S�NG CHẬM VÀ S�NG CHẤT

Th�i gian như vùn vụt, cuộc sống vốn vội vã, đã khiến con ngư�i luôn vội vàng, thế nên dễ vấp váp vì những quyết định lắm lúc vu vơ. Khi ấy l�i m�i g�i sống chậm và sống chất như li�u thuốc giúp con ngư�i an thần và định thần hầu tìm ra một giải pháp thích đáng và thích hợp giúp tái lập thế quân bình trong nhịp sống hôm nay.

Sống chậm và sống chất không phải dừng lại như một khẩu hiệu đ�c cho hay và nói cho vui mà chúng được sống thực hành như một thứ linh đạo giúp con ngư�i trưởng thành hơn trong m�i quyết định và thần thái hơn trong phong cách sống.

Có ngư�i nói rằng nếu được ước một đi�u gì đó, tôi sẽ ước cho một ngày dài hơn 24 gi� để có thể làm được nhi�u việc hơn. Nhưng h� quên rằng bản thân đã chưa thực sự tận dụng hết một ngày sống cho tr�n vẹn. Không phải làm những việc phi thư�ng mà bạn được tôn tr�ng, song là làm những việc tầm thư�ng một cách phi thư�ng. Nghĩa là bạn làm với tất cả tình thân và tình thương nhằm xây dựng tình ngư�i. �i�u này đòi buộc bạn phải sống chậm và sống chất.

Quan sát tại những nơi buôn bán như hội chợ, chúng ta thấy h� mở những loại nhạc kích động khiến thúc ép bạn nhanh chóng quyết định mua sản phẩm của h�. H� còn nhồi nhét vào tâm trí bạn những tư tưởng “cấp tiến� rằng những gì cũ kĩ thì lỗi th�i, những gì của hôm qua thì không còn thích hợp và tiện lợi cho hôm nay…Thế rồi, h� bày bán và đánh vào thị hiếu của bạn khiến bạn mua hàng mà không cần suy tính thiệt hơn. �ến một ngày, nó trở thành một lối sống được m�i ngư�i chấp nhận: sống h�i hợt không cần suy tính.

Trong việc kinh doanh mặt hàng thực phẩm cũng vậy, h� ép cây sinh quả trái mùa để bán được giá cao. Thay vì như l�i dạy của ngư�i xưa v� việc giữ gìn sức kh�e: mùa nào thức nấy, thì ngày nay, cơ thể trở nên “rối loạn� do cây sinh quả trái mùa. Hơn nữa, h� còn dùng thuốc kích thích đủ loại nhằm rút ngắn th�i gian thu hoạch khiến ảnh hưởng trực tiếp đến những ngư�i tiêu dùng. �ó là chưa nói đến việc ngư�i dân sử dụng thuốc sâu, mặc dù chưa đủ th�i gian cho việc cây trồng nhả thuốc, chỉ vì mối lợi kinh tế mà thu hoạch bất chấp sức kh�e cộng đồng. Không biết những thuốc diệt sâu đó khi ngấm vào cây trồng có thể diệt được những thứ vi khuẩn và vi rút trong cơ thể ngư�i tiêu dùng không hay gia tăng nguy cơ dẫn đến các bệnh ung thư. Thật vậy, bệnh ung thư cũng gia tăng cấp số nhân theo nhịp độ của vụ mùa. Có lần chính tôi mục kích tại một sân vư�n, quan sát chung cho thấy, có một luống rau tương đối xấu ở góc vư�n còn lại cả vư�n chừng mấy sào thì rau xanh đẹp mướt mắt. Tôi h�i ra mới hay, luống rau kia để ăn, còn những thứ trông đẹp mắt thì để bán. Thế mới rõ, đâu là rau sạch và xanh và đâu là rau có lợi cho sức kh�e ngư�i tiêu dùng ?

�i�u này cũng có thể giải thích phần nào trong việc cung cấp các loại gia cầm, súc vật dùng làm thực phẩm cho con ngư�i. Chẳng hạn, trang mạng điện tử trực tuyến Zing.vn đã đưa tin ngày 01tháng 08 năm 2017: Sở Y tế �à Nẵng xác định nhà hàng N&M bán thức ăn không đảm bảo vệ sinh khiến 46 du khách Lào bị ngộ độc. �ó là một nhà hàng có tiếng chuyên phục vụ cho khách du lịch, còn những nơi không biết nguồn cung cấp thực phẩm thì sao ?

Ở đây, sống chậm và sống chất được hiểu là việc hòa điệu với nhịp sống của thiên nhiên. Có thế, môi trư�ng được bão hòa và con ngư�i cũng được bảo toàn.

Trong việc giáo dục cũng không được miễn trừ, do việc chạy đua với th�i gian và thành tích mà đã cho “ra lò� những “mặt hàng� không chuyên, từ đó, dẫn đến việc thiếu ngư�i thực sự chuyên môn để xử lý công việc. Những ngư�i được đào tạo mà đốt cháy giai đoạn cũng dễ đốt cháy và huỷ hoại tương lại đất nước. �ó là chưa bàn đến việc: Tiên h�c lễ, hậu h�c văn. Con ngư�i ngày nay sẵn sàng b� lễ để cứu văn. Có được văn bằng rồi, h� phải kiếm thêm một số ti�n lớn để tìm được một chân trong công việc biên chế nhà nước hay một công việc béo bở nào khác. Sau đó, h� dùng chiến thuật “mập m�� để chớp nhoáng thu hồi cả vốn lẫn l�i. Như thế, việc sống chậm và sống chất ở đây, cần được áp dụng bằng cách tôn tr�ng tiến trình phát triển bình thư�ng của não bộ con ngư�i, và việc đào tạo chuyên sâu. Hơn nữa, chúng phải biến thành một linh đạo hay một nguyên tắc hướng dẫn cụ thể đ�i sống con ngư�i trong việc thăng tiến toàn diện nhân bản và tâm linh.

Nguyên tắc sống này cũng nhằm chi phối những ngư�i đang hoạt động chính trị. H� cần ý thức vai trò cầm cân nẩy mực của mình mà chín chắn và chỉn chu trong những quyết định mang tính sống còn của vận mạng đất nước. H� không thể dừng lại nơi nồi cơm bát cháo của mình mà dửng dưng với nỗi đói khổ của ngư�i dân. Trong gia đình có chị có em, vậy trong xã hội cũng có “chính chị�, “chính em�; một ngư�i chị có trách nhiệm không thể đang tâm chấp nhận để cho ngư�i lạ xâm phạm em mình cách bất chính. Trái lại, h� cần biết sống chậm hầu suy xét kỹ lưỡng những lợi hại có thể xảy ra mà chủ động ch�n phương án tốt nhất cho đàn em của mình. �àn em không phải là quân c� để mình đánh đâu tùy ý nhưng là một nhân vị đáng được tôn tr�ng như chính mình. Như thế, sống chậm và sống chất là một hình thức diễn tả đạo đức trong chính trị.

Tưởng cũng cần nhắc đến thế giới của showbiz, thế giới của các ngôi sao, ngôi sao mà “mất chất� thì không còn lấp lánh nữa ! Gần đây, chúng ta nghe nhi�u đến vấn đ� hài nhảm (mất chất) của một số danh hài vì quá chạy theo thị trư�ng và có mặt thư�ng xuyên trên các liveshow. Phải chăng các nhà đầu tư, tài trợ đã vét cạn chất xám và sự sáng tạo của các ngôi sao ? Câu trả l�i tùy thuộc mỗi ngư�i trong cuộc. Chúng ta có thể công tâm nhìn nhận rằng h� không cần giải trí vì chính khi sống với đam mê của mình thì đã là giải trí rồi ! Nhưng đi�u đó không thể biện minh cho thứ hài nhảm như hiện nay. Một khi nghệ thuật đánh mất đi cái chất làm nên danh phận của mình thì đó là gián tiếp làm giảm giá bản thân. Như chúng ta đã biết gần đây danh hài TT vừa bị đài truy�n hình Vĩnh Long cấm xuất hiện trong các chương trình do đài thực hiện sau quá trình rà soát nội dung. Có thể nói, đây là một hành động can đảm từ phía những ngư�i chuyên môn thực hiện các chương trình, h� cần đưa ra mức độ đánh giá đâu là những hình ảnh đẹp đẽ và những thông điệp bổ ích nhằm xây dựng đ�i sống nhân bản và tinh thần m�i ngư�i. �ã đến lúc, các ngôi sao cần sống chậm để có thể nuôi dưỡng tinh thần và nạp năng lượng ngõ hầu khả dĩ công hiến những tác phẩm chất lượng để đ�i.

Còn xét trên bình diện tính luân lý trong đ�i sống xã hội, chúng ta cần kể đến việc sống thử và phá thai của những bạn trẻ thiếu trang bị kỹ năng sống. H� bước vào đ�i với một tâm thế thụ động nên dễ bị trôi dạt theo nhi�u chi�u hướng đạo lý. H� nghĩ rằng cứ thử tất cả m�i sự để trải nghiệm cuộc sống. H� quên rằng với tự do, tôi có thể làm bất cứ đi�u gì, nhưng không phải sự gì cũng giúp tôi lớn lên, trưởng thành và là chính mình hơn.

Trong những năm th�i sinh viên, chuyện h�c cũng tiến triển bình thư�ng, song chuyện yêu đương cũng được các bạn trẻ quan tâm đặc biệt. H� cùng nhau hứa hẹn nhi�u đi�u cho tương lai, rồi quyết định kiếm một chỗ tr� nhằm tránh xa tầm kiểm soát của ngư�i thân để góp gạo nấu cơm chung. Dần dà, lửa gần rơm không sớm thì muộn cũng thiêu đốt tình yêu mới chớm. Nhưng tình dục là đứa chạy nhanh hơn tình yêu, nó chợp lấy cơ hội và “ghi bàn�. Thế rồi, chuyện đã lỡ cộng thêm, th�i điểm kết hôn không thuận lợi cho việc h�c, cả hai quyết định phá thai…H� đi từ sa sẩy này đến sai lầm khác. Ở đây, l�i m�i g�i sống chậm và sống chất như một qui tắc hướng dẫn h� bước vào đ�i sống hôn nhân với một ý thức xây dựng lâu dài chứ không phải chỉ đáp ứng nhu cầu tình dục thoáng qua. H� cần ý thức rằng tình dục ra ngoài phạm vị hôn nhân chỉ là một cách hạ giá nhân phẩm. Mà ngư�i phụ  nữ là đối tượng đầu tiên bị tổn thương. Hãy sống chậm và sống chất để có th�i gian tìm hiểu sâu xa trước khi quyết định một bước ngoặt quan tr�ng như thế. Trong hôn nhân, chất lượng của cuộc tình phải tuỳ thuộc vào cả hai bên. �ối với những cuộc hôn nhân được chuẩn bị tìm hiểu và tư vấn kỹ càng còn không tránh kh�i những đổ vỡ và ly tán, huống chi là những cuộc tình ba bảy hai mươi mốt ngày. Như thế, sống chậm và sống chất phải là ưu tiên hàng đầu cho những ai muốn bước vào đ�i sống hôn nhân.

Ở góc độ đ�i sống gia đình, chỉ xin ghi nhận vai trò quan tr�ng của bữa cơm chung mà do xu hướng của th�i đại, dần dà đánh mất đi một không gian dành cho nhau. Do nhu cầu của gi� làm việc khá sít sao mà bữa cơm trưa của gia đình không thể thực hiện, thay vào đó bằng những buổi ăn nhanh khiến không đủ chất lượng hầu đáp ứng nhu cầu sức khoẻ để phục vụ lâu dài trong một công việc nào đó. Quan tr�ng hơn, chính khi h� không thể cùng nhau chia sẻ bữa cơm này mà tình thân nơi các thành viên trở nên nhợt nhạt. Hy v�ng còn lại bữa cơm tối để cả nhà được quây quần bên nhau, nhưng phần lớn cũng bị chi phối và đe doạ bởi tuần này tăng ca, hôm khác lại dịp h�p mặt bạn bè. Từ đó, sự hiện diện bên nhau thưa thớt dần, tình cảm âu yếm cũng từ đó phai nhạt và mất hẳn, chỉ còn lại công việc và việc chu toàn bổn phận nuôi sống gia đình. ��i sống gia đình như thế đang rơi vào tình trạng báo động. Hãy sống chậm và sống chất để có gi� bên nhau và sống yêu thương !

Nếu đ�i sống xã hội và gia đình đã cần thiết phải sống chậm và sống chất như thế thì đ�i sống cá nhân đòi h�i một sự kỷ luật gắt gao hơn, mới mong có được một cuộc sống có ý nghĩa.

Khởi đi từ tư tưởng, nếu nhận thức của tôi quá vội vàng thiếu cơ sở, phán đoán của tôi từ đó cũng lệch lạc thiếu lành mạnh, tư tưởng sẽ mang tính võ đoán và tiêu cực, thiếu tính xây dựng. �ể tư tưởng được chín chắn cần có th�i gian cưu mang thích đáng, nh� đó, những quyết định tránh bớt những sai lầm đáng tiếc. �ể tư tưởng có chất, chúng ta cần ra kh�i mình để quen dần với suy tư vì lợi ích chung. Có thế, vai trò bổ túc và hỗ trợ của tha nhân được tôn tr�ng, tư tưởng và ý kiến phản hồi của tha nhân sẽ như cú phanh hợp lý giúp bản thân lượng giá: đâu là đi�u tối cần nhằm phục vụ thiện ích chung. Chính khi những tư tưởng lớn gặp nhau mới loé sáng những chân lý đích thực giúp nuôi dưỡng đ�i sống tinh thần của tôi và bạn.

Trong l�i nói cũng vậy, chúng ta thư�ng tôn tr�ng những ngư�i ý thức l�i nói của mình khi h� biết nói chậm rãi và chất lượng, từ đó mang lại cho không gian của tình huynh đệ một bầu khí tích cực và xây dựng. Có những l�i nói nhằm hạ nhục và gây tổn thương ngư�i khác như hình thức của bạo ngôn; chẳng hạn, việc những anh hùng bàn phím dùng thế giới ảo để công kích và bôi nh� cá nhân này hay tập thể khác. Thật ra, đây chỉ là cách giải t�a xung đột cá nhân với cá nhân hay cá nhân với tập thể nhưng vì tránh ra mặt, h� đã dùng những phương tiện ảo như cách “ném đá� an toàn nhất không tác hại đến bản thân, hơn nữa, còn nhằm th�a mãn bản năng gây hấn nơi chính mình và biểu hiện sự bất an của kẻ tiểu nhân. Trái lại, cũng có những l�i nói tạo ấn tượng nhằm siết chặt tình thân. Thấy được viễn tượng tốt đẹp ấy, chúng ta cần ch�n sống chậm và sống chất để xây dựng và làm ích cho chính mình và tha nhân.

Làm sao phong cách sống này giúp đi vào những xác tín bản thân để đi�u hướng hành động tích cực ? �ó là thao thức của m�i ngư�i th�i đại, nhưng không phải ai cũng muốn tìm câu trả l�i vì lối sống hưởng thụ đã “bào mòn� ý chí tiến thủ cá nhân. Thiết tưởng, chúng ta cần tái lập không gian hoà hoãn cho những hành động xây dựng và hoà giải thế chỗ cho những bạo hành và bất công. Ở đây, chúng ta cũng ghi nhận một sự thật đau lòng rằng có những khán giả b� ra vài trăm ngàn để có thể tham gia một chương trình rồi cho mình được quy�n ném đá, ch�i gạch những ai diễn trên sân khấu mà mình không thích. Suy cho cùng, đây cũng chỉ là những hành động cá biệt làm ô nhiễm bầu khí văn hóa và văn minh. Dư�ng như con ngư�i dần dà trở nên bạo hành do bị tác động từ những thứ không đâu ? Thật ra, đây chỉ là biểu hiện bên ngoài của những tâm hồn vốn bất mãn và bất an. Từ đó, chúng ta có thể rút ra một kết luận: Chỉ có những ngư�i mạnh mẽ mới thực sự hành động một cách chậm và chất hầu mở ra một bầu khí đối thoại văn minh giúp xây dựng con ngư�i toàn diện: thể lý cư�ng tráng, tâm lý vững vàng và tâm linh toả sáng.

Tóm lại, qua bài viết ngắn này, chúng ta không thể bàn hết m�i chi�u kích của cuộc sống để từ đó đ� cao giá trị của linh đạo sống chậm và sống chất, song những gợi ý ở đây như một cố gắng tìm lại thế quân bình cho đ�i sống vốn còn nhi�u những thái quá bất cập. Có lẽ bạn đã nhận ra phần nào khuynh hướng của con ngư�i th�i đại và cần cổ võ tinh thần sống chậm và sống chất. Chính thái độ sống tích cực và cởi mở này sẽ giúp bạn khẳng định bản thân trong thế giới của ý nghĩa và giá trị qua việc Sống chậm và sống chất. �ồng th�i, chúng ta nhận ra tác động quá lớn của yếu tố ngoại tại đã khiến đ�i sống con ngư�i trở nên vội vã và h�i hợt. �ã đến lúc chúng ta cần đ� cao tính trách nhiệm của cá nhân để gia đình và xã hội có những con ngư�i mang phong cách đi�m tĩnh và thần thái đĩnh đạc. Phải chăng đây là cách biểu hiện của những ngư�i sống chậm và sống chất ?

EYMARD An Mai �ỗ O.Cist.

CGVN