“ÄÂY CHIÊN THIÊN CHÚA”.
BÀI ÄỌC I: 1 Ga 2, 29 – 3, 6
“Bất cứ ai ở trong Ngưá»i Ä‘á»u không phạm tá»™i”.
TrÃch thư thứ nhất cá»§a Thánh Gioan Tông đồ.
Các con thân mến, nếu các con biết Ngưá»i là Äấng công chÃnh, thì các con hãy biết rằng bất cứ ai thá»±c hà nh sá»± công chÃnh, Ä‘á»u bởi Ngưá»i mà sinh ra.
Các con hãy coi tình yêu cá»§a Chúa Cha đối vá»›i chúng ta thế nà o, khiến chúng ta được gá»i là con Thiên Chúa, và sá»± tháºt là thế. Vì đó mà thế gian không nháºn biết chúng ta, vì thế gian không biết Ngưá»i.
Các con thân mến, hiện nay chúng ta là con Thiên Chúa, còn chúng ta sẽ ra sao thì vẫn chưa được tá» ra. Chúng ta biết rằng: khi được tá» ra, thì chúng ta sẽ giống như Ngưá»i, vì Ngưá»i thế nà o, chúng ta sẽ thấy như váºy.
Và bất cứ ai đặt hy vá»ng nÆ¡i Ngưá»i, thì tá»± thánh hoá mình cÅ©ng như Ngưá»i là Äấng Thánh. Há»… ai phạm tá»™i, thì cÅ©ng là m Ä‘iá»u gian ác, vì tá»™i là sá»± gian ác. Các con biết rằng: Ngưá»i đã xuất hiện để huá»· diệt tá»™i lá»—i chúng ta. Bất cứ ai ở trong Ngưá»i, thì không phạm tá»™i, và bất cứ ai phạm tá»™i thì không thấy cÅ©ng không nháºn biết Ngưá»i.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 97, 1. 3cd-4. 5-6
Äáp: Khắp nÆ¡i bá» cõi địa cầu đã nhìn thấy Æ¡n cứu độ cá»§a Thiên Chúa chúng ta (c. 3c).
1) Hãy ca mừng Chúa má»™t bà i ca má»›i, vì Ngưá»i đã là m nên những Ä‘iá»u huyá»n diệu. Tay hữu Ngưá»i đã tạo cho Ngưá»i cuá»™c chiến thắng, cùng vá»›i cánh tay thánh thiện cá»§a Ngưá»i. – Äáp.
2) Khắp nÆ¡i bá» cõi địa cầu đã nhìn thấy Æ¡n cứu độ cá»§a Thiên Chúa chúng ta. Toà n thể địa cầu hãy reo mừng Chúa, hãy hoan hỉ, mừng vui và đà n ca. – Äáp.
3) Hãy ca mừng Chúa vá»›i cây đà n cầm, vá»›i cây đà n cầm, vá»›i Ä‘iệu nhạc du dương, cùng vá»›i tiếng kèn râm ran, tiếng tù và rúc, hãy hoan hô trước thiên nhan Chúa là Vua. – Äáp.
ALLELUIA:
Alleluia, alleluia! – Ngà y thánh đã dá»i ánh sáng trên chúng ta. Hỡi các dân, hãy tá»›i thá» lạy Chúa, vì hôm nay ánh sáng chan hoà đã toả xuống trên địa cầu. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Ga 1, 29-34
“ÄÂY CHIÊN THIÊN CHÚA”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.
Ngà y hôm sau, Gioan thấy Chúa Giêsu đến vá»›i mình thì nói: “Äây Chiên Thiên Chúa, đây Äấng xoá tá»™i trần gian. Äây chÃnh là Äấng mà tôi đã nói rằng: ‘Có ngưá»i đến sau tôi, nhưng cao trá»ng hÆ¡n tôi, vì Ngưá»i vốn có trước tôi’. Phần tôi, trước tôi không biết Ngưá»i, nhưng tôi đã đến là m phép rá»a bằng nước để Ngưá»i được tá» mình ra trong Israel”.
