Gương thánh nhân: Là con ngưá»i, ai cÅ©ng có thể yếu Ä‘uối, sa ngã phạm tá»™i, Ä‘iá»u cần nhất là má»—i lần lá»—i lầm sa ngã, phải biết ăn năn hoán cải, để được Chúa thứ tha, Chúa thương loà i ngưá»i hèn yếu; Ngưá»i không bao giá» muốn phạt há». Ngưá»i luôn trông chá» há» thống hối trở lại má»—i khi lầm lá»—i. Trưá»ng há»p cá»§a thánh Tô-ma Toán đây là má»™t trong muôn và n bằng chứng cá»§a lòng khoan dung nhân háºu Chúa. Khi bị bắt và chịu khổ hình vì đạo, thánh nhân đã nhát đảm chối Chúa hai lần, nhưng sau đó, biết ăn năn sám hối, nên được Chúa tha thứ và ban cho triá»u thiên tỠđạo vinh hiển.
Tô-ma Toán sinh năm1764 trong tỉnh Nam Äịnh. Cáºu được Chúa tương kêu gá»i dâng mình giúp việc Chúa, nên xin gia nháºp trưá»ng thầy giảng thuá»™c dòng Äa-minh. Trong thá»i gian tu há»c, Cáºu tá» ra rất xuất sắc vỠđạo đức thánh thiệ. Vì thế, chẳng bao lâu, bá» trên cho cáºu mặc áo tu phục và sai Ä‘i giảng đạo tại Trung Linh.
Ở Trung Linh có cha Tuyên là m cha sở. Nhưng cha sở cao tuổi, nên má»i việc Ä‘á»u nhá» Thầy Toà n giúp đở, kể cả việc quản lý tà i sản cá»§a nhà chung. Thầy quán xuyết má»i việc, nhất là việc tông đồ, mở mang nước Chúa.
Lúc đó, có má»™t lang Y tên Tư, là ngưá»i rất ham mê tiá»n cá»§a danh vá»ng. Äể thoả mãn tham vá»ng đó, ông ta tố cáo vá»›i quan có đạo trưởng ở là ng Trung Linh. Nên ngà y 16 tháng 12 năm 1839, quan cho lÃnh đến bao vây và lục soát khắp là ng. May nhá» có ngưá»i báo tin, cha già Tuyên trốn thoát. Quân lÃnh bắt được thầy Toà n, dẫn vá» giam ở Nam Äịnh. Năm đó thầy đã 70 tuổi.
Vì tuổi già sức yếu, phần nhiá»u lần bị tra tấn hà nh hạ khổ sở, thầy nhát sợ , nên ngà y 19 tháng giêng năm 1840, thầy đã bước qua Thánh Giá, chối Chúa bỠđạo. Nhưng trong khi chỠđợi được thả vá», thầy đã nháºn biết tá»™i lá»—i, tá» lòng ăn năn thống hối, trở lại tuyên xưng đức tin.
Quan tổng đốc Trịnh Quang Khanh nổi giáºn, truyá»n tống giam thầy và o ngục, xiá»ng xÃch khổ sở hÆ¡n, đồng thá»i bắt hai ngưá»i đã chối đạo và o dụ dá»— thầy. Quan ra lệnh cho há»:
– Nếu các ngươi không xúi giục được tên Toán bỠđạo, ta sẽ giết các ngươi”.
Nghe quan truyá»n lệnh như thế, há» khiếp và hoảng sợ, ngà y đêm khóc lóc năn nỉ thầy. Thấy há» than khóc thãm thiết quá, thầy không cầm lòng được nên má»™t lần nữa đã bước qua Thánh Giá!. . .
Nhưng liá»n sau đó thầy nháºn ra lá»—i lầm, không thể vì thương ngưá»i mà bá» Chúa được, đúng ra phải thương ngưá»i, nhưng phải kÃnh mến chúa trên hết, trên cả mạng sống mình. Thế nên thầy hết lòng thống hối ă năn, và nhá» có cha Äa-minh Trạch vừa bị bắt giam và o ngục, thầy thú nháºn tá»™i lá»—i vá»›i cha và dốc lòng tin theo Chúa cho đến chết.
Nghe tin đó, quan tổng đốc tức tối, quyết ăn tua đủ vá»›i thầy. Quan cho lÃnh lá»™t trần thầy ra, căng tay chân ngòai trá»i, phÆ¡i nắng suốt 13 ngà y liá»n, không cho ăn uống gì hết. Khi thấy nắng đã thêu đốt thầy đến cá»±c độ và đói khát đã là m lã ngưá»i, quan cho dá»n má»™t bữa ăn thịnh sá»an, bảo thầy ăn rồi bước qua Tháºp Giá. Nhưng thầy can đảm nói:
– Nếu ăn mà phải bước qua Thánh Giá, phải chối Chúa, bỠđạo, thì tôi không bao giỠăn, thà tôi chết đói hÆ¡n là chối bá» Chúa tôi.
Quan giáºn dữ cho giam thầy và o ngục, không cho ăn uống gì nữa. Vì đói khát lâu ngà y, thầy kiệt sức ngã gục và chết rÅ© tù ngà y 27 tháng 6 năm 1840.
Äức Thánh Cha Lê-ô XIII đã tôn phong thầy lên báºc Chân phước ngà y 27 tháng 5 năm 1900. và ngà y 19 tháng 6 năm 1988, Äức Giáo Chá»§ Gioan Phaolô II suy tôn ngà i lên báºc Hiển thánh.
Quyết tâm: Noi gương thánh Tô-ma Tóan tỠđạo, hằng ngà y hết lòng phụng sá»± Chúa và thương yêu giúp đỡ má»i ngưá»i, đặc biệt biết sá»›m lo ăn nă trở vá» vá»›i Chúa má»—i khi lỡ lầm phạm tá»™i là m mất lòng Chúa.
Cầu nguyện: Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo há»™i Việt Nam nhiá»u chứng nhân anh dÅ©ng, biết dâng hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dà o trên quê hương đất nước chúng con. Xin nháºn lá»i các ngà i chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngà i để lại: luôn can đảm là m chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.
GPVL
Thánh Tôma ÄÀO ÄÃŒNH TOÃN
Thầy giảng (1764 – 1840)
Ngà y tỠđạo: 27 tháng 6
Nếu ăn mà phải xuất giáo tôi không bao giỠăn cả.
Thánh Tôma Äà o Äình Toán sinh năm 1764 tại là ng Cần Phán, tỉnh Thái Bình. Trước kia, ngà i vừa là há»™i viên dòng Ba Äa Minh vừa là thầy giảng có uy tÃn trong việc truyá»n giáo ở Trung Linh.
Ngà y 16/12/1839, quan phá»§ Xuân Trưá»ng cho quân đến lục soát là ng Trung Linh. Thầy Toán bị bắt và bị buá»™c bước qua tháºp giá. Thầy không chịu nên bị dẫn vá» phá»§ Xuân Trưá»ng. Tại đây, vì không chịu nổi tra trấn nên ngà y 19/01/1840, thầy đã bước qua tháºp giá.
Tuy nhiên, quan tổng đốc Trịnh Quang Khanh không tin vì thái độ ngáºp ngừng, do dá»± cá»§a thầy. Quan ra lệnh cho hai ngưá»i đã bỠđạo tá»›i khóc lóc thảm thiết, xin thầy Toán cứu giúp. Nếu thầy không chịu bỠđạo thì há» sẽ bị chém đầu. Há» còn nói nhiá»u Ä‘iá»u xúc phạm đến Chúa trá»i đất. Äể há» khá»i nói những lá»i xúc phạm, thầy Toán lại bước qua tháºp giá. Sau đó, thầy ăn năn khóc lóc vì hà nh vi dại dá»™t cá»§a mình. Mưá»i lăm ngà y sau, cha Äaminh Trạch bị bắt và bị giam chung vá»›i thầy Toán. Cha đã an á»§i và giải tá»™i cho thầy.
Khi đối diện quan Tổng đốc Trịnh Quang Khanh, thầy Toán tuyên xưng đạo Chúa cách uy hùng. Quan ngỡ ngà ng, truyá»n đánh má»™t tráºn dã man. Khi quân lÃnh kéo lê thầy qua Thánh Giá, thầy vùng dáºy quỳ phục hôn kÃnh ảnh thánh và lá»›n tiếng Ä‘á»c kinh ăn năn tá»™i. Quan ra lệnh lá»™t quần áo, tiếp tục đánh, buá»™c hai thánh Giá và o chân và bắt phÆ¡i nắng, không cho ăn uống, bị má»i ngưá»i sỉ vả, chá»i mắng. Thầy Toán im lặng chịu đựng không má»™t lá»i ta thán.
Khi thầy Toán đói lả, quan cho bà y mâm cÆ¡m thịt rượu ngon là nh, má»i ăn rồi bước qua Thánh Giá. Thầy cương quyết: “Nếu ăn mà phải xuất giáo tôi không bao giỠăn cảâ€.
Ngà y 27/06/1840, thầy đã chết trong nhà giam ở Nam Äịnh, dưới thá»i vua Minh Mạng. Thi hà i cá»§a thầy được giáo hữu rước vá» mai táng tại xứ đạo Lục Thá»§y.
Thầy Tôma Äà o Äình Toán được nâng lên hà ng chân phước ngà y 27/05/1900 và được tôn phong hiển thánh ngà y 19/06/1988.
Văn phòng HÄGMVN

