Thánh Phaolô Phạm Khắc Khoan linh mục, với hai thánh Phêrô Nguyễn Văn Hiếu và Gioan Bao-ti-xi-ta Đinh Văn Thành đã chịu chết vì đạo Chúa, ngày 28 tháng 4 năm 1840.

Phaolô Khoan sinh năm 1771 tại làng Bồng Hải, tỉnh Ninh Bình, trong một gia đình công giáo đạo đức. Nhờ lời cầu nguyện của cha mẹ. Phaolô Khoan đã được Chúa gọi giúp việc Chúa. Lớn lên, cậu đã xin gia nhập chủng viện. Và sau khi mãn khóa thần học, thầy Phaolô Khoan đã thụ phong linh mục.

Đức Cha sai cha đến giúp họ đạo Kẻ Vĩnh và Phúc Nhạc. Cha hết sức lo chu toàn chức vụ, hằng ngày hoạt động tông đồ, lo dạy dỗ giáo dân, làm các phép bí tích, khuyến khích những người bệnh hoạn hoặc chểnh mảng việc đạo. Ngoài ra cha còn phụ trách hai họ nhỏ là Đông Biên và Tôn Đạo. Mỗi tháng cha đến dâng thánh lễ, giải tội và khích lệ giáo hữu hai họ lẽ đó. Mỗi lần đi như vậy cha thường dẫn theo các thầy giảng, để giúp dạy giáo lý và thăm viếng các gia đình.

Lúc đó, vua Minh Mạng bắt đạo gắt gao. Nhiều giáo hữu bị bắt, các linh mục bị truy nã. Dù vậy, cha Khoan vẫn không sợ. Lòng nhiệt thành vì các linh hồn khiến cha coi thường cực hình chết chóc. Cha vẫn đi lại giúp các họ nhỏ. Ngày 24 tháng 8 năm 1837, theo thường lệ cha đến làm lễ ở họ Đồng Biên. Có hai thầy giảng là Phaolô Nguyễn Văn Hiếu và Gioan Bao-ti-xi-ta Đinh Văn Thành quê ở Luốn Khe cùng đi với cha. Trên đường trở về, cả ba cha con bị bắt giải về Ninh Bình.

Ở Ninh Bình, cha Khoan cùng với hai thầy giảng đều bị tống ngục. Các quan tìm đủ mọi cách khuyến dụ các ngài bỏ đạo.

Hết khuyên lơn nài nỉ đến hăm dọa tra tấn, nhưng các ngài vẫn cương quyết trung thành theo Chúa. Các quan hy vọng với thời gian có thể lay chuyển được lòng tin của các ngài, nên cứ kéo dài việc giam cầm khuyên bảo. Các ngài phải chịu ngục tù như thế gần ba năm trời.

Thỉnh thoảng quan gọi các ngài ra, đề nghị bước qua Thập giá. Một lần khi quan bảo cha Khoan quá khóa, ngài nói:

Quan khuyên tôi giẫm lên thập giá là điều không hợp lý chút nào.

Quan liền hỏi:

Tại sao không hợp lý ?

Cha giải thích:

Nếu nước nhà gặp cơn nguy biến mà quan đào tẩu trốn thoát thì quan thật là người hèn nhát. Tôi cũng vậy. Tôi là chiến sĩ của Vua Cả trên trời. Trong lúc đạo Người bị bắt bớ mà tôi sợ chối bỏ Người thì tôi đâu còn xứng đáng với Người.

Quan lại hỏi:

Ai dạy cho ông biết có Vua Cả trên trời ?

Không cần ai dạy cũng biết. Chính trời đất muôn vật và trật tự lạ lùng trong vũ trụ đều nói lên cho mọi người biết có một Đấng toàn năng tạo thành. Đấng đó là Đấng Tạo hóa mà chúng tôi gọi là Vua Cả trời đất hay là Đức Chúa Trời, là Đấng loài người phải tôn thờ, kính mến trên hết.

Khi thấy cha Khoan cũng như hai thầy Phêrô Hiếu và Gioan Bao-ti-xi-ta Thành vẫn cương quyết theo Chúa, quan buộc lòng đề án về Kinh để xử trảm. Nghe tin ấy, các ngài rất vui mừng tạ ơn Chúa, vì thấy mình sắp được phước đổ máu ra làm chứng cho Chúa.

Và bản án đã được nhà vua phê chuẩn. Thế là ngày 18 tháng 4 năm 1840, cha Phaolô Khoan với hai thầy Phêrô Hiếu và Gioan Bao-ti-xi-ta Thành đã được dẫn ra pháp trường chịu chết vì Chúa. Lúc đó cha Khoan được 69 tuổi, thầy Hiếu 63 tuổi và thầy Thành 44 tuổi.

Ngày 27 tháng 5 năm 1900, Đức Thánh Cha Lêô XIII đã tôn phong các ngài lên bậc Chân phước. Và Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã tôn lên Hiển thánh, ngày 19 tháng 6 ăm 1988.

Quyết tâm: Bền lòng chịu mọi sự gian nan khốn khó vì Chúa, vì tin chắc rằng sẽ được Chúa thưởng bội hậu, theo gương các thánh Phaolô Khoan, Phêrô Hiếu và Gioan Bao-ti-xi-ta Thành, linh mục và thầy giảng tử đạo.
Cầu nguyện: Lạy Cha, Cha đã ban cho Giáo hội Việt Nam nhiều chứng nhân anh dũng, biết hiến dâng mạng sống, để hạt giống đức tin trổ sinh hoa trái dồi dào trên quê hương đất nước chúng con.Xin nhận lời các ngài chuyển cầu, cho chúng con biết noi gương các ngài để lại: luôn can đảm làm chứng cho Chúa và trung kiên mãi đến cùng.