Theo cuốn “Catholic Word Book†(Sách Từ Ngữ Công Giáo), trang 44, NXB Knights of Columbus, có định nghÄ©a vá» Æ¡n thiên triệu – thưá»ng gá»i là ơn gá»i:
“Äó là ơn gá»i theo má»™t cách sống. Nói chung, thuáºt ngữ nà y áp dụng cho Æ¡n gá»i chung cá»§a má»i ngưá»i Thiên Chúa kêu gá»i tá»›i sá»± thánh thiện và ơn cứu độ. Äặc biệt, đó là nói tá»›i tình trạng sống cá»§a má»—i ngưá»i theo Æ¡n gá»i riêng, đó là hôn nhân, tu trì, linh mục, sống độc thân hoặc chấp nháºn hoà n thà nh à Chúa. Thuáºt ngữ nà y cÅ©ng áp dụng cho các nghá» nghiệp mà ngưá»i ta sinh sống. Giáo Há»™i á»§ng há»™ sá»± tá»± do cá»§a má»—i ngưá»i trong việc chá»n lá»±a nghá» nghiệp nà o đó, và duy trì quyá»n tá»± do chấp nháºn cá»§a các ứng viên lên chức linh mục và khấn dòng. Có nhiá»u dấu hiệu để nháºn biết Æ¡n gá»i, kể cả tà i năng và mối quan tâm, tình huống và lá»i hứa, lá»i má»i gá»i cá»§a ân sá»§ng và sẵn sà ng đáp lạiâ€.
Trước Công đồng Vatican II, khi nói tá»›i “ơn thiên triệu†(vocation) hoặc “ơn gá»i†(calling), ngưá»i ta thưá»ng hiểu ngầm vá» thiên chức linh mục. Những ngưá»i muốn là m tu sÄ©, được gá»i là ơn gá»i tu trì. Ngưá»i ta gá»i ngưá»i muốn kết hôn là có Æ¡n gá»i hôn nhân, nếu ngưá»i đó không muốn sống độc thân.
Từ Công đồng Vatican II, nhiá»u kinh cầu cho Æ¡n thiên triệu được soạn ra bao gồm má»i dạng Æ¡n gá»i. CÅ©ng đã có những lúc giảm sút Æ¡n gá»i tu trì và linh mục. Äó có thể vì những lá»i nguyện có những kiểu cầu nguyện khác nhau, không nhấn mạnh và o nhu cầu vá» Æ¡n gá»i linh mục. Có câu nói cổ nà y: “Hãy theo dõi Ä‘iá»u bạn cầu nguyện†(Watch what you pray for). Nếu bạn cầu xin má»i thứ, bạn sẽ được má»i thứ. Những ngưá»i tháºt lòng xin Æ¡n gá»i trong giáo xứ cá»§a mình nên cầu xin Æ¡n gá»i linh mục. Nếu không, hỠđáng trách, vì đã không cầu xin đúng à Chúa.
1. CÃC LINH MỤC VÀ CÃC TU SĨ LÀM GÃŒ SUá»T NGÀY ?
CÅ©ng như Ä‘a số ngưá»i lá»›n, há» dà nh thá»i gian để là m việc hằng ngà y. Há» gá»i công việc là bổn pháºn kiểu mẫu và động cÆ¡ vì Chúa Giêsu, Äấng yêu cầu há» noi gương Ngà i phục vụ Dân Chúa. Nhưng há» không chỉ là m việc! Äể sống là nh mạnh và cân bằng, hãy cố gắng cầu nguyện bằng nhiá»u cách. Cầu nguyện, nhiệm vụ và vai trò là 3 cách giúp há» sống là nh mạnh để có thể phục vụ hiệu quả và vui sống.
Trong lÄ©nh vá»±c nhiệm vụ hoặc chức vụ, nhiá»u linh mục và tu sÄ© có nghá» chÃnh – như dạy há»c, phục vụ giáo xứ, hoạt động xã há»™i, hoặc là m việc trong bệnh viện. Thá»i khóa biểu hằng ngà y có thể khác so vá»›i ngưá»i khác. Há» thưá»ng há»™i há»p và o buổi tối, linh mục xứ thưá»ng là m việc và o các ngà y thứ Bảy và Chúa Nháºt, đồng thá»i dà nh má»™t số thá»i gian nghỉ ngÆ¡i trong tuần.
Nhu cầu không thể biết trước cÅ©ng là m cho cuá»™c sống phong phú. Äiá»u trung tâm nà y thưá»ng thá»a mãn nhu cầu cá»§a con ngưá»i, dù đó là há»c sinh, gia đình chuẩn bị cá» hà nh các bà tÃch, hoặc bệnh nhân, ngưá»i lá»›n, ngưá»i tức giáºn, ngưá»i bị thương, ngưá»i đói, hoặc tù nhân. Há» cố gắng chia sẻ cuá»™c sống vá»›i ngưá»i khác và khám phá Äức Kitô trong công việc.
Những ngưá»i là thà nh viên cá»§a các dòng chiêm niệm (chuyên cầu nguyện) hằng ngà y kết hợp công việc, cầu nguyện, và nghỉ ngÆ¡i. Sá»± khác biệt là há» dà nh nhiá»u thá»i gian để cầu nguyện hÆ¡n các tu sÄ© và linh mục khác. Äôi khi há» tá»± trồng cây là m lương thá»±c và sản xuất thứ gì đó để kiếm thu nháºp – có thể là là m bánh lá»…, là m nến, là m ảnh tượng, là m rượu lá»…, đóng sách, … Việc cầu nguyện cá»§a há» thưá»ng là Thánh Lá»…, cầu nguyện riêng (gá»i là chiêm niệm), Ä‘á»c sách thiêng liêng, và những giá» kinh nháºt tụng (kinh cá»§a Giáo Há»™i, chá»§ yếu là Lá»i Chúa, Thánh Thi và Thánh Vịnh).
2. CẦU NGUYỆN QUAN TRỌNG THẾ NÀO TRONG CUỘC Sá»NG ?
Vì hỠđã chá»n Ä‘á»i sống tu trì, sống theo lá»i khuyên Phúc Âm, việc cầu nguyện phải là trung tâm cá»§a Ä‘á»i sống cá»§a há». Hãy nghÄ© vá» việc kết hiệp máºt thiết vá»›i Thiên Chúa, giống như việc giao tiếp xảy ra giữa hai ngưá»i yêu nhau. Mối quan hệ giữa há» vá»›i Thiên Chúa phải phát triển sâu sắc qua việc cầu nguyện.
Vì cầu nguyện là việc quan trá»ng, nhiá»u linh mục và tu sÄ© dà nh khoảng hai giá» (hoặc hÆ¡n) để cầu nguyện má»—i ngà y. Äiá»u quan trá»ng là việc tham dá»± Thánh Lá»… hằng ngà y. Há» cÅ©ng có những dạng cầu nguyện chÃnh thức khác như kinh Phụng vụ và lần Chuá»—i Mân Côi, hoặc Ä‘á»c sách thiêng liêng và đá»c Kinh Thánh. Há» cÅ©ng có những giá» cầu nguyện riêng, có thể là đá»c sách đạo đức hoặc thinh lặng trước mặt Chúa. Má»™t trong các hiệu quả cá»§a việc cầu nguyện là giúp há» nháºn biết hoạt động cá»§a Chúa qua con ngưá»i, các sá»± kiện, và đá»i sống hằng ngà y.
3. CẦU NGUYỆN CÓ DỄ DÀNG Äá»I VỚI BẠN ?
Không phải lúc nà o cÅ©ng dá»… đâu! Ngay cả những ngưá»i sống Ä‘á»i tu chiêm niệm cÅ©ng có lúc cảm thấy “nguá»™i lạnh†khi giá» cầu nguyện có vẻ đơn Ä‘iệu hoặc quá bình thưá»ng. Khi chúng ta có kinh nghiệm cầu nguyện, chúng ta sẽ biết cách Ä‘iá»u chỉnh những thay đổi. Chúng ta thưá»ng phụ thuá»™c và o sá»± nâng đỡ cá»§a cá»™ng Ä‘oà n hoặc vị linh hướng (như huấn luyện viên váºy) sẽ giúp chúng ta vẫn giữ cầu nguyện trong những lúc khó khăn. Hãy cố gắng và đừng cảm thấy phụ thuá»™c bất cứ thứ gì.
4. ÄIỀU GÃŒ KHÃC NHAU GIá»®A LINH MỤC TRIỀU (GIÃO PHẬN) VÀ LINH MỤC DÃ’NG ?
Thông thưá»ng, linh mục triá»u phục vụ Giáo Há»™i trong phạm vi giáo pháºn cá»§a mình, thưá»ng là các giáo dân ở các giáo xứ, nhưng cÅ©ng có thể liên quan nhiá»u dạng khác như dạy há»c, là m y bác sÄ©, là m tuyên úy, …
Linh mục dòng thưá»ng vượt qua giá»›i hạn giáo pháºn. Há» sống khó nghèo, độc thân, và vâng lá»i giữa cá»™ng Ä‘oà n. Cá»™ng Ä‘oà n chia sẻ chung vá» quan Ä‘iểm, tâm linh, và thưá»ng nhấn mạnh má»™t dạng nhiệm vụ nà o đó.
5. ÄIỀU GÃŒ KHÃC NHAU GIá»®A TU SĨ VÀ LINH MỤC ?
Tu sÄ© là tÃn hữu táºn hiến cho Äức Kitô qua lá»i khấn khó nhèo, khiết tịnh, và vâng lá»i. Tu sÄ© sống trong cá»™ng Ä‘oà n và là m việc phù hợp vá»›i khả năng. Há» có thể là giáo viên, nấu ăn, luáºt sư, kỹ thuáºt viên, giúp xứ, … Há» cố gắng sống đức tin bằng cách là huynh đệ cá»§a má»i ngưá»i.
Linh mục là tÃn hữu được giao sứ vụ cá» hà nh các bà tÃch Thánh Thể, Rá»a tá»™i và Hôn phối, đồng thá»i Ä‘em Chúa đến vá»›i má»i ngưá»i qua các bà tÃch Hòa giải và Xức dầu. Linh mục cÅ©ng là m nhiá»u việc khác nhau – thưá»ng xuyên nhất là những việc liên quan giáo xứ – nhưng Ä‘á»i sống bà tÃch phải là đặc vụ.
6. CÃC DÃ’NG TU KHÃC NHAU THẾ NÀO ?
Má»—i há»™i dòng có má»™t đặc sá»§ng, má»™t cách riêng phục vụ Giáo Há»™i, giúp há» táºp trung và o việc hoà n tất sứ vụ trong cá»™ng Ä‘oà n. Sứ vụ nà y có thể là cầu nguyện trong tu viện, cÅ©ng có thể là hoạt động nhằm hợp tác vá»›i tha nhân.
Nhiá»u há»™i dòng chuyên vá» công việc trà tuệ hoặc công việc bình thưá»ng, nhưng má»—i dòng Ä‘á»u có Ä‘iểm khác nhau. Nhiá»u dòng nam và nữ được thà nh láºp trong thá»i gian việc Ä‘i lại và giao tiếp bị hạn chế. Má»™t số dòng được thà nh láºp vì mục Ä‘Ãch riêng.
Ngà y nay, các cá»™ng Ä‘oà n má»›i vẫn tiếp tục hình thà nh để đáp lại tiếng Chúa má»i gá»i ngưá»i ta đạt tá»›i dạng nà o đó thuá»™c tâm linh, cá»™ng Ä‘oà n, và sứ vụ.
7. PHẢI MẤT BAO LÂU ÄỂ TRỞ NÊN LINH MỤC ?
Nói chung, phải qua Ãt nhất 3 năm triết há»c và 4 năm thần há»c. Các chá»§ng sinh há»c ở các đại chá»§ng viện, các tu sÄ© há»c ở các há»c viện, riêng cá»§a dòng hoạc liên dòng.
8. BẠN GIA NHẬP CỘNG ÄOÀN TU THẾ NÀO ?
Quá trình gia nháºp cá»™ng Ä‘oà n tu phải mất má»™t thá»i gian và qua và i giai Ä‘oạn. Thá»i gian có thể lâu hay mau, tùy dòng, cÆ¡ bản là :
LIÊN LẠC: Ngưá»i quan tâm Ä‘á»i sống tu trì cần tìm hiểu xem à Chúa muốn gì nÆ¡i mình. Há» có thể tham gia chương trình tìm hiểu Æ¡n gá»i ở má»™t dòng nà o đó. Chương trình đà o tạo thưá»ng linh động. Hằng tháng, há» thưá»ng gặp má»™t linh mục hoặc má»™t tu sÄ©, được chia sẻ vá» kinh nghiệm cầu nguyện và đá»i sống cá»™ng Ä‘oà n.
ỨNG SINH: Thá»i gian nà y giúp há» có thể tham dá»± và o Ä‘á»i sống cá»™ng Ä‘oà n. Há» phải thể hiện sá»± quan tâm và và được cá»™ng Ä‘oà n chấp nháºn là thà nh viên trong quá trình tham gia. Ứng viên sống trong cá»™ng Ä‘oà n khi vẫn tiếp tục há»c táºp và là m việc. Giai Ä‘oạn nà y cÅ©ng giúp cá»™ng Ä‘oà n nháºn xét xem ứng viên có thể sống Ä‘á»i sống chung hay không. Thá»i gian có thể kéo dà i 1 tá»›i 2 năm.
TẬP SINH: Và o nhà táºp là giai Ä‘oạn kế tiếp trong chương trình đà o tạo. Giai Ä‘oạn nà y có thể là 1 năm, 2 năm hoặc 3 năm để chuẩn bị chÃnh thức bước và o Ä‘á»i sống cá»™ng Ä‘oà n.
Và o nhà táºp là thá»i gian há»c há»i và cầu nguyện để biết thêm vá» chÃnh mình, vá» cá»™ng Ä‘oà n, và mối quan hệ vá»›i Chúa Giêsu. Cuối thá»i gian táºp, các táºp sinh chuẩn bị tiên khấn (sÆ¡ khấn, khấn lần đầu, khấn tạm).
KHẤN SINH: Ba lá»i khấn vâng lá»i, khó nghèo, và khiết tịnh (thanh tuân, thanh bần, thanh khiết) có thể cho thá»i gian 1 năm, 2 năm hoặc 3 năm, tùy quy định má»—i dòng. Các lá»i khấn nà y có thể được khấn lại hằng năm. Thá»i gian khấn tạm thưá»ng là 3 năm, sau đó là vÄ©nh khấn (khấn trá»n Ä‘á»i).
Tu sÄ© nà o được há»c là m linh mục cÅ©ng phải trải qua thá»i gian đà o tạo như các chá»§ng sinh. Ngoà i triết há»c và thần há»c, các ứng viên còn được đà o tạo vá» Kinh Thánh, các Giáo huấn cá»§a Giáo Há»™i, các kỹ năng cần thiết cho sứ vụ linh mục.
9. CÃC LINH MỤC VÀ CÃC TU SĨ THỀ HỨA ÄIỀU GÃŒ ?
Các tu sÄ© và linh mục dòng khấn ba lá»i khấn, má»™t số dòng còn thêm 1 hoặc 2 lá»i khấn khác nữa. Có ba lá»i khấn phổ biến nhất:
NGHÈO KHÓ – Má»i thứ là cá»§a chung, sống giản dị, và nháºn biết mình lệ thuá»™c và o Thiên Chúa.
KHIẾT TỊNH – Yêu mến Chúa, phụng sá»± Chúa và phục vụ má»i ngưá»i, chứ không yêu ngưá»i khác. Sống độc thân để minh chứng tình yêu dà nh cho Thiên Chúa.
TUÂN PHỤC – Sống Ä‘á»i sống cá»™ng Ä‘oà n, cố gắng lắng nghe và là m theo à Chúa bằng cách tham dá»± và o má»i sinh hoạt cá»§a cá»™ng Ä‘oà n.
10. LINH MỤC TRIỀU THỀ HỨA ÄIỀU GÃŒ ?
Linh mục triá»u khấn giữ khiết tịnh và vâng lá»i giám mục (đấng bản quyá»n). Há» không khấn khó nghèo, nhưng há» vẫn phải cố gắng sống giải dị để có thể phụng sá»± Thiên Chúa qua việc phục vụ má»i ngưá»i.
11. LINH MỤC VÀ TU SĨ CÓ THỂ HÒ HẸN ?
Không thể hò hẹn yêu đương, vì mối quan hệ nà y sẽ dẫn tới hôn nhân, mà khấn độc thân nghĩa là không được kết hôn. Tuy nhiên, ai cũng cần có tình bạn trong sáng, những mối quan hệ cần thiết, dù là đối với nam hoặc nữ.
12. BẠN ÄÃ BAO GIỜ BỊ NGƯỜI KHÃC PHÃI HẤP DẪN ?
DÄ© nhiên vẫn có! Há» vẫn có những mối quan hệ bình thưá»ng, những cảm giác và những ước muốn. Há» chá»n Ä‘á»i sống độc thân là hướng cảm xúc cá»§a há» và o chiá»u hướng tốt là nh. Há» phải cố gắng trung thà nh vá»›i lá»i khấn khiết tịnh qua việc cầu nguyện, kết hiệp vá»›i Äức Kitô, những tình bạn tốt đẹp, …
13. NẾU BẠN YÊU THÌ SAO ?
Trách nhiệm cÆ¡ bản trong tình trạng như váºy là duy trì lá»i khấn cá»§a má»™t tu sÄ© hoặc linh mục. Cố gắng phát triển mối quan hệ trong giá»›i hạn và trách nhiệm cá»§a lá»i khấn khiết tịnh.
DÄ© nhiên, việc “phải lòng ngưá»i khác phái†là tình huống khó khăn đối vá»›i tu sÄ© hoặc linh mục. Chúng ta biết rằng các Kitô hữu vẫn phải đối mặt vá»›i những ná»—i Ä‘au khổ và sá»± khó khăn trong cuá»™c sống. Không dá»… để trở thà nh ngưá»i vợ hoặc ngưá»i chồng chung thá»§y, hoặc má»™t ngưá»i độc thân. Việc xá» lý thách đố nà y giúp ngưá»i ta mạnh mẽ hÆ¡n trong Æ¡n gá»i cá»§a mình.
14. BẠN CÓ PHẢI LÀ NGƯỜI TRINH TIẾT ÄỂ LÀM LINH MỤC HOẶC TU SĨ ?
Äây là câu há»i phổ biến trong giá»›i trẻ. Hoạt động tình dục trong quá khứ không ngăn cản ngưá»i ta trở thà nh tu sÄ© hoặc linh mục. Quá khứ cá»§a má»™t ngưá»i không là trở ngại chÃnh. Nếu váºy, nam và nữ đã từng kết hôn không thể trở thà nh linh mục hoặc tu sÄ©. Vấn đỠlà ngưá»i đó có sẵn sà ng và có thể sống mà yêu thÃch Ä‘á»i sống độc thân khi phục vụ tha nhân hay không. Má»™t số vị thánh lá»›n đã từng có chá»n lá»±a khác trước khi rẽ và o Ä‘á»i sống tu trì – chẳng hạn như Thánh Augustinô và Thánh Phanxicô Assisi.
15. TÔI CÓ THỂ LÀM LINH MỤC HOẶC TU SĨ NẾU TÔI CÓ NỢ RIÊNG ?
Thưá»ng thì các giáo pháºn và các dòng đòi há»i ứng viên giải quyết má»i nợ nan riêng tư trước khi Ä‘i tu. Tuy nhiên, có nhiá»u trưá»ng hợp ngoại lệ đối vá»›i món nợ sinh viên và sẽ có chÃnh sách đặc biệt. Nếu ngưá»i đó có “lịch sá»â€ xà i hoang nên mắc nợ, nhất là liên quan thẻ tÃn dụng, thưá»ng thì ngưá»i đó phải nghiêm túc cân nhắc mình có khả năng sống giản dị vá»›i Æ¡n gá»i tu trì hay không.
16. TẠI SAO MỘT Sá» NGƯỜI MẶC TU PHỤC TRẮNG, ÄEN, NÂU, XANH, …?
Tu phục có thể giúp dá»… nháºn biết đó là biểu tượng đức tin và o Thiên Chúa và liên quan Kitô giáo. Tu phục nói lên sá»± đơn giản qua cách sống lá»i khấn khó nghèo. Má»™t số cá»™ng Ä‘oà n có tu phục chÃnh, tu phục là m việc, tu phục Ä‘i ra ngoà i, nhưng Ä‘iá»u chÃnh vẫn là thể hiện đức tin.
TRẦM THIÊN THU

