TH�NH GIÊ-RÔ-MI-MÔ VỌNG (LIÊM), VA-LEN-TI-NÔ VINH VÀ PHÊ-RÔ BÌNH Giám Mục và Linh Mục Tử �ạo

Gương Thánh nhân: Ngày 01 tháng 11 năm 1861, ba chứng nhân Chúa Kitô được phúc lãnh tri�u thiên tử đạo. �ó là �ức Cha Giê-rô-mi-mô V�ng, �ức Cha Va-len-ti-nô Vinh và Cha Phê-rô Bình. Cả ba đ�u là giáo sĩ thừa sai dòng �a-minh, ngư�i nước Tây-ban-nha.

* * *

�ức Cha Giê-rô-mi-mô V�ng sinh ngày 30 tháng 09 năm 1800, trong một gia đình nghèo nhưng rất đạo đức. Ngay từ nh�, ngài đã có ý muốn dâng mình cho Chúa, nhưng vì nhà nghèo, phải đợi đến năm 19 tuổi mới được gia nhập dòng �a-minh tại Va-len-ci-a.

Năm 1824, ngài tình nguyện đi truy�n giáo ở Viễn đông, được B� trên gởi sang Phi-luật-tân tiếp tục h�c làm Linh mục. Năm sau ngài lãnh chức Linh mục và đến Bắc Việt ngày 02 tháng 05 năm 1829, Ngài được �ức Cha Y vui mầng đón tiếp và đặt tên là V�ng, vì ngài đến làm th�a mãn ước v�ng của �ức Cha, từ lâu mong ước có thêm ngư�i giúp giảng đạo. Cả địa phận �ông �àng Ngoài lúc đó chỉ có ba vị thừa sai là �ức Cha Y, �ức Cha Minh và cha chính Hi�n, cả ba vị đ�u già yếu bệnh hoạn.

Sau vài tháng há»�c tiếng Việt, cha Vá»�ng bắt đầu lăn xả vào công cuá»™c truyá»�n giáo. Ngài làm việc bất kể ngày đêm, không ngừng thăm viếng ủy lạo tín hữu, giảng đạo rá»­a tá»™i cho ngÆ°á»�i lÆ°Æ¡ng. Có thể nói tất cả cuá»™c sống của ngài là truyá»�n giáo: truyá»�n giáo bằng lá»�i nói, truyá»�n giáo bằng việc làm, bằng gÆ°Æ¡ng sáng Ä‘á»�i sống…

Nhưng chưa được bao lâu, bão tố bách hại đã tràn v� địa phận �ông �àng Ngoài. �ó là năm 1838, vua Minh Mạng ra chiếu chỉ bắt đạo khốc liệt trên toàn quốc.

Cả hai �ức Cha và cha chính giáo phận đã chịu tử đạo, nhi�u Linh mục, tu sĩ, giáo dân đã đổ máu vì đức tin. Cha V�ng bị ghi vào sổ truy lùng gắt gao của nhà vua. Vua hứa sẽ thưởng số ti�n rất lớn là 10 ngàn quan cho kẻ nào bắt được cha.

Dù vậy, cha vẫn không sợ chết, vẫn sẵn sàng hy sinh mạng sống vì Chúa và vì các linh hồn, vẫn lén lút đi lại an ủi khích lệ giáo dân và ban các bí tích cho h�.

Ä�ầu năm 1841, Tòa Thánh đặt cha làm Giám mục thay thế cho các Ä�ức Cha Y và Minh. Và ngày 25 tháng 04, Ä�ức Cha Liên đã lén phong chức Giám mục cho Cha tại Phúc Nhạc. Từ đó, vị tân Giám mục đổi tên là Liêm, thay cho tên Vá»�ng đã bị nhà vua treo giá cả vạn quan. Công việc đầu tiên của Ä�ức Cha là lo cho có nhiá»�u ngÆ°á»�i cá»™ng tác truyá»�n giáo. Ngài chá»�n thêm Giám mục phó và truyá»�n chức Linh mục cho các thầy ngÆ°á»�i bản xứ. Nhá»� đó, việc giảng đạo ngày càng phát triển, cả địa phận bừng lên má»™t sức sống má»›i…

Nhưng ngày 21 tháng 10 năm 1861, đang lúc �ức Cha với thầy Giu-se Nguyễn Duy Khang ở tại Th� �ức thì bị phát giác, và bị bắt giải v� Hải Dương.

