Thiên Thần truy�n tin cho �ức Bà chịu thai

Thứ tư 20/12/2017 ,Lc 1, 26-38

1. Chiêm ngắm �ức Maria (c. 26-27)

Vị trí của �ức Maria thật là lớn lao và duy nhất trong tương quan với Thiên Chúa và loài ngư�i chúng ta : �ức Maria là Mẹ Giáo Hội, trong đó có chúng ta, và �ức Maria cũng là Mẹ Thiên Chúa. Tuy nhiên, tất cả những ơn huệ lớn lao của Mẹ đã bắt đầu bằng một biến cố thật hạn hẹp, thật nh� bé, thật khiêm tốn, thật âm thầm và kín ẩn, đó là biến cố Truy�n Tin. Nh� bé và âm thầm, nhưng đó chính là một kinh nghiệm thiêng liêng làm thay đổi cuộc đ�i của �ức Maria, và của lịch sử cứu độ. Và kinh nghiệm thiêng liêng này là một cuộc đối thoại, đối thoại giữa �ức Maria và sứ thần Gabriel.

Trước hết, chúng ta cần chú ý đến nơi chốn xảy ra biến cố Truy�n Tin, đó là nhà của �ức Maria : « Sứ thần vào nhà trinh nữ » (Lc 1, 28). Khi cầu ngyện với L�i Chúa, chúng ta được m�i g�i hình dung ra nơi chốn, ở đó diễn ra biến cố mà bản văn Tin Mừng thuật lại : nhà, vư�n, sa mạc, đồi Calvê… Việc « đặt khung cảnh » khi bước vào gi� cầu nguyện như thế có hai mục đích :

– Khi cầu nguyện, chúng ta được m�i g�i dấn thân cả con ngư�i của chúng ta, bên trong cũng như bên ngoài. Thế mà, bên trong của chúng ta, có nhi�u thứ, trong đó có trí tưởng tượng. Dùng trí tưởng tượng để hình dung ra một nơi chốn khi cầu nguyện, đó là giúp chúng ta cầu nguyện với cả con ngư�i, đồng th�i giúp định hướng cho trí tưởng tượng, vốn hay dẫn chúng ta đi lang lang, ra kh�i việc cầu nguyện. Hơn nữa, nơi chốn mà chúng ta hình dung ra, không phải là bất cứ nơi nào, đó là một nơi chốn của đ�i thư�ng, nhưng đồng th�i cũng là nơi « thánh », nghĩa là nơi được Chúa viếng thăm.

– Vì thế, một nơi chốn cụ thể còn có một ý nghĩa thiêng liêng : Thiên Chúa đến gặp gỡ con ngư�i không phải ở trên tr�i cao hay ở một nơi xa v�i, nhưng tại một nơi chốn cụ thể và rất đ�i thư�ng, chẳng hạn nhà của �ức Maria ; và đối với chúng ta cũng vậy, đó có thể là một nơi nào đó trong cuộc đ�i của chúng ta : trư�ng h�c, nơi hành hương, nhà tĩnh tâm, trong vư�n của Nhà Dòng, trong căn phòng nh� bé, hay nơi nhà nguyện… Vậy đâu là nơi chốn, ở đó chúng ta được Thiên Chúa viếng thăm, đã làm thay đổi cuộc đ�i chúng ta, như trư�ng hợp của �ức Mẹ ?

Trình thuật Truy�n Tin có thể được gói g�n trong tiếng « Xin Vâng » của �ức Mẹ ; và chúng ta thư�ng hiểu tiếng « Xin Vâng » là câu trả l�i tức khắc của Mẹ khi nghe l�i đ� nghị của Thiên Chúa, qua trung gian của sứ thần Gabrien. Tuy nhiên, nếu chúng ta đặt l�i « Xin Vâng » của Mẹ vào trong diễn tiến của trình thuật Tin Mừng, chúng ta sẽ nhận ra rằng, tiếng « Xin Vâng » của Mẹ là điểm tới của cả một cuộc trao đổi khá dài, và nhất là đầy biến động trong tâm hồn.

Trước hết, chúng ta hãy tự h�i �ức Maria là ai, theo l�i kể của thánh sử Luca v� mầu nhiệm Truy�n Tin ? Mẹ là một thiếu nữ Israel, ngụ tại Galilê, làng Nazarét. Mẹ là một thiếu nữ đã đính hôn, như bao thiếu nữ khác khi đến tuổi trưởng thành. Một cách chính xác, Mẹ đã đính hôn với một ngư�i tên là Giuse, thuộc dòng dõi �avít. Như thế, lúc ban đầu, Mẹ là một cô gái như bao cô gái khác (và cũng tương tự như thế, đối với phái nam). Và có lẽ chúng ta cũng đã như vậy trước khi bước vào hành trình ơn g�i, ơn g�i gia đình hay dâng hiến : một cô gái với thân phận bình thư�ng, và với ước mơ v� đ�i mình cũng thật bình thư�ng. Nhưng Mẹ lại không được vậy, vì, có thể nói, Chúa đến làm xáo trộn cuộc đ�i của Mẹ.

Ở đây chúng ta có thể nhìn lại hành trình ơn g�i của mình và tự h�i : đâu là những dấu chỉ, những cách thức Chúa dùng để làm xáo trộn cuộc đ�i chúng ta, làm cho chúng ta không thể sống như những cô gái (hay một ngư�i) bình thư�ng ? Và trong trình thuật Truy�n Tin, Chúa không đến trực tiếp, nhưng qua trung gian sứ thần Gabriel ; vậy đâu là những ngư�i « trung gian » của Chúa trong cuộc đ�i và nhất là hành trình ơn g�i của chúng ta ?

2. Lắng nghe Sứ thần Gabrien và �ức Maria

Cuộc đối thoại giữa Sứ Thần và �ức Maria được « đóng khung », nghĩa là khởi đầu và kết thúc, bởi chuyển động vào và ra của sứ thần : « Sứ Thần vào nhà trinh nữ » (c. 28), và sau đó, « Rồi Sứ Thần từ biệt ra đi » (c. 38). Cuộc đối thoại có thể chia làm ba bước. Chúng ta hãy lắng nghe từng bước, nhưng không quên nhìn ngắm và quan sát cung cách đối thoại của �ức Mẹ, vốn diễn tả những tâm tình nội tâm, chẳng hạn sự bối rối lúc ban đầu.

a. Bước thứ nhất (c. 28-29)

Sứ Thần ng� l�i với �ức Maria : « Mừng vui lên, hỡi �ấng đầy ân sủng, �ức Chúa ở cùng bà ». L�i chào của sứ thần dành cho �ức Maria trở thành l�i chào của chúng ta, vì Kinh Kính Mừng hằng ngày của chúng ta, của cả Giáo Hội bắt đầu bằng l�i chào này : « Kính Mừng Maria đầy ơn phúc, �ức Chúa Tr�i ở cùng bà ». Nhưng ở ng�n nguồn, l�i chào này làm cho �ức Maria rất bối rối.

Chúng ta hãy hình dung ra �ức Maria đang trong trạng thái bối rối và tự h�i tại sao ? Chúng ta có kinh nghiệm tương tự như vậy bao gi� chưa ? Chúng ta có bối rối như Mẹ không ? Nếu chưa, nghĩa là chưa có kinh nghiệm v� tình yêu nhưng không Thiên Chúa dành cho chúng ta từ thủa đ�i đ�i, thì Mẹ sẽ chia sẻ cho chúng ta, bởi vì tất cả những gì Mẹ nhận được là để chia sẻ. Ơn huệ lớn nhất mà Mẹ nhận được là �ức Giê-su, và Mẹ đã chia sẻ hết cho chúng ta và Mẹ vẫn chia sẻ mỗi ngày.

Và �ức Mẹ tự h�i v� ý nghĩa của l�i chào. Không phải vì Mẹ không hiểu đi�u sứ thần muốn công bố, là ân sủng Thiên Chúa dành cho Mẹ cách nhưng không, nhưng Mẹ không hiểu ý nghĩa của ân sủng : qua ân sủng Thiên Chúa ban cho Mẹ tràn đầy, Chúa muốn nói gì với Mẹ, Chúa muốn m�i g�i Mẹ thực hiện đi�u gì ? Vì thế, ngay sau đó, sứ thần mặc khải đi�u Thiên Chúa m�i g�i Mẹ thực hiện : « Này đây, bà sẽ thụ thai… ». Có lẽ chúng ta cũng vậy, khi Chúa đến ng� l�i với chúng ta, một lúc nào đó trong quá khứ và nhất là trong những biến cố quan tr�ng của hành trình ơn g�i ; chúng ta cũng bối rối và tự h�i : tại sao Chúa lại ch�n con, tại sao Chúa ưu ái với con cách nhưng không như vậy ? Chúa m�i g�i con làm gì ?

b. Bước thứ hai (c. 30-34)

Sứ thần xác chuẩn ơn huệ nhưng không Chúa ban cho Mẹ : « Bà được đẹp lòng Thiên Chúa », và sau đó, loan báo sứ mạng mà Thiên Chúa muốn trao cho Mẹ : « Này đây bà sẽ thụ thai… ». Như thế, ơn huệ luôn đi đôi với sứ mạng ; và đó chính là cung cách hành xử của Thiên Chúa trong lịch sử cứu độ, trong lịch sử Hội Dòng và trong hành trình ơn g�i của mỗi ngư�i chúng ta.

Sứ mạng thụ thai, hạ sinh con trai, vốn là « Con �ấng Tối Cao », là sứ mạng quá lớn, lớn hơn tất cả những gì Mẹ có và Mẹ là. Vì thế, Mẹ không thể không nêu câu h�i, và câu h�i của Mẹ chất chứa một ngăn trở, cũng rất lớn : « Việc ấy sẽ xảy ra cách nào, vì tôi không biết đến việc vợ chồng ? » Chính ở nhịp thứ hai này của cuộc đối thoại, mà chúng ta cảm nhận được �ức Mẹ thật sống động, thật mạnh mẽ và cũng thật lý sự nữa. Vì thế, Mẹ thật gần gũi với chúng ta, vì can đảm đặt câu h�i, nêu ra khó khăn và trở ngại đối với l�i m�i g�i của Thiên Chúa.

Còn có một đi�u bất ng� lớn lao nữa, mà chắc chắn lúc này, Mẹ chưa hình dung ra hết được, bởi vì Mẹ sẽ phải khám phá ra từ từ, đó là cách �ức Giê-su trở nên cao cả, trở nên Con �ấng Tối cao, và nhất là cách Ngài thừa kế ngai vàng vua �a-vít. Biến cố �ức Giêsu giáng sinh trong máng c�, việc dâng Hài Nhi cho �ức Chúa trong ��n Th� và nhất là l�i tiên tri của ông cụ Simeon : « một lưỡi gươn sẽ đâm thâu tâm hồn bà », sẽ hướng Mẹ tới con đư�ng Thập Giá của Con Mẹ.

Sứ mạng Chúa muốn trao cho chúng ta, khi m�i g�i chúng ta đi với �ức Ki-tô trong đ�i sống dâng hiến, luôn luôn vượt qua khả năng của chúng ta. Như khi �ức Giê-su m�i g�i : « Thì chính anh em hãy cho h� ăn đi ». Hay như kinh nghiệm của Thánh Phaolô : « �ã ba lần tôi xin Chúa cho thoát kh�i nỗi khổ này. Nhưng Ngư�i quả quyết với tôi: Ơn của Thầy đã đủ cho anh, vì sức mạnh của Thầy được biểu lộ tr�n vẹn trong sự yếu đuối » (2Cr 12, 8-9). Mẹ thật gần gũi với chúng ta, vì can đảm đặt câu h�i, nêu ra khó khăn và trở ngại đối với l�i m�i g�i của Thiên Chúa. Chúng ta cũng được Chúa ban ơn huệ để thi hành sứ mạng, chúng ta hãy ca đảm, giống như Mẹ, dãi bày cho Chúa nghe những khó khăn và trở ngại của chúng ta : « việc ấy xẩy ra thế nào được ? »

c. Bước thứ ba (c. 35-37)

Sứ thần rất coi tr�ng ngăn trở mà �ức Mẹ nêu ra ; vì thế, để thuyết phục, ngài đã không dựa vào đi�u gì khác, ngoài quy�n năng riêng của Thiên Chúa. Chúng ta hãy dừng lại thật lâu để suy niệm từng l�i của sứ thần. Vì l�i của sứ thần rất thuyết phục, thuyết phục đến độ, �ức Maria đã thốt ra l�i « Xin Vâng » li�u lĩnh, hướng đến rất nhi�u thách đố, nguy nan và những đi�u bất ng�. Trước hết, theo l�i của Sứ Thần, Ngư�i Con Mẹ sẽ cưu mang và sinh ra, là hoàn toàn do quy�n năng của Thiên Chúa và thuộc v� Thiên Chúa : « Thánh Thần sẽ ngự xuống trên bà, … ». Làm phát sinh sự sống, ở nơi mà loài ngư�i không thể làm gì được, đó chính là quy�n năng sáng tạo của Thiên Chúa.

Sứ thần Gabrien đến gặp �ức Maria, vào th�i điểm bà Elizabeth có thai được sáu tháng ; vì thế, trong l�i đối thoại với �ức Mẹ, sứ thần long tr�ng nêu ra trư�ng hợp bà Elizabet để thuyết phục �ức Mẹ. Sự kiện bà Elizabet với cung lòng vừa hiếm muộn và vừa già cỗi nhưng lại mang thai, có ý nghĩa đặc biệt trong l�i xin vâng của Mẹ và trong mầu nhiệm Nhập Thể của Ngôi L�i Thiên Chúa :

– Trư�ng hợp bà Elizabet nhắc nhớ Lịch sử cứu độ ; và l�i xin vâng của Mẹ đặt trên n�n tảng hành động của Thiên Chúa trong lịch sử cứu độ.

– L�i xin vâng của Mẹ làm cho lịch sử cứu độ được hoàn tất : hoàn tất bao gồm hai chi�u kích : liên tục nhưng mới mẻ.

– Ngư�i con bà Elizabet sinh ra sẽ gắn bó đến cùng với Ngư�i Con Mẹ Maria sinh ra.

Như thế, Thiên Chúa có khả năng làm phát sinh sự sống ở nơi mà con ngư�i không còn hi v�ng gì và không thể làm gì được nữa, bởi vì hai ông bà vừa hiếm muốn và vừa lớn tuổi. Và tuyệt tác này lại nhắc nhớ những tuyệt tác tương tự khác trong lịch sử cứu độ, đó là trư�ng hợp các phu nhân hiếm muộn của các tổ phụ, mà vẫn cứ sinh con được, và tiêu biểu nhất là bà Sara, vợ của tổ phụ Abraham. Với �ức Maria, đó cũng là một tuyệt tác, nhưng là một tuyệt tác còn lớn hơn và là duy nhất: Mẹ sinh con không phải từ cung lòng già cỗi hay hiếm muộn, nhưng là từ cung lòng trinh nguyên. Các Giáo Phụ nhìn ra đây là hình ảnh diễn tả công trình sáng tạo của Thiên Chúa, bởi vì lúc khởi đầu, Thiên Chúa cũng làm phát sinh sự sống từ mặt đất trinh nguyên. �ó là vì, đối với Thiên Chúa, không có gì là không thể làm được. Và đây đã là Tin Mừng cho loài ngư�i của chúng ta rồi : đó là Thiên Chúa có thể làm phát sinh sự sống, và làm phát sinh sự sống viên mãn là �ức Kitô, ở nơi mà con ngư�i không còn hi v�ng gì, ở nơi là tuyệt đối không thể đối với con ngư�i. Như thế mầu nhiệm Vượt Qua đã được loan báo ở đây rồi, nơi biến cố truy�n tin, bởi vì Thiên Chúa sẽ làm trào v�t sự sống từ sự chết, trong mầu nghiệm Thương Khó và Phục Sinh của �ức Ki-tô.

Chúng ta được m�i g�i nhận ra hành động của Thiên Chúa trong lịch sử của Hội Dòng, của Tu Hội, của giáo xứ chúng ta, trong gia đình, trong cuộc đ�i và trong hành trình ơn g�i của chúng ta, để chúng ta có thể đi theo �ức Ki-tô và phục vụ cho sứ mạng của Ngài, không phải bằng sức lực và khả năng của chúng ta, nhưng quy�n năng và sức mạnh của Chúa.

Và biến cố Truy�n Tin cũng bày t� cho chúng ta yếu tính của đ�i tu: đó là để cho Thiên Chúa làm phát sinh sự sống thần linh của Ngư�i, theo hình ảnh của �ức Ki-tô, ở nơi không thể, là thân xác trinh nguyên của chúng ta, theo cách thức mà Thiên Chúa đã thực hiện nơi �ức Maria. « Trinh nguyên », tiên vàn theo nghĩa thiêng liêng. « Trinh nguyên », tiên vàn theo nghĩa thiêng liêng (bởi vì trinh nguyên thể lý tuyệt đối là không thể và chỉ là vẻ b� ngoài), nghĩa là một con tim khát khao dành tr�n cho một mình Chúa và tình yêu của Ngư�i.

