LỜI CHÚA CHÚA NHẬT XXV THƯỜNG NIÊN NĂM A 2020 (20/9/2020) – (Mt 20, 1 - 16a) – DỤ NGÔN THỢ LÀM VƯỜN NHO.

“HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÌ TÔI NHÂN LÀNH CHĂNG”.

BÀI ĐỌC I: Is 55, 6-9

“Tư tưởng Ta không phải là tư tưởng các ngươi”.

Trích sách Tiên tri Isaia.

Hãy tìm Chúa khi còn tìm được, hãy kêu cầu Người khi Người còn ở gần. Kẻ gian ác, hãy bỏ đường lối mình, và kẻ bất lương, hãy bỏ những tư tưởng mình, hãy trở về với Chúa, thì Người sẽ thương xót; hãy trở về với Thiên Chúa chúng ta, vì Chúa rộng lòng tha thứ.

Vì tư tưởng Ta không phải là tư tưởng các ngươi, và đường lối các ngươi không phải là đường lối của Ta, Chúa phán như vậy. Như trời cao hơn đất thế nào, thì đường lối Ta vượt trên đường lối các ngươi, và tư tưởng Ta cũng vượt trên tư tưởng các ngươi thế ấy.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 144, 2-3. 8-9. 17-18

Đáp: Chúa ở gần mọi kẻ kêu cầu Người (c. 18a).

Xướng:

1) Hằng ngày tôi sẽ chúc tụng Chúa, và tôi sẽ khen ngợi danh Chúa tới muôn đời. Chúa vĩ đại và rất đáng ngợi khen, sự vĩ đại của Chúa không thể đo lường được. – Đáp.

2) Chúa nhân ái và từ bi, chậm bất bình và giàu ân sủng. Chúa hảo tâm với hết mọi người, và từ bi với mọi công cuộc của Chúa. – Đáp.

3) Chúa công minh trong mọi đường lối, và thánh thiện trong việc Chúa làm. Chúa gần gũi mọi kẻ kêu cầu Người, mọi kẻ kêu cầu Người cách thành tâm. – Đáp.

BÀI ĐỌC II: Pl 1, 20c-24. 27a

“Đối với tôi, sống là Đức Kitô”

Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Philipphê.

Anh em thân mến, dù tôi sống hay tôi chết, Đức Kitô sẽ được vẻ vang trong thân xác tôi. Vì đối với tôi, sống là Đức Kitô, còn chết là một mối lợi. Nhưng nếu sống trong xác thịt này đem lại cho tôi kết quả trong việc làm, thì tôi không biết phải chọn đàng nào. Tôi đang lúng túng trong hai điều này: là ước ao chết để được ở với Đức Kitô thì tốt hơn bội phần, nhưng cứ ở lại trong xác thịt thì cần thiết cho anh em. Anh em hãy sống xứng đáng với Tin Mừng của Đức Kitô.

Đó là lời Chúa.

ALLELUIA: Lc 19, 38

Alleluia, alleluia! – Chúc tụng Đức Vua, Đấng nhân danh Chúa mà đến; bình an trên trời và vinh quang trên các tầng trời. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mt 20, 1-16a

“Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ dụ ngôn này rằng: “Nước trời giống như chủ nhà kia sáng sớm ra thuê người làm vườn nho mình. Khi đã thoả thuận với những người làm thuê về tiền công nhật là một đồng, ông sai họ đến vườn của ông. Khoảng giờ thứ ba, ông trở ra, thấy có những người khác đứng không ngoài chợ, ông bảo họ rằng: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta, ta sẽ trả công cho các ngươi xứng đáng”. Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu và thứ chín, ông cũng trở ra và làm như vậy.

Đến khoảng giờ thứ mười một ông lại trở ra, và thấy có kẻ đứng đó, thì bảo họ rằng: “Sao các ngươi đứng nhưng không ở đây suốt ngày như thế?” Họ thưa rằng: “Vì không có ai thuê chúng tôi”. Ông bảo họ rằng: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta”.

Đến chiều chủ vườn nho bảo người quản lý rằng: “Hãy gọi những kẻ làm thuê mà trả tiền công cho họ, từ người đến sau hết tới người đến trước hết.” Vậy những người làm từ giờ thứ mười một đến, lãnh mỗi người một đồng.

Tới phiên những người đến làm trước, họ tưởng sẽ lãnh được nhiều hơn, nhưng họ cũng chỉ lãnh mỗi người một đồng. Đang khi lãnh liền, họ lẩm bẩm trách chủ nhà rằng: “Những người đến sau hết chỉ làm có một giờ, chúng tôi chịu nắng nôi khó nhọc suốt ngày mà ông kể họ bằng chúng tôi sao”? Chủ nhà trả lời với một kẻ trong nhóm họ rằng: “Này bạn, tôi không làm thiệt hại bạn đâu, chớ thì bạn đã không thoả thuận với tôi một đồng sao?” Bạn hãy lấy phần bạn mà đi về, tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn, nào tôi chẳng được phép làm như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng? Như thế, kẻ sau hết sẽ nên trước hết, và kẻ trước hết sẽ nên sau hết”.

Đó là lời Chúa.

_______________________________________

BÀI SUY NIỆM (Mt 20, 1-16a) – DỤ NGÔN THỢ LÀM VƯỜN NHO.

“HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÌ TÔI NHÂN LÀNH CHĂNG

CÔNG BẰNG – BÁC ÁI:

Hôm nay Chúa nhật XXV Thường niên năm A. Phụng vụ đưa chúng ta trở lại Chương 20 Phúc âm Matthêu với dụ ngôn THỢ LÀM VƯỜN NHO.

Dụ ngôn này chỉ có mình Matthêu tường thuật, nên Bài Tin mừng hôm nay là tiêu biểu và đặc sắc nhất của Matthêu.

Dụ ngôn này đã giải quyết 2 vấn đề nổi cộm trong xã hội con người qua mọi thời đời, đó là: CÔNG BẰNG – BÁC ÁI.

VẤN ĐỀ ĐƯỢC ĐẶT RA:

Công bằng và bác ái có xung đột với nhau không?

Ai cũng nghĩ hai vấn đề này không có gì xung đột. Nhưng thực tế, đó chính là sự xung đột kinh khủng nhất.

Vì sao?

Thưa vì trong mọi cơ cấu của xã hội, ai cũng đề cao giá trị CÔNG BẰNG.

Ai làm nhiều sẽ được trả lương nhiều, ai làm ít sẽ trả lương ít. Ai không làm thì đừng có ăn.

Ngay trong chủ thuyết Cộng sản, người ta cũng đưa ra nguyên tắc: “LÀM THEO NĂNG LỰC, HƯỞNG THEO NHƯ CẦU”, có nghĩa người ta được hưởng theo nhu cầu tương xứng với những gì họ đã làm ra. Đó mới là công bằng xã hội.

Nhưng đây lại là điểm VÔ LÝ VÀ BẤT CÔNG nhất.

Vì thử hỏi: Những người già yếu, người tàn tật, người bị tai biến, bị đột quỵ, bị tê liệt,…người mất sức lao động, người vô gia cư, họ không làm ra của cải cho xã hội, họ đã trở thành người vô dụng trong một cái xã hội luôn đề cao tính hiệu năng: nhanh hơn, chất lượng hơn, mẫu mã đẹp hơn và nhiều hơn.

Họ có xứng đáng được sống không ?

Không lẽ những người đó bị gạt ra lề xã hội, bị bỏ rơi sao?

Nếu xét theo tiêu chuẩn CÔNG BẰNG thì những người già yếu và tàn tật kia không đáng sống, họ chỉ gây ra sự phiền hà cho xã hội, và gây ra sự phiền toái cho bất kỳ cộng đoàn nào..

Như vậy đó có phải là vô nhân đạo không?

Vậy đâu là chìa khoá giải quyết vấn đề.

Thưa chìa khoá đó, chính là BÁC ÁI.

Chính trong bác ái và lòng thương xót, những người già yếu, tàn tật kia mới xứng với phẩm giá con người, họ mới được chú trọng, quan tâm đúng mức và mới đáng sống.

Vì thế các triết gia và các nhà đạo đức đã đưa ra định nghĩa về Công bằng và Bác ái như sau:

Muốn đạt đến CÔNG BẰNG thì phải vượt quá sự công bằng.

Có nghĩa nó phải tiến tới BÁC ÁI.

Nếu chỉ dừng lại ở mức công bằng, thì công bằng sẽ bị triệt tiêu, mất luôn sự công bằng. CÔNG BẰNG CHỈ ĐẠT ĐƯỢC KHI NÓ PHẢI ĐI TỚI BÁC ÁI.

