Các bạn thân mến,                                                        Â
Cái nghèo là điá»u con ngưá»i thưá»ng lo sợ và tránh né. Nghèo không phải là má»™t cái tá»™i, nhưng tình trạng nghèo túng lại có thể đẩy ngưá»i ta đến những tá»™i lụy bi thương. Bần cùng sinh đạo tặc. Ngược lại, sá»± già u có là điá»u dưá»ng như ai cÅ©ng ước ao. Trong cuá»™c sống thưá»ng ngà y, có vẻ như sá»± già u có cá»§a cải giúp ngưá»i ta khẳng định vị thế cá»§a mình ở Ä‘á»i. Những ngưá»i có cá»§a thì dá»… được ngưá»i khác lắng nghe và tôn trá»ng. Những ngưá»i nghèo khó trắng tay là những ngưá»i yếu thế và không có tiếng nói.
Tuy nhiên, từ ngà n xưa, đạo là m ngưá»i cá»§a dân Việt đã không đặt giá trị cá»§a váºt chất lên trên giá trị cá»§a con ngưá»i. Ông bà ta dạy rằng: “Äói cho sạch, rách cho thÆ¡mâ€. Ná»n tảng cá»§a lá»i dạy ấy là niá»m xác tÃn kiên vững rằng: Ä‘iá»u là m nên giá trị cá»§a má»™t con ngưá»i không phải là sá»± già u có vá» váºt chất, nhưng là cái sạch trong tâm hồn và cái thÆ¡m trong nhân cách cá»§a má»™t con ngưá»i.
Xác tÃn đạo đức cao đẹp ấy gặp được sá»± tương đồng trong Tin Mừng cá»§a Äức Giêsu. Sứ mạng cá»§a Äức Giêsu nÆ¡i trần gian là sứ mạng đến vá»›i ngưá»i nghèo (x.Lc 4, 18). Bước và o hà nh trình rao giảng, Äức Giêsu dà nh má»™t sá»± ưu tiên và má»™t tình yêu đặc biệt cho ngưá»i nghèo. Äi xa hÆ¡n những dạy dá»— đạo đức, Äức Giêsu nhìn ra phẩm giá cá»§a những ngưá»i sống nghèo và chúc phúc cho há»: “Phúc cho anh em là những ngưá»i nghèo khó, vì Nước Thiên Chúa là cá»§a anh emâ€(Lc 6, 20).
Lá»i chúc phúc trên được đặt ngay trong bà i giảng khai mạc sứ vụ cá»§a Äức Giêsu. Lá»i giảng ấy được xem như là lá»i tuyên ngôn cho những ai muốn nháºn Nước Trá»i là m gia nghiệp. Lá»i tuyên ngôn nà y có sức an á»§i và giải phóng đặt biệt đối vá»›i con ngưá»i, nhất là những ngưá»i dám nháºn ra thân pháºn nghèo khó cá»§a mình.
Äể sống mối phúc nghèo khó, trước hết, tôi phải nhìn lại sá»± tháºt vá» thân pháºn cá»§a mình. Tôi là ai? Tôi có phải là má»™t ngưá»i nghèo chăng? Tôi đã bước và o Ä‘á»i vá»›i hai bà n tay trắng, trong tình trạng hoà n toà n lệ thuá»™c và o ngưá»i khác. Má»i sá»± Ä‘á»i tôi khởi đầu vá»›i má»™t mầm sống má»ng manh và yếu Ä‘uối. Tôi được sống và được há»™i nháºp và o cuá»™c Ä‘á»i là nhá» và o sá»± chăm sóc cá»§a bố mẹ, nhá» sá»± giáo dục cá»§a xã há»™i, nhá» lòng yêu mến cá»§a má»i ngưá»i. Tất cả những Ä‘iá»u theo tôi suốt cả cuá»™c Ä‘á»i là những Ä‘iá»u tôi nháºn được từ ngưá»i khác. Cả cái tên tôi mang theo mình cÅ©ng là điá»u mà ngưá»i khác đặt và o Ä‘á»i tôi. Tôi có gì là cá»§a riêng mình chăng? Tất cả những gì mà tôi đã ná»— lá»±c xây dá»±ng trong cuá»™c Ä‘á»i mình, có thá»±c sá»± là cá»§a tôi chăng?
Má»™t trong những nguyên do chÃnh yếu cá»§a Ä‘au khổ trong cuá»™c Ä‘á»i là việc không chấp nháºn được chÃnh mình. Có những ngưá»i nháºn ra mình nghèo, rồi dặt vặt Ä‘au khổ vá»›i cái nghèo cá»§a mình. Có những ngưá»i không chấp nháºn mình nghèo, nên cố sức để lấp đầy cuá»™c Ä‘á»i mình bằng nhiá»u thứ khác. Có ngưá»i quen lượng giá cuá»™c Ä‘á»i mình qua những cá»§a cải váºt chất mà mình tÃch góp được. Có ngưá»i lại thÃch khẳng định mình bằng những thà nh công danh vá»ng… Thế nên có khi ngưá»i ta sẵn sà ng hy sinh cả tình nghÄ©a con ngưá»i, chỉ để tÃch góp cho mình thêm má»™t chút váºt chất. Lắm lúc ngưá»i ta sẵn sà ng đạp lên đầu nhau để xác láºp địa vị và quyá»n lá»±c cá»§a mình. Dần dần, ngưá»i ta thất bại vá»›i chÃnh mình, để trở nên nô lệ cá»§a lòng tham và lòng Ãch ká»· nÆ¡i mình…
Tháºt ra, dù có tha thiết ôm ấp cá»§a cải trần gian đến mức nà o Ä‘i nữa, đâu ai có thể chối rằng váºt chất chỉ là những Ä‘iá»u đứng bên ngoà i cuá»™c Ä‘á»i cá»§a con ngưá»i. Tiá»n bạc nằm trong túi áo. Cá»§a cải nằm trong ngân hà ng. Chỉ có tình yêu má»›i nằm trong con tim và nhân cách má»›i nằm trong con ngưá»i. Do đó, không phải là cá»§a cải váºt chất, nhưng chÃnh nhân cách má»›i là m nên nét đẹp cá»§a má»™t cuá»™c Ä‘á»i. ChÃnh sá»± già u có trong con tim má»›i là m nên giá trị Ä‘Ãch thá»±c cá»§a má»™t con ngưá»i.
HÆ¡n nữa, cÅ©ng đâu ai có thể phá»§ nháºn được thá»±c tế rằng má»i ngưá»i Ä‘á»u phải trở vá» vá»›i cát bụi bằng hai bà n tay trắng. Tất cả những gì mình nắm giữ và xây dá»±ng, rốt cục đâu thể nà o Ä‘i theo mình mãi mãi. Hóa ra những vồ váºp ôm đồm chỉ là má»™t hình thức diá»…n tả cá»§a má»™t tâm hồn trống rá»—ng chá»›i vá»›i. Hóa ra những ngưá»i không có tâm hồn khó nghèo, là những ngưá»i sá» dụng cả Ä‘á»i để dặt vặt mình trong niá»m Ä‘au khổ và bất an cá»§a cái nghèo trong thân pháºn là m ngưá»i.
Ngược lại, ngưá»i sống vá»›i tinh thần nghèo khó là ngưá»i biết nhìn cuá»™c sống cho đến táºn cá»™i nguồn cá»§a nó. Ngưá»i ấy ‎ý thức thân pháºn thiếu hụt cá»§a mình, đồng thá»i biết mở tâm hồn mình ra để được Thiên Chúa là m đầy. Cảm thức nghèo thá»±c sá»± giúp ngưá»i ta không dừng lại để có cảm giác tá»± đủ vá»›i mình, nhưng hướng lòng mình đến vá»›i Thiên Chúa. Quy vá» mình, má»i thứ trong cuá»™c sống bá»—ng trở nên mong manh và phi lý. Quy vá» Chúa, con ngưá»i má»›i có được má»™t ná»n tảng vững chắc và trưá»ng tồn.
Nhìn ngắm cuá»™c Ä‘á»i Äức Giêsu, chúng ta nháºn ra má»™t gương mẫu sống động cá»§a Ä‘á»i sống nghèo khó vì Nước Trá»i. Ngưá»i “vốn dÄ© là Thiên Chúa, nhưng không nghÄ© nhất quyết duy trì địa vị ngang hà ng vá»›i Thiên Chúa, nhưng đã hoà n toà n trút bá» vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phà m nhân, sống như ngưá»i trần thế…â€(Pl 2, 6-7). Ngưá»i bước và o trần gian trong má»™t máng cá» nghèo hèn. Ngưá»i sống nÆ¡i má»™t là ng quê nhá» bé, trong má»™t gia đình đơn sÆ¡. Ngưá»i đặt qua má»™t bên tất cả những lá»i tán tụng tung hô, những vinh quang trần thế mà ngưá»i ta đặt và o mình… Ngưá»i chỉ nắm giữ má»™t Ä‘iá»u duy nhất trong trá»n cả cuá»™c Ä‘á»i, là việc thi hà nh Thánh à cá»§a Thiên Chúa. Sá»± khó nghèo ấy giúp Giêsu luôn quy hướng vá» Thiên Chúa như là lẽ sống duy nhất cá»§a mình. Sá»± khó nghèo ấy cho Giêsu má»™t con tim thanh thoát rá»™ng mở đến tất cả má»i ngưá»i. Sá»± khó nghèo ấy cÅ©ng là m nên vẻ đẹp tháºt đẹp trong nhân cách cá»§a con ngưá»i Giêsu. Phúc thay những ai dám bước theo và sống mẫu gương khó nghèo cá»§a Äức Giêsu.
Lạy Chúa Giêsu !
Chúng con tạ ơn Chúa đã đến
và sống giữa chúng con như má»™t ngưá»i nghèo.
Nháºn ra mình chẳng có gì trong thân pháºn là m ngưá»i,
chúng con được có Chúa là m ngưá»i vá»›i chúng con.
Nháºn ra mình chẳng còn gì để bám giữ giữa Ä‘á»i,
chúng con lại có Nước Trá»i là m gia nghiệp.
Â
Xin cho con nên nghèo khó với những sự thế gian,
để tâm hồn con được già u có những sá»± trên trá»i.
Xin cho con nháºn ra cái nghèo trong thân pháºn là m ngưá»i
để tâm hồn con được đổ đẩy bởi lòng khao khát Thiên Chúa.
Â
Ước gì việc nháºn ra mình nghèo
kéo con ngưá»i chúng con lại gần nhau hÆ¡n
nhá» Ä‘á»i sống biết chia sẻ và trao ban,
yêu thương và phục vụ.
Ước gì nhỠviệc sống nghèo,
thế giới chúng con được trở nên già u có
trong ân nghĩa và lòng yêu mến Chúa. Amen.
Tác giả: Cao Gia An, S.J.
dongten

