TỪ NỘI TÂM HÓA �ẾN CUỘC BIẾN �ỔI

Mỗi ngư�i chúng ta đ�u có kinh nghiệm trong việc đưa thức ăn từ bên ngoài vào bên trong để nh� đó, chúng biến thành chất dinh dưỡng để nuôi cơ thể, đ�i sống thể lý. Cũng vậy, trong đ�i sống tinh thần, chúng ta chắt l�c và ch�n lựa những gì liên quan đến con ngư�i, sự kiện… và tìm ra một ý nghĩa thiết thân nào đó làm dưỡng chất cho đ�i sống tinh thần. Tiến trình từ bên ngoài vào trong nội tâm đó được chúng ta ý thức sẽ tạo nên một cuộc nội tâm hóa hầu biến đổi toàn diện con ngư�i. Có thể nói, không cuộc biến đổi ngoạn mục nào lại không khởi đi từ chính nội tâm của chúng ta mà phần lớn nó lại chịu tác động từ những gì đơn sơ và nh� bé trong đ�i thư�ng, đến nỗi nhi�u lần chúng ta đã phớt l� hay phủ nhận sự hiện hữu của chúng: một tiếng chuông báo tử, một l�i nói đến từ tha nhân, một câu l�i Chúa, một cuốn sách… Chúng có thể làm thay đổi một tư duy, một sứ vụ, ngay cả một ơn g�i.

Một tiếng chuông báo tử trong cuộc đưa rước một ai đó đến nơi an nghỉ cuối cùng sẽ tan vào không gian vô định nhưng nó lại có thể là tiếng vang trong tâm hồn một ngư�i nhạy bén như John Donne, một thi sĩ Kitô giáo ngư�i Anh, thuộc thế kỷ XVII. Thật vậy, khi ông nghe tiếng chuông báo tử của một ngư�i trong làng, nó lại vang v�ng bên trong như báo một cái chết của chính ông. �ây là một cuộc nội tâm hóa làm thay đổi một hệ tư tưởng của ông trước đây. Có hai biểu hiện của cuộc biến đổi mà chúng ta có thể quan sát thấy nơi ông: sống tr�n vẹn giây phút hiện tại và đồng cảm với ni�m đau nỗi khổ của m�i ngư�i. Tất cả được gói gém trong câu nói bất hủ nay trở thành một câu ngạn ngữ trong tiếng anh: “No man is an island�, không ai là một hòn đảo. Quả thật, khi ý thức sự giới hạn của bản thân, ông đã mở ra với huy�n nhiệm của tha nhân vì ông ý thức rõ mình không phải là một hòn đảo cô độc. �ể được thế, ông chỉ cần mở “đôi tai lòng� lắng nghe một tiếng chuông báo tử của tha nhân.

Cũng có một cuộc thay đổi khác sâu xa và thiết thực hơn, không phải một hệ tư tưởng nhưng là một sứ vụ, chúng khởi đi từ một l�i nói đến từ tha nhân.

�ầu tháng 10 năm 1962, chiếc phi cơ hàng không Panam (Mỹ), chở mấy trăm Giám mục ngư�i Mỹ đi h�p Công �ồng chung Vatican II. Trong hai cô tiếp viên hàng không phục vụ hành khách, có một cô ki�u diễm tuyệt v�i. �ức Cha Fulton Sheen, Tổng Giám Mục giáo phận New York đồng th�i là một nhà văn và một nhà hùng biện nổi tiếng Nước Mỹ, đã lưu ý đến sắc đẹp của cô tiếp viên này.

Thế rồi, khi phi cơ hạ cánh, hai cô đứng bên cửa xuống cầu thang chào từ biệt. �ến lượt �ức Cha Fulton Sheen, ngư�i ta thấy ngài ghé vào tai cô tiếp viên xinh đẹp kia mà nói nh� một câu gì không ai nghe được.

Bốn tháng sau, cô chiêu đãi viên xinh đẹp ấy tìm đến gặp �ức Cha Fulton Sheen:

– Thưa �ức Cha, �ức Cha còn nhớ con là ai không ?�

– Tôi còn nhớ lắm, �ức Cha đáp, Cô là tiếp viên trên chiếc hàng không đưa chúng tôi đến Rôma.

– Nhưng �ức Cha còn nhớ �ức Cha đã nói gì với con không?

– Tôi đã nói: có khi nào cô đã tạ ơn Chúa vì Ngài đã ban cho cô sắc đẹp tuyệt v�i không ?

– Thưa �ức Cha, chính vì câu h�i đó mà hôm nay con đến hầu chuyện �ức Cha. �ức Cha nghĩ con phải làm gì để tạ ơn Chúa?

Trước câu h�i đột ngột, �ức Cha Fulton Sheen lúng túng không biết trả l�i làm sao. Ngài trấn tĩnh, chấp tay lên ngực, rồi ngước mắt lên tr�i như thể xin ơn soi sáng. Trong chốc lát, ngài nói:

– Cha vừa mới được một tin từ Việt Nam: �ức Cha Jean Cassaigne, một ngư�i Pháp đang là Giám Mục giáo phận Sài Gòn, đã xin từ chức để đi phục vụ một trại phong cùi ở mi�n núi Di Linh – Lâm �ồng. Những ngư�i phong cùi ở đó khốn khổ lắm con ạ! H� đang ch� cái chết đến với h�. Vậy theo ý cha, cách tạ ơn Chúa đẹp lòng Ngài hơn cả và có ý nghĩa hơn cả là con hãy hy sinh một th�i gian, đem nụ cư�i xinh tươi, đem tiếng nói dịu dàng, đem duyên sắc mặn mà của con để an ủi h�.

