Khi ngưá»i Rôma thiết láºp đóng Ä‘inh tháºp giá là phương thức tá» hình, há» không chỉ nghÄ© đến việc giết má»™t ai đó. Há» muốn đạt được má»™t Ä‘iá»u khác nữa, cụ thể là khiến cái chết nà y tháºt ghê gá»›m để là m nhụt chà ngưá»i ta, khiến bất kỳ ai chứng kiến nó sẽ phải nghÄ© lại vá» chuyện phạm cùng tá»™i như tá»™i cá»§a ngưá»i Ä‘ang bị đóng Ä‘inh đó.
Thế nên, đóng Ä‘inh tháºp giá được thiết kế để là m và i Ä‘iá»u khác nữa, chứ không chỉ giết ai đó. Nó được thiết kế để gây ra Ä‘au đớn ghê gá»›m nhất mà thân thể con ngưá»i có thể chịu nổi. Do đó, đôi khi há» cho ngưá»i bị hà nh hình thuốc an thần, không phải để đỡ Ä‘au, mà để ngưá»i đó tỉnh táo nhằm phải chịu nhiá»u Ä‘au đớn hÆ¡n nữa. Có lẽ Ä‘iá»u tà n ác nhất, là đóng Ä‘inh tháºp giá được thiết kế để sỉ nhục táºn cùng thân thể cá»§a ngưá»i bị đóng Ä‘inh. Ngưá»i đó bị lá»™t trần, những phần phải giấu kÃn giá» phÆ¡i ra hết, và khi cÆ¡ thể co thắt chắc chắn bá»™ ruá»™t cá»§a ngưá»i đó sẽ phÆ¡i rõ toà n bá»™. Còn sá»± sỉ nhục nà o tệ hÆ¡n thế?
Tôi tin là có những Ä‘au khổ cá»§a con ngưá»i gần hoặc tương đương như thế, và đáng buồn là những thứ nà y ngà y cà ng phổ biến. Những trưá»ng hợp bạo lá»±c xảy ra hằng ngà y trong thế giá»›i chúng ta (bạo hà nh gia đình, bạo lá»±c tình dục, tra tấn, bắt nạt nhẫn tâm, và tương tá»± thế) Ä‘ang bắt chước sá»± sỉ nhục cá»§a tháºp giá. Và đôi khi, chúng ta thấy dạng sỉ nhục thân thể nà y nÆ¡i những ngưá»i chết vì ung thư, và những chứng bệnh gây suy kiệt khác. Ngưá»i đó không chỉ chết, mà còn chết trong Ä‘au đớn, thân thể bị sỉ nhục, phẩm giá bị xói mòn, những gì phải giấu kÃn giá» bị phÆ¡i bà y, hệt như Chúa Giêsu khi chết trên tháºp giá.
Tôi ngá» rằng đây là lý do Thiên Chúa để cho (dù không dá»± tÃnh) Chúa Giêsu chịu đựng Ä‘au khổ và sỉ nhục như thế trong giá» chết. Nhìn cách Chúa Giêsu chết, tháºt khó để ai đó nói: “Quá dá»… cho Ngà i, Ngà i đâu có chịu Ä‘au khổ như tôi!†Sá»± sỉ nhục cá»§a tháºp giá khiến Chúa Giêsu đồng cảnh ngá»™ vá»›i tất cả những ai từng biết đến Ä‘au khổ và ná»—i hổ thẹn khi bị sỉ nhục.
Nhưng hoa trái cá»§a việc Chúa Giêsu đồng cảnh ngá»™ vá»›i chúng ta không chỉ là sá»± an á»§i khi biết rằng chÃnh Chúa Giêsu đã chịu Ä‘au khổ trước, nhưng nó còn cho chúng ta chia sẻ những gì diá»…n ra sau khi đóng Ä‘inh tháºp giá, cụ thể là theo lá»i Thánh kinh, chia sẻ sá»± an á»§i vá»›i Ngà i. Những lá»i tháºt không dá»… nghe. Có sá»± an á»§i khi bị sỉ nhục chứ? ÄÆ°á»£c gì khi phải chịu Ä‘au đớn tá»§i hổ như thế? Nói đơn giản, Ä‘iá»u ta đạt được là sá»± sâu sắc cá»§a linh hồn.
Không gì, tuyệt đối không Ä‘iá»u gì, thúc đẩy chúng ta Ä‘i và o chiá»u sâu cá»§a tâm hồn và linh hồn cho bằng sá»± sỉ nhục. Cứ há»i mình câu nà y Ä‘i: Äiá»u gì cho tôi chiá»u sâu cá tÃnh? Äiá»u gì cho tôi chiá»u sâu tâm hồn con ngưá»i? Äiá»u gì cho tôi nháºn thức sâu sắc hÆ¡n? Tôi ngá» rằng, câu trả lá»i trong má»i trưá»ng hợp là má»™t Ä‘iá»u gì đó mà bạn hổ thẹn không dám nhắc đến, má»™t sá»± sỉ nhục nhức nhối vá»›i ná»—i Ä‘au và ná»—i xấu hổ cá»§a nó đẩy bạn và o chốn thâm sâu hÆ¡n trong lòng.
Tôi tin rằng, các Tin mừng dạy chúng ta Ä‘iá»u đó. Và dụ như, khi hai tông đồ Giacôbê và Gioan đến vá»›i Chúa Giêsu và há»i xem liệu khi đến ngà y vinh quang há» có thể được ngồi bên tả và bên hữu Ngà i hay không, Chúa Giêsu đã không nhân cÆ¡ há»™i đó mà dạy há» vá» sá»± khiêm nhượng. Thay và o đó, Ngà i dạy há» rằng há» thiếu hiểu biết vỠý nghÄ©a cá»§a vinh quang và con đưá»ng dẫn đến vinh quang. DÄ© nhiên, hỠđã nhầm lẫn khái niệm vá» vinh quang là má»i thứ đối ngược vá»›i sá»± sỉ nhục, yếu Ä‘uối và đồng cảnh ngá»™. Vá»›i há», và tôi cho rằng vá»›i tất cả chúng ta nữa, vinh quang được xem là tách biệt vá»›i quần chúng, vượt trên quần chúng, được là cầu thá»§ xuất sắc nhất, là già nh giải Nobel, là ngôi sao Ä‘iện ảnh mà ai cÅ©ng ghen tị, là ngưá»i hấp dẫn không dá»… gì bị sỉ nhục, là ngưá»i vượt trên muôn ngưá»i. Và Chúa Giêsu há»i Giacôbê và Gioan xem há» có thể “uống chén đắngâ€, và chén đó như chúng ta đã thấy nÆ¡i cuá»™c đấu tranh cá»§a Chúa Giêsu trong Vưá»n Giếtsêmani, chÃnh là chén sỉ nhục.
Theo Chúa Giêsu và theo những gì chân tháºt nhất trong cảm nghiệm cá»§a chÃnh chúng ta, uống chén sỉ nhục, chấp nháºn tháºp giá, chÃnh là những gì cho chúng ta vinh quang, cụ thể là , chiá»u sâu tâm hồn, chiá»u sâu linh hồn và chiá»u sâu nháºn thức và cảm thông. Tuy nhiên, như Chúa Giêsu đã cảnh báo, uống chén sỉ nhục nà y, dù nó tá»± động cho chúng ta chiá»u sâu, nhưng không tá»± động bảo đảm cho chúng ta vinh quang (như Chúa Giêsu đã nói, “vinh quang đó ta không ban cho đượcâ€) Sá»± sỉ nhục cho chúng ta chiá»u sâu, nhưng nó không cho chúng ta chiá»u sâu theo cách đúng đắn. Nó cÅ©ng có thể cho chúng ta tác động ngược lại.
Äây chÃnh là phép tÃnh cho chúng ta: Như Chúa Giêsu, chúng ta Ä‘á»u sẽ chịu sỉ nhục trong Ä‘á»i, chúng ta Ä‘á»u sẽ uống chén đắng, và nó sẽ cho chúng ta chiá»u sâu, nhưng rồi chúng ta phải có má»™t lá»±a chá»n: Sá»± sỉ nhục nà y sẽ cho chúng ta sâu sắc trong sá»± cảm thương và thông hiểu hay nó sẽ khiến chúng ta sâu sắc trong giáºn dữ và cay đắng. Äây quả tháºt là lá»±a chá»n luân lý cao nhất mà ta đối diện trong Ä‘á»i, không phải chỉ là trong giá» chết mà là vô số lần trong Ä‘á»i. Ngà y Thứ Sáu Tuần Thánh, và những gì nó đòi buá»™c nÆ¡i chúng ta, là điá»u mà chúng ta phải đương đầu hằng ngà y.
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