Các bài đọc Lời Chúa hôm nay sẽ cho chúng ta chìa khóa để giải quyết các mâu thuẫn giữa CÔNG BẰNG – BÁC ÁI trong xã hội, nó cũng nêu bật lên sự khôn ngoan của Thiên Chúa và sự khôn ngoan của con người:

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Tiên tri Isaia. Không phải chỉ có sự khác biệt về khôn ngoan giữa Thiên Chúa và con người, nhưng nhiều khi còn hoàn toàn đối ngược nhau!

Giữa Thiên Chúa và con người có một khoảng cách bao la như khoảng cách giữa trời và đất; và không có một khôn ngoan nào trên trần thế có thể so sánh được với sự khôn ngoan của Thiên Chúa, như lời Ngài phán: “Trời cao hơn đất chừng nào thì đường lối của Ta cũng cao hơn đường lối các ngươi, và tư tưởng của Ta cũng cao hơn tư tưởng các ngươi chừng ấy.”

TRONG BÀI ĐỌC II, Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Philipphê. Thánh Phaolô giới thiệu cho chúng ta một sự khôn ngoan trên hết mọi khôn ngoan, đó là sự khôn ngoan đến từ Thiên Chúa. Thánh Phaolô sẵn sàng chấp nhận những gì mà thế gian cho là điên rồ: đau khổ và chết cho Tin Mừng.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu dạy chúng ta lòng thương xót và rộng lượng của Thiên Chúa trong cách đối xử với con người, nhất là những người kém may mắn qua Dụ ngôn Thợ làm vườn nho.

Bài Tin mừng Thợ làm vườn nho hôm nay đã giải quyết rốt ráo vấn đề trên, là Bài Tin mừng tiêu biểu cho Công bằng – xã hội. Là một trong những Dụ ngôn hay nhất về Nước trời.

Ông chủ trong Dụ ngôn đã mời gọi mọi người làm vườn nho cho ông. Nhưng vấn đề ở đây, những người thợ này không làm cùng một giờ, cụ thể:

+ có người làm từ sáng sớm,

+ Người đến làm từ giờ thứ ba (9 giờ sáng)

+ Người làm từ giờ thứ sáu (12giờ trưa).

+ Giờ thứ chín ( 3 giờ chiều).

+ Thậm chí có người làm vào giờ sắp hết giờ lao động (Giờ thứ mười một – 5 giờ chiều).

Nhưng tất cả đều cùng lãnh tiền công như nhau: MỘT ĐỒNG theo đúng như hợp đồng. Rõ ràng có sự bất công ở đây.

NHƯNG THỰC TẾ CÓ BẤT CÔNG KHÔNG?

Thưa có, vì như vậy mới có sự xầm xì to nhỏ giữa những người thợ. Họ chê trách ông chủ đối xử với họ cách bất công, mặc dù vẫn không vi phạm hợp đồng.

Nhưng thật ra ông chủ KHÔNG BẤT CÔNG, vì như Chúa Giêsu nói:

“’Này bạn, tôi không làm thiệt hại bạn đâu, chớ thì bạn đã không thoả thuận với tôi một đồng sao……. tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn, nào tôi chẳng được phép làm như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng?” (Mt 20, 13 – 16).

“tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn, nào tôi chẳng được phép làm như ý tôi muốn sao?”.

Vâng ông có quyền làm như vậy, miễn là ông không làm thiệt hại những người thợ làm từ giờ sớm hơn.

Tiền của ông, ông có quyền cho ai tùy ý, ngay cả những người làm vào giờ sau cùng, họ không cần phải làm gì cũng có thể được hưởng như vậy. Ông chủ có toàn quyền xử lý theo lòng nhân hậu của ông. Ông có thể cho không người khác còn được nữa là.

Và tất cả những người thợ làm từ giờ sớm nhất vẫn không có quyền ta thán, ca cẩm

Đó là bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay.

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:

______________________

Dụ ngôn Thợ làm vườn nho có tất cả 2 hồi:

I/. HỒI THỨ NHẤT: TÌM THỢ LÀM VƯỜN NHO.

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ DỤ NGÔN NÀY RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ CHỦ NHÀ KIA SÁNG SỚM RA THUÊ NGƯỜI LÀM VƯỜN NHO MÌNH.

KHI ĐÃ THOẢ THUẬN VỚI NHỮNG NGƯỜI LÀM THUÊ VỀ TIỀN CÔNG NHẬT LÀ MỘT ĐỒNG, ÔNG SAI HỌ ĐẾN VƯỜN CỦA ÔNG”.

“NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ”

Đây cũng là một dụ ngôn nữa về Nước Trời. Nhưng Matthêu lại không xếp nó vào Chương 13 là Chương liệt kê các dụ ngôn Nước Trời, mà ông đã xếp nó vào Chương 20, là chương hướng về thời điểm cuối Sứ vụ của Chúa Giêsu trên trần gian.

“CHỦ NHÀ KIA SÁNG SỚM RA THUÊ NGƯỜI LÀM VƯỜN NHO MÌNH”

Trong viễn cảnh Nước Trời, vườn nho ở đây được xem là hình ảnh Nước Thiên Chúa, ông chủ là Thiên Chúa, và những người làm việc từ sáng sớm này là dân Do Thái, họ đã được Thiên Chúa chọn làm dân riêng và ban cho họ lời hứa cứu độ, họ là những người thợ được mời làm vườn nho sớm nhất.

“KHI ĐÃ THOẢ THUẬN VỚI NHỮNG NGƯỜI LÀM THUÊ VỀ TIỀN CÔNG NHẬT LÀ MỘT ĐỒNG, ÔNG SAI HỌ ĐẾN VƯỜN CỦA ÔNG”

Như vậy, ông đã làm “hợp đồng” với những người này tiền lương MỘT ĐỒNG, đây là số tiền công một ngày của người thợ. Hợp đồng này chỉ bằng miệng không có văn tự. Họ đã đồng ý và bắt đầu vào làm vườn nho cho ông.

“HỢP ĐỒNG”ở đây, ám chỉ Giao ước mà Thiên Chúa đã ký kết với các Tổ phụ dân Do Thái.

“”KHOẢNG GIỜ THỨ BA, ÔNG TRỞ RA, THẤY CÓ NHỮNG NGƯỜI KHÁC ĐỨNG KHÔNG NGOÀI CHỢ, ÔNG BẢO HỌ RẰNG: ‘CÁC NGƯƠI CŨNG HÃY ĐI LÀM VƯỜN NHO TA, TA SẼ TRẢ CÔNG CHO CÁC NGƯƠI XỨNG ĐÁNG’. HỌ LIỀN ĐI.

KHOẢNG GIỜ THỨ SÁU VÀ THỨ CHÍN, ÔNG CŨNG TRỞ RA VÀ LÀM NHƯ VẬY.

“ĐẾN KHOẢNG GIỜ THỨ MƯỜI MỘT ÔNG LẠI TRỞ RA, VÀ THẤY CÓ KẺ ĐỨNG ĐÓ, THÌ BẢO HỌ RẰNG: ‘SAO CÁC NGƯƠI ĐỨNG NHƯNG KHÔNG Ở ĐÂY SUỐT NGÀY NHƯ THẾ?’ HỌ THƯA RẰNG: ‘VÌ KHÔNG CÓ AI THUÊ CHÚNG TÔI’. ÔNG BẢO HỌ RẰNG: ‘CÁC NGƯƠI CŨNG HÃY ĐI LÀM VƯỜN NHO TA’”

(1) Về phía ông chủ:

Có lẽ ông là người “dở hơi” nhất trong số những người dở hơi mà ta từng gặp.

Không ai lại đi thuê người làm vào các giờ chênh lệch nhau như vậy: 9 giờ sáng (giờ thứ ba), giữa trưa (giờ thứ sáu), 3 giờ chiều (giờ thứ chín) và 5 giờ chiều (giờ thứ mười một), ngay cả vào thời điểm gần hết giờ lao động (5 giờ chiều), ông còn ra ngoài gọi người làm việc cho mình.

Rồi ông tính tiền với họ sao đây! Lấy tiêu chuẩn gì để tính.

“THẤY CÓ NHỮNG NGƯỜI KHÁC ĐỨNG KHÔNG NGOÀI CHỢ,”

Qua cách làm việc của ông, có người chê, song ai cũng nhận ra ở ông một đức tính cao quý, đó là ÔNG LUÔN QUAN TÂM ĐẾN NGƯỜI THẤT NGHIỆP. Ông hiểu rõ nỗi lòng của họ, nếu ngày hôm nay không có ai thuê, thì vợ và con cái họ sẽ ra sao. Chắc chắn không ai muốn về nhà với cái tâm trạng thất nghiệp như vậy.

Thiên Chúa không muốn ai phải hư đi, Ngài thương yêu tất cả mọi người, cho dù có trễ đi nữa, Ngài vẫn tìm họ. Đám tá điền này là chính chúng ta, chúng ta là những người đón nhận đức tin vào thời sau hết.

Các người thợ được mời vào những giờ: 9 giờ sáng (giờ thứ ba), giữa trưa (giờ thứ sáu), 3 giờ chiều (giờ thứ chín) và 5 giờ chiều (giờ thứ mười một), ám chỉ các dân tộc được đón nhận Tin mừng do các Tông đồ rao giảng sau này, trong đó có cả chúng ta, dân tộc Việt Nam.

“TA SẼ TRẢ CÔNG CHO CÁC NGƯƠI XỨNG ĐÁNG”

Có nghĩa KHÔNG CÓ HỢP ĐỒNG mà chỉ là lời hứa. Nhưng lời hứa này cũng đủ bảo đảm cho những người đang thất nghiệp kia tin tưởng, mừng rỡ. Họ tin vào uy tín của ông.

Điểm đặc biệt trong đoạn Tin mừng này, ông chủ không làm “hợp đồng” với họ như những người được thuê từ sáng sớm, ông chỉ nói với họ: “Các ngươi cũng hãy đi làm vườn nho ta, ta sẽ trả công cho các ngươi xứng đáng”.

Trả công xứng đáng là trả thế nào?

Không ai biết, nó sẽ dành chỗ cho lòng nhân từ của Thiên Chúa. và những người được thuê không hề có phản ứng, vì đến giờ này còn có người thuê là phúc cho họ rồi, còn muốn đòi hỏi gì nữa.

Không làm hợp đồng với họ, ý ám chỉ, Thiên Chúa không ký kết với họ bằng Giao ước như đã ký kết với dân tộc Do Thái, nhưng vẫn có một Giao ước tuyệt đối vĩnh cửu, đó là cái chết của Con Thiên Chúa trên thập giá.

Chính Thiên Chúa đã ký kết với chúng ta bằng Giá máu Con của Ngài

“ĐẾN KHOẢNG GIỜ THỨ MƯỜI MỘT ÔNG LẠI TRỞ RA”

Đến khoảng giờ thứ mười một (5 giờ chiều) ông lại trở ra, và thấy có kẻ đứng đó, thì bảo họ rằng: ‘Sao các ngươi đứng nhưng không ở đây suốt ngày như thế?’ Họ thưa rằng: ‘Vì không có ai thuê chúng tôi’.

Vâng, đến giờ này (5 giờ chiều) mà còn có người đứng đây chứng tỏ quá thất vọng rồi, không hy vọng gì nữa, nhưng họ cũng phải ráng đứng đó để tìm vài xu cuối ngày, có còn hơn không.

Nhựng người thợ đến từ 5 giờ chiều, đại diện cho tất cả những ai bị gạt ra bên lề xã hội, họ là những con người bệnh hoạn, tật nguyền nghèo đói, thất vọng và tuyệt vọng, họ cũng đại diện cho những con người trong Thế giới thứ ba, họ chỉ còn biết trông chờ vào lòng thương xót của Thiên Chúa.

Mặc dù bị xã hội loại trừ, nhưng Thiên Chúa vẫn đang đi tìm họ và Ngài cũng mời gọi họ tham gia gia vào Đại công trình Vườn nho của Ngài.

Từ chỗ tưởng mình không còn có ích gì cho xã hội, thì nay họ cảm thấy mình trở thành người hữu ích, họ vẫn được mời gọi vào sứ mệnh LOAN BÁO TIN MỪNG.

II/. HỒI THỨ HAI: TRẢ CÔNG THỢ.

“”ĐẾN CHIỀU CHỦ VƯỜN NHO BẢO NGƯỜI QUẢN LÝ RẰNG: ‘HÃY GỌI NHỮNG KẺ LÀM THUÊ MÀ TRẢ TIỀN CÔNG CHO HỌ, TỪ NGƯỜI ĐẾN SAU HẾT TỚI NGƯỜI ĐẾN TRƯỚC HẾT’.

VẬY NHỮNG NGƯỜI LÀM TỪ GIỜ THỨ MƯỜI MỘT ĐẾN, LÃNH MỖI NGƯỜI MỘT ĐỒNG. TỚI PHIÊN NHỮNG NGƯỜI ĐẾN LÀM TRƯỚC, HỌ TƯỞNG SẼ LÃNH ĐƯỢC NHIỀU HƠN; NHƯNG HỌ CŨNG CHỈ LÃNH MỖI NGƯỜI MỘT ĐỒNG”

Đoạn này mới là phần chính, là đỉnh điểm của Bài Tin mừng, nó nói lên lòng nhân từ của Thiên Chúa. Bây giờ là lúc trả tiền công cho thợ.

(1) THỨ TỰ TRẢ TIỀN CÔNG

Ông chủ gọi viên quản lý trả tiền công cho người làm thuê theo ý ông. Cách trả tiền như sau: Trả cho người đến sau hết đến người đến trước hết.

Ông chủ này rất kỳ lạ.

Tại sao ông không trả tiền công theo thứ tự: người làm sớm nhất đến người làm trễ nhất, mà lại làm theo thứ tự ngược lại, tức những người khó nhọc với ông, đáng lẽ ông phải trả trước, còn những người kia mới làm có một hai giờ, ông lại ưu tiên hơn sao?

Đó là cách suy nghĩ của con người, chứ không phải của Thiên Chúa.

Như trong Bài đọc I, Tiên tri Isaia đã viết:

“Vì tư tưởng Ta không phải là tư tưởng các ngươi, và đường lối các ngươi không phải là đường lối của Ta, Chúa phán như vậy”.

Suy nghĩ của ông chủ vườn nho chính là suy nghĩ của Thiên Chúa rất khác với suy nghĩ của những người thợ đến giờ sớm nhất đang ca cẩm.

Cái thứ tự trả tiền công ngược lại nó như thế này:

Ta nên nhớ chỉ những người được thuê từ sáng sớm, tức người đến vườn nho trước nhất mới có “hợp đồng” rõ ràng: tiền công một đồng, cho dù đó là hợp đồng bằng miệng, những người còn lại không có hợp đồng, ông chủ chỉ hứa trả tiền xứng đáng.

Tiền công của những người không có hợp đồng này là MỘT ẨN SỐ, không ai biết trước bao nhiêu, ngay cả viên quản lý, điều này tùy thuộc vào lòng nhân từ của ông chủ.

Nếu trả tiền công cho người đến trước hết, khi nhận xong họ sẽ về ngay vì đã đúng thỏa thuận, không còn gì khiếu nại.

Nhưng ông muốn những người này phải ở lại để chứng kiến lòng nhân từ của ông dành cho những người đến sau, là những người bị thua thiệt so với họ về nhiều mặt. Họ sẽ làm chứng về điều đó.

Nhưng cũng chính vì điều này mà sinh ra lắm chuyện. Họ cũng không có quyền gì phản đối cái thứ tự này, nên cũng im lặng chấp nhận.

Ứng nghiệm câu kết của Bài Tin mừng: “NHƯ THẾ, KẺ SAU HẾT SẼ NÊN TRƯỚC HẾT, VÀ KẺ TRƯỚC HẾT SẼ NÊN SAU HẾT”

(2) TIỀN CÔNG:

– Với những người không có hợp đồng: Lãnh theo lòng nhân từ của ông chủ.

Những người làm giờ thứ mười một (5 giờ chiều): lãnh một đồng. Rồi đến những người làm sớm hơn, nói chung mỗi người đều lãnh một đồng.

– Với người có hợp đồng: tức người làm sớm nhất, lãnh theo hợp đồng. Họ cũng lãnh một đồng.

“ĐANG KHI LÃNH TIỀN, HỌ LẨM BẨM TRÁCH CHỦ NHÀ RẰNG: ‘NHỮNG NGƯỜI ĐẾN SAU HẾT CHỈ LÀM CÓ MỘT GIỜ, CHÚNG TÔI CHỊU NẮNG NÔI KHÓ NHỌC SUỐT NGÀY MÀ ÔNG KỂ HỌ BẰNG CHÚNG TÔI SAO?’

CHỦ NHÀ TRẢ LỜI VỚI MỘT KẺ TRONG NHÓM HỌ RẰNG: ‘NÀY BẠN, TÔI KHÔNG LÀM THIỆT HẠI BẠN ĐÂU, CHỚ THÌ BẠN ĐÃ KHÔNG THOẢ THUẬN VỚI TÔI MỘT ĐỒNG SAO? BẠN HÃY LẤY PHẦN BẠN MÀ ĐI VỀ, TÔI MUỐN TRẢ CHO NGƯỜI ĐẾN SAU HẾT BẰNG BẠN, NÀO TÔI CHẲNG ĐƯỢC PHÉP LÀM NHƯ Ý TÔI MUỐN SAO? HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÌ TÔI NHÂN LÀNH CHĂNG?

THÁI ĐỘ CỦA NHỮNG NGƯỜI ĐẾN SỚM NHẤT:

Đang khi lãnh tiền, họ lẩm bẩm trách chủ nhà rằng: ‘Những người đến sau hết chỉ làm có một giờ, chúng tôi chịu nắng nôi khó nhọc suốt ngày mà ông kể họ bằng chúng tôi sao?’

Kinh thánh nói rõ: “HỌ LẨM BẨM TRÁCH CHỦ NHÀ”.

Họ lẩm bẩm cũng có lý và ngay cả chúng ta thời nay, ta cũng dễ có thái độ như vậy. Không thể có chuyện người mới làm có một, hai, ba… giờ lại lãnh tiền ngang với người làm cả ngày. Đó là SỰ BẤT CÔNG mặc dù không vi phạm hợp đồng.

Nếu ta là ông chủ, ta sẽ xử trí thế nào?

Chủ nhà trả lời với một kẻ trong nhóm họ rằng: ‘Này bạn, tôi không làm thiệt hại bạn đâu, chớ thì bạn đã không thoả thuận với tôi một đồng sao? Bạn hãy lấy phần bạn mà đi về, tôi muốn trả cho người đến sau hết bằng bạn, nào tôi chẳng được phép làm như ý tôi muốn sao? Hay mắt bạn ganh tị, vì tôi nhân lành chăng?’

NHƯ VẬY, QUA DỤ NGÔN NÀY ĐỨC GIÊSU MUỐN NÓI LÊN ĐIỀU GÌ?

Câu truyện dụ ngôn về tiền công trả cho các người làm vườn nho, nói gì thì nói, vẫn khó nuốt trôi, nhất là khi ta tự đặt mình vào tư thế các lao động nhóm một đã làm lụng vất vả suốt 12 tiếng ròng.

Lời ông chủ: “Này bạn, tôi đâu có xử bất công với bạn…” xét về diện pháp lý thì không ai chối cãi được, nhưng vẫn còn đó một điều gì không ổn, đăng đắng trong cuống họng… Ít nhiều ta vẫn còn thấy lời phàn nàn của đám thợ làm sớm có phần nào chính đáng.

Nếu Nước Trời giống như câu chuyện này thì quả thật nó hàm chứa một điều gì bất thường và có phần khó hiểu.

Nhưng dụ ngôn này đã giải quyết rốt ráo sự xung đột giữa CÔNG BẰNG và BÁC ÁI.

+ Đối với những người thợ làm từ sáng sớm: ông chủ đã theo đúng sự công bằng, không bất công đối với họ.

+ Với những người bị thua kém trong xã hội, những người làm việc rất trễ, ông chủ đã xử theo lòng Bác ái và nhân hậu.

Như vậy, phải có cả CÔNG BẰNG và BÁC ÁI mới đem lại sự tốt đẹp cho mọi người, tạo ra một xã hội đáng sống.

“TÔI MUỐN TRẢ CHO NGƯỜI ĐẾN SAU HẾT BẰNG BẠN, NÀO TÔI CHẲNG ĐƯỢC PHÉP LÀM NHƯ Ý TÔI MUỐN SAO?”

Qua lối nói ẩn dụ này Chúa Giêsu cho thấy lòng nhân từ của Chúa Cha đối với nhân loại, nhất là đối với những kẻ tội lỗi, những người bị áp bức và bị đẩy ra bên lề của xã hội phong kiến thời ấy.

Ngày nay, Có những người thất nghiệp không phải vì họ lười biếng không chịu làm việc mà vì không có việc làm.

Nhất là khi cơn đại dịch virus vừa mới qua đi, nạn thất nghiệp tràn lan, ai cũng lâm vào tình trạng lo lắng. Không phải vì họ lười biếng không chịu làm việc, mà là không có việc cho họ làm.

Với những quốc gia có nền kinh tế yếu kém, an sinh xã hội quá tệ, sự lãnh đạo kém hiệu quả, tình trạng tham những tràn lan, đục khoét ngân quỹ đạt tới mức kinh khủng, thì tình trạng thất nghiệp càng trở nên nặng nề và gay gắt.

Hệ thống kinh tế thời đó không tạo ra công ăn việc làm cho người dân. Ông chủ vườn nho mướn và trả công thật hậu cho những người làm việc vào giờ chót, cho thấy tấm lòng quảng đại bao la của ông, vì nếu ông chỉ trả lương đúng theo số giờ họ đã làm việc thì chắc chắn là gia đình của những người này sẽ thiếu ăn trong ngày hôm đó.

