, chúng ta tạm bá» qua những thuáºn lợi. Äứng trên quan Ä‘iểm cá»§a má»™t linh mục Ä‘ang coi xứ, trong công tác mục vụ cá»§a mình, không Ãt lần phải giải quyết những vấn nạn, trong đó Ä‘a phần là vấn nạn vá» hôn nhân – gia đình, vì thế, tôi muốn trình bà y má»™t chút trăn trở cá»§a mình vá» má»™t khÃa cạnh thưá»ng gặp phải: Hôn nhân khác đạo.
Có lẽ vấn đỠtông giáo, đặc biệt là hôn nhân khác đạo, là vấn đỠkhó khăn không chỉ đối vá»›i các bạn trẻ, các báºc phụ huynh, và những ai có liên quan, nhưng còn là vấn đỠlá»›n mà các mục tá» nhiá»u khi lúng túng, không biết phải giải quyết thế nà o cho tốt đẹp nhất, có háºu nhất.
Không phải tất cả những ngưá»i ngoà i Công giáo lấy ngưá»i Công giáo Ä‘á»u sẵn sà ng chấp nháºn gia nháºp đạo, để cùng sống má»™t lý tưởng cá»§a đức tin Công giáo. Nếu theo láºp trưá»ng cá»§a Há»™i Thánh, không giải quyết cho hôn nhân khác đạo, chÃnh ngưá»i linh mục cảm thấy Ä‘au buồn cho anh chị em giáo dân cá»§a mình vì phải sống “rốiâ€.
Lúc nà y việc chuẩn khác đạo được đặt ra, nhưng vẫn không là cách giải quyết tối ưu. Bởi phép chuẩn là nút dây thắt gút, buá»™c ngưá»i Công giáo phải chung thá»§y má»™t vợ, má»™t chồng suốt Ä‘á»i, trong khi luáºt nà y lại không có hiệu lá»±c trên ngưá»i ngoà i Công giáo. Cho phép chuẩn hôn nhân khác đạo, sẽ giải quyết được vấn đỠhiệp thông trong Há»™i Thánh đối vá»›i ngưá»i Công giáo, nhưng lại gây thiệt thòi cho chÃnh há» nếu Ä‘á»i sống vợ chồng bị rạn nứt. HÆ¡n nữa, lá»i hứa cá»§a bên Công giáo “quyết bảo vệ đức tin khá»i má»i nguy hiểm và xúc phạm†trước khi được chuẩn, không dá»… gì có thể giữ má»™t cách trá»n vẹn. Bởi ngưá»i ngoà i Công giáo phải sống gần ta. Lúc nà o há» vui cùng ta thì không sao, nhưng khi há» buồn vì ta, há» có thể xúc phạm đức tin cá»§a ta bất cứ lúc nà o, ta không dá»… gì kịp ngăn cản hà nh vi hay lá»i nói cá»§a há» xúc phạm đức tin cá»§a ta.
Ngay cả khi bên không Công giáo chấp nháºn gia nháºp đạo Ä‘i nữa, thì đó cÅ©ng chưa phải là cách an toà n nhất để bảo vệ đức tin Công giáo. Bởi bên cạnh nhiá»u ngưá»i có lòng tin chân thà nh, cÅ©ng sẽ có rất nhiá»u ngưá»i theo đạo chỉ để được thà nh hôn vá»›i ngưá»i mình yêu mà thôi.
Hiện nay, có nhiá»u linh mục “thông cảm†vá»›i ngưá»i Công giáo lấy ngưá»i ngoà i Công giáo bằng cách cho há» má»™t năm xưng tá»™i, rước lá»… má»™t lần cách kÃn đáo. Là m như váºy, linh mục đứng vá» phÃa ngưá»i láºp gia đình, nhưng chÃnh linh mục lại cà ng mất bình an, vì Ä‘i ngược giáo huấn cá»§a Há»™i Thánh. Rồi ai sẽ chịu trách nhiệm vá» cuá»™c hôn nhân khi chÃnh ngưá»i linh mục dám vượt qua lá» luáºt Há»™i Thánh? Trong trưá»ng hợp, linh mục vượt qua luáºt Há»™i Thánh, nếu hôn nhân cá»§a hai ngưá»i phối ngẫu không có vấn đỠgì thì thôi, nhưng nếu “cÆ¡m không là nh, canh không ngá»t”, thì ngưá»i linh mục cà ng mất bình an, cà ng già y vò lương tâm, vì cho dù không minh nhiên, nhưng cách mặc nhiên, linh mục đã cho phép há» lấy nhau qua nghÄ©a cỠ“thông cảm†cá»§a mình.
Thông thưá»ng, số đôi hôn phối không cùng tôn giáo, tá»· lệ hạnh phúc còn thấp (nhất là đối vá»›i ngưá»i vợ là ngưá»i Công giáo. Nói như thế, chúng ta không loại trừ nhiá»u trưá»ng hợp hôn nhân khác đạo vẫn có hạnh phúc, trong khi má»™t số hôn nhân cùng đức tin Công giáo lại mất hạnh phúc), trừ trưá»ng hợp ngưá»i Công giáo sống tình trạng mà dư luáºn cách chung gá»i là “bỠđạoâ€, để đẹp lòng chồng hay vợ cá»§a mình. Nhưng ngay cả khi ngưá»i ta “bỠđạoâ€, theo chồng, hay vợ mình, thì sâu thẳm trong lương tâm, ngưá»i bị coi là “bỠđạo†vẫn mất bình an, vẫn bị ná»—i buồn và sá»± tá»§i thân gặm nhấm suốt Ä‘á»i. Má»™t ngưá»i sống trong gia đình, bên cạnh chồng hoặc vợ con cá»§a mình mà suốt Ä‘á»i mang mặc cảm tá»™i lá»—i, suốt Ä‘á»i bị lương tâm cấu xé, là m sao mang lại hạnh phúc lá»›n nhất có thể cho gia đình, cho chồng, cho vợ, cho con cháu mình?
Còn trưá»ng hợp linh mục dứt khoát không cho há» lấy nhau, hoặc hỠđã lấy nhau, linh mục thá»±c hiện đúng theo luáºt Há»™i Thánh đối vá»›i ngưá»i “rốiâ€, chắc chắn đôi hôn phối sẽ bất mãn vá»›i Há»™i Thánh, ngưá»i bên ngoà i Công giáo cà ng không có cái nhìn đúng vá» linh mục nói riêng, Há»™i Thánh nói chung.
Vân vân và vân vân… Vô số những góc cạnh đặt ra đối vá»›i hôn nhân khác đạo và đối vá»›i chÃnh các mục tá». Vì thế, đây là vấn đỠkhông những không đơn giản, mà còn nan giải cá»§a thá»i nay, khi mà giá»›i trẻ thoát ly gia đình quá sá»›m, va chạm vá»›i thế giá»›i bên ngoà i quá nhiá»u, tiếp cáºn quá dá»… dà ng má»i hình thức hoặc má»i phương tiện thông tin và hưởng thụ… Và hình như lấy chồng, lấy vợ ngoại đạo là trà o lưu má»›i? Có khi má»™t đôi bạn sống cạnh nhà nhau, cùng là Công giáo, thương nhau tưởng chừng không thể xa nhau được, đùng má»™t cái, anh thanh niên bá» Ä‘i lấy má»™t cô vợ ngoại giáo táºn đâu đâu Ä‘em vá», chÃnh cô ngưá»i yêu cÅ© cá»§a anh thanh niên còn “ngẩn tò te”, không hiểu nổi tại sao “anh ta chê mình”.
Cách nay chưa lâu, tôi nháºn được từ ngưá»i chịu trách nhiệm cá»§a má»™t website lá thư cá»§a má»™t bạn trẻ xin giúp ý kiến cho trưá»ng hợp cá»§a bản thân vá» vấn đỠhôn nhân vá»›i ngưá»i khác đạo. ChÃnh lá thư nà y gợi hứng cho tôi ná»™i dung cá»§a bà i viết nà y. Tuy nhiên, vá»›i má»™t bà i viết đơn sÆ¡ thế nà y, chưa phải là câu trả lá»i hoà n hảo. Má»™t mặt, vá»›i ná»™i dung bà i viết thế, có ngưá»i đồng ý, và cùng chia sẻ; nhưng chắc chắn cÅ©ng sẽ có ngưá»i không thể chia sẻ vá»›i quan Ä‘iểm cá»§a tôi. Nhưng tôi tin rằng, nó vẫn có lợi cách nà y, cách khác cho ngưá»i cần đến nó. NghÄ© như thế mà tôi đã viết.
Mặt khác, liên quan đến hôn nhân khác đạo còn có nhiá»u Ä‘iá»u khác đặt ra như: Theo đạo là theo ai? Há»™i Thánh nói gì vá» việc chuẩn khác đạo? Có nên ban phép chuẩn khác đạo cách quá dá»… dà ng, nhanh chóng? Chuẩn khác đạo sẽ xảy ra mặt lợi, mặt hại nà o? Theo đạo có phải là bá» cha mẹ như nhiá»u ngưá»i thưá»ng nghÄ©?… tất cả những lý do trên, khiến tôi không muốn đưa ra câu trả lá»i dứt khoát, mang tÃnh áp đặt: được phép hay không được phép thà nh hôn vá»›i ngưá»i ngoà i Công giáo. Chỉ xin ghi chép má»™t và i gợi ý từ suy nghÄ© cá»§a bản thân, để ngưá»i trong cuá»™c tá»± do tìm câu trả lá»i cho mìn: Có nên lấy ngưá»i ngoà i Công giáo hay không.
Lm. JB VŨ XUÂN HẠNH


cám Æ¡n Cha vá» bà i viết và suy tư cá»§a Chacầu nguyện liên lÄ© con tin rồi há» sẽ trở lại vá»›i Chúa là nguồn Æ¡n cứu độ há» va con có 1 cảm nghÄ© cá»§a riêng con khi má»™t ngưá»i công giáo lấy ngưá»i ngoại giáo như Chúa đã má»i gá»i há» trở vá» vá»›i Chúa váºy.nguyện xin Chúa và Mẹ Maria Thanh Giuse giữ gìn Cha….