Trong má»™t ghi chú Äức Phanxicô gởi cho tạp chà Dòng Tên Văn minh Công giáo (Civiltà Cattolica) đăng ngà y thứ bảy 5 tháng 9, Äức Phanxicô nhấn mạnh vá» quá trình ra quyết định trong kỳ há»p Thượng Há»™i đồng Amazon.
Äây là má»™t ghi chú và i dòng trên tạp chà Dòng Tên Văn minh Công giáo. Tạp chà được linh mục Dòng Tên Antonio Spadaro, ngưá»i thân cáºn vá»›i Äức Phanxicô Ä‘iá»u hà nh. Trong ghi chú nà y, Äức Phanxicô cho thấy tầm nhìn cá»§a ngà i vá» tÃnh đồng nghị, có nghÄ©a sá»± cá»™ng tác giữa các giám mục và Giáo hoà ng, đặc biệt trong kỳ há»p Thượng há»™i đồng vá» vùng Amazon.
Trong kỳ há»p Thượng há»™i đồng tháng 10 năm 2019 tại Vatican, các thà nh viên đã tranh luáºn đặc biệt vá» khả năng phong chức linh mục cho các ông đã láºp gia đình Nhưng trong Tông huấn Querida Amazonia tháng 2 năm 2020 sau đó, Äức Phanxicô đã không đưa ra quyết định cho câu há»i hóc búa nà y. Ghi chú cá»§a báo Văn minh Công giáo giúp chúng ta hiểu vá» quá trình dẫn đến kết quả nà y.
“Chúng ta phải hiểu Thượng Há»™i đồng còn hÆ¡n cả Nghị việnâ€
Trong ghi chú cá»§a ngà i, Äức Phanxicô trở lại cuá»™c thảo luáºn diá»…n ra giữa các giám mục lúc đó: “Äã có má»™t cuá»™c thảo luáºn… má»™t cuá»™c thảo luáºn phong phú… má»™t cuá»™c thảo luáºn có cÆ¡ sở, nhưng không có má»™t phân định nà o, đó là má»™t cái gì khác vá»›i việc đạt được sá»± đồng thuáºn công bằng và tốt hoặc má»™t Ä‘a số tương đốiâ€.
Ngà i nói tiếp: “Chúng ta phải hiểu Thượng Há»™i đồng còn hÆ¡n cả má»™t Nghị viện. Và trong trưá»ng hợp đặc biệt nà y, thượng há»™i đồng không thể tránh khá»i năng động nà y. Vá» vấn đỠnà y, thượng há»™i đồng là má»™t nghị viện phong phú, hiệu quả và ngay cả cần thiết, nhưng còn hÆ¡n thế. Theo tôi, Ä‘iá»u nà y mang tÃnh quyết định trong sá»± phân định cuối cùng, khi tôi suy nghÄ© cách nà o để là m tông huấn.†Má»™t tông huấn trong đó ngà i không đỠcáºp đến khả năng phong chức linh mục cho các ông đã có gia đình, nhưng vẫn quy chiếu đến tà i liệu cuối cùng cá»§a Thượng Há»™i Äồng, mở cánh cá»a cho việc phong chức các phó tế vÄ©nh viá»…n.
“Cùng Ä‘i vá»›i nhau có nghÄ©a là dà nh thì giỠđể chân thà nh lắng nghe nhauâ€
Vì theo Äức Phanxicô, các giám mục đã há»p thượng há»™i đồng vá» vùng Amazon năm 2019, vá» các ngưá»i trẻ năm 2018 và vá» gia đình năm 2014-2015 không thể thà nh ngắn gá»n như hệ thống nghị viện, vì chúng tôi sẽ nháºn định các thăng bằng và các đồng thuáºn đạt được sau khi thảo luáºn. Ngà i viết: “Má»™t trong các nét phong phú và độc đáo cá»§a phương pháp mô phạm đồng nghị là ở chá»— thượng há»™i đồng vượt ra ngoà i logic cá»§a nghị viện, để cùng vá»›i cá»™ng Ä‘oà n há»c cách lắng nghe những gì Thần Khà nói vá»›i Giáo há»™i. Äó là lý do vì sao tôi thưá»ng đỠnghị giữ thinh lặng sau má»™t số can thiệp.â€
Sau đó ngà i trình bà y chi tiết vá» phương pháp là m việc cá»§a Thượng Há»™i đồng: “Cùng Ä‘i vá»›i nhau có nghÄ©a là dà nh thì giỠđể chân thà nh lắng nghe nhauâ€. Chỉ vá»›i cái giá là lắng nghe, các nghị phụ tham dá»± thượng há»™i đồng má»›i có thể phân định, để có được “sá»± thuần khiết rõ rệt trong các quan Ä‘iểm (ban đầu) cá»§a chúng tôi†để “giúp chúng tôi phân biệt lúa mì và cá» lùng cho đến khi Chúa quang lâmâ€.
“Tất cả những ai xây thà nh lÅ©y trong “sá»± tháºt cá»§a mình†cuối cùng Ä‘á»u trở thà nh tù nhân cá»§a chÃnh mìnhâ€
“Những ai không đặt quan trá»ng cho tầm nhìn Tin Mừng sẽ tá»± đặt mình và o tình trạng cay đắng vô Ãch. Sá»± lắng nghe chân thà nh và cầu nguyện cho chúng ta thấy các ‘ý chỉ tiá»m ẩn’ kêu gá»i để hoán cải. Äâu là ý nghÄ©a cá»§a thượng há»™i đồng nếu chúng ta không cùng nhau nghe những gì Thần Khà nói vá»›i Giáo há»™i?â€, Äức Phanxicô há»i.
Äức Phanxicô giải thÃch: “Trong thượng há»™i đồng đôi khi xảy ra tình trạng, má»™t tư tưởng xấu cuối cùng lại ảnh hưởng trên phân định, là m lợi cho các quan Ä‘iểm ý thức hệ, bên nà y cÅ©ng như bên kia, các xung đột kiệt quệ giữa các nhóm và tệ hÆ¡n nữa, nó là m suy yếu quyá»n tá»± do suy nghÄ©, rất quan trá»ng trong hà nh trình đồng nghịâ€.
Trong các trưá»ng hợp nà y, ngà i cho rằng “má»™t bầu khà như thế cuối cùng sẽ là m biến dạng, giảm thiểu và chia rẽ tinh thần thượng há»™i đồng thà nh các quan Ä‘iểm biện chứng và đối kháng, không giúp gì cho sứ mệnh cá»§a Giáo há»™i. Vì bất cứ ai cố chấp và o “sá»± tháºt cá»§a mình†đá»u sẽ trở thà nh tù nhân cá»§a chÃnh mình và các quan Ä‘iểm riêng cá»§a mình, trong nhiá»u trưá»ng hợp cho thấy, đây là sá»± phóng chiếu các hoang mang và bất mãn cá»§a chÃnh mình. Như thế cùng Ä‘i vá»›i nhau trở thà nh chuyện không thể được.â€
Ngoà i ra Äức Phanxicô cÅ©ng nhấn mạnh má»i phân định vẫn tiếp tục sau khi đã xong thượng há»™i đồng. Ngà i viết: “Tôi thÃch nghÄ©, theo má»™t nghÄ©a nà o đó, hượng há»™i đồng vẫn chưa kết thúc. Thá»i gian tiếp nháºn toà n bá»™ tiến trình trải qua tiếp tục thách thức chúng tôi trên tiến trình cùng Ä‘i vá»›i nhau và áp dụng kinh nghiệm nà y và o thá»±c tế.â€
Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch
Phanxicovn