* * *

�ức Cha Va-len-ti-nô Vinh sinh ngày 14 tháng tư, năm 1827, trong một gia đình đạo đức, nhưng rất nghèo khổ.

Năm 12 tuổi, nhân được nghe các cha Dòng �a-minh kể chuyện các Linh mục thừa sai giảng đạo và tử đạo tại Việt Nam, ngài ước ao được làm Linh mục truy�n giáo như thế. Nhưng vì nhà nghèo, ngài phải đợi đến năm 18 tuổi mới được một Linh mục giúp cho vào chủng viện. Sau 06 năm h�c hành tu luyện, ngài được �ức Cha phong chức Linh mục và ch�n làm cha linh hướng �ại chủng viện.

Nhưng ngài vẫn luôn ước ao đi giảng đạo ở Việt Nam , nên sau một th�i gian làm linh hướng, ngài đã trình lên �ức Cha ước nguyện đó và được chấp thuận. Ngày 30 tháng 03 năm 1858, ngài đã đến Việt Nam , trình diện với �ức Cha Xuyên tại Kiên Lao.

Lúc đó, cơn bắt đạo đang th�i kỳ dữ dội. Ngài phải ẩn trốn vừa để h�c tiếng vừa làm việc tông đồ. Ngài lấy tên Việt Nam là Vinh. Lúc đó �ức Cha Xuyên thấy trước ngài có thể bị bắt, nên dùng quy�n Tòa Thánh ban, ch�n cha Vinh làm Giám mục phó có quy�n kế vị. Lễ tấn phong cử hành âm thầm tại nhà ông trùm Chi ở Ninh Cư�ng, vào đêm 13 rạng ngày 14 tháng 06 năm 1858.

�úng như dự đoán, sau khi phong chức �ức Cha Vinh chưa được một tháng thì �ức Cha Xuyên bị bắt, và bị xử lăng trì ngày 28 tháng 07 năm 1858. Từ đó một mình �ức Cha Vinh phải lãnh trách nhiệm toàn địa phận Trung, với trên 150 ngàn giáo hữu, giữa cơn bách hại dữ dằn ác liệt. Nhi�u lần ngài than thở:

– Ä�ức Cha Xuyên khả kính đã để lại cho tôi má»™t gánh quá nặng. Tôi phải còng lÆ°ng gánh lấy mà rất sợ, sợ đổ vỡ ná»­a Ä‘Æ°á»�ng !…

Dù vậy, ngài vẫn hết lòng trông cậy Chúa, và kêu xin �ức Mẹ thương giúp. Vì quan quân lùng bắt hằng ngày, ngài phải ẩn trốn làm việc dưới hầm kín. Nơi đây, ngài đi�u hành giáo phận bằng thư từ. Ngài luôn viết thơ khuyên bảo khích lệ các Linh mục và giáo hữu trong các xứ đạo. Ngoài ra, ngài còn huấn luyện một số chủng sinh, để có ngư�i thay thế cho các Linh mục chết vì đạo.

Ròng rã gần ba năm trá»�i ở dÆ°á»›i hầm, ngài phải chịu nhiá»�u ná»—i khổ cá»±c: khổ vì hầm chật hẹp, ngá»™t ngạt, thiếu thốn, nhất là cÆ¡n bách hại ngày càng gia tăng, nhiá»�u Linh mục tá»­ đạo, biết bao giáo hữu chết vì đức tin. Tháng 08 năm 1861, vua Tá»± Ä�ức lại ban hành chiếu chỉ PHÂN SÃ�P; cÆ¡n bắt đạo càng ác liệt hÆ¡n. Ä�ức Cha phải cùng vá»›i cha An-ma-tô Bình Ä‘i thuyá»�n trốn xuống Hải DÆ°Æ¡ng, nhÆ°ng dá»�c Ä‘Æ°á»�ng thì bị bắt…

* * *

Cha Phê-rô An-ma-tô Bình sinh ngày 01 tháng 11 năm 1831. �ược Chúa thương kêu g�i giúp việc giảng đạo, năm 15 tuổi cậu đã xin vào chủng viện tu h�c làm Linh mục. Trong th�i gian ở đây, cậu thư�ng nghe tin tức v� công cuộc truy�n giáo của các cha Dòng �a-minh tại Viễn �ông, nên cậu rất ước muốn đi loan báo Tin mừng ở những nơi đó. Vì thế, cậu xin gia nhập Dòng �a-minh; ngày 25 tháng 09 năm 1847, cậu được nhận tu phục và năm sau thì tuyên khấn.

