TRONG �AU KHỔ, THIÊN CHÚA Ở �ÂU ?

36789

Có thể nói, chứng lý mạnh nhất mà những ngư�i chủ trương vô thần dựa vào đó để phủ nhận hiện hữu của Thiên Chúa, là đau khổ và sự dữ. H� dựa vào hai phẩm tính của Thiên Chúa: Toàn năng và yêu thương, mà “lên án tử� cho Ngài. Thật vậy, một Thiên Chúa toàn năng không thể để cho đau khổ và sự dữ tồn tại trên trần gian. Lại nữa, một Thiên Chúa yêu thương không thể dửng dưng với số phận nghiệt ngã của con ngư�i…Những luận chứng như thế càng làm con ngư�i xa r�i �ạo giáo và không giúp con ngư�i lớn lên và được giải thoát. Chúng ta không đi sâu vào những cuộc tranh luận v� mặt trí thức vì như thế không dẫn đến đức tin. Nhưng chính khi chấp nhận đảm nhiệm cuộc sống mình cách tích cực và tinh thần đức tin, chúng ta dễ dàng khám phá ra trong từng khoảnh khắc sướng khổ của phận ngư�i có sự hiện diện sống động và tràn đầy của Thiên Chúa.

Toàn năng

Có nhi�u ngư�i cho rằng: Thiên Chúa toàn năng có thể làm được m�i sự. Nếu hiểu như thế, Thiên Chúa không toàn năng. Vì Ngài chỉ có thể hành động phù hợp theo bản tính Thiện của mình. Như thế, Ngài không thể là nguyên nhân của sự dữ. Và sự dữ đến từ một nguồn khác, mặc khải Kinh Thánh cho chúng ta câu trả l�i: kẻ chủ mưu chính là Satan.

Vấn đ� đặt ra: Một Thiên Chúa toàn năng sao không ngăn chặn mưu đồ làm đi�u ác ? Có chứ ! Tùy trư�ng hợp. Chúng ta có thể nhận ra sự can thiệp của Ngài trong cú ngã ngựa của thánh Phaolô. Chúng ta thử tưởng tượng khi được chứng thư của các nhà lãnh đạo Do thái, ông hầm hầm sát khí, lên đư�ng tìm các Kitô hữu để bách hại, bắt tù…tắt một l�i, ông gây đau khổ, bấn loạn cho các kitô hữu. Mưu ác không thành. Ông bị Chúa quật ngã xuống đất… và sau đó, ông nhận được một sứ vụ mới.

Một đi�u hết sức kỳ diệu là: qua cú ngã ngựa ấy, Chúa không cướp đi sự tự do của ông. Nhưng đây chỉ là “cú phanh� kịp th�i giúp ông phản tỉnh lại v� những mưu tính của mình không đẹp ý Thiên Chúa (mà sau này trong một lá thư, ông thú nhận là lúc đó bản thân hành động vì thiếu hiểu biết). Nếu trước kia, ông nhiệt tình bảo vệ �ạo Giáo đến nỗi bách hại những ai đi ngược với truy�n thống cha ông thì bây gi�, ông lại nhiệt thành gấp bội để loán báo Tin Mừng v� �ức Kitô chịu chết và phục sinh đem lại ơn cứu độ cho m�i ngư�i. Phân tích cụ thể và minh bạch như thế không ngoài mục đích giúp chúng ta nhận ra vai trò của Thiên Chúa trong lịch sử loài ngư�i, đó là Ngài tác động trực tiếp và gián tiếp đến đ�i sống con ngư�i, nhất là bảo vệ con ngư�i kh�i tai h�a, khổ đau. �ây chỉ là một trong những minh chứng được Kinh Thánh tư�ng thuật; còn biết bao đi�u lạ lùng kỳ diệu mà Thiên Chúa đã thi thố trong cuộc đ�i của các chứng nhân hy v�ng. Sau những đau thương của cuộc đ�i, chúng ta phải xác tín chân lý này, Thiên Chúa làm chủ lịch sử; Ngài quan phòng cho m�i sự đạt đến cứu cánh tốt đẹp nhất. Chúng ta dễ bị cám dỗ mà nghĩ rằng: sao Thiên Chúa không can thiệp vào những đau thương của cuộc đ�i tôi ? Ngẫm nghĩ trong từng khoảnh khắc cuộc sống, chúng ta có thể nhận ra “ánh sáng� ở cuối con đư�ng. Rằng: Thiên Chúa vẫn có đó khi tôi tưởng chừng mình đang cô đơn.

Tôi cũng nghĩ đến các thánh cũng như những ngư�i đạo đức được diễm phúc in 5 dấu thánh. ��c nhật ký của h� viết, h� phải trải qua những cơn đau đớn khủng khiếp, đồng th�i, những khổ tâm do những hiểu lầm của ngư�i đ�i…h� là một ngư�i “đau khổ�. Bạn thử h�i 5 dấu thánh ấy đến từ đâu ? Khoa h�c không thể lý giải những trư�ng hợp ngoại thư�ng này. Do đức tin và lòng đạo đức, chúng ta bảo rằng Thiên Chúa thưởng công và ghi dấu ấn tình yêu trên những ngư�i thánh thiện. Như thế, đau khổ hay phần thưởng chỉ là do cái nhìn chủ quan của con ngư�i. Vấn đ� là chúng ta cần khám phá ra sự hiện diện yêu thương của Ngài trong từng biến cố của cuộc đ�i. Và luôn xác tín như thánh Augustinô: Thiên Chúa rút từ sự dữ ra sự lành. Thiết tưởng, đó mới là dấu chứng của Thiên Chúa toàn năng.

Tình yêu

Có thể nói, ý chí tự do là một trong những nét đẹp được nhi�u ngư�i dùng để giải thích v� chân lý này: con ngư�i dựng nên giống hình ảnh Thiên Chúa. Thật vậy, nh� tự do, con ngư�i có thể ch�n Thiên Chúa để sống thân mật với Ngài như một mối liên hệ quan tr�ng nhất trong đ�i; cũng nh� tự do, con ngư�i có thể sống dấn thân với tất cả tình yêu hầu đi đến với Thiên Chúa là tình yêu. Thiết tưởng, đó là ý định tốt lành của Thiên Chúa; đó là cứu cánh của tự do con ngư�i. Nhưng thực tế cho thấy, phần lớn con ngư�i đã lạm dụng tự do để sống buông thả, hưởng thụ quá độ, chà đạp nhân phẩm, xúc phạm nhân quy�n…tắt một l�i, con ngư�i tự do làm khổ nhau. Với sự toàn năng của Thiên Chúa, chắc hẳn, Ngư�i biết và lư�ng trước những hệ lụy con ngư�i gây ra cho nhau. Như thế, Ngài có chịu trách nhiệm phần nào trong những việc này chăng ?

Nếu xét v� mặt luân lý, Ngài chẳng làm đi�u gì ác nên tội để phải chịu trách nhiệm v� nó. Hơn nữa, Thiên Chúa không chịu chi phối bởi luật luân lý dưới bất cứ hình thức nào. Bởi đó, Ngài hoàn toàn không chịu trách nhiệm trong tội ác của con ngư�i tạo nên. Còn nếu xét trong tương quan giữa �ấng Tạo Hóa và các tạo vật, Thiên Chúa chịu “trách nhiệm� gián tiếp trong khi ban cho con ngư�i tự do và biết trước rằng con ngư�i có thể lạm dụng tự do và làm đi�u xấu. Trong khi Thiên Chúa ban tự do cho con ngư�i như việc Ngài cho con ngư�i thông chia tính toàn năng của Thiên Chúa thì h� lại làm dụng đi ngược với ý định của Ngài. Thế rồi, Thiên Chúa đã chịu trách nhiệm trong tình liên đới với tội lỗi con ngư�i. �i�u này đã được thánh Phaolô diễn tả tuyệt v�i qua câu nói: “�ấng chẳng h� biết tội là gì, thì Thiên Chúa đã biến Ngư�i thành hiện thân của tội lỗi vì chúng ta, để làm cho chúng ta nên công chính trong Ngư�i� (2 Cr 5,21). Chính khi �ức Giêsu chết vì tội lỗi chúng ta mà Ngư�i đã chịu trách nhiệm và chữa lành những vết thương do con ngư�i lạm dụng tự do gây nên. Như thế, việc một số ngư�i cho rằng Thiên Chúa đã dửng dưng trước đau khổ của con ngư�i là một sai lầm. Thiên Chúa không can thiệp vào lịch sử nhân loại theo ý muốn của con ngư�i. �ức Giêsu chẳng xuống thập giá vì một l�i thách thức của con ngư�i. Dần dà, chúng ta sẽ nhận ra cách hành động của Thiên Chúa: thay vì Ngài rút lại hay ngăn chặn hành động tự do của con ngư�i, thì Ngài lại hóa giải từ sự dữ ra sự lành. Thiết tưởng, đó là cách tốt nhất để Thiên Chúa mặc khải Ngài là �ấng toàn năng đầy yêu thương.

Ngư�i đồng hành

Chúng ta đã từng nghe câu chuyện v� giấc mơ của một chàng thanh niên. Mỗi ngày chàng đi dạo bộ với Chúa Giêsu trên bãi biển rất êm ả và bình yên. Chàng thích thú vì những dấu chân song hành như hai ngư�i bạn. �ến một ngày sóng to gió lớn, chàng lại chỉ thấy có một dấu chân. Trong hoảng hốt và sợ hãi, chàng h�i Chúa đi đâu lúc cuộc đ�i đầy biến động. Chúa trả l�i: “Chính những lúc ấy Ta đang bồng bế con trên tay�. Kinh nghiệm của chàng thanh niên này là một bài h�c khích lệ chúng ta tin tưởng và phó thác vào tình thương Chúa. Quả thật, Ngư�i vẫn đồng hành với chúng ta trên m�i nẻo đư�ng cuộc sống.

Trong những lúc chúng ta bị hiểu lầm, chối từ, cô lập…thiết tưởng, việc đồng hóa mình vào những nhân vật trong các sách Tin Mừng sẽ là một lợi khí giúp ta dễ dàng vượt qua những đêm tối. Một Madalena bị xã hội lên án, ruồng b�…lại được tiếp chuyện với Chúa. Một Giakêu bị xếp vào hàng ngư�i bất chính, lại được Chúa đồng bàn ăn uống…Những mảnh đ�i đau khổ luôn tìm được nguồn nâng đỡ nơi Chúa Giêsu. �ôi khi, chúng ta chỉ cần một câu l�i Chúa như l�i hứa v� một tương lai bất định, làm ánh sáng hướng dẫn bước ta đi. Những lúc chúng ta bị hiểu lầm, đặt đi�u, bôi nh�, thì l�i hứa: sự thật sẽ giải phóng các con, sẽ là một cái neo bám chặt vào lòng Chúa yêu thương. �i�u quan tr�ng là tránh nổi giận, la lối thóa mạ, vì theo l�i thánh Gioan Vianney: “�au khổ trong an bình, sẽ chẳng còn đau khổ nữa�. Có thể nói, sự bình an trong tâm hồn là dấu chỉ sự hiện diện của Chúa giữa cơn biến động. Tâm bất biến giữa dòng đ�i vạn biến là thế !

Xét cho cùng, chỉ trong cơn khốn khó, ngư�i ta mới nhận ra đâu là “vàng thật�; chỉ những ngư�i xác tín sự hiện diện của Chúa trong đ�i và ch�n Chúa làm ý nghĩa của cuộc sống, mới khả dĩ vượt qua m�i khó khăn, thử thách trong cuộc đ�i.

Nạn nhân

Một ngư�i phụ nữ kia đang đau lòng vì vừa mất đứa con 8 tuổi duy nhất của bà. Cái chết bất ng� của ngư�i con này đã làm tăng nỗi cô đơn trong bà. Trong nỗi tức giận, mê sảng, bà tìm đến Cha xứ, bà h�i: “Tại sao tôi có một đứa con duy nhất mà Chúa cũng cướp đi ?� Thấy ngư�i đàn bà này quá bị kích động, vị linh mục li�n nghĩ ra một cách giúp bà giải t�a, ngài đ� nghị: “�ây, tôi gởi bà một cuốn tập, bà hãy tưởng tượng ra Chúa đang có mặt ở đây trước mặt bà và hãy viết những gì bà cần nói�. Và rồi, như một cơ hội bà trút hết sự tức giận lên một vị Thiên Chúa tưởng tượng. Nỗi đau quá lớn khiến bà trở thành một kẻ khát máu; bà không chỉ phỉ nhổ, chưởi rủa Ngài mà còn muốn treo Ngài lên cao giữa tr�i và đất…Lát sau, bà đã thấm mệt và thiếp đi lúc nào không biết. Vị linh mục vào, bà li�n tỉnh dậy và trao lại cuốn tập đã viết với những dòng chữ đầy “máu và lửa�. ��c xong, vị linh mục nói: “Thế là bà đã giết Thiên Chúa một lần nữa. Phần Ngài, Ngài nói với bà đi�u gì, bà biết không ?� Bà đáp: “Thưa, không�. Vị linh mục nói: “Chúa bảo rằng xin Cha tha cho bà vì bà không biết việc bà làm�.

Tha cho kẻ muốn giết mình đó là cách thể hiện tình yêu của Thiên Chúa. Chết thay và cứu chuộc cho kẻ giết mình là cách thể hiện tình yêu nhưng không của Thiên Chúa. Chúng ta có thể h�i Ngài ở đâu trong lúc tôi gặp đau khổ. Ngài là nạn nhân trong kẻ xấu số là bạn. Ngài trở nên bất lực với ngư�i bất lực nhưng không tuyệt v�ng. Ngài đã chấp nhận để bạn treo Ngài lên thập giá vì tôn tr�ng tự do của bạn. Chúa muốn bạn dùng tự do để yêu mến Ngài nhưng bạn đã dùng tự do để giết Chúa. Ngài toàn năng nhưng không rút lại tự do của bạn. Ngài không hối hận khi ban tự do cho bạn. Ngài đợi ch� bạn chính nơi bạn đã giết Ngài. Núi S� phải trở thành điểm hẹn thư�ng xuyên của bạn khi đang đối diện với những đau khổ hay bất công đ�i này. Không ai đau khổ hơn Ngài vì bị ngư�i yêu phản bội. Không ai chịu bất công như Ngài dù vốn là ngư�i vô tội. Bạn có sẵn sàng chấp nhận khổ giá cùng với �ức Kitô để được phục sinh với Ngư�i không ? �ó là thách đố và đồng th�i là một hồng ân trong cuộc biến đổi. Chúng ta chỉ thực sự biến đổi và trưởng thành trong đau thương. Chúng ta chỉ trở nên vững mạnh sau những lần gục ngã thảm thương. Sau những lần như thế, bạn sẽ ngộ ra thân phận bất lực của con ngư�i khi đứng trước đau khổ. �ồng th�i, sống phó thác vào �ấng rút từ sự dữ ra sự lành cho những ai yêu mến Ngài.

Tóm lại, chúng ta đã trình bày Thiên Chúa toàn năng và Tình Yêu như một minh giải cho vấn đ� đau khổ mà những ngư�i vô thần đã dùng để khước từ và phủ nhận sự hiện hữu của Thiên Chúa. Bởi đó, việc suy tư và đào sâu trong lãnh vực này sẽ giúp chúng ta có một hướng nhìn đúng đắn và thích hợp theo nhãn quan Kitô giáo. Chúng ta cần tái khẳng định rằng đau khổ là một huy�n nhiệm, nó gắn li�n với cuộc hiện sinh của con ngư�i. Thế nên, chúng ta sẽ không có một câu trả l�i th�a đáng mà chỉ là những kinh nghiệm bản thân hết sức chủ quan. Xét cho cùng, chỉ có đau khổ của �ức Kitô mới đích thực là mô phạm của m�i ngư�i. Vì khi chiêm ngắm Ngư�i trên Thánh Giá, chúng ta nhận ra hình ảnh bản thân. Dần dà, chúng ta nhận ra Ngư�i là �ấng rất gần gũi, đang đồng hành và là nạn nhân cùng chịu đau khổ với ta; và nói như thi sĩ Paul Claudel: “�ức Kitô đến không phải để hủy b� cũng không phải để giải thích đau khổ, nhưng làm cho đau khổ đầy tràn hiện hữu của Ngư�i�.

Cuối cùng, �ức Giêsu đã là ý nghĩa cuộc đ�i tôi khi Ngư�i hiện diện với tôi trong m�i khoảnh khắc cuộc đ�i, nhất là trong lúc đau khổ, tưởng chừng như bế tắt và buông xuôi. Ngư�i là hy v�ng duy nhất cuộc đ�i tôi.

  EYMARD An Mai �ỗ O.Cist.

CGVN