Gương Thánh nhân: Thánh sá» Lu-ca đã kể lại tiểu sá» và cuá»™c tỠđạo anh dÅ©ng cá»§a thánh Tê-pha-nô, trong sách “Công vụ Tông đồ” như sau:
“Thá»i đó, khi số môn đệ thêm đông, thì các tÃn hữu Do-thái theo văn hóa Hy-lạp kêu trách những tÃn hữu Do-thái bản xứ, vì trong việc phân phát lương thá»±c hằng ngà y, các bà góa trong nhóm há» bị bá» quên. Bởi thế, Nhóm Mưá»i Hai triệu táºp toà n thể các môn đệ và nói:
– Chúng tôi mà bá» việc rao giảng Lá»i Chúa để lo việc ăn uống là điá»u không phải. Váºy thưa anh em, anh em hãy tìm trong cá»™ng Ä‘oà n bảy ngưá»i được tiếng tốt, đầy Thần Khà và khôn ngoan, rồi chúng tôi sẽ cắt đặt há» là m công việc đó. Còn chúng tôi, chúng tôi sẽ chuyên lo cầu nguyện và phục vụ Lá»i Thiên Chúa .
Äá» nghị trên được má»i ngưá»i tán thà nh. Há» chá»n ông Tê-pha-nô, má»™t ngưá»i đầy lòng tin và đầy Thánh Thần, cùng vá»›i ông Phi-lÃp-phê, PÆ¡-rô-khô-rô, Ni-ca-no, Ti-môn, Pác-mê-na và ông Ni-cô-la, má»™t ngưá»i ngoại quê An-ti-ô-khi-a đã theo đạo Do-thái. HỠđưa các ông ra trước mặt các Tông đồ. Sau khi cầu nguyện, các Tông đồ đặt tay trên các ông.
Lá»i Thiên Chúa vẫn lá»›n lên, và tại Giê-ru-sa-lem, số các môn đệ tăng thêm rất nhiá»u, lại cÅ©ng có má»™t đám rất đông các tư tế đón nháºn đức tin.
Ông Tê-pha-nô được đầy ân sá»§ng và quyá»n năng, đã là m những Ä‘iá»m thiêng dấu lạ lá»›n lao trong dân. Có những ngưá»i thuá»™c há»™i đưá»ng gá»i là há»™i đưá»ng cá»§a nhóm nô lệ được giải phóng, gốc Ky-rê-nê và A-lê-xan-ri-a, cùng vá»›i má»™t số ngưá»i gốc Ki-li-ki-a và A-lê-xan-ri-a, cùng vá»›i má»™t số ngưá»i gốc Ki-li-ki-a và Tiểu Ã, đứng lên tranh luáºn vá»›i ông Tê-pha-nô. Nhưng há» không địch nổi lá»i lẽ khôn ngoan mà Thần Khà đã ban cho ông.
Bấy giá» há» má»›i xúi mấy ngưá»i phao lên rằng:
– Chúng tôi đã nghe hắn nói lá»™ng ngôn xúc phạm đến ông Mô-sê và Thiên Chúa.
Há» sách động dân và các kỳ mục cùng kinh sư, rồi áºp đến bắt ông và điệu đến Thượng Há»™i Äồng. HỠđưa mấy ngưá»i chứng gian ra khai rằng:
– Tên nầy không ngừng nói những lá»i phạm đến NÆ¡i Thánh và Lá» luáºt. Vì chúng tôi đã nghe hắn nói rằng Giê-su ngưá»i Na-gia-rét ấy sẽ phá há»§y nÆ¡i nầy và thay đổi những tục lệ mà ông Mô-sê đã truyá»n lại cho chúng ta.
Toà n thể cá» tá»a trong Thượng Há»™i Äồng Ä‘á»u nhìn thẳng và o ông Tê-pha-nô, và há» thấy mặt ông giống như mặt thiên sứ.
Bấy giá» vị thượng tế há»i ông Tê-pha-nô: – Có đúng như váºy không?
Ông đáp: – Thưa anh em, thưa các báºc tiá»n bối, xin nghe tôi đây: Thiên Chúa hiển vinh đã hiện ra vá»›i ông Ãp-ra-ham, tổ phụ chúng ta, khi ông còn Ä‘ang ở miá»n Mê-xô-pô-ta-mi-a, trước khi ông đến ở Kha-ran. Ngưá»i phán vá»›i ông: Hãy rá»i bá» xứ sở, há» hà ng ngươi, và đến đất Ta sẽ chỉ cho ngươi. Ông liá»n bá» xứ ngưá»i Can-đê mà đến ở Kha-ran. Sau khi thân phụ qua Ä‘á»i. Ngưá»i bảo ông rá»i nÆ¡i đấy đến đất nầy, nÆ¡i anh em hiện Ä‘ang ở. Ngưá»i không ban cho ông sản nghiệp nà o ở đất nầy, dù má»™t tấc đất cÅ©ng không, nhưng hứa ban cho ông cÅ©ng như cho dòng dõi ông được chiếm hữu đất nầy, mặc dầu bây giỠông không có con. Thiên Chúa phán vá»›i ông rằng dòng dõi ông sẽ trú ngụ nÆ¡i đất khách quê ngưá»i, và ngưá»i ta sẽ bắt há» là m nô lệ và ngược đãi há» trong vòng bốn trăm năm. Ngưá»i lại phán: Nhưng Ta sẽ xét xá» dân đã bắt chúng là m nô lệ, và sau đó chúng sẽ ra Ä‘i và sẽ thá» phượng Ta tại nÆ¡i nầy.
