Quan Tổng Äốc Trịnh Quang Khanh Ä‘Ãch thân chỉ huy 500 lÃnh đột xuất bao vây là ng Phúc Nhạc, Ninh Bình, và o đúng sáng ngà y lá»… Phục Sinh (14.04.1841). Quan truyá»n táºp trung giáo dân lại để quân lÃnh lục soát từng nhà … Cha Lý được ông Trùm CÆ¡ đưa sang vưá»n nhà bà Äê ở sát bên. Bà Äê chỉ cho cha đưá»ng mương khô ở sau vưá»n cạnh má»™t bụi tre: “Xin Cha ẩn dưới rãnh nà y, Äức Chúa Trá»i gìn giữ thì Cha thoát, bằng không Cha và con Ä‘á»u bị bắt.” Nói xong bà cùng con gái Lucia Nụ, lấy rÆ¡m và cà nh khô che phá»§ lên, nhưng quân lÃnh đã trông thấy Cha chạy qua vưá»n nhà bà , nên hỠđến bắt cha Lý và bà Äê, chá»§ nhà . Ông Trùm CÆ¡, bốn hương chức trong là ng và hai nữ tu Mến Thánh Giá Anna Kiêm và Anê Thanh cÅ©ng bị bắt. Tất cả bị trói mang gông Ä‘iệu ra đình là ng. Nhà bà Äê bị lục soát, thóc lúa, đồ dùng, tiá»n bạc Ä‘á»u bị lÃnh lấy hết. Khi bị bắt, bà Äê rất sợ hãi, nhưng khi Ä‘iệu bà ra đình là ng thì gương mặt bà vui tươi và không có vẻ gì là sợ sệt nữa…
Quân lÃnh áp giải các nạn nhân vá» Gia Äịnh. Há» phải Ä‘i suốt đêm rất cá»±c nhá»c. Bà Äê sức yếu, không chịu nổi gông quá nặng, phải có ngưá»i nâng đỡ nhiá»u lần. Tá»›i thà nh Nam bà bị giam chung vá»›i hai nữ tu. Sáu ngà y sau ra trước công đưá»ng, quan tòa bắt bà chối đạo bà đáp: “Tôi chỉ tôn thá» Thiên Chúa, không bao giá» tôi bỠđạo Chúa muôn Ä‘á»i.” Các quan truyá»n đánh đòn bà . Lúc đầu lÃnh đánh bằng roi, sau dùng cá»§i lá»›n quáºt và o chân bà . Bà không nản lòng, khi chồng bà đến thăm, bà giải thÃch vì sao bà kiên tâm như váºy: “HỠđánh Ä‘áºp tôi vô cùng hung dữ, đến đà n ông còn không chịu nổi, nhưng tôi đã được Äức Mẹ giúp sức, nên tôi không cảm thấy Ä‘au đớn.” Äến lần thẩm vấn thứ hai, thứ ba thấy bà Äê vẫn má»™t long trung kiên, quân lÃnh được lệnh vừa đánh vừa lôi bà qua Thánh GÃa. Nhưng bà sấp mình xuống đất, kêu lá»›n tiếng rằng: “Lạy Chúa, xin thương giúp con, con không bao giá» muốn chối bá» lòng tin Chúa, nhưng vì con là đà n bà yếu Ä‘uối, nên há» dùng sức mạnh để để cưỡng bách con đạp lên Tháºp Giá.” Lần tiếp theo ra trước tòa, quan cho túm tay áo lại rồi thả rắn độc và o trong áo, nhưng bà Äê vẫn giữ được bình tÄ©nh cách lạ lùng. Bà đứng yên không há» nhúc nhÃch nên rắn không cắn, chỉ lượn và i vòng rồi bò ra. Các quan truyá»n đánh bà dữ hÆ¡n nữa rồi giam trong ngục. Nhưng bà đã kiệt sức, Ä‘i không nổi, phải có ngưá»i dìu. Má»™t nhân chứng tên Äang, vá» sau cho biết: “Bà Anê Äê đã bị đánh Ä‘áºp tà n bạo đến ná»—i thân mình đầy máu má»§. Tuy váºy bà vẫn vui vẻ, và còn muốn chịu khó hÆ¡n nữa.†Cô Lucia Nụ, đến thăm Mẹ trong ngục, thấy y phục thân mẫu loang lá»— máu, cô thương mẹ khóc nức nở, bà an á»§i con bằng những lá»i trà n trá» lạc quan: “Con đừng khóc nữa, mẹ mặc áo hoa hồng đấy, mẹ vui lòng chịu khổ vì Chúa Giêsu, sao con lại khóc?” Bà còn khuyên: “Con hãy vá» chuyển lá»i mẹ bảo vá»›i anh chị em con coi sóc việc nhà , giữ đạo sốt sắng sáng tối Ä‘á»c kinh xem lá»…, cầu nguyện cho mẹ vác Thánh Giá Chúa đến cùng. Chẳng bao lâu mẹ con ta sẽ Ä‘oà n tụ trên nước Thiên Äà ngâ€â€¦