Gioan đã là m chứng rằng: “Tôi đã thấy Thánh Thần, như chim bồ câu, từ trá»i xuống ngá»± trên Ngưá»i. Và trước tôi không biết Ngưá»i, nhưng Äấng đã sai tôi là m phép rá»a trong nước bảo tôi: ‘Ngươi thấy Thánh Thần ngá»± xuống trên ai, thì chÃnh ngưá»i đó là Äấng là m phép rá»a trong Thánh Thần’. Tôi đã thấy và là m chứng rằng: Ngưá»i là Con Thiên Chúa”.
Äó là lá»i Chúa.
__________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Ga 1, 29-34).
“ÄÂY CHIÊN THIÊN CHÚA”.
Äó là lá»i giá»›i thiệu hay nhất cá»§a Gioan Tảy Giả dà nh cho Chúa Giêsu.
Trong bà i tin mừng hôm qua (Ga 1, 19-28), sau khi Gioan bác bá» những ngá»™ nháºn ngưá»i ta gán cho ông, chẳng hạn: Ông không phải là Äức Kitô – không phải là Êlia – Không phải má»™t ngôi sứ nà o đó.
Gioan nói: “Tôi là m phép rá»a trong nước, nhưng giữa các ngươi, có Äấng mà các ngươi không biết. Äấng ấy sẽ đến sau tôi, nhưng chÃnh Äấng ấy đã có trước tôi, và tôi không xứng đáng cởi dây già y cho Ngưá»i”.
“Ở GIá»®A CÃC NGÆ¯Æ Iâ€
Äấng mà toà n dân Ä‘ang mong đợi Ä‘ang ở giữa há», nhưng là m sao há» có thể nháºn ra Äấng đó nếu không được giá»›i thiệu.
Thì trong Bà i Tin mừng hôm nay (Ga 1, 29-34), Gioan khi thấy Chúa Giêsu đến vá»›i ông, và có lẽ lúc đó có đông ngưá»i chứng kiến, Gioan liá»n giá»›i thiệu như sau:
“”ÄÂY CHIÊN THIÊN CHÚA”.
Tại sao Gioan không giá»›i thiệu đây là Äấng Cứu thế, là Äấng Mêsia, là Con vua Äavit,. mà lại nói “Äây Chiên Thiên Chúaâ€.
Như váºy, danh hiệu Chiên Thiên Chúa vừa phổ cáºp và cÅ©ng vừa sâu thẳm hÆ¡n các danh hiệu khác.
Hình ảnh con chiên là hình ảnh quen thuộc trong kinh thánh và cũng là hình ảnh quá quen thuộc đối với dân Do Thái.
Như váºy khi dùng hình ảnh Con Chiên, ngưá»i Do Thái dá»… dà ng nháºn ra Chúa Giêsu hÆ¡n.
Sau nà y, trong Chương 10 Phúc âm Gioan, Chúa Giêsu rất chuộng hình ảnh con chiên nà y.
Không những Gioan Tảy Giả nói Ngà i là Chiên Thiên Chúa, mà chÃnh Chúa cÅ©ng tá»± nháºn:
“Tôi chÃnh là Mục Tá» nhân là nh. Mục Tá» nhân là nh hy sinh mạng sống mình cho Ä‘oà n chiên†(Ga 10, 11).
Nhưng có má»™t Ä‘iểm ta phải chú ý, ở đây Gioan Tảy Giả không nói Chúa Giêsu là con chiên bình thưá»ng như má»i con chiên khác, nhưng là CHIÊN THIÊN CHÚA.
Con chiên nà y sẽ bị sát tế, hiến tế trên thánh giá để cứu chuá»™c muôn ngưá»i.
Ngưá»i Do Thái sẽ hình dung ra con chiên bị sát tế trong sách Lê Vi.
Sách Lêvi viết: “Trong Lá»… Xá Tá»™i, Vị tư tế Lê-vi đã sát tế má»™t con dê đực, má»™t con cừu đực và má»™t con bò tÆ¡ để là m lá»… xá tá»™i. “Ông sẽ lấy máu con bò tÆ¡ và máu con dê mà bôi lên các góc cong cá»§a bà n thá». Ông sẽ dùng má»™t ngón tay rảy máu bảy lần lên bà n thá», mà thanh tẩy cho khá»i các Ä‘iá»u ô uế cá»§a con cái Ãt-ra-en, và thánh hiến bà n thá»â€ (Lv 16, 18-19).
Nhưng con chiên bị sát tế của thầy Lêvi chỉ mang ý nghĩa biểu tượng. Nó là hình ảnh của Con chiên Thiên Chúa sau nà y.
Vì cho dù con chiên cá»§a vị tư tế có bị sát tế thì tá»™i lá»—i, quyá»n lá»±c cá»§a nó vẫn còn đó, không há» lay chuyển. Thi hà nh pháºn vụ xong, vị tư tế trở vá» vá»›i cuá»™c sống bình thưá»ng, và cÅ©ng như má»i ngưá»i, ông lại tiếp tục sống dưới quyá»n lá»±c cá»§a tá»™i lá»—i, rồi năm tá»›i ông trở lại Äá»n Thá» và láºp lại cùng má»™t nghi thức như váºy.
Còn Chiên Thiên Chúa theo Thánh Phaolô mang ý nghĩa siêu vượt hơn hẳn
Thánh Phaolô trong thư thứ nhất gá»i TÃn hữu Côrintô, ông viết: “Äức Kitô đã chịu hiến tế là m chiên lá»… Vượt Qua cá»§a chúng ta†(1Cr 5,7).
Như váºy, ở đây đã có đủ tất cả: Có Äấng Cứu thế, có vị Tiá»n hô, có cả lá»i giá»›i thiệu. Nhưng vấn đỠngưá»i ta có nháºn ra Chúa Giêsu không thì lại là chuyện khác.
ChÃnh vì thế ngà y nay, trong các Thánh lá»…, vị Linh mục chá»§ tế sẽ đóng lại vai trò cá»§a Gioan Tảy Giả giá»›i thiệu Chúa Giêsu cho cá»™ng Ä‘oà n trước khi rước lá»… như sau:
“Äây Chiên Thiên Chúa, đây Äấng xóa tá»™i trần gian, phúc cho ai được má»i đến dá»± tiệc Chiên Thiên Chúaâ€.
Chúa Giêsu không những là Con Chiên Thiên Chúa bị sát tế để xóa tá»™i trần gian mà Con Chiên đó đã biến thà nh Cá»§a ăn trong bữa Tiệc thánh cho má»i Kitô hữu.
Như đã nói, chúng ta có nháºn ra Chúa Giêsu là Chiên Thiên Chúa không thì lại là chuyện khác, mặc dù ta đã được nghe giá»›i thiệu.
Vì như trong Bà i Ä‘á»c I trÃch Thư cá»§a Thánh Gioan.
Thánh sỠGioan đã viết:
“Há»… ai phạm tá»™i, thì cÅ©ng là m Ä‘iá»u gian ác, vì tá»™i là sá»± gian ác. Các con biết rằng: Ngưá»i đã xuất hiện để huá»· diệt tá»™i lá»—i chúng ta. Bất cứ ai ở trong Ngưá»i, thì không phạm tá»™i, và bất cứ ai phạm tá»™i thì không thấy cÅ©ng không nháºn biết Ngưá»iâ€
Chỉ khi nà o ta cương quyết vá»›i tá»™i lá»™i lá»—i và không phạm tá»™i, thì ta má»›i ở trong Chúa Giêsu và má»›i nháºn biết Ngưá»i.
Gioan Tẩy Giả đã giá»›i thiệu chúa cho con ngưá»i cách đây hÆ¡n 2.000 năm, nhưng thế gian vẫn không nháºn biết Ngà i chỉ vì con ngưá»i qua bao thá»i đại vẫn cứ thÃch đắm mình trong tá»™i.
Vì thế Thiên Chúa vẫn má»i gá»i Kitô hữu chúng ta hãy trở thà nh Gioan trong thế giá»›i hôm nay để giá»›i thiệu Chúa cho má»i ngưá»i.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
__________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Ga 1, 29-34).
“NGÀY HÔM SAU, GIOAN THẤY CHÚA GIÊSU ÄẾN VỚI MÃŒNH THÃŒ NÓI: “ÄÂY CHIÊN THIÊN CHÚA, ÄÂY ÄẤNG XOà TỘI TRẦN GIAN. ÄÂY CHÃNH LÀ ÄẤNG MÀ TÔI Äà NÓI RẰNG: ‘CÓ NGƯỜI ÄẾN SAU TÔI, NHƯNG CAO TRỌNG HÆ N TÔI, VÃŒ NGƯỜI Vá»N CÓ TRƯỚC TÔI’
“NGÀY HÔM SAU, GIOAN THẤY CHÚA GIÊSU ÄẾN VỚI MÃŒNH THÃŒ NÓIâ€
Như ta biết, trong Bà i Tin mừng hôm qua (Ga 1, 19-28), sau khi má»™t số Tư tế và Lê vi được giá»›i lãnh đạo Do Thái ở Giêrusalem phái đến để Ä‘iá»u tra lý lịch cá»§a Gioan Tảy Giả. HỠđã không thu lượm được kết quả gì.
Há» quay sang chất vấn vá» Phép rá»a cá»§a Gioan.
Lúc nà y Gioan khẳng định: “Ông Gio-an trả lá»i: “Tôi đây là m phép rá»a trong nước. Nhưng có má»™t vị Ä‘ang ở giữa các ông mà các ông không biết†(Ga 1, 26).
Có má»™t Äấng Ä‘ang ở giữa các ông mà các ông không biết. Äấng đó sẽ là m phép rá»a trong Thánh Thần theo như hỠđòi há»i. Còn Gioan chỉ là m phép rá»a trong nước thôi.
Äấng đó là Äấng nà o, không ai biết được trừ khi Gioan giá»›i thiệu cho há» biết.
Theo Matthêu, thì lúc nà y Chúa Giêsu đã chịu phép rá»a cá»§a Gioan tại sông Gioc-Ä‘an.
Sở dÄ© Chúa Giêsu cÅ©ng xếp hà ng theo Ä‘oà n ngưá»i để Gioan là m phép rá»a, như Matthêu viết: “Nhưng Äức Giê-su trả lá»i: “Bây giá» cứ thế đã. Vì chúng ta nên là m như váºy để giữ trá»n đức công chÃnh.” Bấy giỠông Gio-an má»›i chiá»u theo ý Ngưá»i†(Mt 3, 15).
Sau khi chịu phép rá»a, theo Gioan, Chúa Giêsu vẫn chưa rá»i khá»i con sông Gioc-Ä‘an, ngà y ngà y Ngà i vẫn đến đây để được Gioan giá»›i thiệu Ngà i cho ngưá»i Do Thái.
Theo Thánh sá» Gioan Chúa Giêsu là m váºy “để giữ trá»n đức công chÃnh.”
Vấn đỠđặt ra:
CHÚA GIÊSU CÓ CẦN GIOAN TẢY GIẢ GIỚI THIỆU KHÔNG?
Thưa không.
Vì theo Thánh sá» Gioan, sau nà y chÃnh Chúa Giêsu phán: “ChÃnh các ông đã cá» ngưá»i đến gặp ông Gio-an, và ông ấy đã là m chứng cho sá»± tháºt. Phần tôi, tôi không cần lá»i chứng cá»§a má»™t phà m nhân, nhưng tôi nói ra những Ä‘iá»u nà y để các ông được cứu độ.†(Ga 5, 33 – 34).
Có nghÄ©a Chúa Giêsu không cần đến lá»i chứng cá»§a Gioan Tảy Giả, vì Ngà i đã có Chúa Cha chứng thá»±c và các việc Ngà i là m đã chứng thá»±c cho Ngà i.
Nhưng dưới con mắt ngưá»i trần gian, Chúa Giêsu vẫn cần lá»i chứng cá»§a Gioan Tảy Giả vì mục Ä‘Ãch để chúng ta được cứu độ.
Gioan là m chứng cho Chúa Giêsu vá» Ä‘iá»u gì?
“ÄÂY CHIÊN THIÊN CHÚA, ÄÂY ÄẤNG XOà TỘI TRẦN GIANâ€.
Gioan Tảy Giả đã dùng hình ảnh con chiên để giá»›i thiệu Chúa Giêsu. Nhưng đây không phải là con chiên bình thưá»ng mà là Con chiên cá»§a Thiên Chúa bị sát tế để xoá tá»™i trần gian.
Äúng váºy, khi khởi đầu cuá»™c Ä‘á»i công khai, Äức Giêsu chịu phép rá»a bằng nước, và khi kết thúc Ngà i lại chịu phép rá»a bằng máu và lá»a, đó là cái chết cá»§a Ngà i trên tháºp giá. Äức Giêsu đã mang hết tá»™i cá»§a nhân loại từ khởi thiên láºp địa cho đến táºn thế và o mình và đóng nó và o tháºp giá. Ngà i chÃnh là Chiên Thiên Chúa, mà con chiên trong Cá»±u ước là hình ảnh báo trước vá» Ngà i.
“CHÃNH LÀ ÄẤNG MÀ TÔI Äà NÓI RẰNG: ‘CÓ NGƯỜI ÄẾN SAU TÔI, NHƯNG CAO TRỌNG HÆ N TÔI, VÃŒ NGƯỜI Vá»N CÓ TRƯỚC TÔIâ€.
Gioan Tảy Giả lặp lại lần nữa cho ngưá»i Do Thái nhá»›: “Ngưá»i đến sau tôiâ€.
Äúng váºy, vì Gioan là Tiá»n hô, tiá»n hô luôn là ngưá»i Ä‘i trước để loan báo.
Mặc dù Chúa Giêsu đến sau nhưng “CAO TRỌNG HÆ N TÔI, VÃŒ NGƯỜI Vá»N CÓ TRƯỚC TÔIâ€.
Chúa Giêsu cao trá»ng hÆ¡n Gioan bá»™i phần vì Ngà i là Äấng không những có trước Gioan mà là Äấng “từ nguyên thuá»·â€. Tất cả vÅ© trụ nà y và cả chúng ta có được là do Ngà i. Chúa Giêsu là Thiên Chúa sáng tạo.
Cụm từ: CÓ TRƯỚC – ÄẾN SAU cá»§a Thánh sá» Gioan tháºt sâu sắc.
Như váºy, Gioan muốn nói: Chúa Giêsu là Alpha (ký tá»± đầu tiên cá»§a tiếng Do Thái) và cÅ©ng là Ômêga (Ký tá»± cuối cùng).
Như váºy Thánh sá» Gioan muốn nhấn mạnh Chúa Giêsu là Khởi Nguyên và là Cùng ÄÃch, Cứu cánh cá»§a vÅ© trụ nà y.
“PHẦN TÔI, TRƯỚC TÔI KHÔNG BIẾT NGƯỜI, NHƯNG TÔI Äà ÄẾN LÀM PHÉP RỬA BẰNG NƯỚC ÄỂ NGƯỜI ÄÆ¯á»¢C TỎ MÃŒNH RA TRONG ISRAEL”
Gioan Tảy Giả xác nháºn, chÃnh ông cÅ©ng không biết Äấng Cứu thế là Äấng nà o.
Là m tiá»n hô cho má»™t Äấng mà mình không biết sao! Váºy ông là m Tiá»n hô cái gì? Là m tiá»n hô cho ai?
ChÃnh vì không biết Äấng Cứu thế, nên Gioan Tảy Giả đã là m phép rá»a để cho Äấng Cứu thế xuất hiện.
Vì ông biết Äấng Cứu thế là Chiên Thiên Chúa sẽ gánh tá»™i trần gian. Ông biết chắc Äấng Cứu thế sẽ đến chịu phép rá»a để gánh hết tá»™i lá»—i nhân loại và o mình.
Như váºy theo quan Ä‘iểm cá»§a Gioan Tảy Giả, Chúa Giêsu là Äấng thánh không há» vướng mắc tá»™i lá»—i, nhưng Ngà i cÅ©ng chịu phép rá»a để gánh hết tá»™i lá»—i và o mình và để xoá tá»™i trần gian và như Matthêu viết: “Bây giá» cứ thế đã. Vì chúng ta nên là m như váºy để giữ trá»n đức công chÃnh.”(Mt 3, 15).
Như váºy, sá»± không biết Äấng mà mình Tiá»n hô, chứng tá» giữa Chúa Giêsu và Gioan Tảy Giả không há» có sá»± thông đồng vá»›i nhau.
“VÀ GIOAN Äà LÀM CHỨNG RẰNG: “TÔI Äà THẤY THÃNH THẦN, NHƯ CHIM Bá»’ CÂU, TỪ TRỜI XUá»NG NGá»° TRÊN NGƯỜI. VÀ TRƯỚC TÔI KHÔNG BIẾT NGƯỜI,
NHƯNG ÄẤNG Äà SAI TÔI LÀM PHÉP RỬA TRONG NƯỚC BẢO TÔI: ‘NGÆ¯Æ I THẤY THÃNH THẦN NGá»° XUá»NG TRÊN AI, THÃŒ CHÃNH NGƯỜI ÄÓ LÀ ÄẤNG LÀM PHÉP RỬA TRONG THÃNH THẦN’. TÔI Äà THẤY VÀ LÀM CHỨNG RẰNG: NGƯỜI LÀ CON THIÊN CHÚA”.
Mặc dù Gioan Tảy Giả không biết Äấng Cứu thế là ai. Nhưng Thiên Chúa đã cho ông má»™t dấu hiệu: “’NGÆ¯Æ I THẤY THÃNH THẦN NGá»° XUá»NG TRÊN AI, THÃŒ CHÃNH NGƯỜI ÄÓ LÀ ÄẤNG LÀM PHÉP RỬA TRONG THÃNH THẦN’
Thánh sỠMarcô và Matthêu đã mô tả chi tiết sự kiện nà y.
Marcô viết: “Äức Giê-su từ Na-da-rét miá»n Ga-li-lê đến, và được ông Gio-an là m phép rá»a dưới sông Gio-Ä‘an. Vừa lên khá»i nước, Ngưá»i liá»n thấy các tầng trá»i xé ra, và thấy Thần Khà như chim bồ câu ngá»± xuống trên mình. Lại có tiếng từ trá»i phán rằng: “Con là Con yêu dấu cá»§a Cha, Cha hà i lòng vá» Con.” (Mc 1, 9 – 11).
Như váºy Gioan Tảy Giả trong Tin mừng Gioan đã xác nháºn: “TÔI Äà THẤY THÃNH THẦN, NHƯ CHIM Bá»’ CÂU, TỪ TRỜI XUá»NG NGá»° TRÊN NGƯỜIâ€.
Tháºt chÃnh xác, rõ rà ng.
Câu cuối cùng cá»§a Bà i Tin mừng, Gioan Tảy Giả khẳng định mạnh mẽ: “TÔI ÄÃ THẤY VÀ LÀM CHỨNG RẰNG: NGƯỜI LÀ CON THIÊN CHÚA”.
Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa là lá»i xác quyết đầu tiên trong Tin mừng Gioan.
Gioan trong suốt Phúc âm thứ tư, ông lặp đi lặp lại một chân lý: Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa, Ngà i xuất phát từ Chúa Cha, được Chúa Cha sai đến.
Nhưng cuốn phúc âm cá»§a Gioan lại là má»™t bi kịch vì ngưá»i Do Thái không bao giá» chấp nháºn Ä‘iá»u đó, nên đã nổ ra liên tục các cuá»™c tranh luáºn. Äỉnh Ä‘iểm cá»§a các cuá»™c công kÃch mà ngưá»i Do Thái muốn nhắm đến đó là phải giết ông Giêsu cho bằng được.
Khi há» treo Ngà i trên tháºp giá tưởng là xong chuyện. Nhưng há» lại nhức đầu hÆ¡n khi Chúa Giêsu phục sinh.
Chúa Giêsu là “Con Thiên Chúa†như Gioan Tảy Giả đã là m chứng luôn là má»™t thách thức đối vá»›i giá»›i lãnh đạo Do Thái, vì nếu há» chấp nháºn Ä‘iá»u nà y, cÅ©ng đồng nghÄ©a há» phải từ bá» lối sống cÅ©, từ bá» sá»± giả hình mà há» Ä‘ang sống và phải sống theo sá»± tháºt. Dá»… gì mà há» từ bỠđược.
“Chúa Giêsu là Con Thiên Chúaâ€, cÅ©ng là lá»i thách thức cho ngưá»i thá»i nay, nhất là những con ngưá»i luôn sống trong giả dối, giả hình, thá»§ Ä‘oạn, tà n bạo, độc ác. Vì thế há» cÅ©ng Ä‘i và o vết xe đổ cá»§a giá»›i lãnh đạo Do Thái ngà y xưa, đó là tiêu diệt Äạo Công giáo cho bằng được, dưới má»i hình thức tinh vi nhất.
Amen.
_____________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