3. Lắng nghe l�i « Xin vâng » của �ức Maria (c. 38)

Trong bản văn Hi-lạp của trình thuật Truy�n Tin, thật ra không có từ « xin vâng », hay từ « vâng » trong bản dịch Tiếng Việt ở đây, nhưng chỉ có câu trả l�i của �ức Mẹ : « Tôi đây là nữ từ của Chúa, xin Ngư�i thực hiện cho tôi như l�i sứ thần nói » hay dịch sát hơn : « Tôi đây là nữ tì của Chúa, hãy xảy ra cho tôi theo như l�i Sứ Thần ». Ngoài ra, « Xin Vâng » còn được đ�c theo tiếng La-tinh là « Fiat » ; nhưng thực ra, « Fiat » có nghĩa là « ước gì xẩy ra », hoặc « hãy xẩy ra », cho tôi theo như l�i của ngài. Vì thế, chúng ta vẫn cứ tiếp tục nói �ức Mẹ thưa « Xin Vâng », nhưng phải hiểu tiếng « Xin Vâng » của Mẹ là cả một câu trả l�i khá dài và đầy ý nghĩa.

Thật vậy, trong l�i « Xin Vâng », Mẹ tự xưng mình là « nữ tì ». Chúng ta thư�ng nghĩ ra nhi�u tước hiệu cao v�i dành cho �ức Maria ; nhưng Mẹ lại thích tự xưng mình, trong biến cố Truy�n Tin và trong bài ca bất hủ Magnificat, là « Nữ Tì của Chúa » (Lc 1, 38), là « Phận nữ tì hèn m�n ». Chúng ta được m�i g�i dõi theo một �ức Maria như thế đó. Không ở đầu ngoài l�i nói này của Mẹ, chúng ta cảm thấy thật gần gũi với Mẹ. Vì chúng ta cũng như Mẹ, là nữ tì, là tôi tớ của Thiên Chúa. Sau đó, Mẹ nói « Hãy xảy ra cho tôi theo như l�i của Sứ Thần nói ». Chúng ta hãy cảm nếm lòng tín thác tuyệt đối Mẹ dành cho Chúa qua l�i nói này, bởi vì qua l�i này, Mẹ cam kết từ b� quy�n làm chủ đ�i mình ; và đó chính là ý nghĩa tận cùng của m�i ơn g�i, và nhất là của ơn g�i dâng hiến.

Chúng ta được m�i g�i đặt l�i « xin vâng » của chúng ta, khi đón nhận �ức Ki-tô vào cuộc đ�i chúng ta và sống theo ơn g�i Chúa ban, trong l�i « Xin Vâng » của �ức Mẹ. Cũng giống như �ức Mẹ, tiếng xin vâng ban đầu của chúng ta cần phải làm mới lại suốt đ�i, nhất là ở những khúc quanh quan tr�ng và trong th�i gian tĩnh tâm, hay ở những lúc khó khăn thử thách lớn nh� trong hành trình ơn g�i. Trong những giai đoạn khó khăn thử thách lớn, có khi chúng ta được m�i g�i thưa « xin vâng » mỗi ngày, bằng cách nhận l�i « Xin Vâng » của Mẹ làm của mình, và l�i « Xin Vâng » này có nghĩa là : « Con là nữ tì của Chúa, xin xảy ra cho con theo như L�i của Ngài. »

* * *

Xin �ức Mẹ đồng hành và phù hộ chúng ta với tình yêu hi�n mẫu, để chúng ta cũng sống đến cùng l�i « xin vâng » của chúng ta, giống như Mẹ ; và cùng với Giáo Hội trong l�i nguyện của Gi� Kinh Sáng hôm nay, chúng ta thân thưa với Chúa :

Như �ức Mẹ là bà Eva mới
đã vâng nghe L�i Chúa,
xin thực hiện những gì Chúa muốn làm cho chúng con.
Vì l�i �ức Mẹ chuy�n cầu,
xin Chúa thương nhận l�i chúng con.

Lm. Giuse Nguyễn Văn Lộc

daminhtamhiep