Sau ba tháng bị giam cầm hy sinh vì đức tin, ngà y 12.07.1841, trong giá» hấp hối ngưá»i ta thưá»ng nghe bà Anê Lê Thị Thà nh cầu nguyện: “Lạy Chúa, Chúa đã chịu chết vì con, con hết lòng theo thánh ý Chúa. Xin Chúa tha má»i tá»™i lá»—i cho con”. ( Lm. Äà o Trung Hiệu, OP, Thánh Anê Lê Thị Thà nh (bà thánh Äê, 1781-1841 )
Và o lúc 9 giá» sáng ngà y 19. 6. 1988 tại Rôma, Thánh Giáo Hoà ng Gioan Phaolô II đã long trá»ng tôn phong 117 vị chân phước tỠđạo tại Việt Nam lên hà ng hiển thánh, trong đó có thánh Anê Lê Thị Thà nh. Các vị gồm 96 ngưá»i Việt Nam và 21 vị thừa sai ngoại quốc. Äây là con số tiêu biểu cho hÆ¡n 100 ngà n Vị Tá» Äạo trong thá»i gian 300 năm Giáo Há»™i bị bách hại. Hôm nay Giáo Há»™i hoà n vÅ© chung niá»m vui vá»›i Giáo Há»™i Việt Nam, cảm tạ, chúc tụng, ngợi khen Thiên Chúa đã ban trà n đầy hồng phúc cho dân Việt.
Chết đi bản thân
Các Thánh Tá» Äạo đã đổ máu đà o là m chứng cho Tin Mừng, cÅ©ng như trung thà nh thá»±c hà nh Lá»i Chúa đến hÆ¡i thở cuối cùng. “Ai phục vụ Thầy, thì hãy theo Thầy; và Thầy ở đâu, kẻ phục vụ Thầy cÅ©ng sẽ ở đó.†Trong gian truân bách hại, Äức Giêsu sẵn sà ng đương đầu gánh chịu, các Thánh Tá» Äạo cÅ©ng noi gương Ngưá»i, đã không bá» trốn, mà từ bá» mình Ä‘i theo Chúa, hoà n toà n phó thác, tuân thá»§ Thánh à Chúa: “Äức Chúa Trá»i gìn giữ thì Cha thoát, bằng không Cha và con Ä‘á»u bị bắt.” Bà Thánh Anê đã tuyên xưng đức tin sáng ngá»i, xứng đáng trở thà nh vị Thánh nữ tiên khởi cá»§a dân Việt.
Chết Ä‘i bản thân cÅ©ng có nghÄ©a là chẳng thiết tha những gì dÃnh lÃu đến Ä‘á»i sống phà m tục, cá»§a cải, tiá»n bạc, danh pháºn, chức tước, bổng lá»™c. “Nhà bà Äê bị lục soát, thóc lúa, đồ dùng, tiá»n bạc Ä‘á»u bị lÃnh lấy hết.†Khi mất Ä‘i cá»§a cải là lúc được Thiên Chúa bù đắp gấp trăm, gấp vạn lần, chÃnh là Nước Trá»i. “Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trá»i là cá»§a há».â€
Chết Ä‘i cái tôi có nghÄ©a là hy sinh thân xác, mặc bao đòn vá»t, khổ nhục, để hiên ngang là m chứng nhân Tin Mừng. Má»™t lòng chÃnh chuyên phó thác và cáºy trông Æ¡n trên, cầu bầu Mẹ Maria cứu giúp. “HỠđánh Ä‘áºp tôi vô cùng hung dữ, đến đà n ông còn không chịu nổi, nhưng tôi đã được Äức Mẹ giúp sức, nên tôi không cảm thấy Ä‘au đớn.” Bà Thánh Anê còn an á»§i lại ngưá»i chồng xót thương đến thăm.
Chết cho tha nhân
Trong bối cảnh xã há»™i hiện nay, tuy không công khai tái diá»…n thảm há»a bách hại đạo Chúa, nhưng khuynh hướng thá»±c dụng và duy váºt Ä‘ang thách đố tÃn hữu Kitô sống đạo, sống trung thá»±c Tin Mừng. Tiên quyết để theo Äức Giêsu là tuân theo lá»i dạy bá» mình, vác tháºp giá mà theo Ngưá»i. Váºy xả ká»·, vị tha cÅ©ng chÃnh là chết cho tha nhân, dấn thân phục vụ, không quản khó khăn, trở ngại, chấp nháºn những hiểm há»a, nhục hình có thể xảy đến.
“Con hãy vá» chuyển lá»i mẹ bảo vá»›i anh chị em con coi sóc việc nhà , giữ đạo sốt sắng sáng tối Ä‘á»c kinh xem lá»…, cầu nguyện cho mẹ vác Thánh Giá chúa đến cùng. Chẳng bao lâu mẹ con ta sẽ Ä‘oà n tụ trên nước Thiên Äà ngâ€â€¦ Dù Ä‘ang chịu xiá»ng xÃch, tù đầy, roi vá»t, Thánh nữ Anê vẫn không há» nao núng hãi sợ, mà còn ân cần, lo lắng khuyên nhá»§ con cái sống đạo chu đáo, sốt sắng và sẵn sà ng tuyên xưng đức tin. “Phúc thay ai xót thương ngưá»i, vì há» sẽ được Thiên Chúa xót thương.â€
Khiêm nhưá»ng, nhân ái, hy sinh, phục vụ, là m chứng nhân, chÃnh là chết cho tha nhân được nảy chồi đâm lá»™c, sinh hoa kết trái. Như hạt lúa chịu mục nát, thối Ä‘i, chết Ä‘i má»›i có thể nảy mầm, đâm chồi, sinh hoa, kết hạt, bá»™i thu gấp chục, gấp trăm. Những giá»t máu đà o cá»§a chư thánh Tá» Vì Äạo Việt Nam đã trổ sinh cánh đồng Giáo Há»™i xanh tươi, bát ngát, được mùa như ngà y hôm nay. “Phúc thay ai sầu khổ, vì há» sẽ được Thiên Chúa á»§i an.â€
Chết cho Chúa
“Phúc thay ai bị bách hại vì sống công chÃnh, vì Nước Trá»i là cá»§a há». Phúc thứ tám là phần thưởng cho những ai chịu chết vì danh Chúa, vì Tin Mừng. Ngưá»i tÃn hữu Kitô nà o dám can đảm lá»™i ngược dòng Ä‘á»i để sống Tin Mừng, là m chứng cho Tình Yêu Thiên Chúa, cÅ©ng gian nan khốn khổ không kém phúc tá» vì đạo. Không im lặng, đồng lõa, hùa theo, toa ráºp theo bầy đà n là m Ä‘iá»u ôi ác, đê hèn, xấu xa, gian tham, háo danh, vụ lợi, không chấp nháºn bất công, phân biệt, kỳ thị, không chiá»u theo khuynh hướng hưởng lạc, rượu chè, cá» bạc, dâm ô, khước từ văn minh sá»± chết, mà công khai sống theo Tin Mừng, thấm nhuần Bát Phúc, trở nên chứng nhân Ä‘Ãch thá»±c cá»§a Äức Giêsu, chÃnh là chết cho Chúa.
Hôm nay, chứng nhân Tin Mừng không phải chịu đổ máu đà o như xưa, nhưng vẫn quyết tâm tiếp tục chiến đấu mãnh liệt và liên tục giữa sá»± dữ cá»§a thế gian, ma quá»· và xác thịt, giữa má»™t thế giá»›i duy váºt, hưởng thụ, thá»±c dụng, sa Ä‘á»a, vị ká»·, chối bá» Thiên Chúa. Má»™t cuá»™c tá» vì đạo âm thầm, lặng lẽ, thách thức, dai dẳng trong suốt cuá»™c Ä‘á»i Kitô hữu, vá»›i niá»m hy vá»ng sâu sắc, cháy bá»ng, bá»n vững và bất táºn: “Phúc thay anh em khi vì Thầy mà bị ngưá»i ta sỉ vả, bách hại và vu khống đủ Ä‘iá»u xấu xa. Anh em hãy vui mừng há»›n hở, vì phần thưởng dà nh cho anh em ở trên trá»i tháºt lá»›n lao.†Còn lá»i hứa nà o trá»ng đại và cao quý hÆ¡n?
“Con trung thà nh theo má»™t vị lãnh đạo là Chúa Kitô và Äại Diện cá»§a Ngà i: Äức Thánh Cha, các giám mục, kế vị các thánh Tông Äồ. Sống và chết vì Há»™i Thánh như Chúa Kitô. Äứng nghÄ© chết vì Há»™i Thánh má»›i hy sinh. Sống vì Há»™i Thánh cÅ©ng đòi há»i nhiá»u hy sinh.†(ÄÆ°á»ng Hy Vá»ng, số 987)
Lạy Chúa Giêsu, các Thánh Tá» Äạo Việt Nam là những vị tiá»n nhân, đã anh dÅ©ng hy sinh cả cuá»™c Ä‘á»i, trở nên những chứng nhân Tin Mừng cho toà n thể dân Chúa. Các ngà i đã nêu tấm gương tháºt sáng ngá»i, bá» tất cả má»i sá»±, kể cả sinh mạng, để trung kiên theo Chúa đến cùng. Xin Chúa ban Æ¡n, giúp sức chúng con quyết tâm luôn noi gương các ngà i là m chứng nhân Tin Mừng.
Lạy Mẹ Maria, xin Mẹ cầu bầu, an á»§i, khÃch lệ chúng con luôn là m chứng nhân cho Chúa trong má»i lúc, má»i nÆ¡i, má»i hoà n cảnh, noi gương các Thánh Tá» Vì Äạo Việt Nam. Amen.
AM Trần Bình An

