LỜI CHÚA THỨ BA TUẦN II THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (16/01/2018)

“NGÀY SABBAT LÀM RA VÌ LOÀI NGƯỜI, CHỨ KHÔNG PHẢI LOÀI NGƯỜI VÌ NGÀY SABBAT”.

BÀI ĐỌC I: 1 Sm 16, 1-13
“Samuel xức dầu cho Đavít trước mặt các anh em ngài; và Thánh Thần ngự xuống trên ngài”.
Trích sách Samuel quyển thứ nhất.

Trong những ngày ấy, Chúa phán cùng Samuel rằng: “Ta đã loại bỏ Saolê không cho cai trị Israel nữa, thế mà ngươi còn thương khóc nó đến bao giờ? Ngươi hãy đổ dầu cho đầy bình và lên đường; Ta sai ngươi đến nhà Isai dân thành Bêlem. Vì Ta chọn một người con của ông ấy lên làm vua”. Samuel thưa: “Làm sao mà đi được? Vì nếu Saolê hay biết việc đó, ông sẽ giết con”. Chúa nói: “Ngươi hãy tự tay bắt một con bê trong đàn, và nói: ‘Tôi đến để dâng lễ tế lên cho Chúa’. Ngươi sẽ mời Isai đến để dự lễ tế, Ta sẽ tỏ cho ngươi biết việc phải làm, và sẽ chỉ cho ngươi biết phải xức dầu cho ai?”

Vậy Samuel làm như lời Chúa dạy và đi đến Bêlem. Các vị kỳ lão trong thành bỡ ngỡ chạy đến Samuel mà nói rằng: “Ông đem bình an đến chăng?” Ông đáp: “Phải, bình an! Tôi đến để dâng lễ tế cho Chúa. Các ông giữ mình thanh sạch và cùng tôi đến dâng của lễ”. Vậy ông làm cho Isai và con cái ông ấy được thanh sạch và mời họ đến dâng lễ tế. Khi (họ) vào nhà, Samuel gặp ngay Êliab và nói: “Có phải người xức dầu của Chúa đang ở trước mặt Chúa đây không?” Và Chúa phán cùng Samuel: “Đừng nhìn xem diện mạo, vóc cao, vì Ta đã loại nó rồi; Ta không xem xét theo kiểu con người, vì chưng con người nhìn xem bên ngoài, còn Thiên Chúa thì nhìn xem tâm hồn”. Isai gọi Abinađab đến và dẫn đến trước mặt Samuel. Samuel nói: “Cũng không phải Chúa chọn người này”. Isai cho dẫn Samma đến. Samuel lại nói: “Nhưng Chúa cũng không chọn người này”. Isai lần lượt đem bảy đứa con mình ra trình diện với Samuel. Samuel nói với Isai: “Chúa không chọn ai trong những người này”. Samuel nói tiếp: “Tất cả con ông có bấy nhiêu đó phải không?” Isai đáp: “Còn một đứa út nữa, nó đi chăn chiên”. Samuel nói với Isai: “Ông hãy sai người đi gọi nó về, vì chúng ta không ngồi vào bàn ăn trước khi nó về”. Isai sai người đi tìm đứa con út. Đứa út này có mái tóc hoe, có đôi mắt xinh và gương mặt đẹp. Chúa phán: “Ngươi hãy chỗi dậy, xức dầu lên nó, vì chính nó đó”. Samuel lấy bình dầu ra, xức lên nó trước mặt các anh em, và Thánh Thần Chúa ngự trong Đavít từ ngày đó trở đi. Còn Samuel đứng dậy trở về Rama.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 88, 20. 21-22. 27-28
Đáp: Ta đã gặp Đavít là tôi tớ của Ta (c. 21a).

1) Xưa trong cuộc thị kiến, Chúa đã phán cùng bầy tôi Chúa: “Ta đội mão triều thiên cho vị anh hùng, Ta cất nhắc người được kén chọn tự trong dân. – Đáp.

2) Ta đã gặp Đavít là tôi tớ của Ta. Ta đã xức dầu thánh của Ta cho người, để tay Ta bang trợ người luôn mãi, và cánh tay Ta củng cố thân danh người. – Đáp.

3) Chính người sẽ thưa cùng Ta: “Chúa là Cha tôi, là Thiên Chúa và Tảng Đá cứu độ của tôi”. Và Ta sẽ đặt người làm trưởng tử, cao sang hơn các vua chúa ở trần gian. – Đáp.

ALLELUIA: Ga 8, 12
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Ta là sự sáng thế gian, ai theo Ta sẽ được ánh sáng ban sự sống”. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mc 2, 23-28
“Ngày Sabbat làm ra vì loài người, chứ không phải loài người vì ngày Sabbat”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Marcô.

Vào một ngày Sabbat, Chúa Giêsu đi qua đồng lúa, môn đệ Người vừa đi vừa bứt lúa. Tức thì những người biệt phái thưa Người rằng: “Kìa Thầy xem. Tại sao ngày Sabbat người ta làm điều không được phép như vậy?” Người trả lời rằng: “Các ông chưa bao giờ đọc thấy điều mà Đavít đã làm khi ngài và các cận vệ phải túng cực và bị đói ư? Người đã vào nhà Chúa thời thượng tế Abiata thế nào, và đã ăn bánh dâng trên bàn thờ mà chỉ mình thượng tế được ăn, và đã cho cả các cận vệ cùng ăn thế nào?” Và Người bảo họ rằng: “Ngày Sabbat làm ra vì loài người, chứ không phải loài người vì ngày Sabbat; cho nên Con Người cũng làm chủ cả ngày Sabbat”.

Đó là lời Chúa.
____________________________

I/. GIỚI THIỆU CÁC BÀI ĐỌC

Các Bài Đọc hôm nay nói lên sự quan tâm của Thiên Chúa dành cho con người. Phẩm giá con người rất quí trọng trước mặt Thiên Chúa. Các Lề Luật Ngài ban là để bảo vệ và phục vụ con người. Trong sự quan phòng của Thiên Chúa, Ngài không bao giờ muốn cho con người phải làm nô lệ cho Lề Luật và tội lỗi

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Samuel quyển thứ nhất, tác giả tường thuật việc Thiên Chúa chọn người và phong vương cho một trẻ chăn chiên nhỏ nhất và không ai ngờ trong những người con của ông Jesse; vì Ngài nhìn thấu tâm hồn cao đẹp của David. David đã trở thành vị vua sáng giá nhất của Israel.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Marcô, các Pharisiêu tố cáo với Chúa Giêsu: các môn đệ của Ngài đã vi phạm luật của ngày Sabbath. Chúa Giêsu bảo vệ các môn đệ của Ngài có lý do làm như thế để bảo vệ sự sống. Ngài nhắc cho họ biết luật lệ làm ra là vì con người, chứ không phải con người cho luật lệ.

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)
__________________________________

II/. BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG (Mc 2, 23-28)

Hôm nay thứ Ba tuần II Thường niên, Phụng vụ đưa chúng ta đến phần kết của chương 2 phúc âm Marcô.

Phần kết này là cuộc tranh luận giữa Chúa Giêsu và nhóm Pharisiêu về ngày Sabbat.

Như ta biết trong các Tin mừng nhất lãm đã có vô số cuộc tranh luận về ngày Sabbat, chủ yếu là Chúa Giêsu chữa lành cho các bệnh nhân kêu xin Ngài.

Nhưng hôm nay cuộc tranh luận không liên quan gì đến việc chữa bệnh mà lại liên quan đến sự kiện CÁC MÔN ĐỆ BỨT LÚA ĂN trong ngày Sabbat.

Marcô viết như sau:

“Vào ngày sa-bát, Đức Giê-su đi băng qua một cánh đồng lúa. Dọc đường, các môn đệ bắt đầu bứt lúa. Người Pha-ri-sêu liền nói với Đức Giê-su: “Ông coi, ngày sa-bát mà họ làm gì kia? Điều ấy đâu được phép! “” (Mc 2, 23 – 24).

VẤN ĐỀ ĐẶT RA:

Việc bứt lúa ăn trong ngày Sabbat có lỗi luật không?

Thưa: KHÔNG.

Vì theo luật Do Thái, ngày Sabbat là ngày được dành riêng để thờ phượng Thiên Chúa, người ta không được làm việc. Và luật có đưa ra 39 điều không được phép làm trong ngày này.

Trong 39 điều cấm làm đó, không có điều nào cấm bứt lúa, mà chỉ có 1 điều CẤM GẶT LÚA thôi.

“BỨT LÚA” – “GẶT LÚA” là 2 việc hoàn toàn khác nhau xét về quy mô công việc.

Có nghĩa luật Sabbat chỉ cấm người ta làm những việc có quy mô lớn, vì những việc đó chiếm rất nhiều thời gian, làm người ta xao nhãng việc thờ phượng Chúa.

GẶT LÚA là một việc có quy mô lớn, còn BỨT BÔNG LÚA lại là công việc rất nhỏ không đáng kể.

Nhưng vì giới Pharisiêu, luật sĩ đã giải thích luật rất bừa bãi, cẩu thả, đã biến ngày Sabbat là một gánh nặng cho dân.

Có người nói rằng: Muốn không vi phạm ngày Sabbat, thì người ta chỉ còn một việc để làm không lỗi luật là ĐÓNG CỬA ĐI NGỦ.

Vì quy định chằng chịt quá, làm việc gì cũng chết.

Chỉ vì muốn công kích Chúa Giêsu nên họ đã làm công việc PHÓNG ĐẠI lên, biến con muỗi thành con voi để gán ghép môn đệ của Chúa lỗi luật.

Viêc bứt lúa như vậy không có gì để cho người Pharisiêu phải làm “ầm ĩ”. Nhưng có lẽ đây là cơ hội ngàn vàng mà họ có được để công kích.

Đúng là tiểu nhân, nhỏ mọn. Sic !

Nhưng Chúa Giêsu cũng muốn lợi dụng cơ hội này để cho họ một bài học.

Chúa Giêsu đã bẻ gẫy lập luận này chỉ bằng với 2 từ: VÌ ĐÓI.

“VÌ ĐÓI”:

Trong các toà án văn minh và nhân bản từ trước đến nay, khi xét tội một ai thì toà phải luôn xét đến các hoàn cảnh khách quan và chủ quan dẫn người kia đến chỗ phạm tội.

Trong các yếu tố khách quan thì có những yếu tố mạnh nhất, như: TÂM THẦN – BỊ KÍCH ĐỘNG – VÌ ĐÓI.

Với những lý do này, tội sẽ được giảm khinh, cụ thể từ tử hình có thể giảm xuống chung thân, từ tội nặng có thể giảm xuống thành tội nhẹ, đôi khi không có tội luôn, vì những lý do này đã đẩy người ta vào bước đường cùng, bất đắc dĩ phải làm như vậy, chứ thực tâm họ không muốn.

Trong Bài Tin mừng này Chúa Giêsu đã đưa ra trường hợp vua Đavit.

Marcô viết: “Người đáp: “Các ông chưa bao giờ đọc trong Sách sao? Ông Đa-vít đã làm gì, khi ông và thuộc hạ bị thiếu thốn và đói bụng?” (Mc 2, 25).

Vua Đavit được người Do Thái xưng tụng là ông vua thánh thiện, thế mà ông lại làm cái việc không được phép làm “ăn bánh tiến, rồi còn cho cả thuộc hạ ăn nữa. Thứ bánh này không ai được phép ăn ngoại trừ tư tế.” (Mc 2, 26).

Như vậy xét về mức độ tội, việc làm của Vua Đavit còn gấp trăm ngàn lần với việc các môn đệ Chúa Giêsu đã làm là bứt bông lúa trong ngày Sabbat.

Người Pharisiêu sẽ trả lời sao về trường hợp này? Chắc chắn sẽ “cứng họng”, cứng họng vì bản thân việc bứt lúa không có tội và còn vì cái gương của vua Đavit kia.

Đến cuối bài Tin mừng, Chúa Giêsu mới đưa ra giáo huấn, quan điểm của Ngài về ngày Sabbat.

Marcô viết: “”Ngày sa-bát được tạo nên cho con người, chứ không phải con người cho ngày sa-bát. Bởi đó, Con Người làm chủ luôn cả ngày sa-bát.”

Cụm từ “Con Người” viết hoa, ý muốn nói Chúa Giêsu sẽ làm chủ cả ngày Sabbat.

Như vậy việc làm của các môn đệ không lỗi luật, đừng làm ầm ĩ lên.

Đó là bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay.

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
_____________________________________

III/. BÀI CHIA SẺ (Mc 2, 23-28)

“VÀO MỘT NGÀY SABBAT, CHÚA GIÊSU ĐI QUA ĐỒNG LÚA, MÔN ĐỆ NGƯỜI VỪA ĐI VỪA BỨT LÚA. TỨC THÌ NHỮNG NGƯỜI BIỆT PHÁI THƯA NGƯỜI RẰNG: “KÌA THẦY XEM. TẠI SAO NGÀY SABBAT NGƯỜI TA LÀM ĐIỀU KHÔNG ĐƯỢC PHÉP NHƯ VẬY?”

Marcô giới thiệu bối cảnh không gian và thời gian của Bài Tin mừng hôm nay:

+ Về thời gian: Hôm nay là ngày Sabbat
+ Về không gian: Chúa Giêsu và các môn đệ đang đi qua đồng lúa để đến hội đường ở Capharnaum, vì bước sang Chương III kế tiếp, ta thấy Chúa Giêsu bước vào hội đường và tại đó Ngài chữa cho một người bị bại tay.

Khi đi qua đồng lúa như vậy, Marcô viết: “MÔN ĐỆ NGƯỜI VỪA ĐI VỪA BỨT LÚA”, chỉ vì đói.

Việc làm này của các môn đệ theo người Biệt phái đã vi phạm Luật ngày Sabbat, vì Theo luật của người Do Thái, việc không được làm trong ngày Sabbath, được phân chia thành 39 đề mục khác nhau, trong đó 4 việc đầu là: GẶT, RÊ, SÀNG VÀ NẤU.

Người Biệt phái đã phản ứng tức khắc trước hành động này của các môn đệ nên họ đã thưa với Chúa Giêsu: “KÌA THẦY XEM. TẠI SAO NGÀY SABBAT NGƯỜI TA LÀM ĐIỀU KHÔNG ĐƯỢC PHÉP NHƯ VẬY?”.

Độc giả có thể thắc mắc: Tại sao việc bứt lúa của các môn đệ lại vi phạm Luật Sabbat?

Sách Đệ Nhị Luật có viết: “Khi vào đồng lúa của người đồng loại anh em, thì anh em có thể lấy tay bứt những bông lúa, nhưng không được tra liềm cắt lúa của người đồng loại anh (em). (Đnl 23, 26).

Rõ ràng Luật chỉ cấm: không được tra liềm cắt lúa của người đồng loại anh (em), chứ không cấm lấy tay bứt lúa.

Trong Phúc âm Luca, ông còn kể thêm một hành vi nữa của các môn đệ.

Luca viết: “Vào một ngày sa-bát, Đức Giê-su đi băng qua một cánh đồng lúa; các môn đệ bứt lúa, vò trong tay mà ăn”(Lc 6, 1).

Theo Luca các môn đệ không những bứt lúa mà còn “vò lúa trong tay mà ăn”.

Theo người Pharisiêu: tội chồng lên tội. “BỨT – VÒ”.

Người Pharisêu đã giải thich sai luật và cố tình biến nó thành việc không được phép theo cách biến nó thành việc lớn gấp nhiều lần (phóng đại lên) để dễ quy kết tội. Ví dụ: từ việc “bứt lúa” trở thành việc “gặt lúa”.

Ta có thể liệt kê các việc nhỏ bị phóng đại như sau:

BỨT LÚA = “Gặt”
VÒ LÚA TRONG TAY = “Xay”
THỔI VỎ ĐI = “Sàng”
LÀM LÚA SẴN SÀNG ĐỂ ĂN = “Chuẩn bị bữa ăn”

Thái độ biến hóa, nhào nặn luật pháp theo ý họ, đã làm cho Luật Môsê trở thành một rừng luật, tạo gánh nặng lên dân chúng.

“NGƯỜI TRẢ LỜI RẰNG: “CÁC ÔNG CHƯA BAO GIỜ ĐỌC THẤY ĐIỀU MÀ ĐAVÍT ĐÃ LÀM KHI NGÀI VÀ CÁC CẬN VỆ PHẢI TÚNG CỰC VÀ BỊ ĐÓI Ư? NGƯỜI ĐÃ VÀO NHÀ CHÚA THỜI THƯỢNG TẾ ABIATA THẾ NÀO, VÀ ĐÃ ĂN BÁNH DÂNG TRÊN BÀN THỜ MÀ CHỈ MÌNH THƯỢNG TẾ ĐƯỢC ĂN, VÀ ĐÃ CHO CẢ CÁC CẬN VỆ CÙNG ĂN THẾ NÀO?”

Trước thái độ công kích của Pharisêu, Đức Giêsu đã “bênh vực” cho học trò mình, khi Ngài đưa cho họ câu hỏi: “Các ông chưa bao giờ đọc trong Sách sao?”.

Đức Giêsu có ý muốn vạch ra cái thói giả hình, thói vạch lá tìm sâu của Pharisêu. Họ chỉ biết chúi mũi vào sách luật, đã vậy còn hiểu sai luật, và chờ chực sự vô ý của người khác để tìm cách bắt bẻ.

Đức Giêsu trả lời cho người Pharisêu bằng cách trưng dẫn truyện vua Đavít.

Trong truyền thống Do Thái, vua này thường được coi là đạo đức mẫu mực. Đavít đã làm điều không được phép làm, đó là ăn Bánh Tiến (1Sm 21, 1-6).

Bánh này gồm 12 ổ lớn được đặt trước nhà tạm (Lv 24, 5-9), ứng với 12 chi tộc Israen. Vào mỗi ngày sabbát, bánh mới được thay, bánh cũ chỉ dành cho các tư tế.

LUẬT TRỪ CHO NGÀY SABBATH – LUẬT BẢO VỆ SỰ SỐNG:

Như vậy trong trường hợp vua Đavít đang bị vua Saolê truy đuổi đến cùng đường, vua các các cận vệ đã vào Nhà tạm và ăn Bánh Tiến.

Nếu nói đó là sự vi phạm, thì sự vi phạm đó còn gấp trăm lần so với việc các môn đệ Chúa Giêsu đã làm, nhưng vua Đavit được phép làm và luật Sabbat trong trường hợp này bị vô hiệu hóa. Nó bị vô hiệu hoá vì luật BẢO VỆ SỰ SỐNG.

Phải ưu tiên cho sự sống con người, trong trường hợp sự sống đó bị đe dọa, người ta có quyền làm những gì để duy trì nó, miễn nó không xâm phạm đến sự sống của người khác.

“VÀ NGƯỜI BẢO HỌ RẰNG: “NGÀY SABBAT LÀM RA VÌ LOÀI NGƯỜI, CHỨ KHÔNG PHẢI LOÀI NGƯỜI VÌ NGÀY SABBAT; CHO NÊN CON NGƯỜI CŨNG LÀM CHỦ CẢ NGÀY SABBAT “.

“NGÀY SABBAT LÀM RA VÌ LOÀI NGƯỜI, CHỨ KHÔNG PHẢI LOÀI NGƯỜI VÌ NGÀY SABBAT”

Điều này hiển nhiên, vì con người được Thiên Chúa tạo dựng trước khi luật về ngày Sabbat ra đời. Như vậy cái đến sau theo nguyên tắc phải phục vụ cho cái có trước, không thể bắt cái có trước phục vụ cho cái có sau.

Con người không được tạo dựng để trở thành nạn nhân hay làm nô lệ cho luật ngày Sabbat. Sở dĩ có luật lệ về ngày Sabbat, trước hết là để kính Thiên Chúa, và tiếp đến là để bảo vệ con người, làm cho con người biết thân xác họ cần được nghỉ ngơi, và linh hồn họ cần được nuôi dưỡng bởi thức ăn tinh thần.

“CHO NÊN CON NGƯỜI CŨNG LÀM CHỦ CẢ NGÀY SABBAT”

Ta để ý cụm từ “Con Người” trong câu này viết hoa, có ý nói về Đức Giêsu. Ngài khẳng định, Ngài làm chủ luôn cả ngày Sabbat, vì Ngài là Con Thiên Chúa. Làm chủ theo nghĩa Đức Giêsu sẽ mặc cho ngày Sabbat một ý nghĩa mới, đó là ngày thờ kính Thiên Chúa và phục vụ con người.

NGÀY CHÚA NHẬT – CHỦ NHẬT

Ngày nay chúng ta không còn giữ ngày sabát nữa, nhưng giữ ngày Chúa Nhật, xã hội gọi là ngày Chủ nhật.

+ Chúa nhật: Ngày của Chúa.
+ Chủ nhật: Ngày của con người.

Như vậy tuỳ theo quan niệm và cách gọi mà ngày đó có ý nghĩa khác nhau.

Với người tín hữu, họ gọi là Chúa nhật, tức ngày dành cho Chúa, thờ phượng Chúa.

Với xã hội, họ gọi đó là ngày Chủ nhật, ngày dành cho con người, con người được nghỉ ngơi để vui chơi. Bồi bổ đời sống tinh thần.

Dù gọi theo cách nào thì ngày sabbat ta phải hiểu là ngày dành cho Chúa, thờ phượng Chúa và cũng là ngày con người được nghỉ ngơi sau một tuần làm việc vất vả để được bồi dưỡng cả hồn lẫn xác để bước sang tuần lễ mới.

Trong thế giới cạnh tranh, chúng ta cần được nhắc nhở về chuyện nghỉ ngơi để sống cho mình, cho nhau và cho Chúa. Ngày Chúa Nhật là thời gian tuyệt vời để ta sống cả ba chiều kích ấy: Với Thiên Chúa, với tha nhân và với chính ta.

Lạy Chúa! không lề luật nào có thể ràng buộc con ngoài giới luật yêu thương của Chúa. Vì vậy khi con đã yêu mến Chúa hết lòng và yêu mến anh chị em hết sức thì con không còn phải lo sợ gì nữa.

Amen.
________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm

LỜI CHÚA THỨ BA TUẦN II THƯỜNG NIÊN NĂM CHẴN (16/01/2018) – (Mc 2, 23-28)