* Gương Thánh nhân
Dưới thá»i vua Äê-ci-ô bách hại, thánh Giáo Hoà ng Pha-bi-a-nô đã được phúc chết vì đạo. Sau đó hÆ¡n má»™t năm, Há»™i thánh má»›i chá»n được Äức Giáo Hoà ng má»›i, đó là thánh Co-nê-li-ô. Ngà i là má»™t vị Giáo Hoà ng cương trá»±c thánh thiện.
Lúc đó trong Giáo há»™i xảy ra cuá»™c tranh cải sôi nổi vá» những ngưá»i đã chối đạo. Há» là những ngưá»i trong các cuá»™c bắt đạo, đã vì quá sợ mà tế thần. Váºy có nên tha cho há» không? Có được nháºn há» trở lại vá»›i Há»™i thánh không?
Tháºt sá»± há» là những ngưá»i đã chối bỠđạo. Nhưng trong thâm tâm, há» nghÄ© là vì há» quá sợ, hoặc vì mua chuá»™c chứng chỉ giả, nên không mắc tá»™i mắc vạ. Sau khi há»p bà n vá»›i các Äức Giám mục, Äức Thánh Cha Co-nê-li-ô tuyên bố tha thứ và đón nháºn há» trở lại vá»›i Há»™i thánh. Nhưng nhóm giáo sÄ© ly khai chống đối. Äứng đầu nhóm nầy là Linh mục Nô-va-ti-a-nô. Há» khẳng định phải loại trừ những ngưá»i chối đạo nầy ra khá»i Há»™i thánh, dứt phép thông công há». Vì thế mà có cuá»™c tranh luáºn dằn dai trong Giáo há»™i, là m cá»› cho vua quan phần Ä‘á»i lợi dụng cÆ¡ há»™i chống phá đạo.
Vua Gan-lô mở lại cuá»™c bách hại. Äức Co-nê-li-ô bị bắt vá»›i má»™t số đông giáo sÄ© và giáo dân.
Bị vua quan tra tấn hà nh hạ, ngà i vẫn má»™t lòng can đảm tuyên xưng đức tin. Tin đó là m cho má»i ngưá»i hân hoan phấn khởi, nhất là thánh SÃp-ri-a-nô hết lòng khen ngợi: “Là m sao diá»…n tả cho hết niá»m phấn khởi và ná»—i vui mầng ở đây, khi chúng tôi biết được những thỉnh đạt và can đảm cá»§a anh em: rằng ở đó, chÃnh đại huynh dẫn đầu anh em trong việc tuyên xưng đức tin; và việc tuyên xưng cá»§a anh em là m cho việc tuyên xưng cá»§a ngưá»i đứng đầu nổi hẳn lên. Vì khi dẫn đầu Ä‘i tá»›i vinh quang, đại huynh đã lôi kéo được nhiá»u ngưá»i cùng Ä‘i tá»›i vinh quang, đại huynh đã thuyết phục được cả dân tuyên xưng đức tin, khi đại huynh sẵn sà ng tuyên xưng trước hết thay cho tất cả má»i ngưá»i, đến ná»—i chúng ta không biết phải ca tụng Ä‘iá»u gì trước nÆ¡i anh em: đức tin mau mắn vững bá»n cá»§a đại huynh hay là đức ái cá»§a anh em không muốn tách rá»i khá»i đại huynh? Lòng can đảm cá»§a vị Giám mục dám Ä‘i tiên phong đã được công chúng công nháºn…”
Thánh nhân bị đà y ở Con-tum-sen-la, và qua Ä‘á»i tại đó ngà y 14 tháng 9 năm 253.
Thánh SÃp-ri-a-nô là bạn thân cá»§a Äức Co-nê-li-ô nên được mầng lá»… cùng ngà y vá»›i nhau. Ngà i sinh tại Cat-ta năm 210, trong má»™t gia đình ngoại đạo.
Thánh nhân là má»™t nhà trà thức lá»—i lạc, là m giáo sá»± dạy khoa hùng biện và luáºt. Năm lên 45 tuổi, ngà i đã được Linh mục Cê-ci-li-ô hướng dẫn và o đạo. Từ đó, thánh nhân bán hết gia tà i phân phát cho ngưá»i nghèo, hiến dâng Ä‘á»i mình cho Chúa. Ngà i được thụ phong Linh mục năm 249 và sau đó được bầu là m Giám mục Cat-ta. Là má»™t mục tá» nhiệt thà nh nhân đức, ngà i dốc hết toà n lá»±c chỉnh đốn lại Ä‘á»i sống cá»§a giáo sÄ© cÅ©ng như giáo dân đã từ lâu sa sút vì những cuá»™c bách hại, để chuẩn bị hỠđương đầu vá»›i những cÆ¡n bắt bá»› vá» sau. Äúng như thánh nhân dá»± Ä‘oán. Năm 257, hoà ng đế Va-lê-ri-a-nô lại ra chiếu chỉ bắt đạo, và thánh nhân là má»™t trong những ngưá»i bị bắt đầu tiên. Ngà y 14 tháng 9 năm 258, ngà i bị Ä‘iệu ra trước tòa án để chịu xá» trảm.
“Sáng ngà y 14 tháng 9, dân chúng lÅ© lượt kéo đến công trưá»ng Xét-tô theo lệnh quan kinh lược Ga-lê-ri-ô Mắc-xi-mô. CÅ©ng chÃnh quan kinh lược hạ lệnh hôm ấy phải Ä‘iệu SÃp-ri-a-nô đến cho ngà i ngồi xỠở tiá»n đưá»ng. Xô-xi-ô-lô. Khi Giám mục Sip-ri-a-nô đến, quan kinh luợc há»i:
– ChÃnh ông là Tha-xi-ô SÃp-ri-a-nô phải không?
Äức Giám mục SÃp-ri-a-nô trả lá»i:
– Vâng, chÃnh tôi.
Quan kinh lược Ga-lê-ri-ô Mắc-xi-mô nói:
– Ông là cha cá»§a bá»n đầu óc phạm thánh phải không?
Äức Giám mục Sip-ri-a-nô trả lá»i:
– Vâng.
Quan bảo:Â
– Các thánh thượng lệnh cho ông phải tế thần.
Äức Giám mục trả lá»i:Â
– Tôi không tế thần.
Ga-lê-ri-ô Mắc-xi-mô bảo:
– Suy nghÄ© kỹ Ä‘i.
Äức Giám mục đáp:Â
– Ngà i cứ theo luáºt mà là m, đối vá»›i má»™t vấn đỠchÃnh đáng như thế tôi chẳng cần suy nghÄ© gì cả. Ga-lê-ri-ô Mắc-xi-mô cùng vá»›i Há»™i đồng nghị quyết, và cuối cùng phải tuyên án rằng:
– Phạt xá» trảm SÃp-ri-a-nô.
Äức Giám mục SÃp-ri-a-nô thưa:
– Tạ Æ¡n Chúa.
Thế là Thánh Giám mục SÃp-ri-a-nô được phúc tỠđạo ngà y 14 tháng 9 năm 258, dưới triá»u hoà ng đế Va-lê-ri-a-nô.
* Quyết tâm
Noi gương thánh Co-nê-li-ô và SÃp-ri-a-nô tỠđạo, hằng ngà y tôi quyết trung thà nh là m tôi Chúa, dù có phải gian lao thá» thách cÅ©ng sẵn lòng chịu vì Chúa.
* Lá»i nguyện
Lạy Chúa, Chúa đã ban cho dân Chúa hai vị mục tá» nhiệt thà nh và cÅ©ng là chứng nhân bất khuất là thánh Co-nê-li-ô và SÃp-ri-a-nô. Xin nháºn lá»i hai thánh chuyển cầu, mà ban cho chúng con can trưá»ng giữ vững đức tin, và không ngừng hoạt động cho Giáo há»™i được hiệp nhất. Chúng con cầu xin…
16 Tháng ChÃn Thánh Cornelius
Sau khi Thánh Fabian tá» vì đạo thì Giáo Há»™i thá»i bấy giá» không có giáo hoà ng trong vòng 14 tháng, vì sá»± bách hại quá mãnh liệt. Trong thá»i gian ấy, Giáo Há»™i được Ä‘iá»u hà nh bởi má»™t táºp thể linh mục. Cyprian, má»™t ngưá»i bạn cá»§a Cornelius, viết lại rằng Cornelius được chá»n là m giáo hoà ng “bởi quyết định cá»§a Thiên Chúa và cá»§a Ãức Kitô, bởi sá»± chứng thá»±c cá»§a hầu hết má»i giáo sÄ©, bởi lá phiếu cá»§a ngưá»i dân, vá»›i sá»± đồng ý cá»§a các linh mục lá»›n tuổi và những ngưá»i thiện chÃâ€.
Trong thá»i gian hai năm Thánh Cornelius là m giáo hoà ng, vấn đỠlá»›n nhất thá»i bấy giá» có liên quan đến Bà TÃch Hòa Giải và nhất là vấn đỠtái gia nháºp Giáo Há»™i cá»§a các Kitô Hữu đã chối đạo trong thá»i kỳ bị bách hại. Cả hai thái cá»±c Ä‘á»u bị lên án. Ãức Cyprian, giám mục cá»§a Phi Châu, yêu cầu đức giáo hoà ng xác định láºp trưá»ng mà Ãức Cyprian chá»§ trương, đó là ngưá»i bá»™i giáo chỉ có thể hoà giải bởi quyết định cá»§a vị giám mục (trái vá»›i thông lệ tháºt dá»… dãi cá»§a Novatus).
Tuy nhiên, ở Rôma, Ãức Cornelius lại gặp má»™t quan Ä‘iểm đối nghịch khác. Sau cuá»™c bầu giáo hoà ng, má»™t linh mục tên Novatian (má»™t trong những ngưá»i Ä‘iá»u hà nh Giáo Há»™i) tá»± mình tấn phong là m Giám Mục Rôma – giáo hoà ng đối láºp đầu tiên. Novatian chá»§ trương rằng, không những ngưá»i bá»™i giáo, mà ngay cả những ngưá»i phạm tá»™i sát nhân, tá»™i ngoại tình, tá»™i gian dâm hay ngưá»i tái hôn thì Giáo Há»™i cÅ©ng không có quyá»n tha tá»™i! Ãức Cornelius được sá»± há»— trợ cá»§a hầu hết má»i ngưá»i trong Giáo Há»™i (nhất là Ãức GM Cyprian ở Phi Châu) để lên án chá»§ thuyết cá»§a Novatian, dù rằng giáo phái nà y kéo dà i trong và i thế ká»·. Và o năm 251, Ãức Cornelius triệu táºp thượng há»™i đồng ở Rôma và ra lệnh những ngưá»i “sa ngã†được hòa giải vá»›i Giáo Há»™i qua “bà tÃch hoà giải†thông thưá»ng.
Má»™t tà i liệu từ thá»i Ãức Cornelius, cho thấy sá»± phát triển cá»§a Giáo Há»™i Rôma trong giữa thế ká»· thứ ba, mà lúc ấy gồm 46 linh mục, bảy phó tế, bảy trợ phó tế. Số Kitô hữu được ước lượng khoảng 50.000 ngưá»i.
Thánh Cornelius từ trần vì háºu quả cá»§a sá»± lưu đầy ở phần đất bây giá» là Civita Vecchia.
Lá»i Bà n
Tháºt đúng để nói rằng trong lịch sá» Giáo Há»™i, có nhiá»u giáo thuyết lầm lạc được đưa ra và o má»™t thá»i Ä‘iểm nà o đó. Thế ká»· thứ ba đối diện vá»›i má»™t vấn đỠmà Ãt khi chúng ta để ý đến – má»™t khi đã phạm tá»™i trá»ng thì phải sám hối trước khi giao hoà vá»›i Giáo Há»™i. Những ngưá»i như Thánh Cornelius và Thánh Cyprian, là công cụ cá»§a Thiên Chúa để giúp Giáo Há»™i tìm ra con đưá»ng khôn ngoan giữa hai thái cá»±c cá»§a sá»± nghiêm khắc và sá»± lá»ng lẻo. Há» là những phần tá» cá»§a má»™t Giáo Há»™i truyá»n thống đầy sinh động, nhằm đảm bảo tÃnh cách liên tục cá»§a những gì đã được Ãức Kitô khởi sá»±, và lượng giá những cảm nghiệm má»›i qua sá»± khôn ngoan và kinh nghiệm cá»§a những ngưá»i Ä‘i trước.
Lá»i TrÃch
“Chỉ có má»™t Thiên Chúa và má»™t Ãức Kitô và má»™t ngôi tòa giám mục, được xây dá»±ng đầu tiên trên Thánh Phêrô bởi quyá»n năng Thiên Chúa. Do đó, không thể nà o đặt ra má»™t bà n thá» khác hay má»™t tư tế khác. Bất cứ gì ngưá»i ta thiết láºp ra trong khi tức giáºn hay hấp tấp, bất chấp quy luáºt cá»§a Thiên Chúa, chỉ là má»™t quy tắc giả mạo, trần tục và phạm thượng†(Thánh Cyprian, Sá»± Hiệp Nhất cá»§a Giáo Há»™i Công Giáo).
NguoiTinHuu.

