Ngày 09.12.2015: Kỷ niệm cung hiến Vương cung thánh đư�ng �ức Bà Sài Gòn

Nhà th� �ức Bà Sài Gòn, tên đầy đủ là Vương cung thánh đư�ng Chính tòa �ức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội, là nhà th� lớn nhất và đặc sắc nhất tại Sài Gòn, với 2 tháp chuông cao 60 mét, t�a lạc tại trung tâm thành phố (Số 1 Công trư�ng Công xã Paris, Quận 1).

�ây là một trong những công trình kiến trúc tôn giáo thu hút nhi�u khách tham quan nhất tại thành phố.

Lược sử

Kiến trúc nhà th� dựa trên đồ án của kiến trúc sư J. Bourard theo kiểu Roman cải biên pha trộn nét Gotich. Chính ông trúng thầu và trực tiếp giám sát công trình.

Ngày 07.10.1877, �ức cha Isidore Colombert Mỹ đặt viên đá đầu tiên.

Ba năm sau, vào lễ Phục sinh (11.04.1880), cũng chính �ức cha Isidore Colombert Mỹ khánh thành ngôi thánh đư�ng. Chi phí xây dựng, trang trí nội thất với ngân khoản lên đến 2.500.000 franc Pháp theo tỷ giá th�i bấy gi�.

Trên vư�n hoa trước nhà th�, năm 1903, ngư�i Pháp cho dựng tượng đồng giám mục Bá �a Lộc. Năm 1945, tượng này được cất đi, nhưng giữ nguyên bệ bằng đá hoa cương đ�. Năm 1959, cha xứ giáo xứ Sài gòn, linh mục Giuse Phạm Văn Thiên (sau là Giám mục Phú Cư�ng), đi dự đại hội Thánh Mẫu ở Vatican, đã đặt tạc một tượng Nữ Vương Hòa Bình bằng loại đá cẩm thạch quý hiếm. Tượng được dựng trên bệ đài trên ngày 16.02.1959. Hôm sau, hồng y Aganianian từ Roma qua Sài Gòn để chủ toạ lễ bế mạc �ại hội Thánh Mẫu, đã làm phép tượng.

Ngày 09.12.1959, �ức cha Simon Hòa Nguyễn Văn Hi�n chủ sự lễ cung hiến với tước hiệu Vương cung thánh đư�ng �ức Mẹ Vô nhiễm. Ngày 24.11.1960, Tòa Thánh thành lập hàng giáo phẩm Việt Nam nhà th� trở thành nhà th� chinh tòa của Tổng giám phận Sài Gòn cho đến ngày nay.

Những nét đặc sắc

Trong quá trình xây dựng, toàn bộ vật liệu xây dựng từ xi măng, sắt thép đến ốc vít đ�u mang từ Pháp sang. Gạch bên ngoài thánh đư�ng được đặt làm tại Marseille (Pháp) để trần, không tô trát, đến nay màu sắc vẫn hồng tươi, không bám bụi rêu. Móng của thánh đư�ng được thiết kế đặc biệt, chịu được tải tr�ng gấp 10 lần toàn bộ kiến trúc ngôi nhà th� nằm bên trên.

Thánh đư�ng có 56 ô cửa kính màu do hãng Lorin của tỉnh Chartres (Pháp) sản xuất. Các ô cửa kính mô tả các nhân vật hoặc sự kiện trong Thánh Kinh, 31 hình bông hồng tròn, 25 cửa sổ mắt bò bằng kính nhi�u màu ghép lại với những hình ảnh rất đẹp. Tuy nhiên, trong số 56 cửa kính này hiện chỉ còn hai cửa là nguyên vẹn.

Nội thất thánh đư�ng được thiết kế thành một lòng chính, hai lòng phụ. Toàn bộ chi�u dài thánh đư�ng là 133 m, tính từ cửa ngăn đến mút chót của phòng đ�c kinh. Chi�u ngang của hành lang là 35 m. Chi�u cao của thánh đư�ng là 21m. Sức chứa của thánh đư�ng có thể đạt tới 1.200 ngư�i.

Nội thất thánh đư�ng có hai hàng cột chính hình chữ nhật, mỗi bên sáu tượng các thánh tông đồ. Hai bên nhà th� có đến 20 tòa cạnh kính các thánh với tượng bằng đá trắng khá tinh xảo. Bàn th� nơi Cung Thánh làm bằng đá cẩm thạch nguyên khối có hình sáu vị thiên thần khắc thẳng vào khối đá đỡ lấy mặt bàn th�, bệ chia làm ba ô, mỗi ô là một tác phẩm điêu khắc diễn tả thánh tích.

Vào ban ngày, với thiết kế phối sáng tuyệt hảo, hài hòa đem lại cho nội thất thánh đư�ng một ánh sáng êm dịu, tạo ra một cảm giác an lành và thánh thiện.

Ban đầu, hai tháp chuông cao 36,6 m. Năm 1895, thánh đư�ng xây thêm hai mái chóp để che gác chuông cao 21 m, theo thiết kế của kiến trúc sư Gardes, tổng cộng tháp chuông cao 57,6 m. Trên đỉnh tháp có dựng một thánh giá cao 3,50 m, ngang 2 m, nặng 600 kg, nâng tổng chi�u cao từ mặt đất lên đỉnh thánh giá là 60,50 m.

Có tất cả 6 chuông lớn gồm sáu âm : sol, la, si, đô, rê, mi , nặng tổng cộng 28,85 tấn, đặt dưới hai lầu chuông. Bộ chuông này được chế tạo tại Pháp, tháp bên phải treo 4 chuông (sol, si, rê, mi); tháp bên trái treo 2 chuông (la, đô). Mỗi quả chuông đ�u có các h�a tiết rất tinh xảo.

Quả chuông sol là là một trong những quả chuông lớn nhất thế giới: nặng 8.785 kg, đư�ng kính miệng chuông 2,25 m, cao 3,5 m, mỗi năm chỉ ngân lên một lần vào đêm Giáng Sinh.

Ngày thư�ng, thánh đư�ng chỉ cho đổ một chuông, ngày lễ và chủ nhật cho đổ ba chuông. Chỉ đêm Giáng Sinh mới đổ cả 6 chuông. Tiếng chuông ngân xa tới 10 km theo đư�ng chim bay.

Bộ máy đồng hồ trước vòm mái cách mặt đất chừng 15 m, giữa hai tháp chuông được chế tạo tại Thụy Sĩ năm 1887, hiệu R.A, cao khoảng 2,5 m, dài khoảng 3 m và ngang hơn 1 m, nặng hơn 1 tấn, đặt nằm trên bệ gạch, cho đến nay vẫn hoạt động khá chính xác.

Mặt trước thánh đư�ng là một công viên với bốn con đư�ng giao nhau tạo thành hình thánh giá. Trung tâm công viên có bức tượng hay Nữ vương Hòa bình, do nhà điêu khắc G. Ciocchetti thực hiện năm 1959. Tên của tác giả được ở trên tà áo dưới chân, phía bên trái của bức tượng.

Bức tượng cao 4,6 m, nặng 5,8 tấn, bằng đá cẩm thạch trắng của �, được tạc với chủ đích để nhìn từ xa nên không đánh bóng. Tượng �ức Mẹ trong tư thế đứng thẳng, tay cầm trái địa cầu, trên trái địa cầu có đính cây thánh giá, mắt �ức Mẹ đăm chiêu nhìn lên tr�i như đang cầu nguyện cho Việt Nam và cho thế giới được hoà bình. Trên bệ đá, phía trước bức tượng, ngư�i ta có gắn một tấm bảng đồng với hàng chữ Latinh:

REGINA PACIS – OPRA PRONOBIS – XVII. II. MCMLIX

Nghĩa là: NỮ VƯƠNG HÒA BÌNH – CẦU CHO CHÚNG CON – 17.02.1959

Phía dưới bệ đá, ngư�i ta đã khoét một cái hốc chỗ giáp với chân tượng �ức Mẹ, trong đó có một chiếc hộp bằng bạc, chứa những l�i kinh cầu nguyện cho hoà bình của Việt Nam và thế giới. Những l�i cầu nguyện đó được viết lên trên những lá m�ng bằng những chất liệu khác nhau như bằng vàng, bạc, thiếc, nhôm, giấy, da và đồng, được gởi tới từ nhi�u mi�n đất nước, kể cả từ một số giáo phận mi�n Bắc bấy gi�.