Tại sao trong các tranh vẽ, hội hoạ, một số vị thánh được vẽ với s� ngư�i đặt bên cạnh?

Có vẻ quái dị và u ám – nhÆ°ng đấy chính là mấu chốt vấn Ä‘á»�…

Hình: Thánh Giêrônimô, ngài đã sửa chữa các bản dịch Thánh Kinh theo nguyên bản Hy-lạp, và bản Vulgata (tiếng La-tinh) của ngài vẫn còn được Giáo hội dùng cho mãi tới hôm nay.

Khi chiêm ngắm các tranh th� Kitô giáo, ngư�i ta thư�ng thấy có những s� ngư�i bên cạnh các vị thánh, thậm chí có vị thánh, tay thì cầm lấy s� ngư�i, còn mắt thì đăm đăm nhìn vào hai hốc mắt của chiếc s� ấy. Sao lại vậy? Như vậy chẳng phải là có gì đó u ám hay sao?

Vâng, đúng như vậy, đây chính là mấu chốt của vấn đ�.

Các s� ngư�i đặt cạnh các hoạ ảnh mô tả các vị thánh, nhằm nhấn mạnh, nhằm làm nổi bật sự khôn ngoan cũng như ý thức liên lỉ của các vị v� tính hay chết, chóng qua hư ảo của mình. Các vị luôn ý thức v� sự chết, và do đó cũng là động lực thúc đẩy các vị gắng sức nên hoàn thiện.

Thành ngữ Latin memento mori (ý thức v� sự chết, v� tính hay chết) là câu được Giáo hội cũng như nhi�u thánh nhân dùng hay nói đến từ nhi�u thế kỷ nay, nhắm cổ võ thực hành tâm linh này. �ấy thực sự đơn giản chỉ là cái ý thức rằng “hỡi ngư�i hãy nhớ mình là bụi tro một mai ngư�i sẽ trở v� bụi tro� như chúng ta vẫn thốt ra vào đầu mỗi Mùa Chay. Thành ngữ này nhắc nhớ chúng ta rằng, cuộc sống của chúng ta trên trần thế này ngắn ngủi, và chúng ta không biết ngày nào gi� nào Chúa Kitô sẽ đến và g�i chúng ta v�.

Một số vị thánh còn áp dụng triệt để hơn câu thành ngữ ấy, các ngài đặt một s� ngư�i trên bàn làm việc, như thánh Gerard chẳng hạn. Theo linh mục John Bartunek, “�TC Alexander VIII đã nh� điêu khắc gia đại tài trư�ng phái baroque là Bernini, tạc cho ngài một cỗ quan tài nho nh� bằng đá cẩm thạch, khi ngài được bầu lên làm giáo hoàng. Ngài đã đặt chiếc quan tài này trên bàn làm việc của mình để nhắc nhớ rằng, sẽ có ngày ngài r�i dương thế và phải tính sổ với Chúa v� cách ngài sống trên cương vị giáo hoàng�.

Bất chấp chúng ta có quẫy đạp, kháng cự đến mấy trước cái chết, thì rồi ra nó cũng sẽ ấp tới cho tất cả chúng ta. Chúng ta chưa tìm thấy “suối nguồn tươi trẻ� giúp đảo ngược tiến trình sự sống, giúp cải lão hoàn đồng. Khoa h�c chưa tạo ra được viên thuốc giúp ngư�i ta sống mãi (và chẳng bao gi� có chuyện đó).

Ai cũng chết. Các vị thánh ý thức rõ v� sự thật đơn sơ này, và không muốn lãng quên. Các vị ý thức rằng Thiên Chúa sẽ phán xét các ngài khi các ngài ra đi, và các ngài không muốn đến trước nhan Ngư�i với bàn tay trắng.

Chẳng có chi là lệch lạc khi nghĩ tưởng v� cái ngày phải chết của chính mình, đi�u ấy sẽ giúp ta gặt hái được nhi�u ích lợi v� đàng thiêng liêng. Nếu chúng ta không có được nỗi e sợ lành mạnh v� sự chết, chúng ta sẽ sao lãng bổn phận Kitô hữu của mình nơi trần thế.

�ồng th�i, cũng chẳng có chi là lệch lạc nếu ít nhi�u chúng ta cũng ước muốn được chết đi, vì biết rằng nếu được sống cận k� bên Chúa, thì cái chết chính là cánh cửa dẫn tới Sự Sống Vĩnh Hằng. Với chúng ta, cái chết vừa là một l�i nguy�n, vừa là một phúc lành vậy. Nó là một hình phạt do bởi thế giới đã sa ngã, nhưng nó cũng là một ân phước nữa, vì giúp chúng ta nhanh chóng đến gần hơn với sự hiệp thông tr�n vẹn cùng Thiên Chúa.

Các thánh nhân ý thức rõ đi�u này, và để thể hiện sự khôn ngoan của các vị, các nghệ sỹ, các điêu khắc gia đã mô tả các các ngài cầm s� ngư�i, hay có s� ngư�i k� bên.

Philip Kosloski
Chuyển dịch: Hoàng Long (Nhóm phiên dịch Mai Khôi)
https://aleteia.org

daminhvn