Trong tang lá»… cá» hà nh ở nhà thá» chÃnh tòa Rouen ngà y thứ ba 2 tháng 8 toát ra má»™t sứ Ä‘iệp cá»§a hòa bình. Má»™t ý chỉ phát xuất từ gia đình cá»§a Linh mục Jacques Hamel được Tổng giám mục Dominique Lebrun nói thay.
Thá»i tiết cÅ©ng như chịu tang hôm nay. Dưới cÆ¡n mưa nhẹ và lạnh, khách dá»± tang lá»… đến đông ở khuôn viên nhà thá» chÃnh tòa Rouen. Äối diện vá»›i mà n hình khổng lồ trước sân, tất cả chuẩn bị dá»± tang lá»… cá»§a cha Jacques Hamel. Äúng và o ngà y thứ ba tuần vừa qua, ngà y 26 tháng 7, cha phó cá»§a giáo xứ Saint-Étienne-du-Rouvray bị giết trong lúc dâng thánh lá»… trong nhà thá» cá»§a mình.
Chung quanh nhà thỠđược canh gác cẩn máºt vá»›i lá»±c lượng cảnh sát hùng háºu. Nhưng ngoà i việc an ninh được tăng cưá»ng, trong đám đông, má»i ngưá»i thinh lặng tưởng niệm. Chuông báo tá» vang lên khi Ä‘oà n rước dà i cá»§a các chá»§ng sinh và linh mục cá»§a địa pháºn Ä‘i và o. Sau đó là các giám mục và Äức Giám mục Dominique Lebrun, giám mục địa pháºn Rouen, tất cả Ä‘i theo quan tà i bằng gá»— đơn sÆ¡. Bước qua Cá»a Thánh cá»§a Năm Thánh Lòng Thương Xót, qua hà nh vi nà y, buổi lá»… mang sắc Ä‘iệu cá»§a lòng thương xót. Äó là tiếng gá»i cá»§a tha thứ, cá»§a cầu nguyện cho những kẻ sát nhân.
Nhà thá» chÃnh tòa đông nghịt ngưá»i, ông bà Coponet (Ông Coponet là ngưá»i bị thương nặng trong vụ tấn công) và các nữ tu Dòng Vinh SÆ¡n ngồi hà ng đầu, gần vá»›i gia đình cá»§a cha Hamel, em gái cá»§a cha và các cháu cá»§a cha. Bên phải bà n thá» là nhà cầm quyá»n, Bá»™ trưởng Ná»™i vụ Bernard Cazeneuve và Bá»™ trưởng Ngoại giao Laurent Fabius. Xa xa hÆ¡n là các ngưá»i trẻ cá»§a địa pháºn Rouen vừa từ Äại Há»™i Giá»›i Trẻ Thế Giá»›i vá». Sau bà n thá» và trước các linh mục là đại diện các tôn giáo khác, các giáo sÄ© hồi giáo, do thái giáo, tin là nh và chÃnh thống giáo.
Nếu tôi không có lá»i cầu nguyện nà y cho những kẻ sát nhân, thì tôi thấy thiếu má»™t cái gì cho đức tin cá»§a tôi.
Â
Äoạn Phúc Âm Thánh Matêô đã được chá»n. «Hãy cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi các con» (Mt 5, 44). «Trong câu chuyện cá»§a mình (khi Ä‘i nghÄ©a vụ quân sá»± ở Algérie), ngưá»i anh em cá»§a chúng ta đã nói cho tôi biết, trong má»™t vụ nổ súng ở má»™t ốc đảo, cha là ngưá»i duy nhất sống sót và cha thưá»ng hay tá»± há»i: tại sao tôi? Hôm nay Jacques, ngưá»i anh em cá»§a chúng ta, anh đã có câu trả lá»i cho anh: Thiên Chúa cá»§a tình yêu và cá»§a lòng thương xót đã chá»n anh để được phục vụ cho ngưá»i khác, hầu vun trồng tình yêu, chia sẻ và bao dung», bà Roselyne Hamel nói trong bà i Ä‘iếu văn tháºt xúc động, bà là em cá»§a cha Jacques Hamel.
Sứ Ä‘iệp cá»§a cha cÅ©ng có tiếng vang qua cô cháu gái Jessica Deleporte cá»§a cha, cô khẳng định mình sẽ theo bước chân cá»§a bác mình: «Như bác, con chá»n sá»± tôn trá»ng, như bác, con chá»n Tình yêu, như bác, con chá»n Tha nhân.» Lá»i kêu gá»i nà y, Äức Giám mục Lebrun đã nhiệt thà nh tiếp sức. «Nếu tôi không có lá»i cầu nguyện cho những kẻ sát nhân, thì tôi thấy thiếu má»™t cái gì cho đức tin cá»§a tôi», ngà i đã thổ lá»™ như trên và i giá» trước buổi lá»…. Lá»i cầu nguyện nà y, ngà i đã Ä‘á»c trên bà n thá», trong lá»i cầu cho các đẳng, sau khi nêu tên cha Hamel.
Tôi phải là m một hy sinh để đến đây, tôi quyết phải đến đây.
Trong số các tÃn hữu, có má»™t và i ngưá»i đến từ xa, như bà Nadia, 56 tuổi, bà từ Paris đến vá»›i má»™t ngưá»i bạn: «Từ má»™t tuần nay, chúng tôi cầu nguyện cho cha Jacques. Tôi quyết tâm là m má»™t hy sinh để đến đây.» Nhưng Ä‘a số là ngưá»i ở Rouen hay vùng lân cáºn. Äó là trưá»ng hợp cá»§a bà Annie, bà đi cùng vá»›i ngưá»i con trai Emmanuel cá»§a mình. Khi còn tuổi vị thà nh niên, bà đã biết cha Hamel khi cha là cha xứ cá»§a hỠđạo Äức Mẹ Lá»™ Äức ở Sottéville-les-Rouen. «Trong ký ức cá»§a tôi, cha Hamel là má»™t linh mục thẳng thắn, không cong quẹo, bà nói, bà rất xúc động, nhưng ở đây, tôi đến như má»™t kitô hữu.» Con trai Emmanuel cá»§a bà , 20 tuổi, vừa má»›i ở Äại Há»™i Giá»›i Trẻ Thế Giá»›i vá». Các lá»i cá»§a Äức Phanxicô nói ở Krakow là tiếng vang lá»i cá»§a buổi lá»…, khuyến khÃch «lại gần nhau giữa ngưá»i hồi giáo và kitô giáo». Anh Emmanuel hợp tác đắc lá»±c trong hiệp há»™i các Kitô hữu ở trưá»ng.
à chà cá»§ng cố cho việc đối thoại liên tôn giáo là đỠtà i cá»§a nhiá»u cuá»™c nói chuyện. Ông Rachid, 44 tuổi khẳng định Ä‘iá»u nà y. Ông là ngưá»i dân ở Saint-Étienne-du-Rouvray, ông hay Ä‘i nguyện đưá»ng hồi giáo ở kế bên nhà thá» cá»§a là ng. Quá rúng động trước cái chết cá»§a cha Hamel, ông đến dá»± tang lá»… để «nói lên sứ Ä‘iệp cá»§a hòa bình». CÅ©ng váºy vá»›i giáo sÄ© Michael cá»§a nguyện đưá»ng do thái ở Rouen, ông đến vì «tình Ä‘oà n kết»: «Cho đến bây giá», tôi chưa bao giá» dá»± lá»… tang cá»§a ngưá»i công giáo. Tôi rất xúc động bởi những lá»i mà tôi nghe ở đây», giáo sÄ© cho biết.
Buổi lá»… vừa chấm dứt, má»i ngưá»i nói chuyện vá»›i nhau. Nén xúc động trong lòng, nhiá»u ngưá»i thảo luáºn má»™t chút vá»›i ngưá»i bên cạnh mình, bắt tay các đại diện các tôn giáo khác. Các trao đổi theo tinh thần cá»§a buổi lá»… vừa cá» hà nh.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch

