Ngày mà Joseph Ratzinger tiên đoán tương lai của Giáo hội

Trong lần thâu của đài truyá»�n thanh Ä�ức năm  1969…

Ngài không bao gi� cho mình có thể đ�c được tương lai. Không, sự khôn ngoan của ngài quá lớn để không làm việc này. Tuy nhiên, ngài đã ôn hòa đưa ra các nhận xét đầu tiên như sau: «Chúng ta phải cẩn thận trong những gì chúng ta rao giảng. Thánh Âugutinô luôn đúng: Con ngư�i là một hố thẳm. Không một ai có thể biết trước cái gì sẽ đi ra từ những hố thẳm này. Và ai cho rằng Giáo hội không chỉ được xác định duy nhất bởi hố thẳm là Con Ngư�i này, mà cố gắng đạt được đi�u cao cả, vô tận là hố thẳm thần thiêng, ngư�i đó sẽ là ngư�i đầu tiên nghi ng� chính những đi�u tiên đoán riêng của mình, vì ý muốn ngây ngô muốn chắc chắn mình có ly, nóù chỉ là bằng chứng cho một sự thiếu khả năng v� mặt lịch sử.»

Nhưng th�i của ngài, bị đánh dấu bởi một hiểm nguy hiện sinh, một chủ nghĩa chính trị yếm thế, một tinh thần xuống dốc, th�i đó khát khao tìm câu trả l�i. Giáo hội công giáo, một c�c tiêu trong dòng nước xoáy, Giáo hội cũng có làm một vài thay đổi, v� phần mình, những ngư�i «thuận» và những ngư�i «chống thay đổi» ai cũng h�i Giáo hội sẽ đi v� đâu.

Chính trong bối cảnh của năm 1969 này mà linh mục Joseph Ratzinger đã có câu trả l�i của một suy nghĩ chín chắn trên đài truy�n thanh �ức. Sau đây là vài nhận xét của ngài trong phần kết luận.

---

«Tôi nghĩ, không, tôi chắc chắn, tương lai của Giáo hội sẽ từ những ngư�i cắm rễ sâu đậm trong đức tin, h� sống một cách tr�n vẹn và một cách thuần túy. Tương lai Giáo hội sẽ không đến từ những ngư�i làm cho khớp mà không suy nghĩ th�i đang đi qua, hay những ngư�i chỉ thích chỉ trích khởi đi từ nguyên tắc của chính h�, những cột mốc h� nghĩ không sai lầm. Tương lai Giáo hội cũng sẽ không đến từ những ngư�i chỉ muốn dùng con đư�ng dễ dàng, những ngư�i tìm cách tránh đi sự thương khó của đức tin, xem những gì có tính cách hơi đòi h�i, bị tổn thương hay đòi h�i hy sinh là sai, là lỗi th�i, là bạo chúa, là theo pháp chế. Chúng ta hãy làm một cách tích cực hơn: tương lai của Giáo hội, thêm một lần nữa, sẽ luôn tái dựng lại bằng các thánh, có nghĩa là những ngư�i luôn có tinh thần đi tìm những gì vượt lên các khẩu hiệu sơ sài theo th�i trang, h� là những ngư�i có tầm nhìn rộng lớn hơn ngư�i khác, với cuộc sống bao tr�n một thực tế rộng lớn hơn của h�. Chỉ có một cách đích thực đạt đến chủ nghĩa vị tha, đó là làm cho con ngư�i tự do: qua lòng kiên nhẫn có được, khi mỗi ngày làm những hành vi bất vụ lợi. Qua hành vi quên mình mỗi ngày này, đủ để t� rõ cho ngư�i khác thấy, đến độ nào h� là nô lệ cho cái ngã của h�, và chỉ duy nhất qua thái độ này, cặp mắt con ngư�i mới có thể chầm chậm mở ra. Con ngư�i chỉ duy nhất thấy trong chừng mực h� đã trải nghiệm sống và đã đau khổ. Nếu ngày nay, chúng ta khó ý thức được sự hiện diện của Chúa, là vì chúng ta thật quá dễ để đào thoát ra kh�i chính con ngư�i mình, sổng ra kh�i sâu thẳm con ngư�i mình bằng lạc thú, bằng ma túy vv. Vì thế, các sâu thẳm nội tâm của mình vẫn còn đóng kín. Nếu đúng là con ngư�i chỉ nhìn thấy rõ với đôi mắt quả tim, thì chúng ta thật mù quáng biết là chừng nào?

�i�u sẽ tồn tại là Giáo hội của Chúa Kitô, Giáo hội tin vào một Thiên Chúa xuống thế làm Ngư�i và hứa cho chúng ta sự sống vĩnh cữu

�âu là tương quan của những đi�u này với vấn đ� của chúng ta? Vậy thì, đi�u này có nghĩa là những bài diễn văn lớn của những ai chủ trương một Giáo hội không có Chúa và không có đức tin thì đó chỉ là những l�i ngoa ngôn không có ý nghĩa. Chúng ta chỉ tạo ra một Giáo hội chủ trương hành động qua các l�i cầu nguyện chính trị. Tất cả đ�u hoàn toàn thừa thãi. Giáo hội này sẽ không đứng vững. �i�u tồn tại là Giáo hội của Chúa Kitô, Giáo hội tin vào một Thiên Chúa xuống thế làm Ngư�i và hứa cho chúng ta sự sống vĩnh cữu. Một linh mục mà không hơn gì một cán sự xã hội thì có thể thay thế linh mục đó bằng một tâm lý gia hoặc một chuyên gia nào khác. Một linh mục không phải là một chuyên gia, không đứng nhìn, không phát l�i khuyên, nhưng linh mục là ngư�i nhân danh Thiên Chúa, ở vào địa vị của Con Ngư�i, bên cạnh h� lúc vui, lúc buồn, lúc hy v�ng, lúc sợ hãi, đúng, các linh mục này, chúng ta cần cho tương lai.

Giáo hội sẽ giảm tầm vóc và gần như sẽ phải khởi đi từ zero

Chúng ta sẽ còn đi xa hơn một chút. Từ cơn khủng hoảng hiện nay sẽ ló ra Giáo hội của ngày mai – một Giáo hội sẽ phải mất mát rất nhi�u. Nó sẽ có tầm vóc giảm đi và gần như sẽ phải khởi đi từ zero. Nó sẽ không lấp đầy tất cả các tòa nhà được xây trong th�i thịnh vượng. Con số tín hữu sẽ giảm, Giáo hội sẽ mất một số ưu tiên. Ngược với th�i gian trước đây, Giáo hội sẽ thật sự được xem như một xã hội của những ngư�i tự nguyện, tự nguyện ở trong Giáo hội và do mình quyết định. Dù là một xã hội nh�, Giáo hội sẽ được dẫn đưa và thư�ng là theo sáng kiến của các thành viên của mình.

Giáo hội sẽ phong chức cho các tín hữu có khả năng và h� có thể hành một ngh�

Chắc chắn, Giáo hội sẽ khám phá các hình thức mới cho sứ vụ và sẽ phong chức cho những ngư�i có khả năng và h� có thể hành một ngh�. Trong nhi�u nhà dòng nh� hay trong những nhóm độc lập, đư�ng lối mục vụ có thể sẽ được quản trị theo cách này. Song song vào đó, sứ vụ của linh mục toàn th�i gian vẫn là đi�u cần thiết, như trước đây vẫn là. Nhưng trong tất cả các thay đổi dự đoán này, tinh hoa của Giáo hội sẽ vừa là canh tân, vừa khẳng định trong những gì luôn là điểm cắm neo: đức tin vào Thiên Chúa Ba Ngôi, vào Chúa Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa xuống thế Làm Ngư�i, vào Thần Khí hiện diện cho đến ngày tận thế. Trong đức tin và trong l�i cầu nguyện, Giáo hội xem các bí tích như một sự vinh danh Chúa chứ không phải là chủ đ� của những bắt bẻ phụng vụ.

Th�i điểm «Giáo hội của những ngư�i hi�n dịu» sẽ đến

Giáo hội sẽ là một Giáo hội thiêng liêng hơn, không đánh cuộc trên các hợp đồng chính trị, không xua nịnh cánh hữu cũng như cánh tả. Như thế sẽ khó cho Giáo hội vì sẽ tốn rất nhi�u năng lực trong giai đoạn thích ứng và làm sáng t� này. �i�u này sẽ làm cho Giáo hội thành khó nghèo và là Giáo hội của những ngư�i hi�n dịu. Tiến trình này sẽ gay go, nên cần phải gạt b� tinh thần hẹp hòi cục bộ và cái tôi quá thổi phồng. Chúng ta có thể nghĩ một cách hợp lý là những chuyện này cần th�i gian. Tiến trình sẽ có thể dài và chán ngắt, giống như con đư�ng dẫn đến khuynh hướng tiến bộ vào th�i ti�n Cách mạng Pháp – khi một giám mục có thể được xem là tốt khi ông chế giễu các tín đi�u và ngay cả khi ông nói bóng nói gió v� sự hiện hữu của Chúa là tuyệt đối không chắc chắn – cho đến th�i canh tân vào thế kỷ 19. Nhưng khi các thử thách của giai đoạn lành mạnh hóa này được vượt lên, thì Giáo hội sẽ đơn giản và phong phú hơn v� mặt thiêng liêng, sẽ đi ra một cách vững mạnh và lớn lên. Những ngư�i tiến triển trong một thế giới hoàn toàn được hoạch định sẽ cảm thấy mình cực kỳ cô lập, hoàn toàn không còn thấy Chúa, h� thật sự sẽ kinh hoàng cảm thấy cái nghèo của mình. Khi đó h� sẽ nhìn nhóm nh� những ngư�i có lòng tin với một cặp mắt mới. H� sẽ thấy đây như một hy v�ng cho một cái gì dành cho h�, một câu trả l�i mà h� luôn âm thầm đi tìm.

Theo tôi, chắc chắn Giáo hội sẽ chạm trán với những giai đoạn cực kỳ khó khăn. Cơn khủng hoảng đích thực chỉ mới bắt đầu. Cần phải ch� các vụ xáo trộn lớn. Nhưng tôi cũng cũng chắc chắn, cuối cùng vẫn là: một Giáo hội của đức tin, không phải là loại Giáo hội th� phụng chính trị, vì loại này đã chết. Cũng có khả năng lớn Giáo hội không còn quy�n lực thống trị như Giáo hội đã có cho đến bây gi�, nhưng Giáo hội sẽ sống một canh tân và trở nên căn nhà của những ngư�i, nơi đó h� sẽ tìm được sự sống và hy v�ng vào đ�i sống vĩnh cữu.»

---

Giáo hội công giáo sẽ tồn tại mặc cho quý ông quý bà, và không nhất thiết phải nh� đến h�. Tuy vậy, chúng ta có một vai trò để đóng. Chúng ta phải cầu nguyện và trau dồi một tình yêu cho tha nhân, cho sự quên mình, cho lòng trung tín, cho sự kính mến các bí tích và cho một đ�i sống đặt tr�ng tâm vào Chúa Kitô.

Chúng ta có thể đào sâu các vấn đ� này và tìm đ�c toàn bộ các đi�u này trong tác phẩm của  Joseph Ratzinger, �ức tin kitô giáo hôm qua và ngày nay.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch