Những ngư�i trẻ công giáo, cánh hữu và �ức Giáo hoàng

Các ngư�i trẻ công giáo không nhất thiết phải yêu �ức Phanxicô. Nhưng h� yêu. �ó là một trong các nghịch lý mà cuộc thăm dò của báo ��i Sống với các ngư�i tham dự Ngày Thế Giới Trẻ ở Cracovia cho thấy.

Tại sao h� không nhất thiết (hoàn toàn) phải yêu �ức Phanxicô. Bởi vì, v� mặt xã hội và chính trị, h� cảm thấy gần với đư�ng hướng của �ức Bênêđictô XVI hơn, cứ cho rằng thế. Một cách theo cơ cấu, và hàng loạt, các ngư�i trẻ công giáo khẳng định mình ở cánh hữu. �ương nhiên, một phần ba trong số h� từ chối không đứng vào một trục chính trị, phản ảnh dị ứng của thế hệ h� đối với quan điểm cổ điển. Cũng lại đương nhiên, so với cuộc thăm dò đầu tiên của chúng tôi năm 2011, h� ít gắn bó với cánh hữu đang lên hơn là loại b� cánh tả đang có chỗ. Các con số thì rõ ràng. Bây gi� h� 10 lần đông hơn cho mình ở cánh hữu, chứ không ở cánh tả. Nếu chúng ta để ý đến môi trư�ng xã hội và tôn giáo của h�, chúng ta sẽ thấy trước tiên hết, h� ở trong thành phần thúc bách nhất với việc bầu ch�n �ức Jorge Bergoglio, giáo hoàng mà báo chí quốc tế dễ dàng cho là «giáo hoàng cánh tả» – đi�u mà ngài luôn khước từ.

Làm sao h� yêu (rất nhi�u) �ức Phanxicô. Trước tiên hết, giả định là phải dè chừng. Dù sao cuộc thăm dò cũng đặt lại vấn đ� này. Ngư�i ta có thể đặt giả thuyết rằng, có vẻ ngư�i trẻ theo «bergoglio» nhi�u hơn là ngư�i lớn tuổi của h�, hoặc h� dễ dàng chấp nhận để �ức Phanxicô thúc đẩy h�. Vậy thì đúng, h� yêu �ức Phanxicô nhi�u như đại đa số ngư�i công giáo, trẻ hay không trẻ trên thế giới. 41% cho rằng l�i nói, hành vi, bài viết của ngài có một ảnh hưởng trong đ�i sống đức tin và ngh� nghiệp của h�. 45% có ý kiến tích cực hơn v� Giáo hội kể từ ngày giáo hoàng Argentina kế vị giáo hoàng �ức. Chỉ có 3% có ý kiến ít tích cực hơn.

Ngoài phía con ngư�i, còn phía ý tưởng. 62% cảm thấy gần hoặc rất gần với quan điểm của Giáo hội v� việc đón nhận ngư�i di dân và ngư�i tị nạn, một chủ đ� chính của tri�u giáo hoàng hiện nay, 73% v� các chủ đ� của Thông điệp Chúc tụng Chúa (Laudato Si) và các quan điểm của Giáo hội v� môi sinh. Các điểm h� gần với giáo đi�u của Giáo hội như việc bảo vệ sự sống (72%) hay v� tính dục (70%), hai chủ đ� được phát triển lâu dài từ th�i tri�u �ức Gioan-Phaolô II. Các chi tiết cho thấy, những ngư�i nói gắn dính «rất gần» trên các vấn đ� di dân chỉ 25%, ngược với 52% v� vấn đ� bảo vệ sự sống. Như thế cơ cấu gắn dính cũng không vững chắc, và đó là hợp lý cho một thế hệ ở bên phía cực hữu. Ngược lại, sứ điệp của �ức Giáo hoàng muốn «xây cầu chứ không xây tư�ng» có vẻ như là cái thắng rất mạnh so với các tư tưởng cực hữu, khá yếu nơi những ngư�i tham dự Ngày Thế Giới Trẻ.

Nghịch lý này có thể che một nghịch lý khác. Trên quan điểm đối với các tôn giáo khác, các ngư�i trẻ có vẻ gần với đư�ng hướng của �ức Bênêđictô XVI, chống chủ nghĩa tương đối hóa, hơn là gần với đư�ng hướng gần gũi với tất cả các tôn giáo. 55% trong số h� tuyên xưng chỉ có một tôn giáo đích thực (trong đó có  44% cho rằng các tôn giáo khác cũng có những sự thật căn bản). Như thế có 10 điểm hơn năm 2011. Ở đây các giá trị căn tính tiến triển mặc cho các giá trị của khác biệt. Các ngư�i trẻ «công giáo ++» khẳng định mình hơn trong sự gắn dính với chân lý đức tin kitô giáo.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch