Ngày 17 tháng 12 THÃ�NH Ná»® ÔLIMPIA – THÃ�NH GAXIANÔ-GIÃ�M MỤC TIÊN KHỞI THÀNH TUA

Ôlimpia là con một gia đình quý tộc ở Constantinôpôli, thân phụ Ôlimpia làm quận công, còn thân mẫu cũng thuộc giai cấp thượng lưu. Tuy sinh trưởng trong một khung cảnh giàu sang, sung sướng, nhưng cô bé ngoan ngoãn ấy lại không màng chi những xa hoa thế tục. Dầu tuổi còn non mà nhi�u lần Ôlimpia đã làm cho tất cả gia đình cùng bà con làng xóm phải chú ý đến lòng đạo đức của cô.

Lần kia trong gia đình Ôlimpia có cuộc vui, trong khi m�i ngư�i say sưa với men rượu, tiếng hát, thì cô bé ấy một mình ở lại phòng riêng chăm chú và kính cẩn đ�c Kinh thánh. Thấy con có lòng đạo hạnh, hai ông bà thân sinh của Ôlimpia cũng muốn tìm gửi con đến một nơi giáo dục chu đáo hầu vun trồng cho lòng đạo đức của con. Ôlimpia được gửi đến với bà Theođôsia là chị �ức Giám mục thành Iconium là một ngư�i nổi tiếng đạo đức và có biệt tài giáo dục. Tại đây nh� được ngư�i hướng dẫn khôn khéo, Ôlimpia tiến rất nhanh cả v� hai mặt h�c vấn và tu đức. Cô say mê đ�c và h�c h�i Kinh thánh để múc ở đó những tư tưởng cần cho đ�i sống thiêng liêng và đạo đức. Không bao lâu chính cô đã có thể giúp bà Theođôsia hướng dẫn cho những thiếu nữ khác tới tu luyện nơi bà.

Ngày qua ngày chẳng bao lâu, Ôlimpia đến tuổi kết bạn. Cô đẹp duyên với Nêbridos là thị trưởng thành phố Constantinôpôli. Trong dịp vui mừng này, �ức Giám mục Grêgôriô Nadian cũng được thiếp m�i đến dự tiệc cưới. Nhưng trước bữa tiệc quá linh đình, xa hoa ấy, �ức Giám mục không muốn có mặt: Ngài gởi đến cho Ôlimpia một cuốn sách nhan đ� là “Sứ mệnh ngư�i phụ nữ Công giáo� để Ôlimpia dùng làm kim chỉ nam cho đ�i sống đạo đức của mình.

Từ ngày bước sang con đư�ng mới, trước sau Ôlimpia vẫn là một tín hữu tốt. Trong xa hoa nhung lụa của toà thị trưởng cũng như trong phận sự của một nội tướng, Ôlimpia không vì thế mà b� mất thói quen tốt lành và hằng đ�c và suy niệm Kinh thánh mỗi ngày. Hơn nữa bà còn hãm mình trong cách ăn mặc, dùng ti�n của để thương giúp những ngư�i nghèo đói.

Cuộc đ�i bà cứ trôi chảy một cách êm đ�m tốt đẹp như thế được 20 tháng, thì bỗng ông Nêbridos ngã bệnh và từ trần. Phải chăng ý Chúa nhiệm mầu thử thách Ôlimpia để đưa ngư�i vào con ngư�i Thánh giá, đồng th�i muốn cho ngư�i được dốc toàn lực vào việc phụng sự Chúa và các linh hồn? Trước biến cố đau thương này, Ôlimpia vẫn một ni�m tin tưởng ở Chúa Quan phòng. Ngư�i không h� nói một l�i than trách, nhưng chỉ biết dâng đau khổ và cúi đầu vâng phục ý Chúa tốt lành để mà vui sống với thân phận lẻ loi, đơn chiếc.

Trong cảnh “giữa đư�ng đứt gánh�, lại thêm một nhan sắc ki�u diễm như thế, Ôlimpia tránh sao kh�i những cặp mắt của những kẻ háo sắc, tò mò. Ngay đến cả vua thượng vị Thêôđôsiô mà cũng phải say mê trước vẻ đẹp đoan trang của bà. Vua ng� ý muốn kết hôn với bà. Nhưng trước cảnh vinh hoa vương giả cũng như trước l�i ngăm đe của nhà vua, bà Ôlimpia chỉ một mực từ chối, với những l�i lẽ từ tốn như sau: “Nếu Thượng đế muốn tôi sống lâu bên phái nam thì chắc hẳn Ngư�i đã không để cho phu quân của tôi sớm lìa b� tôi như thế. Vậy xin �ức vua hãy minh xét mà cho kẻ hèn m�n này được yên thân�. Vừa xấu hổ vừa phẫn uất trước thái độ cự tuyệt của một quả phụ, nhà Vua truy�n tịch thu hết tài sản của bà Ôlimpia. Không một chút luyến tiếc, bà còn t� vẻ vui mừng vì được dịp thực hành đức khó nghèo và hy sinh một cách thực sự. Bà trả l�i Vua: “Phải, đã từ lâu tôi vẫn muốn xa tránh những của cải phù vân đó để được sống đ�i hy sinh hãm mình�. Sau một th�i gian nhà Vua không thể dùng chiến thuật nào để chinh phục được ngư�i đẹp, bèn truy�n trả lại cho bà Ôlimpia tất cả của cải đã tịch biên.

Với gia tài kếch sù và ti�n của như nước, bà Ôlimpia chỉ dùng để mưu hạnh phúc cho những ngư�i túng thiếu và làm những việc xã hội. Bà cho xây những toà nhà đồ sộ làm nơi cư trú cho những ngư�i hành khất và những khách thập phương. Bà cũng giúp ti�n của và phương tiện để xây cất lại toà Giám mục của �ức Giám mục địa phận. Lúc nào bà cũng rộng tay ban phát, giúp đỡ không nỡ từ chối một ai. Chẳng những giúp công giúp của, bà còn hy sinh cả sức lực và th�i gi� trong việc thăm viếng bệnh nhân và an ủi giúp đỡ những ngư�i gặp nạn. �i đến đâu, ngư�i ta cũng thấy đức ái của bà toả rộng, và kết cuộc đã gây được nhi�u ảnh hưởng tốt đẹp, thậm chí có nhi�u ngư�i đã xin trở lại đạo Công giáo vì cảm kích trước những tấm gương bác ái của bà.

�ể được an tâm và khôn ngoan trong khi thi hành những việc bác ái trên, thánh nữ Ôlimpia luôn luôn vâng theo những l�i chỉ dạy của �ức Giám mục địa phận mà ngư�i hằng hết lòng tôn kính mến yêu và t� tình hiếu thảo. Vì thánh nữ có lòng rộng rãi sẵn sàng giúp đỡ bất cứ ai, nên có nhi�u kẻ đã lợi dụng lòng tốt của ngư�i. �ức Giám mục Gioan Kim Khẩu biết rõ đi�u ấy, nên đã khuyên thánh nữ phải cẩn thận kẻo giúp ti�n của cho kẻ giàu có thì chẳng khác gì muối b� biển và còn củng cố thêm cho tính tham lam, ích kỷ của kẻ ấy. L�i nói ngay thật của �ức Giám mục đã chạm lòng tự ái của ông Pallađiô, một ngư�i đã giàu có nhưng còn tham lam vô kể. Ông tìm cách mưu hại �ức Giám mục khiến ngài phải lưu lạc sang mi�n Bithynia; nhưng sau ít lâu ngài lại có thể trở v� để tiếp tục công việc bác ái và tranh đấu cho công lý. Những kẻ bất chính có ác cảm với ngài lại một phen nữa bực tức và h� đã vận động di chuyển ngài đi nơi khác. Thánh nữ Ôlimpia rất đau lòng khi phải chia tay vị Giám mục khả ái.

�au khổ xưa nay vẫn là đư�ng lối Chúa quen dùng để đưa con cái Ngài đến hạnh phúc mai sau, không những Chúa để cho Ôlimpia xa cách ngư�i cha khả kính mà từ đấy Ngư�i còn muốn cho thánh nữ phải chịu khó nhi�u hơn. Thực vậy, sau khi �ức Giám mục Gioan ra đi rồi, chẳng may đã xảy ra một cuộc h�a tai thiêu rụi mất một số nhà trong thành. Vì nghe những kẻ manh tâm xui xiểm, dân chúng buộc tội cho bà Ôlimpia là chủ mưu cuộc h�a hoạn đó. Thánh nữ bị g�i đến toà án để đối chất. Trước mặt quan chánh án và đông đủ m�i ngư�i, thánh nữ chỉ thành thực phân trần đã không h� nhúng tay vào cuộc đốt phá ấy, trái lại còn xây cất nhà cửa và giúp ti�n của cưu mang những ngư�i túng thiếu. Dân chúng ngoan cố không nghe l�i bà thanh minh lại còn vu cáo cho ngư�i có những liên lạc bất chính với �ức Giám mục Gioan. Thánh nữ nhận có liên lạc giúp đỡ Giám mục và lấy làm hãnh diện vì được noi gương bắt chước vị công chính đó. Kết quả toà tuyên án và giam bà tại một nhà nh� bé ở mi�n Nicôđêmi. Thánh nữ biết rõ bản án thật là bất công, nhưng ngư�i đã muốn vui lòng chịu sự khó để nên giống �ấng đã vui lòng nhận cái chết bất công vì yêu thương nhân loại.

Ä�ể được kiên nhẫn và vui vẻ trong Ä‘au khổ trong suốt thá»�i gian bị giam cầm, thánh nữ Ôlimpia hằng kết hợp vá»›i Chúa bằng lá»�i cầu nguyện đêm ngày. Ngoài ra những bức thÆ° của Ä�ức Giám mục Gioan cÅ©ng Ä‘em đến cho ngÆ°á»�i những giòng đầy khích lệ nhÆ° sau: “Giông tố càng phÅ© phàng, nghÄ©a là Ä‘au khổ càng nhiá»�u, phần thưởng càng trá»�ng đại… Con hãy kiên nhẫn chịu Ä‘á»±ng và luôn luôn nâng lòng tạ Æ¡n Chúa vì những sá»± Chúa đã ban… Rồi đây con sẽ thấy Ä‘iá»�u đó làm ích cho con là dÆ°á»�ng nào!â€�.

Sau cùng vì những bạc đãi và thiếu thốn phải chịu, thánh nữ ngã bệnh và từ trần một cách thánh thiện tại nhà giam năm 409. Giáo hữu và nhất là những kẻ đã thụ ân của ngư�i khi xưa vội vã đến lấy xác thánh v� và mai táng tại Tu viện thánh Tôma gần tỉnh Bốt-pho. V� sau ngư�i ta lại di chuyển hài cốt ngư�i v� Constantinôpôli là chính quê hương bản quán của ngư�i.

Nhìn nhận cái chết của thánh nữ Ôlimpia như một cái chết tử đạo không phải bằng cách tuyên xưng đức tin và đổ máu, nhưng là vui chịu những đau khổ Chúa trao vì lòng yêu Chúa, Giáo hội đã muốn dạy cho con cái một bài h�c thực tế v� đức nhẫn nhục và hy sinh vì lòng mến Chúa. �ó cũng chính là phương cách thực hành lòng mến Chúa ở một mức độ cao và mưu hạnh phúc một cách vinh quang không kém gì phúc tử đạo.

TH�NH GAXIANÔ

GI�M MỤC TIÊN KHỞI THÀNH TUA

Rôma xưa có thể nói được là quê hương xứ sở của các ngẫu thần. Khắp nơi từ thành thị đến thôn quê, đâu đâu ngư�i ta cũng thấy m�c lên như nấm những chùa miếu, đ�n đài th� kính chư thần này, vị thần kia. Bầu không khí sùng mộ ngẫu thần ấy không riêng gì ở đế đô mà còn tràn lan khắp cả trong đế quốc Rôma. Tại thành Tua (Tours), một đô thị của đế quốc Rôma th�i ấy, ngư�i ta thấy ngổn ngang những tượng thần dựng lên ở khắp các nẻo đư�ng, đồng th�i trong dân chúng không thiếu những tập quán mê tín dị đoan và những phong tục ngoại giáo dữ tợn hầu như man rợ.

Trước cảnh tượng đó, ai là ngư�i có hồn tông đồ mà không kh�i đau lòng. Gaxianô, một ngư�i công giáo, hơn nữa còn là một vị chúa chiên thì ngài phải đau lòng xót dạ đến mực nào, trước cảnh tượng mê tín và lầm lạc đó. Chính vì thế khi vừa được sắc ủy làm Giám mục thành này, mối bận tâm thứ nhất của vị tân Giám mục là lo hoán cải dân thành quay v� với chính lộ. Ngài khởi sự công cuộc truy�n giáo ấy bằng cách mở những cuộc tiếp xúc thân mật với dân chúng. Trong những lúc đàm đạo thân mật với m�i ngư�i, �ức Giám mục Gaxianô đã có thể chỉ dẫn cho h� biết những điểm lầm lạc trong tín ngưỡng và cách tôn th� của h�.

Sau khi đã giảng dạy cho dân chúng hiểu cái vô giá trị của những hình tượng mà h� tôn th�, ngài bắt đầu hé cho h� biết những chân lý n�n tảng trong đạo Công giáo. �ó là ni�m tin có một Thiên Chúa độc nhất, toàn năng, hằng hữu là �ấng sáng tạo vạn vật. Sau đó các chân lý khác như mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi, mầu nhiệm Nhập thể, mầu nhiệm một Ngôi Thiên Chúa hóa thân làm ngư�i để đem nguồn ơn cứu rỗi cho nhân loại, cũng được ngài bàn giải đến một cách rõ ràng hấp dẫn.

Tất cả những đi�u ngài giảng dạy trên đây đã gây một biến động sôi nổi trong dân chúng. �a số đã phục thiện quay v� với chân lý, còn thiểu số thuộc giai cấp trung lưu và quý phái để tâm hằn thù và đả kích ngài sôi nổi.

Giữa cơn sóng gió bão táp và nguy hiểm do b�n ngư�i ác cảm chủ mưu, Giám mục Gaxianô vẫn vững dạ cậy trông Chúa. Phe đối phương chỉ tìm dịp hạ sát hoặc trục xuất ngài ra kh�i mi�n đó. Nhưng h� không làm gì được, vì sau ngài có cả một hậu thuẫn mạnh mẽ là các giáo hữu và giáo dân tân tòng mà ngài đã đem ánh sáng đức tin đến cho h�. Nh� sự bênh vực che chở đó, ngài càng hăng hái hoạt động truy�n giáo hơn. ��i sống liêm chính và trong sạch như thiên thần của ngài đã chinh phục được nhi�u ngư�i quay trở v� đạo Công giáo hoặc đổi cách ăn nết ở để sống lương thiện đạo đức hơn.

Nhưng tình trạng đó kéo dài không được bao lâu, vì b�n đối phương vẫn căm h�n ngài và thù ghét tất cả những ai theo ngài. H� đã nhi�u phen gây cuộc đổ máu, và quyết tâm triệt hạ thứ tôn giáo mà h� coi là thù địch đó. Trong lúc cuộc truy nã quá gắt gao, �ức Giám mục Gaxianô đành phải ẩn trốn vào rừng cùng với một số tín hữu.

Sau một th�i gian, cơn bách hại dịu dần ngài lại có thể trở v� toà và tiếp tục truy�n giáo. Chính lúc này gương nhân đức của Giám mục Gaxianô càng rạng ng�i rực rỡ nên càng thu phục được rất nhi�u ngư�i. Giáo đoàn thành Tua lúc này phát triển mạnh mẽ hơn lúc nào hết. Các đ�n đài chùa miếu th� tà thần, nay đã biến thành những thánh đư�ng luôn luôn vang lên những câu kinh, tiếng hát ngợi khen và th� phượng Thiên Chúa.

�ể công việc truy�n giáo được thêm nhi�u kết quả, �ức Giám mục Gaxianô còn hãm mình phạt xác một cách rất gắt gao. Ngài ăn chay hằng ngày và tối đến thư�ng thức rất khuya để cầu nguyện và d�n bài giảng. Tuy nghiêm khắc với mình nhưng đối với ngư�i nghèo, ngài lại là một ngư�i cha đầy lòng nhân từ thương xót. Ngài giúp ti�n của hoặc kiếm việc làm cho h�, ngài còn xây nhi�u nhà thương, viện dưỡng lão cho những ngư�i già nua, tàn tật không nơi nương tựa. Có thể nói được rằng việc cứu trợ và thương yêu những ngư�i nghèo khổ, đau yếu là một khía cạnh trổi vượt và thành công nhất trong chương trình truy�n giáo của �ức Giám mục Gaxianô, và cũng chính ở phương diện đó mà ngài đã phải hy sinh tính mệnh của mình.

Thực vậy, vì quá mải miết với công việc từ thiện ấy, một ngày kia ngài đã kiệt sức và phải nằm liệt giư�ng. Trong lúc ngài đã thiếp đi vì đuối sức, Chúa Giêsu đã hiện ra yên ủi ngài và t� cho ngài biết hạnh phúc thiên đàng đang ch� đón ngài. Sau bảy ngày mê mệt trên giư�ng bệnh, ngài trút hơi thở cuối cùng để v� nơi vĩnh phúc, để lại cho đoàn con một ni�m mến thương nhớ tiếc.

Sau khi ngài từ trần, Giáo hội thành Tua, phải trống ngôi một th�i gian lâu, vì không tìm được vị kế nghiệp. Hoàn cảnh đó khiến việc đạo bị sa sút một phần nào. Những tay sai của tà thần lại bắt đầu xuất hiện rất nhanh chóng để phá hủy Giáo hội. Nhưng trải qua bao cuộc gian nan, Giáo hội thành Tua vẫn đứng vững nh� có sự phù hộ che chở của thánh Giám mục Gaxianô.

Xác ngài được táng trong một nghĩa địa công cộng, chung với những ngư�i nghèo khó. V� sau ngư�i ta đã xây trên mộ ngài một ngôi thánh đư�ng nguy nga lộng lẫy; và cũng từ đấy đã xảy ra nhi�u phép lạ khiến giáo dân càng tăng thêm lòng mộ mến sùng kính thánh Giám mục Gaxianô.

Với lòng tin tưởng cậy trông, chúng ta cũng hãy chạy đến xin thánh nhân hun đúc cho chúng ta được một tinh thần truy�n giáo và một lòng bác ái nồng nhiệt như ngài; tinh thần đó sẽ khiến chúng ta luôn mang trong tâm tư một ni�m âu lo chính đáng của một con cái Chúa đích thực: đó là ni�m khát mong cho muôn ngư�i nhận biết và tôn th� một Thiên Chúa là Chúa chân thật. Trước hiểm h�a vô thần đang lan tràn khắp thế giới, thì ni�m âu lo kia càng phải được cụ thể hóa bằng việc hy sinh, cầu nguyện đi đôi với công việc truy�n giáo bên ngoài một cách thiết thực và cấp bách đến mực nào!

Tinmung