Mặt cô tiếp viên tái dần đi. Cô đứng lặng yên trong chốc lát. �ột nhiên cô cúi đầu tạm biệt không nói một l�i. Nhưng đầu năm 1963, đài phát thanh cũng như báo chí ở Sài Gòn loan tin: “Một nữ tiếp viên rất xinh đẹp của hãng hàng không Panam tình nguyện đến Di Linh – Lâm �ồng để sống với những ngư�i phong cùi trong sáu tháng�.

Một l�i nói chói tai đã khiến cô tiếp viên tái mặt, không ngăn nổi cơn cảm xúc của mình nhưng đã trở thành chất liệu cho một sự thay đổi trong sứ vụ vì cô đã nội tâm hóa nó khi để cho l�i ấy chất vấn chính mình, và đồng th�i phó thác cho ân sủng biến đổi bản thân.

Nếu như cuộc thay đổi v� sứ vụ được diễn tiến trong một th�i gian nhất định thì cuộc biến đổi trong ơn g�i sẽ b�n vững và triệt để hơn. �ó là ơn g�i của thánh Antôn, vị ẩn sĩ. Thật vậy, đã bao lần thánh nhân nghe l�i m�i g�i của Chúa : Hãy bán tất cả m�i sự và đến theo Ta. Lần này, nh� sự tác động của ân sủng, thánh nhân thực hiện một cuộc nội tâm hóa, nghĩa là l�i Chúa nói đó không phải cho ai khác mà là chính tôi. Thế là, ngài quyết định bán tất cả m�i sự và gởi ngư�i em gái cho các trinh nữ để thực hiện một cuộc tìm Chúa trong sa mạc. Quả thật, ơn g�i khởi đi từ một l�i m�i g�i đến từ Chúa và sự đáp trả của thiện nhân. Có thế, cuộc biến đổi này sẽ được đồng hóa với cuộc hoán cải thiêng liêng mà m�i kitô hữu được m�i g�i thực hiện trong cuộc đ�i mình.

Cũng có thể, cuộc thay đổi nội tâm lại khởi đi từ việc tiếp xúc một cuốn sách nào đó. Chúng ta thư�ng chịu cám dỗ khi tiếp cận những cuốn sách nhằm nâng cao đ�i sống tri thức. �i�u này mới chỉ dừng lại ở sự thay đổi v� mặt lý tính chưa được cảm hóa bằng con tim. Thật vậy, tri thức của con ngư�i có thể làm th�a mãn những cái đầu siêu phàm xét v� mặt lý luận và lý tưởng, chỉ khi nào độc giả tìm thấy bản thân trong từng trang sách. Nói cách khác, chúng ta biết nội tâm hóa những thông điệp  như một sự tương tác hữu hiệu giữa tác giả và độc giả, khi ấy sẽ tạo nên một trạng thái năng động, một cuộc biến đổi từ bên trong. Kinh nghiệm này đã được thánh Inhaxiô Loyola viết lại trong một tác phẩm của ngài. �úng thế, khi nằm dưỡng thương trong một cuộc chiến, thánh nhân đã tiếp xúc với tác phẩm Hạnh các thánh ; từ đó, Inhaxiô đã tìm gặp mình trong gương của các thánh và thốt lên : �i�u thánh Phanxicô và thánh �aminh thực hiện được, sao tôi không thực hiện được ? �ây là khởi đầu cho cuộc hành trình biến đổi nội tâm mà sau này thánh nhân đã chia sẻ cho m�i ngư�i đặc biệt cho các môn sinh, Giêsu hữu trong dòng. Với tư cách �ấng sáng lập dòng, ngài đã để lại kinh nghiệm của một cuộc tiếp xúc với Chúa Giêsu trong từng biến cố lớn nh� của Ngư�i được ghi trong các sách Tin mừng. Như vậy, một cuốn sách với những dòng chữ vô hồn lại đem đến một ý nghĩa lớn lao cho cuộc đ�i của vị thánh nhân.

Tóm lại, vài ghi nhận những sự kiện kèm theo các chứng từ và chứng nhân khả dĩ giúp chúng ta xác tín v� lợi ích của một cuộc nội tâm hóa sẽ hứa hẹn một cuộc biến đổi nào đó. Nếu như Thiên Chúa tạo dựng chúng ta từ hư vô thì Ngài sẽ dùng những tiếng chuông, tiếng nói hay một cuốn sách mà biến đổi và thánh hóa chúng ta, miễn là chúng ta ngoan ngoãn buông theo ân sủng và nhạy bén trước m�i sự xảy ra hằng ngày, vì m�i sự đ�u có lý để hiện hữu trong cuộc đ�i này và m�i sự đ�u nhằm phục vụ cho ơn cứu độ chung cuộc của chúng ta.

EYMARD An Mai �ỗ O.Cist.

CGVN