- Sơ thấy lần đại dịch nà y như thế nà o?
Trong những ngà y tháng qua, nhân loại chúng ta Ä‘ang sống trong sá»± hoang mang, lo sợ vì sá»± lây lan kinh hoà ng bởi virút Corona. Tháºt bà ng hoà ng trước những con số thống kê má»—i ngà y liên quan dịch bệnh. Nhiá»u nÆ¡i trên thế giá»›i bị cách ly, bị phong tá»a, số ngưá»i chết, số ngưá»i bị nhiá»…m bệnh má»—i ngà y má»™t tăng lên và không biết đến khi nà o thì dừng lại. Cho đến hôm nay số ngưá»i mắc vi rút trên toà n thế giá»›i đã vượt mức 20 triệu ca, số ngưá»i chết cÅ©ng gần đến 1 triệu ngưá»i, Việt nam cÅ©ng có những ca lây nhiá»…m trong cá»™ng đồng không rõ F1, số ngưá»i chết cÅ©ng tăng lên má»—i ngà y. Nhân loại Ä‘ang phải trải qua những khoảnh khắc bi ai nhất mà má»i dân tá»™c, má»i quốc gia, và tất cả các lãnh thổ Ä‘á»u chung má»™t lo âu, má»™t hiểm há»a mang tÃnh chất toà n cầu. Sá»± tấn công cá»§a con virút nà y không chỉ ảnh hưởng đến sức khá»e cá»™ng đồng mà nó còn tác động đến má»i lãnh vá»±c kinh tế, chÃnh trị, xã há»™i và tương quan con ngưá»i…
- Chắc hẳn sÆ¡ tiếp xúc vá»›i nhiá»u ngưá»i, nhất là những ngưá»i nghèo. SÆ¡ biết câu chuyện nà o cá»§a ngưá»i nghèo khi phòng chống dịch?
Khi dịch bệnh bùng phát, Ä‘iá»u ngưá»i nghèo lo lắng lúc nà y là : thất nghiệp – không có việc là m do cách ly, giãn cách xã há»™i… Há» vốn là những ngưá»i thiệt thòi trong xã há»™i, khi những nhu cầu cÆ¡ bản trong cuá»™c sống (như: chá»— ở, việc là m, ăn uống…) chưa được bảo đảm thì há» cÅ©ng chưa quan tâm lắm đến việc bảo vệ sức khá»e cá»§a mình. Má»™t thá»±c tế cho thấy, khi vi rút Corona chưa xuất hiện, cuá»™c sống mưu sinh hằng ngà y cá»§a ngưá»i nghèo tại các thà nh phố lá»›n luôn phải đối diện vá»›i những tai nạn cá»§a nghá» nghiệp (há» là m việc trên độ cao, dưới lòng đất, là m việc trong những nÆ¡i ô nhiá»…m khà độc, dưới trá»i mưa nắng ở nhiệt độ cao…). Tháºt xót xa khi há» chia sẻ: Cuá»™c sống mưu sinh hằng ngà y đối diện giữa sống – chết tháºt mong manh. Có lẽ quen rồi vá»›i những rá»§i ro cáºn ká» nên không quá hoang mang khi con vi rút xuất hiện, mà chỉ âu lo khi dịch bệnh đến mưu sinh cuá»™c sống gia đình lại trở nên cháºt váºt hÆ¡n trước. Khi nhắc đến các tổ chức thiện nguyện giúp đỡ trong những ngà y đại dịch, há» cảm thấy được nâng đỡ phần nà o dù chỉ và i ký gạo, Ãt gia vị nấu bếp, chút khẩu trang, chai dung dịch sát khuẩn…
- Thiên Chúa Ä‘ang vắng bóng, hoặc Ä‘ang thá» thách con ngưá»i, (nhiá»u ngưá»i nói thế). Vá»›i sÆ¡, Ä‘iá»u ấy có đúng không?
Có lẽ, nhiá»u ngưá»i có niá»m tin Tôn giáo khác nhau há» Ä‘ang sống trong tâm tình phó thác, khẩn cầu… và o Äấng mà há» cáºy tin. Hai chữ “Bình An†trong lúc nà y tháºt ý nghÄ©a và quan trá»ng. Vá»›i niá»m tin cá»§a ngưá»i Công giáo chúng ta, trong những lúc bão tố cá»§a cuá»™c Ä‘á»i thì Thiên Chúa luôn là Äấng há» vững lòng tÃn thác. Lạy Chúa Giêsu con tÃn thác và o Chúa! Vì Ngà i đã nói: “Hỡi những ai Ä‘ang vất vả mang gánh nặng ná», hãy đến cùng Ta, Ta sẽ cho nghỉ ngÆ¡i bồi dưỡngâ€Â (Mt 11, 28)
Thế nhưng, trước những Ä‘au khổ, chết chóc quá kinh hoà ng, nhiá»u ngưá»i cÅ©ng đặt ra câu há»i “Thiên Chúa ở đâu trong Ä‘au khổ cá»§a nhân loại?â€Â Äức Giêsu là Thiên Chúa, váºy mà trong giây phút Ä‘au thương chịu khổ hình tháºp giá, Ngà i cÅ©ng đã thốt lên “Lạy Thiên Chúa, lạy Thiên Chúa cá»§a con, sao Ngà i bá» rÆ¡i con?â€Â (Mt 27, 46). Dịch bệnh, chết chóc, nghèo đói, Ä‘au khổ trong cuá»™c sống… không phải là tháºp giá mà Thiên Chúa dà nh cho con ngưá»i. Có ngưá»i cho rằng “Thiên Chúa Ä‘ang trừng phạt tá»™i lá»—i cá»§a con ngưá»i…â€Â Xin khẳng định: Thiên Chúa không tạo ra Tháºp Giá, nhưng chÃnh con ngưá»i đã đặt lên vai cá»§a Ngưá»i tháºp giá nặng ná» ngay sau khi Ngưá»i đã bị tra tấn bởi roi vá»t, sỉ nhục và nhạo báng… Ngưá»i đã vác lấy tháºp tá»± cá»§a con ngưá»i là m ra, rồi lê bước trên con đưá»ng sá»i đá đến nÆ¡i mà con ngưá»i định tâm dà nh cho Ngưá»i má»™t cái chết nhục nhã.
Má»™t nhà Thần há»c đã trả lá»i trước câu há»i “Thiên Chúa ở đâu trước Ä‘au khổ cá»§a nhân loại?â€Â Ông nói: “Thiên Chúa ở đây trên những khuôn mặt Ä‘au khổ cá»§a con ngưá»i. Ngưá»i nâng đỡ há», lau khô những giá»t lệ trên khuôn mặt há». Thiên Chúa bên cạnh chúng ta và trở nên nạn nhân vá»›i chúng ta…â€Â Thiên Chúa không bá» mặc con ngưá»i, Ngưá»i cùng song hà nh trong niá»m vui, ná»—i Ä‘au cá»§a nhân loại. Trước khi được Thăng thiên Äức Giêsu hứa vá»›i các môn đệ: “Thầy ở cùng anh em má»i ngà y cho đến táºn thếâ€Â (Mt 28, 20) Lá»i hứa cá»§a Äấng Cứu Thế – lẽ nà o là lá»i hứa suông? Sách Sáng Thế thuáºt lại rằng: ngay sau khi tạo dá»±ng vÅ© trụ vạn váºt thì “Thiên Chúa đã sáng tạo con ngưá»i theo hình ảnh Thiên Chúa…†(St 1) đó là má»™t đặc ân mà Thiên Chúa dà nh riêng cho con ngưá»i: con ngưá»i mang hình ảnh cá»§a Thiên Chúa. Bạn, tôi và tất cả chúng ta Ä‘á»u mang hình ảnh cá»§a Thiên Chúa – má»™t Thiên Chúa sống động. Thiên Chúa ở cùng chúng ta ngang qua những khuôn mặt cá»§a anh chị em xung quanh chúng ta. Ngưá»i Ä‘ang dùng chÃnh hình ảnh là con ngưá»i để biểu lá»™ sống động lòng thương xót cá»§a Thiên Chúa. Thiên Chúa không vắng bóng. Muôn ngà n Ä‘á»i Chúa vẫn trá»n tình thương.
- Äâu là những Ä‘iá»u quan trá»ng vá»›i sÆ¡ khi phòng chống dịch?
Khi đối diện vá»›i dịch bệnh chúng ta không nên quá lo lắng và cÅ©ng không chá»§ quan. Má»—i ngưá»i dân cần tuân thá»§ những chỉ dẫn phòng tránh dịch bệnh do ngà nh y tế đỠnghị. Như khai báo y tế, Ä‘o thân nhiệt, Ä‘eo khẩu trang, thưá»ng xuyên rá»a tay bằng dung dịch sát khuẩn, giữ khoảng cách an toà n trong giao tiếp… Tôi cho rằng mình không bao giỠđược nghi ngá» ngưá»i đối diện Ä‘ang nhiá»…m vi rút. Sá»± nghi ngá» dá»… là m chúng ta rÆ¡i và o tình trạng tránh né, ghê sợ ngưá»i chung quanh. Tôi có trách nhiệm nghÄ© môi trưá»ng sống xung quanh mình (đặc biệt những nÆ¡i công cá»™ng) tiá»n ẩn những nguy cÆ¡ mang mần bệnh, để từ đó ta có ý thức bảo vệ sức khá»e cá»§a mình, sức khá»e cá»§a ngưá»i khác. Khoảng cách giữa bạn và tôi là má»™t khoảng cách an toà n giúp chúng ta có thể sống khá»e, sống bình an. Tôi và von khoảng cách nà y là khoảng cách yêu thương.
- Nhiá»u ngưá»i Ä‘ang hy vá»ng “cuá»™c sống sẽ trở lại như ngà y xưaâ€. Äiá»u ấy nói lên Ä‘iá»u gì, thưa sÆ¡ ?
Hy vá»ng luôn là động lá»±c giúp chúng ta vững và ng sống trước những khó khăn thá» thách. Vá»›i ngưá»i Công giáo niá»m tin và o Thiên Chúa sẽ giúp ta vượt qua giông bão cá»§a cuá»™c Ä‘á»i. MÆ¡ ước vá» má»™t cuá»™c sống trở lại như ngà y xưa – đồng nghÄ©a chúng ta nhìn nháºn những giá trị cuá»™c sống tốt đẹp trước đây chúng ta đã có, nhưng rất tiếc hôm nay đã bị Covid 19, hay má»™t Ä‘iá»u gì đó khống chế. Chúng ta có quyá»n khao khát xây dá»±ng lại những gì tốt đẹp đã và đang mất Ä‘i. Äồng thá»i cÅ©ng biết trân quý và góp phần phát triển những giá trị tốt đẹp cá»§a hiện tại để má»—i ngưá»i không phải hối tiếc Ä‘iá»u gì khi đã qua Ä‘i.
- Như thế, vai trò cá»§a Giáo Há»™i Công Giáo để đồng hà nh vá»›i ngưá»i tÃn hữu như thế nà o trong thá»i gian sau đại dịch?
Tôi nghÄ© chúng ta hãy cùng bắt tay hà nh động xây dá»±ng lại má»™t thế giá»›i xanh – sạch – đẹp như thông Ä‘iệu Laudato Si’ cá»§a Äức Thánh Cha Phanxicô, xây dá»±ng lại môi trưá»ng sinh thái toà n diện (con ngưá»i, xã há»™i, môi trưá»ng, văn hóa, kinh tế,…)  hãy trả lại cho vạn váºt như thá»a ban đầu Thiên Chúa tạo dá»±ng. Sá»± phát triển cá»§a công nghệ (sinh há»c, Ä‘iện tá», viá»…n thông..) mang lại cho con ngưá»i những tiện Ãch và sá»± thoải mái trong cuá»™c sống ở mức độ cao. Nhưng đồng thá»i cÅ©ng tạo cho con ngưá»i những rá»§i ro đáng sợ và là m ta xa cách Thiên Chúa, xa cách nhau… Thiết nghÄ©, Giáo Há»™i Công giáo trong đó có má»—i chúng ta là bà n tay nối dà i cá»§a Thiên Chúa cùng nhau thiết láºp lại trá»i má»›i đất má»›i như thá»a ban đầu. Nếu chúng ta cùng nhau hà nh động cho tương lai cá»§a Ngôi nhà chung thì tôi tin má»™t trá»i má»›i, đất má»›i sẽ thà nh hình sau đại dịch.
Thá»±c hiện: Giuse Phạm Äình Ngá»c SJ
dongten
Nữ tu Anna Nguyá»…n Thị Thúy Phượng (Bút danh Thiên Di), Dòng Äức Bà – Nữ Kinh Sỹ Thánh Âu Tinh (CND – CSA)

