Há»i :
 xin cha cho biết láºp trưá»ng cá»§a Giáo Há»™i Công Giáo vá» vấn đỠcứu rá»—i cá»§a những ngưá»i sống bên ngoà i Giáo Há»™i Công Giáo , kể cả những ngưá»i vô thần, liệu há» có được cứu rá»—i nhá» công nghiệp cứu chuá»™c cá»§a Chúa Kitô hay không.
Trả lá»i :
Nói đến cứu rá»—i là nói đến công nghiệp cứu chuá»™c vô giá cá»§a Chúa Cứu Thế Giêsu để hưởng hạnh phúc Nước Trá»i dà nh cho những ai tin và yêu mến Thiên Chúa trong suốt cuá»™c Ä‘á»i trên trần gian nà y cho đến khi phải chết Ä‘i trong thân xác con ngưá»i..
Tháºt váºy, Thiên Chúa là tình yêu, là  “ Äấng cứu độ chúng ta, Äấng muốn cho má»i ngưá»i  được cứu độ và nháºn biết chân lý.â€Â ( 1 Tm 2 : 4)
Äó là chân lý mà Thánh Phaolô Tông Äồ đã dạy không sai lầm từ trên 2000 năm qua là Thiên Chúa muốn cho má»i ngưá»i không phân biết mầu da, ngôn ngữ và văn hóa được cứu độ, nên đã sai Con Má»™t Ngưá»i là Chúa Kitô đến trần gian cách nay trên 2000 năm để cứu chuá»™c cho con ngưá»i khá»i chết Ä‘á»i Ä‘á»i vì tá»™i.
Chúa Kitô đã hoà n tất công cuá»™c cứu chuá»™c nà y qua khổ hình tháºp giá, chết, sống lại và lên Trá»i ngá»± bên hữu Chúa Cha. Công nghiệp cứu chuá»™c nà y tháºt vô giá và vô cùng cần thiết cho những ai muốn được cứu rá»—i để vui hưởng hạnh phúc Ä‘á»i Ä‘á»i vá»›i Chúa trên Nước Trá»i mai sau.
Như thế, muốn được cứu rá»—i thì nhất thiết phải cáºy nhá» tình thương cá»§a Chúa Cha, tin Chúa Kitô và cáºy nhá» công nghiệp cứu chuá»™c cá»±c trá»ng cá»§a Chúa. Nói rõ hÆ¡n, nếu Chúa Kitô không vâng phục Chúa Cha mà xuống trần gian là m Con Ngưá»i, để “ hy sinh mạng sống  mình là m giá chuá»™c cho muôn ngưá»iâ€Â ( Mt 20:28) thì tuyệt dối không ai có thể là m được gì để xứng đáng được cứu rá»—i, vì  “ ngoà i Ngưá»i ( Chúa Kitô) ra, không ai Ä‘em lại Æ¡n cứu độ; vì dưới gần trá»i nà y , không có má»™t danh nà o khác đã được ban cho nhân loại để chúng ta phải nhá» và o danh đó mà được cứu độ.â€Â ( Cv 4: 12)
Như váºy có nghÄ©a là tất cả loà i ngưá»i – kể cả Mẹ Maria, Thánh Cả Giuse, cao trá»ng trong thiên chức là Mẹ tháºt và là Cha nuôi Chúa Kitô, cùng các Thánh Tổ Tông, các Thánh Tiên tri (Ngôn sứ), các Thánh Tông Äồ,các Thánh nam nữ … Ä‘á»u phải nháºn công nghiệp cứu chuôc cá»§a Chúa Kitô để và o Nước Trá»i vui hưởng hạnh phúc vÄ©nh cá»u vá»›i Thiên Chúa là Cha cá»±c tốt cá»±c là nh và cÅ©ng là Äấng cứu độ chúng ta nhá» Chúa Cứu Thế Giêsu- Kitô.
Sở dÄ© Danh Thánh và Công Nghiệp cá»§a Chúa Kitô cá»±c kỳ quan trá»ng như váºy, vì
“  chỉ có một Thiên Chúa
Chỉ có má»™t Äấng trung gian
Giữa Thiên Chúa và loà i ngưá»i
Äó là má»™t con ngưá»i, Äức Kitô- Giêsu
Äấng đã tá»± hiến mình là m giá chuá»™c cho má»i ngưá»i.â€Â ( 1Tm 2: 5-6)
NghÄ©a là bất cứ ai được cứu độ từ trước đến nay và còn mà i vá» sau cho đến ngà y hết thá»i gian,tức là ngà y táºn thế, thì Ä‘á»u phải nhá» công nghiệp cứu chuá»™c vô giá nà y cá»§a Chúa Kitô, Äấng trung gian duy nhất giữa Thiên Chúa và loà i ngưá»i.
Từ chân lý nà y, Giáo Há»™i dạy chúng ta phải gia nháºp Giáo Há»™i được Chúa Kitô thiết láºp trên ná»n tảng Tông Äồ và chịu Phép Rá»a để được cứu rá»—i nhá» công nghiệp cá»§a Chúa Kitô. Phải được rá»a tá»™i , tức là phải được tái sinh trong sá»± sống má»›i được mua bằng giá máu Chúa Kitô má»™t lần đổ ra trên tháºp giá năm xưa để cho “ai tin và chịu phép rá»a thì được cứu độ, ai không tin sẽ bị luáºn phạt.†( Mc 16: 16), như Chúa Kitô đã nói vá»›i các môn đệ trước khi Ngưá»i vá» Trá»i, sau khi hoà n tất công trình cứu chuá»™c nhân loại qua khổ hình tháºp giá, chết, sống lại và lên Trá»i.
Chúa Kitô đã thiết láºp Giáo Há»™i cá»§a Ngưá»i trên ná»n tảng Tông Äồ Trưởng là Phêrô như phương tiện cần thiết để chuyên chở Æ¡n cứu độ cá»§a Ngưá»i đến hết má»i ngưá»i trên trần gian cho đến ngà y cánh chung – tức là ngà y táºn thế.
Giáo Há»™i nà y cá»§a Chúa  “ tồn tại trong Giáo Há»™i Công Giáo do Äấng kế vị Phêrô và các giám mục hiệp thông vá»›i ngà i Ä‘iá»u khiển..†( LG. số 8).
ChÃnh và thế mà  “ những ai biết rằng Giáo Há»™i Công Giáo , được Thiên Chúa thiết láºp nhá» Chúa Kitô, như phương tiện cứu rá»—i cần thiết mà vẫn không muốn gia nháºp hoặc không muốn kiên trì sống trong Giáo Há»™i nà y thì sẽ không thể được cứu rá»—i.â€Â ( LG. số 14)
Nói khác Ä‘i, những ai biết Giáo Há»™i Công Giáo là phương tiện cứu rá»—i cần thiết mà vẫn không muốn gia nháºp, hoặc đã gia nháºp qua Phép Rá»a rồi nhưng lại không kiên trì sống đức tin, đức cáºy, đức mến trong Giáo Há»™i nà y thì cÅ©ng sẽ không được cứu rá»—i như Giáo Há»™i dạy trên đây.
Dầu váºy, đối vá»›i những ngưá»i không vì lá»—i cá»§a há» mà không được biết Chúa Kitô cÅ©ng như không được rá»a tá»™i vì không ai giúp há» vá» việc quan trá»ng nà y, Giáo Há»™i cÅ©ng dạy là nếu há» sống ngay là nh và là m má»i việc theo sá»± hướng dẫn là nh mạnh cá»§a lương tâm, thì há» vẫn có thể được cứu rá»—i nhá» Danh Chúa Kitô và công nghiệp cứu chuá»™c cá»§a Chúa.( x SGLGHCG số 847; LG số 16)
Cụ thể, Chúa Giê su-Kitô má»›i đến trần gian rao giảng Tin Mừng Cứu độ cách nay trên 2000 năm, và Äạo Công Giáo má»›i được các nhà thừa sai mang đến rao giảng cho ngưá»i Việt từ đầu thế ká»· 16. Như váºy cha ông chúng ta, những ngưá»i đã sinh ra và chết trước khi Äạo Thánh cá»§a Chúa được rao giảng ở trên quê hương Việt Nam, nên tất cả không được biết Chúa và chịu Phép Rá»a thì đây không phải là lá»—i cá»§a há», vì “ là m sao há» tin Äấng há» không được nghe, là m sao mà  nghe nếu không có ai rao giảng…†( Rm10: 14) như Thánh Phaolô đã dạy.
Như thế, Chúa không thể bắt lá»—i cha ông ta và má»i ngưá»i không biết Chúa , không được nghe Tin Mừng Cứu Äá»™ cá»§a Chúa và không được chịu Phép Rá»a vì không có ai nói hay dạy cho há» biết, thì đây hoà n toà n không phải lá»—i cá»§a há» dá»±a trên chứng lý vững chắc mà Thánh Phaolô đã dạy trên đây..
Ngược lại, những ngưá»i đã được biết Chúa qua đức tin và đã gia nháºp Giáo Há»™i qua Phép Rá»a, nhưng nếu há» không sống đức tin ấy và không thi hà nh những cam kết khi được rá»a tá»™i là mến Chúa trên hết má»i sá»±, yêu ngưá»i như chÃnh mình, và xa tránh má»i tá»™i lá»—i, để không lao mình và o những con đưá»ng tá»™i lá»—i như giết ngưá»i, háºn thù, trá»™m cắp , bóc lá»™t, bất công bạo tà n, dâm ô thác loạn, ngoại tình, thay chồng đổi vợ, nhất là buôn bán phụ nữ và bắt cóc trẻ nữ để bán cho bá»n bất lương hà nh nghá» mãi dâm và ấu dâm rất khốn nạn …thì là m sao bá»n nà y có thể được cứu rá»—i, nếu chúng cứ tiệp tục con đưá»ng tá»™i lá»—i mà không kÃp ăn năn , sám hối để xin Chúa thứ tha ? .
Trong trưá»ng hợp nà y, dù có ai trong bá»n ngưá»i nà y đã được rá»a tá»™i khi còn nhá», thì phép Rá»a cÅ©ng hoà n toà n vô Ãch cho há» bây giá» mà thôi.
Riêng đối vá»›i các tÃn hữu cá»§a các tôn giáo bên ngoà i Giáo Há»™i Công Giáo, chúng ta cần phân biệt hai trưá»ng hợp sau đây :
1. Trước hết là các Tôn giáo có liên hệ Ãt nhiá»u vá» nguồn gốc vá»›i Công Giáo như các Giáo Há»™i Chinh Thống Äông Phương ( Eastern Orthodox Churches ) các nhánh Tin Là nh ( protestanism) Anh Giáo ( Anglican Communon) và Do Thái Giáo ( Judaism) tức là những giáo phái không Ä‘ang hiệp thông trá»n vẹn vá»›i Giáo Há»™i Công Giáo, vì có những bất đồng vá» tÃn lý, Kinh Thánh , Phụng Vụ và  nhất là vá» vai trò Äại Diện ( Vicar) Chúa Kitô cá»§a Äức Giáo Hoà ng La mã.
Äối vá»›i các Giáo Há»™i chưa hiệp thông nà y, Giáo Há»™i Công Giáo vẫn tha thiết má»i gá»i há» hiệp nhất Kitô Giáo cùng Giáo Há»™i Công Giáo qua ná»— lá»±c Ä‘ai kết ( Ecumenism) mà Giáo Há»™i đã theo Ä‘uổi từ nhiá»u tháºp niên qua., Nhưng cho đến nay, má»›i chỉ đạt được việc bá» vạ tuyệt thông giữa hai Giáo Há»™i Công Giáo và ChÃnh Thông Äông phương sau cuá»™c há»™i ngá»™ lịch sá» giữa Äức Thánh Cha Phaolô VI và Äức Thượng Phụ Hy Lap Anathegoras I năm 1966.Vạ tuyệt thông ( Anathema) nà y đã xảy ra từ năm 1054 giữa hai Giáo Há»™i ChÃnh Thống Äông Phương và Giáo Há»™i Công Giáo La mã vì những bất đồng không thể hà n gắn được giữa hai Giáo Há»™i anh em nà y khiến đưa đến việc hai bên đã ra vạ tuyệt thông cho nhau năm 1054 như đã nói trên.
Gần đây có thêm má»™t số khá đông giáo sÄ© và giáo dân Anh giáo xin gia nháºp Công Giáo và đã được hoan hỉ đón nháºn. Ngoà i ra chưa có tiến bá»™ nà o trong việc hiệp nhất giữa Công Giáo và các nhánh Tin Là nh, và Do Thái Giáo , mặc dù Tòa Thánh vẫn có những liên hệ máºt thiết vá»›i các giáo phái nà y và vẫn luôn hướng vá» các anh em còn ở bên ngoà i Công Giáo nà y để cầu xin cho sá»± hiệp nhất được sá»›m thá»±c hiện vá»›i thiện chỉ cá»§a các bên liên hệ.
Riêng các tÃn hữu cá»§a các Giáo há»™i chưa hiệp nhất nà y, Giáo Há»™i Công Giáo không hoà i nghi Æ¡n cứu rá»—i dà nh cho há», vì tin rằng, nếu há» sống đúng vá»›i niá»m tin cá»§a há» và o Chúa Cứu Thế Giêsu để thà nh tâm yêu mến và thi hà nh ý muốn cá»§a Thiên Chúa,theo sá»± hướng dẫn cá»§a lương tâm là nh mạnh,  thì há» vẫn được hưởng nhá» Æ¡n cứu chuá»™c cá»§a Chúa Kitô.
2. Äối vá»›i các Tôn giáo ngoà i Kitô Giáo khác như Hồi Giáo, ( Islam) Ấn Giáo ( Hinduism) Pháºt Giáo ( Buddhism) , Khổng Giáo ( Confucianism)
Thần Äạo ( Shinto) ( cá»§a ngưá»i Nháºt) , Cao Äà i, Pháºt Giáo Hòa Hảo v.v, kể cả những ngưá»i vô thần ( Atheists).tuy hỠở bên ngoà i Công Giáo, và không chia sẻ niêm tin có Thiên Chúa cá»§a Giáo Há»™i Công Giáo, nhưng Giáo Há»™i không há» dạy là há» sẽ không được cứu rá»—i. Xa xưa trong thá»i sÆ¡ khai cá»§a Giáo há»™i, đã có giáo phụ (Church Father) dạy rằng không có Æ¡n cứu độ ngoà i Giáo Há»™i ( no salvation outside the Church).
Nhưng lá»i dạy trên không trở thà nh giáo lý vững chắc còn tồn tại trong Giáo Há»™i cho đến ngà y hôm nay. Ngược lại, Giáo Há»™i , qua Công Äồng Vaticanô II vá»›i tuyên ngôn Nostra  Aetate vá» mối liên lạc giữa Giáo Hôi và các Tôn giáo ngoà i Kitô Giáo, đã minh xác như sau:
“ Giáo Há»™i Công Giáo không há» phá»§ nháºn những gì là chân tháºt và thánh thiện nÆ¡i các tôn giáo đó.Vá»›i lòng kÃnh trá»ng chân thà nh.Giáo Há»™i xét thấy những phương thức hà nh động và lối sống , những huấn giáo và giáo thuyết kia tuy rằng có nhiá»u Ä‘iểm khác vá»›i chá»§ trương mà Giáo há»™i duy trì, nhưng cÅ©ng thưá»ng Ä‘em lại ánh sáng cá»§a chân lý.Chân lý chiếu soi cho hết má»i ngưá»i…vì thế, Giáo Há»™i khuyến khÃch con cái mình nhìn nháºn , duy trì và cổ động cho những thiện Ãch thiêng liêng cÅ©ng như luân lý và những giá trị xã há»™i và văn hóa cá»§a các tÃn đồ thuá»™c các tôn giáo khác bằng con đưá»ng đối thoại và hợp tác cách thân trá»ng và bác ái đối vá»›i tÃn đồ tÃn đồ các tôn giáo ấy mà vẫn là chứng tá cá»§a đức tin và đá»i sống Ki tô giáo.â€Â ( Nostra Aetate số 2)
Như thế có nghÄ©a là Giáo Há»™i Công Giáo không phán Ä‘oán tiêu cá»±c vá» bất cứ tôn giáo nà o bên ngoà i Giáo Há»™i, và hÆ¡n thế nữa, còn kêu gá»i ngưá»i Công Giáo nên có thái độ thân thiện vá»›i các tÃn đồ các tôn giáo khác, trong khi vẫn trung thà nh vá»›i đức tin Kitô giáo và  sống vai trò nhân chứng ( witnessing) cá»§a mình trước mặt ngưá»i Ä‘á»i để má»i gá»i ngưá»i khác tin Chúa Kitô và gia nháºp Giáo Há»™i cá»§a Chúa để được hưởng công nghiệp cứu chuá»™c cá»§a Ngưá»i.
Nói rõ hÆ¡n, Giáo Há»™i không lên án ai chưa hiệp thông vá»›i mình trong đức tin và thá» láºy má»™t Thiên Chúa vá»›i Ba ngôi vị khác nhau nhưng cùng má»™t bản thể là Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần. Giáo Há»™i chỉ cầu nguyện và cố gắng xÃch lại gần vá»›i má»i tôn giáo có hay không có nguồn gốc Kitô Giáo.
Liên can đến vấn đỠcứu rá»—i , Giáo há»™i chỉ dạy con cái mình phải là m gì để được cứu độ cÅ©ng như phải xa tránh những gì có thể là m mất hy vá»ng cứu độ mà thôi.
Còn đối vá»›i những ngưá»i chưa biết Chúa Kitô, kể cả những ngưá»i vô thần ( Atheists), Giáo Há»™i phó thác há» cho Chúa là Äấng chà công, nhân từ và giầu lòng thương xót, để tùy Ngưá»i phán Ä‘oán và hướng dẫn há» trên đưá»ng tìm chân lý và tôn thá» Äấng đáng phải tin. ChÃnh trong chiá»u kÃch nà y mà biết đâu há» cÅ©ng sẽ gặp được Thiên Chúa là Thượng Äế mà há» Ä‘ang kiếm tìm hay chưa có thiện chà muốn tìm kiếm. Nhưng, nếu há» vẫn sống ngay là nh theo sá»± hướng dẫn cá»§a lương tâm là nh mạnh, thÄ© há» vẫn có thể được cứu rá»—i nhá» công nghiệp cứu chuá»™c cá»§a Chúa Kitô. Trái lại, những ngưá»i đã biết Chúa , đã chịu phép rá»a, đã gia nháºp Giáo Há»™i, mà nay lại chối bá» Chúa bằng chÃnh Ä‘á»i sống cá»§a hỠđể lao mình và o nhứng con đưá»ng tá»™i lá»—i, gian ác thì sẽ không được cứu rá»—i, trừ khi há» muốn ăn năn chừa bỠđể xin tha thứ. Lý do là Thiên Chúa gá»›m nghét má»i lá»—i nhưng lại yêu thương ngưá»i có tá»™i biết sám hối , ăn năn và xin tha thứ. Chắc chắn Chúa sẽ tha thứ và ban Æ¡n cứu độ cho há» vì công nghiệp cứu chuá»™c vô giá cá»§a Chúa Kitô.
Vì thế, chúng ta phải cầu xin cách riêng cho những anh chị em chưa biết Chúa để xin cho hỠđược mau nháºn biết và tin có Thiên Chúa là Äấng tạo dá»±ng và cứu độ loà i ngưá»i nhá» Chúa Cứu Thế Giêsu , “ Äấng đã hiến mạng sống mình là m giá chuá»™c cho  muôn ngưá»i,â€( Mt 20:28)
Tóm lại,Thiên Chúa là tình thương. Ngưá»i mong muốn cho má»i ngưá»i được cứu độ để sống hạnh phúc Thiên Äà ng vá»›i Ngưá»i trên Nước Trá»i mai sau.
Là ngưá»i may mắn có niá»m tin Chúa và đang sống đức tin ấy trong Giáo Há»™i Công Giáo, má»i ngưá»i tÃn hữu chúng ta Ä‘á»u được mong đợi không những lo cho phần rá»—i cá»§a mình mà còn quan tâm đến phần rá»—i cá»§a ngưá»i khác, cách riêng những ngưá»i chưa nháºn biết Chúa để cầu xin cho hỠđược đức tin như mình để cùng được cứu độ như lòng Chúa mong muốn.Amen
Ước mong giải thÃch trên thá»a mãn câu há»i đặt ra.
Lm Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn
CGVN