Năm 1849, thầy An-ma-tô được gởi sang Phi-luật-tân tiếp tục h�c thần h�c. Hằng ngày thầy cần mẫn h�c hành, tập rèn nhân đức, siêng năng cầu nguyện. Lòng thầy lúc nào cũng nghĩ đến việc đem Chúa đến cho những ngư�i ở nơi xa. Sau năm năm chuẩn bị, thầy được thụ phong Linh mục, và ngày 04 tháng 08 năm 1858, vị tân Linh mục nhiệt tâm truy�n giáo nầy đã đến Việt Nam, tại địa phận �ông �àng Ngoài.

�ược đến nơi truy�n giáo như lòng mong ước, cha hết sức vui mầng phấn khởi. Nguyện đem hết tài lực Chúa ban để phụng sự Chúa và phục vụ các linh hồn. Cha lấy tên Việt Nam là Bình. Công việc trước tiên cha phải làm là h�c tiếng và phong tục tập quán của ngư�i bản xứ. Sau đó, cha được b� trên bổ nhiệm đi giúp xứ Thiết Nhan. Ngày đêm cha tận tụy lo cho đàn chiên, giảng dạy đạo lý, ban hành Bí tích, thăm viếng giúp đỡ bệnh nhân và ngư�i nghèo khó, đặc biệt cha đến với ngư�i lương, loan truy�n đạo Chúa cho h�, dạy cho h� biết Chúa là Thiên Chúa cao cả mà m�i ngư�i phải kính mến tôn th�.

Nhưng từ năm 1857, cơn bắt đạo ngày càng dữ dội. Cha phải trốn tránh rày đây mai đó. Nhi�u ngày cha phải ẩn trú trong hầm, ban đêm mới lén lút đi làm việc tông đồ. Nhưng vì sức kh�e kém, cha thư�ng bị bệnh luôn. Dù vậy, cha cũng cố gắng hết sức lo cho đàn chiên. Tháng 08 năm 1861, do chiếu chỉ PHÂN S�P của vua Tự �ức, cuộc bách hại trở nên khốc liệt, cha với �ức Cha Vinh phải xuống thuy�n đi ẩn trốn. Nhưng ngày 25 tháng 10 năm 1861, hai vị đã bị bắt.

* * *

Thế là cả ba vị thừa sai dòng �a-minh ngư�i Tây-ban-nha là �ức Cha V�ng (Liêm), �ức Cha Vinh và cha Bình đã bị bắt, bị nhốt trong cũi, bị tra tấn hành hạ khổ sở vì đức tin. Nhưng các ngài vẫn cương quyết trung thành theo Chúa, sẵn sàng hy sinh chịu khổ để làm chứng cho Chúa, nên cả ba đ�u bị xử trảm tại Hải Dương ngày 01 tháng 11 năm 1861.

Ngày 20 tháng 05 năm 1906, �ức Thánh Cha Pi-ô 10 phong ba vị lên Chân phước, và �ức Giáo Chủ Gioan Phaolô 2 suy tôn Hiển thánh ngày 19 tháng 06 năm 1988.

Quyết tâm: Nhiệt thành rao giảng đạo Chúa, và sẵn sàng chịu khổ chịu chết để làm chứng đạo Chúa là đạo thật, theo gương các thánh Giê-rô-mi-mô V�ng, Va-len-ti-nô Vinh và Phê-rô Bình tử đạo.

L�i nguyện:Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo hội Việt Nam nhi�u chứng nhân anh dũng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dào trên quê hương đất nước chúng con. Xin nhận l�i các ngài chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngài để lại, luôn can đảm làm chứng cho Cha và trung kiên mãi đến cùng.