Há»i: Xin Cha giải thÃch rõ hình phạt gá»i là Vạ tuyệt thông cá»§a Giáo Há»™i.
Trả lá»i: Vạ tuyệt thông (ex-communication) là hình phạt nặng ná» nhất cá»§a Giáo Há»™i dà nh cho những ai cố tình vi phạm má»™t số tá»™i nặng và ngoan cố không chịu sá»a đổi hay sám hối.
Qua bà tÃch rá»a tá»™i, ngưá»i tÃn hữu gia nháºp Giáo Há»™i và được hiệp thông hay tham dá»± và o những lợi Ãch thiêng liêng trong Cá»™ng Äồng Giáo Há»™i. Do đó, khi phạm má»™t tá»™i trá»ng nà o hoặc có những hà nh động gây thương tổn cho niá»m tin cá»§a Giáo Há»™i và tạo gương xấu nghiêm trá»ng thì đương nhiên đã tá»± tách mình ra khá»i sá»± hiệp thông nói trên.
Trong thá»i sÆ¡ khai, Giáo há»™i cÅ©ng đã loại trừ (phạt) những ngưá»i phạm những tá»™i dâm ô, loạn luân ra khá»i cá»™ng Ä‘oà n như ta Ä‘á»c thấy trong Thư Thánh Phao Lô gá»i tÃn hữu Cò-rin-tô sau đây:
“Äi đâu tôi cÅ©ng nghe nói đến chuyện dâm ô giữa anh em, mà là thứ dâm ô không thấy xảy ra ngay cả nÆ¡i dân ngoại… Lẽ ra anh em phải loại trừ kẻ là m Ä‘iá»u ấy ra khá»i cá»™ng Ä‘oà n cá»§a anh em…” (1 Cor:1-2)
Dầu váºy, Thánh Phaolô vẫn tá» lòng thương xót và hy vá»ng những ngưá»i nà y được cứu độ trong ngà y sau hết khi ngà i viết tiếp: “Chúng ta hãy ná»™p con ngưá»i đó cho sa-tan để phần xác nó bị há»§y diệt, con phần hồn được cứu thoát trong Ngà y cá»§a Chúa.” (cf. 5:5)
Ngà y nay, Giáo Há»™i chỉ sá» dụng hình phạt nà y cho những ai cố tình và công khai phạm những tá»™i hay có hà nh động gây gương xấu trầm trá»ng mà không chịu nháºn lá»—i và sá»a chữa.
Giáo luáºt, và Giáo lý cá»§a Giáo Há»™i liệt kê má»™t số tá»™i bị vạ tuyệt thông như sau:
Mắc vạ tuyệt thông tiá»n kết những ngưá»i bá»™i giáo (apostate), lạc giáo (heretic) hay ly giáo (schismatic) (can #1364)
Ai quăng ném Bánh Thánh (Mình Thánh Chúa) lấy hoặc cất giữ vá»›i mục Ä‘Ãch phạm thánh (sacrilegious purposes) bị vạ tuyệt thông tiá»n kết dà nh cho Tòa Thánh. (#1367)
Ngưá»i nà o hà nh hung Äức Thánh Cha sẽ bị vạ tuyệt thông tiá»n kết dà nh cho Tòa Thánh. (# 1370, &1)
Giám mục nà o không có Ủy nhiệm thư cá»§a Äức Giáo Hoà ng mà phong chức giám mục cho ngưá»i khác, cÅ©ng như ngưá»i được truyá»n chức do Giám mục nà y Ä‘á»u mắc vạ tuyệt thông tiá»n kết dà nh cho Tòa Thánh. (# 1381)
Ai thi hà nh và phụ giúp việc phá thai có kết quả sẽ bị vạ tuyệt thông tiá»n kết. (#1397; GLGHCG #2272)
Cha giải tá»™i nà o vi phạm ấn tòa giải tá»™i (tiết lá»™ tá»™i hối nhân xưng) phải bị vạ tuyệt thông tiá»n kết dà nh cho Tòa Thánh. (# 1388, & 1)
Ai Có Quyá»n Ra Và Tha Vạ Tuyệt Thông ?
Vạ tuyệt thông có thể là háºu kết (ferendae sententiae) nghÄ©a là chỉ rà ng buá»™c phạm nhân sau khi vạ được tuyên án. Má»™t Giám mục có thể ra vạ tuyệt thông háºu kết cho ngưá»i ngoan cố không chịu sá»a lá»—i nặng đã được cảnh cáo. Nếu chịu hối lá»—i thì Giám mục có thể tha vạ nà y.
Vạ tuyệt thông có thể là tiá»n kết (latae sententiae) nghÄ©a là đương nhiên bị vạ nà y khi phạm má»™t trong những tá»™i hay lá»—i nghiêm trá»ng ghi trên đây. Chỉ có Tòa Thánh tức là chÃnh Äức Giáo Hoà ng được giải vạ nà y mà thôi.
Tuy nhiên, trong trưá»ng hợp nguy tá» thì bất cứ linh mục nà o cÅ©ng được phép tha má»i tá»™i và giải vạ tuyệt thông tiá»n hay háºu kết. (x. GLGHCG #1463)
Háºu Quả Cá»§a Vạ Tuyệt Thông
Giáo luáºt nói rõ những háºu quả cá»§a vạ tuyệt thông như sau:
Không được cá» hà nh hay lãnh nháºn má»i bà tÃch kể cả á bà tÃch cá»§a Giáo Há»™i.
Äối vá»›i giáo sÄ© và tu sÄ©: không được hà nh xá» má»i chức vụ, tác vụ hay bất cứ nhiệm vụ nà o cÅ©ng như bị cấm hưởng dùng các đặc ân đã được ban cấp trước đó. (x. can # 1331)
Nói tắt má»™t lá»i: ngưá»i bị vạ tuyệt thông tạm thá»i bị tách ra khá»i má»i hiệp thông vá»›i Giáo Há»™i cho đến khi vạ được tha bởi thẩm quyá»n Giáo Há»™i.
Kết luáºn: Vạ tuyệt thông, dù là hình phạt nặng nhất cá»§a Giáo Há»™i, nhưng không có nghÄ©a là lá»i kết án vÄ©nh viá»…n cho ai phải ra khá»i sá»± hiệp thông vá»›i Cá»™ng đồng Dân Chúa. NghÄ©a là Giáo Há»™i vẫn mở rá»™ng cá»a để đón nháºn trở lại những phạm nhân có thiện chà ăn năn và xin được tha lá»—i. Vì thế hình phạt nà y chỉ tạm thá»i cho những phạm nhân ngoan cố không chịu ăn năn, sá»a lá»—i mà thôi.
Lm. Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn

