NÓI HÀNH LÀ DỊCH BỆNH TỆ HƠN DỊCH COVID-19 (LỜI CHA CHUNG CỦA HỘI TH�NH CÔNG GI�O)

Dịch bệnh Covid-19 có sức tàn phá kinh khủng. Chẳng những nó gây chết chóc cho hàng vạn sinh linh khắp thế giới, mà còn gây xáo trộn, làm tê liệt m�i sinh hoạt v� tôn giáo, kinh tế, xã hội cho tới chính trị… vô cùng nguy hiểm!

Trước tình hình đen tối ấy của xã hội loài ngư�i, ngày 06/9/2020, qua diễn từ v� việc “sửa lỗi anh em�, �ức Giáo hoàng Phanxicô đã không ngần ngại phê phán việc “nói hành� hay “ngồi lê đôi mách� là một “dịch bệnh còn tệ hơn cả Covid-19�.

Trong kho tàng ngôn ngữ Việt Nam, có lẽ ý tưởng v� việc nh� to với nhau một cách không lành mạnh v� ngư�i vắng mặt được diễn tả bằng những từ ngữ hay thành ngữ khá sống động gợi hình như: đàm tiếu (nói-cư�i chê bai), nói hành  nói t�i, ngồi lê đôi mách, ngồi lê mách lẻo, l�i đồn thổi, tin đồn nhảm… mà trong tiếng Anh dư�ng như chỉ có mỗi từ gossip, hay trong tiếng Pháp từ bavard – lắm mồm (hay già mồm, ba hoa).

Nói hành – bệnh dịch tồi tệ hơn Covid-19

�TC Phanxicô lưu ý: “Khi chúng ta thấy một ngư�i anh chị em làm đi�u sai lầm hoặc khiếm khuyết, thư�ng chúng ta hay xầm xì với ngư�i khác v� đi�u đó.� Ngài quả quyết: “Như vậy là chúng ta nói xấu h�!�  Rồi ngài kết luận: “Những l�i đồn đại đó đã đóng cửa cộng đoàn lại và làm thương tổn đến tình đoàn kết.� �ức Thánh Cha cho “đó là việc làm của ma quỷ.� Ngài coi ‘l�i đồn thổi’ là dịch bệnh tồi tệ hơn cơn đại dịch Covid!

 

Nói hành – trái bom, cuộc khủng bố

�ây không phải là lần đầu tiên �TC Phanxicô lên án “nói hành nói t�i�. Hơn hai năm trước, vào ngày 21/01/2018, trong chuyến Tông du nước Peru (Nam Mỹ) khi gặp gỡ các nữ tu tại Thủ đô Lima, �ức Thánh Cha Phanxicô đã không ngần ngại ví việc nói hành như là một ‘quả bom’, hơn thế nữa, là một ‘cuộc khủng bố’. Ngài nói với các nữ tu: “Nói hành giống như một trái bom. Khi ngư�i ta ném nó, nó tạo sức tàn phá [kinh khủng]… Vậy, chớ nói hành, và linh dược chữa bệnh nói hành là hãy tự cắn cái lưỡi của mình… Nó là một cuộc khủng bố!�

Với các chủng sinh, linh mục và nữ tu sĩ trong một cuộc tri�u yết hồi đầu Tháng 12/2016, �ức Thánh Cha Phanxicô cũng cảnh cáo v� cái mà ngài g�i là “chủ nghĩa khủng bố của tin đồn nhảm�. Ngài nói: “Nói xấu v� ai đó sau lưng h� tạo sự mất tin tưởng. �ó là một loại khủng bố, phá hủy m�i thứ.�

 

Nói hành – Phá hoại cộng đoàn, giáo xứ

Các đây hơn 3 năm, trong bài giảng ứng khẩu tại thánh lễ chi�u Chúa nhật 15-1-2017 ở giáo xứ Santa Maria, thuộc giáo phận Roma, �TC Phanxicô đã từng lưu ý: “[Nếu] anh chị em muốn có một giáo xứ hoàn hảo… thì đừng nói hành nói xấu ngư�i khác�.

�ức Thánh Cha coi tội nói hành, nói xấu nhau là tội phá hoại công đoàn: “Tội phá hoại cộng đoàn chính là tội nói hành nói xấu nhau�. �TC Phanxicô khẳng định: “Là Kitô hữu trước tiên là làm chứng v� Chúa Giêsu. Một giáo xứ không có khả năng làm chứng nếu trong giáo xứ có những vụ nói hành nói xấu nhau�.

Ngài nêu lên câu h�i để từ đó đưa ra l�i khuyến cáo: “Anh chị em có muốn một giáo xứ hoàn hảo hay không? Nếu muốn thì đừng nói hành nói xấu ngư�i khác.� Rồi ngài xác quyết: “Các tội lỗi khác chúng ta đ�u có, nhưng tội phá hoại cộng đoàn chính là tội nói hành nói xấu nhau�.

Một bài báo chúng tôi đ�c cách đây đã lâu ghi nhận: “Theo tự điển Việt Nam, mách là nói cho ngư�i khác biết đi�u gì; lẻo có nghĩa nhanh mồm miệng nhưng không thật. Mách lẻo là nói hoặc bàn tán chuyện riêng tư của ngư�i khác với ngư�i này ngư�i n�, gây nghi kỵ mất đoàn kết… � kiến chung cho mách lẻo là nói bất cứ đi�u tiêu cực, phần lớn là sai của một ngư�i cho ngư�i khác nghe.�

Nói hành xuất phát từ lòng ganh tị… phá hủy Giáo Hội.

Trở lại cái “tội phá hoại cộng đoàn�, trong bài giảng Thánh lễ tại Nhà nguyện Marta ở Rôma ngày 10/5/2020, �ức Thánh Cha lại đặt câu h�i: “Trong việc phá hủy công cuộc loan báo Tin Mừng, ma quỷ dùng công cụ nào?�  Ngài trả l�i ngay: “Công cụ của ma quỷ đó là lòng ghen tị. Ma quỷ tức giận, luôn muốn phá đổ Giáo hội. Ma quỷ xâm nhập vào thế giới với lòng ghen tị. Lòng ghen tị luôn đem lại cảm giác cay đắng.�

Vị Cha Chung của Hội Thánh lại nhấn mạnh: “Chúa Thánh Thần làm cho Giáo Hội hài hòa; còn thần dữ thì phá hủy, đi�u này vẫn còn cho đến hôm nay�. Chúng ta hiểu ngay thần dữ phá hủy Giáo Hội bằng cách gieo lòng ghen tị.

Trong thực tế, những cuộc “hành t�i�, mách lẻo, đàm tiếu… hầu hết xuất phát từ sự ganh ghét hay ghen tị mà ra.

Kiêu ngạo sinh ganh tị

Chúng tôi chợt nhớ bài giảng của một vị linh mục cách đây không lâu. Vị linh mục nói rằng, bài giảng của ngài nhằm vào chủ đ� “Tội kiêu ngạo là tội thứ nhất, tr�ng hơn cùng hiểm nghèo hơn các tội khác�. Nhưng vị linh mục lại thú nhận rằng, với ngài, giảng v� cái g�i là tội kiêu ngạo… không dễ! Vì “kiêu ngạo là một ý niệm… trừu tượng, khó hình dung nếu b� qua ý tưởng v� ganh tị.� Theo vị linh mục, “thư�ng thư�ng kiêu ngạo được thể hiện qua sự ghen tức, ganh tị, đố kỵ. Những thứ đó rõ ràng là biểu hiện của lòng kiêu ngạo, bộc lộ thói kiêu căng.�

Vị linh mục nhấn mạnh: Máu ghen tị hay ganh tị lưu thông trong huyết quản con ngư�i từ khi con ngư�i bắt đầu có trí khôn! Một đứa trẻ vừa lớn lên đã t� rõ lòng ganh tị đối với anh nó, chị nó, em nó và với bất cứ ai “có được thứ gì, món gì hơn cái nó đang có�; nhi�u khi “lòng ganh tị t� lộ một cách quyết liệt, ăn thua đủ, ít khi lùi bước�. Lòng ganh tị trở thành thứ bệnh mãn tính nếu ngư�i ta không được nhắc nhở, giáo dục, uốn nắn.

Vị linh mục quả quyết: “Có hơn 90 phần trăm những cuộc nói hành nói t�i xuất phát từ lòng ganh tị, mà ganh tị nẩy sinh chính là do kiêu ngạo, sợ kẻ khác vượt qua mình�. Nỗi sợ ấy khiến kẻ ganh tị càng tăng “máu ganh�, tìm cách hạ cho bằng được kẻ bị soi mói là “đối thủ�, nếu không hạ được thì ngư�i ta trở nên tức tối, “bằng mặt, không bằng lòng�. Thấy đối phương sa cơ thất thế thì lại hả hê cư�i thầm, thậm chí hớn hở ra mặt.

Cha giảng khẳng định: “Là con ngư�i, dù ở giai tầng nào trong xã hội và cả trong Giáo Hội, ai cũng có máu ganh tị, không nhi�u thì ít.� Ngài kêu g�i giáo dân ‘đừng thần thánh hóa’ quá đáng các đấng bậc trong Hội Thánh đến nỗi xem hết thảy các ngài là hoàn toàn ‘trong sạch’ trước cơn cám dỗ của ganh tị.

Ngư�i ta nói: ‘Trâu cột ghét trâu ăn’. Nhưng trớ trêu thay! “Trâu ăn ghét cả trâu ăn’, gư�m nhau bởi miếng ăn hơn kém. Hiện tượng khá phổ biến ở m�i th�i và có lẽ nó có dấu hiệu cao độ nhất ở th�i đại này, khắp m�i ngả ngách xã hội nhân sinh.

Kết

Ã� tưởng và lá»�i lẽ trong bài giảng của vị linh mục phản ánh lá»�i dạy sâu sắc của Ä�ức Giáo Hoàng Phanxicô, Cha Chung Há»™i Thánh mà chúng tôi đã trích dẫn trên: “Trong việc phá hủy công cuá»™c loan báo Tin Mừng, ma quá»· dùng công cụ nào?…  Ä�ó là lòng ganh tị (hay ghen tị)!â€�  Trong bài dụ ngôn vá»� thợ làm vÆ°á»�n nho, Chúa Giêsu cÅ©ng đánh mạnh vào lòng ganh tị “Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức?â€� (Mt. 20, 15).

Lê Thiên

CGVN