Äây chÃnh phải là mùa tháºt sá»± Ä‘em lại thoải mái an bình, Ä‘i trước má»™t tháng mở đưá»ng cho Mùa Giáng Sinh tuyệt vá»i (mùa mà ai cÅ©ng mừng vui vá»›i lá»i hứa từ trá»i cao “Bình an dưới thế cho ngưá»i thiện tâmâ€). Tâm tình biết Æ¡n sau khi thá» Æ¡n, kể ra thì chả có chi cao đẹp và ý nghÄ©a hÆ¡n trong cuá»™c sống con ngưá»i.
ÄÆ°á»£c Æ¡n sinh ra là m ngưá»i là điá»u trước tiên phải ghi lòng tạc dạ muôn năm. Từ đó biết quý cuá»™c sống trên trần. ÄÆ°á»£c là m con Chúa và chịu bao nhiêu hồng ân siêu nhiên ngà y nà y qua tháng khác. Liên tục sau đó là trăm ngà n thứ Æ¡n ta nháºn từ tay bao nhiêu ngưá»i khác ngoà i xã há»™i. Æ n đất Mẹ Việt Nam cưu mang ta từ ngà y ra Ä‘á»i. Từ trong nhà ơn cha Æ¡n mẹ, Æ¡n chồng Æ¡n vợ, Æ¡n cả vá»›i đà n con lÅ© cháu, móc nối qua bao nhiêu ân tình đầy vÆ¡i khôn tả. Æ n cả những ngưá»i đã vá» bên kia thế giá»›i mà ta chưa có dịp Ä‘á»n đáp.

Và o mùa nà y, ngưá»i Mỹ nhắc ta vá» tâm tình nhá»› Æ¡n và đá»n Æ¡n. Dân tỵ nạn Việt Nam đã mang má»™t món nợ cao dà y vá»›i dân tá»™c Hoa Kỳ. Cho nên, má»—i mùa Tạ Æ n đòi chúng ta mở rá»™ng tâm hồn ra để ôn lại bà i há»c TRI ÂN sâu rá»™ng vô bá» bến.
Chỉ có những dân tộc man rợ bán khai mới sống với con tim vô ơn bạc nghĩa.
Äầu Ä‘uôi ngà y lá»… Tạ Æ n Hoa Kỳ
Câu chuyện xoay quanh dịp nhóm tÃn đồ ‘Thanh giáo’ gồm 102 ngưá»i từ Anh quốc, muốn rá»i xứ qua Mỹ tìm đất tá»± do thá»±c hà nh đạo riêng (bị Anh giáo kỳ thị) và o năm 1620. Há» tá»± gá»i mình là nhóm Pilgrims (hà nh hương) và can đảm ra Ä‘i trên chiếc tà u buồm mang tên Mayflower, đổ bá»™ và o vùng Plymouth cá»§a khu thuá»™c địa New England (tuy vẫn thuá»™c Anh nhưng không kỳ thị tôn giáo).

Vì đói và lạnh vá»›i mùa đông khắc nghiệt đầu tiên, gần má»™t ná»a trong số hỠđã chết. Nhưng qua sá»± nhẫn nại cần cù, và nhỠđược số thổ dân ‘da Ä‘á»â€™ giúp đỡ, hỠđã thà nh công trong việc trồng trá»t hoa mầu, để rồi và o mùa thu hoạch năm sau (tháng 11) hỠđã sung sướng má»i những ngưá»i thổ dân tốt bụng mở đại tiệc ăn mừng và tạ Æ¡n trá»i đất.
HÆ¡n má»™t thế ká»· sau, năm 1789, tổng thống tiên khởi cá»§a Hoa Kỳ đã tuyên bố ngà y Tạ Æ¡n chÃnh thức phải được tổ chức và o ngà y 26 tháng 11, vừa để mừng quốc gia độc láºp khá»i ách cai trị Anh quốc, vừa để nhá»› lại biến cố Plymouth đầy ý nghÄ©a năm nà o. Vá» sau các tổng thống đổi ra ngà y thứ năm cá»§a tuần lá»… thứ tư trong tháng 11. Riêng tổng thống A.Lincoln còn muốn lá»… nà y cÅ©ng là dịp  tạ Æ¡n Chúa đã cho chấm dứt cuá»™c ná»™i chiến Nam Bắc tương tà n, và để kêu gá»i tinh thần Ä‘oà n kết hòa giải quốc gia. Bây giá» Lá»… Tạ Æ n trở thà nh đại lá»… quốc gia. CÅ©ng là lá»… Ä‘oà n tụ gia đình chÃnh yêu trong năm.

Tháºt ra các sá» gia có trưng ra bằng chứng rằng trước đó đã có các nhóm tá»›i Mỹ tổ chức ngà y Tạ Æ¡n, như nhóm Tây ban Nha tá»›i Texas năm 1541 hay Florida năm 1565, hoặc nhóm Âu châu khác tại Virginia và o năm 1619. Nhưng vụ tà u Mayflower vẫn nổi báºt hÆ¡n cả, nên được đỠcao hà ng đầu.
Trên bà n ăn tối ngà y lá»… nà y, món chÃnh vẫn thưá»ng là gà tây (gà lôi) được nhồi bằng đủ thứ hầm bà lằng và o bụng, trước khi Ä‘em quay trong lò : hà nh tây, vụn bánh mì, cà rốt, cần tây v.v…Kèm theo là món khoai tây xay nhuyá»…n, luá»™c cùng tá»i và bÆ¡, có khi thêm thịt ba chỉ vụn. Hầu hết các gia đình cÅ©ng không quên là m món Ä‘áºu đũa đút lò, được trá»™n vá»›i canh nấm pha sữa, rồi cá»™ng vá»›i hà nh chiên. Há» cÅ©ng đòi phải có món bắp ngô non đút lò, thưá»ng Ä‘i chung vá»›i má»™t Ãt cải bắp con, cùng thêm chút mứt cranberry. Có nhà còn đòi cho bằng được món khoai lang ‘máºt’ vừa ngá»t vừa thÆ¡m (hay Ä‘i kèm vá»›i Ãt kẹo xốp mà u trắng (marshmallows). Cuối cùng là phần tráng miệng vá»›i bánh bà ngô (pumkin pie) truyá»n thống không thể thiếu.
Dân chúng ăn tiệc mừng, chia sẻ cho nhau những tâm tình trìu mến thiết tha. Cha mẹ dâng lá»i tạ Æ¡n sốt sắng và o đầu bữa tiệc, nhắc bảo con cái sống tinh thần biết Æ¡n ngà y lẫn đêm. Äồng thá»i mở nhạc nghe những bà i ca ý nghÄ©a, mang theo những lá»i tạ Æ¡n Chúa đã thương dà nh nhiá»u ân huệ cho dân chúng và quốc gia Hoa Kỳ, như bà i ca ‘America the beautiful’ : America, God shed His grace on Thee, and crown Thy good with brotherhood, from sea to shining sea ! Tháºt tuyệt vá»i !
Lá»… Tạ Æ¡n vá»›i ngưá»i tỵ nạn Việt Nam.
Sau tháng tư Ä‘en năm 1975, già trẻ lá»›n bé xanh mặt chạy trốn giặc Cá»™ng từ Bắc và o chiếm miá»n Nam. Dù công an biên phòng hung dữ, dù hải tặc Ä‘e dá»a tứ bá», dù bão táp phong ba trên biển cả, bà con ta cứ liá»u mình ra Ä‘i tìm tá»± do (ai nấy cùng chuyá»n tai nhau “ngay cả cá»™t đèn đưá»ng nếu có chân Ä‘i được cÅ©ng tìm cách ra Ä‘iâ€). Và nhá» Æ¡n trá»i đất, vá»›i phúc đức ông bà để lại cho ghe thuyá»n được xuôi chèo mát mái, ta và gia đình đã không phải vùi thây dưới lòng nước sâu, hay chết đói chết khát giữa đại dương vô tình, nhưng cuối cùng may mắn tá»›i được miá»n đất ‘là nh’ cho chim Ä‘áºu. Riêng vá»›i những đấng bị lên án là ‘ngụy quân ngụy quyá»n’ mà đã nhanh chân lên tà u trước ngà y 30 tháng 4, thoát được cảnh bị ‘Bác và Äảng’ thưởng công vá»›i cái ‘há»c bổng cải tạo’ dà i hạn mút mùa lệ thá»§y, ta không còn nhá»› gì sao ? Bây giá» phải nghÄ© chi đây ?
Không muốn nghÄ© cÅ©ng phải nghÄ©. Tuy cÅ©ng tổ chức ăn mừng như má»i ngưá»i, nhưng cái tinh thần Lá»… Tạ Æ n má»›i cần ghi nhá»›. Phải tá»± vấn lương tâm coi mình đã Ä‘á»n đáp như thế nà o. Äôi khi ta còn phải tìm dịp nói lên lá»i Tạ Lá»—i vì mình đã quá vô tình. Khi Ä‘á»c mấy giòng chữ nà y, xin mấy quý vị khó tÃnh đừng đóng vai cố Hồng trong truyện ‘Số Ä‘á»â€™ cá»§a VÅ© trá»ng Phụng mà la toáng lên “Biết rồi. Khổ lắm. Nói mãi†nhé ! Chúng mình cùng chia sẻ tâm tình chân thà nh, chứ không phải chỉ bà n vá»› vẩn hay lan man chuyện ‘nam tà o bắc đẩu’ đâu.
Trước hết phải cám Æ¡n các nước ‘tạm dung’ cho chúng ta trú chân : Mã Lai, Thái Lan, Nam Dương, Phi luáºt Tân…Dù đôi lúc há» có là m khó dá»… Ãt nhiá»u, âu cÅ©ng chỉ vì lo cho chuyện ‘an ninh’ quốc gia cá»§a há» : biết đâu nhiá»u cán bá»™ CS len lá»i và o phá hoại, cùng vá»›i những băng đảng trá»™m cướp lợi dụng thá»i cÆ¡ ?
Cám Æ¡n bao cÆ¡ quan thiện nguyện Liên hiệp quốc, cÅ©ng như các tổ chức từ thiện cứu trợ lá»›n nhá», các chương trình vá»›t nạn nhân vượt biển, cùng các nhà tranh đấu nhân quyá»n gần xa, há»— trợ giúp chúng ta mau tá»›i được miá»n đất hứa an toà n.
DÄ© nhiên lá»i Tạ Æ¡n to lá»›n vẫn là gá»i tá»›i các quốc gia đầy lòng nhân ái : Hoa Kỳ, Canada, Úc, Pháp, Anh, Äức, Hòa Lan, à đã không ngừng nghỉ mở rá»™ng đôi tay đón tiếp, tìm chá»— ở, kiếm công ăn việc là m để chúng ta có hoà n cảnh và cÆ¡ há»™i được ‘an cư lạc nghiệp’ như hôm nay. Nói tá»›i nói hoà i cÅ©ng không sao diá»…n tả cho vừa cho đủ…
Những ngà y còn sống trên trại tạm cư, kẻ viết bà i nà y hay được nghe tâm sá»± cá»§a mấy ông bạn, nói rằng ra Ä‘i vượt biên sẽ có thể đưa tá»›i 3 kết cục : Má»™t là nuôi cá (đắm tà u), hai là nuôi má (qua Mỹ có thể giúp mẹ ở nhà ), ba là má nuôi (bị công an bắt tù và má phải thăm nuôi). Thấm thÃa là m sao ! Nay ở đây vừa được ăn cá, vừa giúp được má thay vì má phải nuôi !
Vá»›i Trá»i cao cÅ©ng như vá»›i nhân quần xã há»™i, giỠđây ta phải há»c cách Ä‘á»n Æ¡n. Rồi phải biết thương xót đỡ nâng bao kẻ còn khốn khổ hÆ¡n mình. Má»™t số tổ chức thiện nguyện ngưá»i Việt có thói là nh : hà ng năm tá»›i mùa Tạ Æ n, rá»§ nhau chuẩn bị đãi các kẻ vô gia cư má»™t và i bữa ăn khá ngon là nh. Hoặc quyên góp những món quà như đồ dùng và áo quần cho các gia đình nghèo. Và i tổ chức tôn giáo cÅ©ng dà nh thá»i giá» Ä‘i thăm viếng an á»§i những kẻ ‘đơn độc không thân nhân’ trong các viện dưỡng lão…
CÅ©ng nên bảo nhau phải biết bằng lòng vá»›i những cái ta hiện Ä‘ang có, thay vì lúc nà o cÅ©ng mÆ¡ má»™ng được là m…tá»· phú như ông Bill Gates. CÅ©ng thỉnh thoảng nên cúi đầu mà tạ Æ¡n Trá»i đã giúp ngăn ngừa ta sống Ä‘á»i phóng đãng bê tha, hay trá»™m cướp lá»c lừa thiên hạ.  Truyện cÅ© kể vá» má»™t vị nhân đức lên tiếng vá»›i Chúa thế nà y : â€Con xin đội Æ¡n Chúa, dù con má»›i bị trá»™m ghé nhà , nhưng vì con nghèo nên chả mất thứ gì đáng giá, rồi cÅ©ng vì con vắng mặt, nên không bị đánh Ä‘áºp hà nh hung, nhất là cám tạ Chúa vì con chỉ bị ăn trá»™m, chứ chÃnh mình đã không Ä‘i ăn trá»™m nhà ai…â€
Tinh thần tạ Æ¡n còn đòi ta biết xin lá»—i và sá»a lá»—i. Má»™t số ngưá»i vá» thăm quê hương thấy có ‘sá»± cố’ má»›i khá ngá»™ : quá nhiá»u bạn hữu quên mất câu nói ‘Cám Æ n’ và ‘Xin Lá»—i’ trên môi miệng. Vá»›i hoà n cảnh thác loạn ngà y nay, há» chỉ biết có mình mình ! Ai cÅ©ng phải suy tư : chúng ta tháºt sá»± đã bao lần lá»—i phạm tá»›i tha nhân, vô tình hay chá»§ ý, kể cả vá»›i những ngưá»i quá cố. Äây là dịp ta tu sá»a lối sống : mẫn cảm hÆ¡n vá»›i đồng loại, rá»™ng lượng hÆ¡n vá»›i kẻ yếu Ä‘uối. Chỉ có váºy Ä‘á»i ta má»›i thá»±c sá»± được an bình.

Tạ Æ¡n vì ta Ä‘ang còn gia đình thân nhân. Còn công ăn việc là m. Còn chân tay là nh lặn. Còn có sức khá»e để sinh hoạt phục vụ nhau. Nhìn xa hÆ¡n, hãy tạ Æ¡n những chiến sÄ© Việt Nam xưa hy sinh xương máu bảo vệ xóm là ng chúng ta được an ninh. Các vị tổ tiên ông bà đã là m gương sống là nh thánh, và xây đắp ná»n tảng đức tin cho mình. Cám Æ¡n các thà y cô và ân nhân các cấp giúp ta trưởng thà nh khôn lá»›n. Các bác sÄ© y tá đã táºn tâm giúp mình khi bệnh hoạn yếu Ä‘au. Bao bằng hữu khÃch lệ động viên tinh thần trong nhiá»u hoà n cảnh. Rồi nếu từng thuá»™c cá»™ng Ä‘oà n dân Chúa, cÅ©ng hãy nghÄ© tá»›i các vị lãnh đạo tinh thần, các Linh mục Tu sÄ© bao năm táºn tình dẫn dắt phần thiêng liêng linh hồn…
Cuối cùng hãy cầu nguyện và chúc nhau má»™t mùa Tạ Æ n tháºt ý nghÄ©a.
LM Nguyễn Văn Thư

