Gương Thánh nhân: “Ôi Giê-su, Tình yêu cá»§a con, con đã khám phá ra Æ¡n gá»i cá»§a con: đó là TÃŒNH YÊU ! Con đã tìm ra chá»— đứng cá»§a con trong Há»™i thánh. Và chá»— đó, lạy Chúa, chÃnh Chúa đã ban cho con ở trong lòng Há»™i thánh, Mẹ cá»§a con; con sẽ là tình yêu, và như váºy, con sẽ là tất cả…” Äó là con đưá»ng nhá» mà thánh trinh nữ Tê-rê-sa Giê-su Hà i đồng đã Ä‘i suốt cuá»™c Ä‘á»i thánh thiện đặc biệt cá»§a Ngà i.
Thánh nữ sinh tại A-len-con, nước Pháp, ngà y 2 tháng 1 năm 1873, trong má»™t gia đình đạo đức vá»›i 9 ngưá»i con, nhưng chỉ con sống 5 ngưá»i con gái và đá»u là nữ tu dòng KÃn.
Ngà i là con út trong nhà , nên được mẹ thương lo lắng dạy bảo nhiá»u. Nhưng má»›i lên 4 tuổi, ngà i đã mất mẹ; má»™t Ä‘au đớn mất mát lá»›n lao đối vá»›i tuổi thÆ¡ ấu cá»§a Ngà i. Ngà i dâng cho Chúa tất cả ná»—i buồn khổ đó để cầu cho kẻ tá»™i lá»—i ăn năn trở lại, vì ngà i nhá»› lá»i mẹ nói: Chúa Giê-su chịu chết Ä‘au khổ vô cùng vì kẻ có tá»™i, nhưng há» thá» Æ¡ lãnh đạm đối vá»›i tình thương cá»§a Ngưá»i, nên cần phải cầu xin cho hỠđược Æ¡n hối cải.
Năm 9 tuổi, thánh nữ ngã bệnh nặng. Ngà i cầu xin Äức Mẹ cứu chữa, và hứa khi mạnh lại sẽ dâng mình cho Chúa theo các chị ngà i. Và Äức Mẹ đã nháºm lá»i, cho ngà i khá»e mạnh lại.
Từ đó, thánh nữ luôn ước muốn và o Dòng KÃn, nhưng vì tuổi còn nhá», nhà dòng không nháºn. Mãi đến năm 15 tuổi, ngà i cÅ©ng chưa được nháºn và o dòng, ngà i phải Ä‘i Rô-ma xin Äức Giáo Hoà ng Lê-ô 12 miá»…n chuẩn má»›i được và o, và gá»i là Tê-rê-sa Hà i Äồng Giê-su.
Cuá»™c sống trong Dòng KÃn là cả má»™t thăng tiến đà ng thiêng liêng cá»§a thánh nữ, bằng những hy sinh khổ nhá»c ngà i sẵn sà ng chấp nháºn hằng ngà y, vì lòng mến Chúa thương ngưá»i. ChÃnh do con đưá»ng hy sinh nầy mà Thiên Chúa đã tôn vinh Con Má»™t cá»§a Ngưá»i, và cÅ©ng nhá» con đưá»ng nầy mà Ngà i đà o tạo thánh nữ thà nh vị thánh cả.
Như chúng ta đã biết: châm ngôn sống cá»§a thánh nữ là TÃŒNH YÊU, yêu Chúa yêu ngưá»i, vá»›i tất cả tấm lòng khiêm cung nhá» bé như trẻ thÆ¡ tin yêu phó thác và o cha mẹ. Yêu Chúa, ngà i hiến toà n thân vì Chúa; thương ngưá»i, ngà i sẵn lòng chịu cá»±c chịu khó phục vụ má»i ngưá»i. Dù có gian khổ, dù có bị hiểu lầm khinh bỉ, ngà i không buồn phiá»n than trách, má»™t vui lòng đón nháºn tất cả cách hân hoan phấn khởi. Sách “MỘT TÂM Há»’N” do ngà i viết để lại đã nói rõ Ä‘iá»u đó, ngà i viết: “Äức ái đã cho tôi thấy chìa khóa vá» Æ¡n gá»i cá»§a tôi. Tôi hiểu rằng: nếu Há»™i thánh là má»™t thân thể gồm nhiá»u chi thể, thì tất phải có bá»™ pháºn rưá»ng cá»™t và ưu tú hÆ¡n cả. Tôi hiểu Há»™i thánh có má»™t tấm lòng và tấm lòng nầy cháy lá»a yêu mến. Tôi hiểu chỉ có lòng mến thúc đẩy má»i phần tá» trong Há»™i thánh hoạt động, và nếu nó tắt Ä‘i thì các tông đồ không còn rao giảng Tin mừng, các vị TỠđạo không còn đổ máu nữa. Tôi hiểu lòng mến bao trùm má»i Æ¡n gá»i, lòng mến là tất cả, lòng mến bao quát má»i không gian và thá»i gian, và tắt má»™t lá»i, lòng mến thì vÄ©nh cá»u”.
ChÃnh lòng mến thiết tha trong khiêm tốn phó thác đã dẫn đưa thánh nữ Tê-rê-sa Hà i Äồng Giê-su lên tá»›i tuyệt đỉnh trá»n là nh, và hoà n tất cuá»™c Ä‘á»i trong an bình thánh thiện.
Thánh nữ qua Ä‘á»i ngà y 30 tháng 9 năm 1897, vá»›i tuổi 24; và chỉ 28 năm sau, ngà i đã được tôn lên Hiển Thánh, do Äức Giáo Hoà ng Pi-ô 11, và được chá»n là m thánh Bổn mạng các xứ truyá»n giáo.
Quyết tâm: Hằng ngà y táºp sống mến Chúa yêu ngưá»i, sẵn sà ng hy sinh chịu khó là m má»i việc vì Chúa và vì anh chị em trong khiêm nhu phó thác, theo gương thánh nữ Tê-rê-sa Giê-su Hà i Äồng.
Lá»i nguyện: Lạy Chúa là Cha nhân là nh, Chúa mở cá»a Nước Trá»i cho những ngưá»i bé má»n. Xin cho chúng con hằng ngà y biết theo chân thánh nữ Tê-rê-sa Hà i Äồng Giê-su, mà bước Ä‘i trên con đưá»ng phó thác, để muôn Ä‘á»i được chiêm ngưỡng Thánh nhan.
1 Tháng Mưá»i Thánh Têrêsa Hà i Ãồng Giêsu (1873-1897)
Ngà y 19 tháng 10 năm 1997, thánh nữ Têrêsa Hà i đồng Giêsu được ÄGH Gioan Phalô II trao tặng danh hiệu Tiến sÄ© Há»™i thánh. Ngà i là ngưá»i trẻ nhất (24 tuổi) trong 3 vị nữ thánh được trao tặng danh hiệu nà y.[1]
Nhìn và o cuá»™c Ä‘á»i cá»§a chị Têrêsa chúng ta chắc không khá»i ngạc nhiên thắc mắc: “Äâu là điá»u khiến chị có được danh hiệu ấy?â€; bởi cuá»™c Ä‘á»i chị quá đơn giản và bình thưá»ng, chẳng có chi là nổi trá»™i. Tháºm chà có ngưá»i còn nháºn xét: “Có lẽ vá»›i cuá»™c Ä‘á»i ấy chị đã chìm và o quên lãng, nếu không để lại cuốn tá»± thuáºt ‘Truyện má»™t tâm hồn’ mà chị viết vì vâng phục.â€[2]
Tháºt váºy, Têrêsa được sinh ra (1873) và được nuôi dưỡng trong má»™t bầu khà đầy má»™ đạo cá»§a má»™t gia đình truyá»n thống nước Pháp. Nét má»™ đạo truyá»n thống ấy được biểu hiện qua việc cả 5 chị em gái trong gia đình Ä‘á»u là nữ tu cả. ÄÆ°á»£c hÃt thở trong bầu khà đạo đức kia, năm 15 tuổi (1888), Têrêsa gia nháºp Dòng kÃn Carmel ở Lisieux. Ở đây, vá»›i bầu khà êm ả, là nh thánh cá»§a tu viện kÃn, chị sống tiếp 9 năm còn lại cá»§a cuá»™c Ä‘á»i vắn vá»i. Có lẽ biến cố đáng kể nhất trong 24 năm sống mà chúng ta nhìn thấy được nÆ¡i chị là 18 tháng cuối Ä‘á»i chị phải chiến đấu vá»›i bệnh lao phổi nặng.[3]
Thế nhưng, sá»± vÄ© đại cá»§a má»™t vị thánh đâu hệ ở những biến cố hay những công trạng vang dá»™i, song cốt ở việc há»Â thuá»™c vá» Chúa[4] đến mức nà o mà thôi. Chị Têrêsa NhỠđã minh chứng cho chân lý ấy cách mạnh mẽ và đầy hồn nhiên bằng những dòng nháºt ký cá»§a mình. Chị viết xuống ước mÆ¡ cá»§a chị:
“Phần con, con vẫn má»™t lòng quả cảm muốn là m đại thánh. Con không cáºy công con, có đâu mà cáºy; con hoà n toà n cáºy trông ở Chúa là sức mạnh, là chÃnh sá»± thánh thiện. Những cố gắng nhá» nhặt cá»§a con cÅ©ng là m Chúa vui lòng. Ngưá»i sẽ nâng đỡ con lên tá»›i Ngưá»i, Ngưá»i sẽ lấy công nghiệp cá»±c trá»ng Ngưá»i mà bù đắp cho con. Ngưá»i sẽ là m con nên thánh.â€[5]
Không chỉ mÆ¡ má»™ng suôn, Têrêsa còn sống lý tưởng kia trong Ä‘á»i thá»±c bằng những hy sinh, táºp rèn nhân đức. Có báºn, khi Ä‘ang giặt đồ, má»™t Soeur cứ là m bắn nước bẩn và o mặt Têrêsa. Têrêsa vô cùng khó chịu. Chị muốn lùi ngay ra, lau mặt như để “giằng mặt†Soeur ấy. Nhưng rồi chị cố nén mình, không tá» vẻ khó chịu gì hết, và cứ để nước bẩn ấy bắn lên mặt. Chị giải thÃch nguyên do như sau: “Con là má»™t linh hồn rất nhá» má»n, chỉ biết dâng lên Chúa những việc rất nhá» má»n thế thôi. Tháºt là việc hèn má»n chẳng đáng gì, song đã mang lại cho con được bình an vui vẻ trong lòng.â€[6] Má»™t lần khác, khi Ä‘ang là phụ tá giáo táºp, Têrêsa đã “được†các chị em nhà Táºp “góp ý†cách thẳng thắn vá» những khuyết Ä‘iểm cÅ©ng như những Ä‘iá»u các chị em ấy không ưa không thÃch nÆ¡i Têrêsa. Têrêsa đã Ä‘au khổ gá»i nó là  “má»™t đĩa rau trá»™n, trá»™n rất nhiá»u giấm và thêm thắt nhiá»u vị đắng chát… đĩa rau trá»™n chẳng thiếu gì, chỉ thiếu chất dầu, má»™t chất không có không thà nh rau trá»™n, chỉ thà nh má»™t món chưa có tên gá»i.â€[7] Äối mặt vá»›i “đĩa rau trá»™n†nà y, chị Têrêsa lại coi đó như là  “cách thức Chúa chăm sóc gìn giữ chị. Chúa chỉ muốn chị phải nén lòng bên trong, phải khiêm nhượng tháºt trong linh hồn.â€
Vá»›i những táºp rèn nho nhỠấy suốt 8 năm ròng trong tu viện, Têrêsa đã có thói quen “mỉm cưá»i trước và trong Ä‘au khổâ€. Thế nên, trong những ngà y tháng cuối Ä‘á»i trên giưá»ng bệnh, dù liên tục ho ra máu, dù Ä‘au đầu như thể không là m chá»§ được mình, chị thánh vẫn hằng giữ được nụ cưá»i trên môi. Bởi táºn sâu trong thâm tâm mình, chị xác tÃn má»™t Ä‘iá»u rằng:“Má»™t trinh nữ muốn hy sinh cho Tình Ãi mà còn ghê sợ chút quà Bạn Thánh gởi cho sao? Lúc nà o chịu nổi ngần nà o, Bạn Thánh gởi cho ngần ấy, không bao giá» phải lo quá, giả như chốc nữa Ngưá»i gởi thêm Ä‘au đớn, Ngưá»i cÅ©ng sẽ gởi thêm sức chịu đựng. Tuy nhiên, chẳng khi nà o con dám xin Chúa gởi cho Ä‘au khổ cả thể, vì sức con hèn yếu lắm. Con mà xin như thế, những Ä‘au khổ ấy sẽ thuá»™c vá» con và riêng sức con phải gánh lấy; nhưng sức riêng con có là m nên trò trống gì bao giá»?â€[8]
Như thế đấy, nếu và cuá»™c Ä‘á»i chị thánh vá»›i má»™t bản nhạc, thì chắc bản nhạc ấy Ä‘á»u Ä‘á»u, buồn buồn, trầm trầm. Song, dưá»ng như trong từng nốt nhạc lại chuyên chở rất nhiá»u tâm ý cá»§a ngưá»i nữ nhạc sÄ© Têrêsa. Hay nói khác Ä‘i, chị đã thổi được hồn và o trong những chuá»—i âm thanh đơn Ä‘iệu kia. Cái hồn ấy là ao ước nên thánh, là mối tình cá»§a chị vá»›i Thiên Chúa là Äấng Thánh duy nhất.
Cuá»™c sống là thế, luôn cần những tâm hồn, luôn cần những tấm lòng. Và sá»± rung động cá»§a tâm hồn nà y sẽ gợi hứng và là m cho những tấm lòng khác cÅ©ng vá»— nhịp theo. Có phải vì thế mà Trịnh Công SÆ¡n đã hát lên đầy xúc cảm rằng: “Sống trong Ä‘á»i sống cần có má»™t tấm lòng… Hãy nghiêng Ä‘á»i xuống nhìn suốt má»™t mối tình, chỉ lặng nhìn không nói năng.â€[9] ?
[1] Hai vị khác là : thánh Têrêsa thà nh Avila (1515-82), và thánh Catarina thà nh Siêna (1347-80).
[2] David Hugh Farmer, The Oxford Dictionary of Saints, 2nd edition, (Oxford: Oxford University Express, 1987), p. 405.
[3] http://en.wikipedia.org/wiki/Thérèse_of_Lisieux (19 September 2013, 21h30).
[4] “Thánh†có nghĩa là : thuộc vỠChúa, dà nh riêng cho Chúa.
[5] Truyện Một Tâm Hồn, quyển 1, chương 4.
[6] Truyện Một Tâm Hồn, quyển 2, chương 10.
[7] Như trên.
[8] Truyện Một Tâm Hồn, quyển 2, chương 12.
[9] Lá»i ca khúc “Äể Gió Cuốn Äi†cá»§a nhạc sÄ© Trịnh Công SÆ¡n.
Bảo Ân, SJ.