Rồi Ngưá»i ban cho ông giao ước, mà dấu chỉ là phép cắt bì; và như thế, sau khi sinh ông I-sa-ác được tám ngà y, ông là m phép cắt bì cho con; ông I-sa-ác cÅ©ng là m như thế cho ông Gia-cóp, và ông Gia-cóp đã là m như thế cho mưá»i hai tổ phụ”.
Và Tê-pha-nô kể tiếp công cuá»™c dân Do-thái bị là m nô lệ dân Ai-cáºp, nhá» Mô-sê cứu dẫn vỠđất Chúa hứa, rồi kết luáºn:
“Hỡi những ngưá»i cứng đầu cứng cổ, lòng và tai không cắt bì, các ông luôn luôn chống lại Thánh Thần. Cha ông các ông thế nà o, thì các ông cÅ©ng váºy. Có ngôn sứ nà o mà cha ông các ông không bắt bá»›? HỠđã giết những vị tiên báo Äấng Công ChÃnh sẽ đến; còn các ông, nay đã trở thà nh những kẻ phản bá»™i và sát hại Äấng ấy. Các ông là những ngưá»i đã lãnh nháºn Lá» luáºt do các thiên sứ công bố, nhưng lại chẳng tuân giữ.
Khi nghe những lá»i ấy, lòng há» giáºn Ä‘iên lên, và há» nghiến răng căm thù ông Tê-pha-nô.
ÄÆ°á»£c đầy Æ¡n Thánh Thần, ông đăm đăm nhìn trá»i, thấy vinh quang Thiên Chúa, và thấy Äức Giê-su đứng bên hữu Thiên Chúa.
Ông nói: – Kìa, tôi thấy trá»i mở ra, và Con Ngưá»i đứng bên hữu Thiên Chúa.
Há» liá»n kêu lá»›n tiếng, bịt tai lại và nhất tá» xông và o ông và lôi ra ngoà i thà nh mà ném đá. Các nhân chứng để áo mình dưới chân má»™t thanh niên tên là Sao-lô. Há» ném đá ông Tê-pha-nô Ä‘ang lúc ông cầu xin rằng:
– Lạy Chúa Giê-su, xin nháºn lấy hồn con.
Rồi ông quỳ gối xuống, kêu lá»›n tiếng: – Lạy Chúa, xin đừng chấp há» tá»™i nầy.
Nói thế rồi, ông an nghỉ” (TÄ‘cv. 6,1-7, 60).
Các đầu mục dân Do-thái đã ném đá thánh Tê-pha-nô chết cách dã man thế nà o, thì sau nầy há» cÅ©ng đóng Ä‘inh Chúa Giê-su chết Ä‘au khổ trên tháºp giá như váºy. Chúa Giê-su vì thương loà i ngưá»i mà chịu đóng Ä‘inh thế nà o, thì thánh Tê-pha-nô cÅ©ng vì đức ái mà chịu ném đá như thế, như lá»i thánh Phun-gien-xi-ô nói:
“Äức ái đã Ä‘em Äức Giê-su từ trá»i xuống đất thì cÅ©ng chÃnh đức ái đã nâng Tê-pha-nô từ đất lên trá»i. Äức ái đã có trước nÆ¡i Äức Vua, thì chÃnh Äức ái ấy sau đó đã sáng ngá»i nÆ¡i ngưá»i chiến sÄ©”.
“Äể đón nháºn triá»u thiên như tên mình gợi lên ý nghÄ©a, Tê-pha-nô đã lấy đức ái là m khà giá»›i và dùng đức ái để chiến thắng má»i nÆ¡i. Vì lòng mến Chúa, ngà i không lùi bước trước những ngưá»i Do-thái độc ác; vì lòng yêu ngưá»i, ngà i cầu nguyện cho nhưng kẻ ném đá mình. Vì bác ái, ngà i thuyết phục kẻ lầm lạc để há» hối cải; vì bác ái, ngà i cầu nguyện cho kẻ ném đá mình để há» khá»i bị phạt”.
“Äức ái quả là nguồn mạch vá» cá»™i rá»… má»i sá»± là nh, là pháo đà i kiên cố, là đưá»ng dẫn vá» trá»i. Ai Ä‘i trong đức ái sẽ không thể lạc đưá»ng, không thể sợ hãi, chÃnh đức ái sẽ hướng đạo, che chở và dẫn đưa ngưá»i ta đến Ä‘Ãch”.
Quyết tâm: Noi gương thánh Tê-pha-nô, luôn sống bác ái, can đảm tuyên xưng Chúa trước mặt má»i ngưá»i, và sẵn sà ng tha thứ cầu nguyện cho kẻ là m hại là m khổ mình.
Lá»i nguyện: Lạy Chúa, thánh Tê-pha-nô, vị tỠđạo đầu tiên đã biết cầu nguyện cho những kẻ bách hại mình như Chúa Ki-tô dạy. Hôm nay mừng ká»· niệm thánh nhân bước và o trá»i vinh hiển, chúng con nà i xin Chúa ban Æ¡n, để chúng con hằng noi gương thánh nhân để lại, mà yêu thương ngay cả địch thù.