Thiên Chúa chính là vị chủ nhân tốt lành và quảng đại với tất cả tạo vật của Ngài. Ngài luôn quan tâm và thương xót tất cả mọi người, nhất là đối với những người đau khổ về mặt vật chất lẫn tinh thần như lời Ngài nói: “Tất cả những ai mang gánh nặng nề hãy đến cùng Ta, Ta sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng”.

Như thế, ông chủ đã rộng lượng trả tiền lương cho tất cả các công nhân bằng nhau, không kể họ làm việc vào giờ nào, điều đó không phải là sự bất công, mà là lòng nhân từ, bác ái.

Người chủ vườn nho là Thiên Chúa, Ngài luôn công bằng với các tạo vật của Ngài, ai làm việc nhiều giờ hay ít giờ đối với Ngài không quan trọng; điều quan trọng, là ý định và thái độ làm việc của các công nhân.

“HAY MẮT BẠN GANH TỊ, VÌ TÔI NHÂN LÀNH CHĂNG?”

Đó là thái độ cố hữu của con người qua mọi thời đại, ta hay ganh tị với người giỏi hơn ta hay được hoàn cảnh ưu đãi hơn ta. Ganh tị đến độ, ta không nhận ra được Thiên Chúa cũng yêu thương ta như Ngài đã yêu thương những người bé mọn, bất hạnh, ta cũng được Chúa ban cho muôn hồng ân trong cuộc đời này, thế mà ta không nhận ra, cứ thích đứng núi nảy trông núi nọ mà than trách.

NHÌN LÊN – NHÌN XUỐNG.

Trong cuộc đời, ta phải biết nhìn lên để mình cố gắng hơn, không để thua kém, nhưng cũng phải biết nhìn xuống để thấy muôn hồng ân Chúa đã ban cho mình, mà những người bất hạnh kia ao ước không được.

Hãy cảm tạ Chúa trong mọi sự và trong mọi hoàn cảnh. Đó chính là lời khuyên của thánh Phaolô dành cho mỗi Kitô hữu chúng ta.

“NHƯ THẾ, KẺ SAU HẾT SẼ NÊN TRƯỚC HẾT, VÀ KẺ TRƯỚC HẾT SẼ NÊN SAU HẾT”.

Qua Dụ ngôn này, những công nhân được mướn làm giờ đầu tiên ám chỉ đến dân tộc Israel, là dân tộc đã được Thiên Chúa chọn làm dân riêng và được Ngài mạc khải chương trình cứu độ, nhưng dân Do Thái đã từ khước Thiên Chúa lại còn giết hại Con Một do Ngài sai tới để cứu chuộc thế gian.

Nhưng tình yêu thương của Thiên Chúa được thể hiện qua công trình cứu độ của Ngài không giới hạn trong quốc gia Do Thái mà còn mở rộng đến mọi dân tộc trên thế giới.

Các công nhân được gọi làm việc trong vườn nho vào giờ cuối cùng là hình ảnh tiêu biểu cho tất cả các dân ngoại đã từng hưởng ơn cứu độ của Thiên Chúa, những người thuộc Thế giới thứ ba như Ngài đã ban ơn cho dân Do Thái.

Cuối Bài Tin mừng, Thánh sử Matthêu đã giáng một đòn chí mạng vào tính tự phụ, kiêu ngạo của dân Do Thái bằng câu nói thời danh:

“NHƯ THẾ, KẺ SAU HẾT SẼ NÊN TRƯỚC HẾT, VÀ KẺ TRƯỚC HẾT SẼ NÊN SAU HẾT”.

Câu này không có ý nói dân Do Thái sẽ bị loại ra khỏi Nước Thiên Chúa, nhưng Matthêu cho biết: sẽ có một cuộc lật đổ ngoạn mục cái thứ tự ban đầu, coi chừng họ sẽ bị rớt xuống là người sau hết. Vậy, họ phải cẩn thận khi nghe dụ ngôn này.

Chúng ta phải ý thức thân phận mình như những thợ đến làm giờ thứ chín (3 giờ chiều), thứ mười một (5 giờ chiều), để cảm tạ Chúa, và bày tỏ lòng yêu mến Ngài bằng cách nghe, làm theo Lời Ngài, đem Tin Mừng vào trong cuộc sống, trong mái ấm gia đình mình.

Đừng để mãi mãi ta là người đến sau.

Trong tình yêu ta luôn là người đến sau, xếp hàng mua gạo, ta cũng là người chậm hơn thiên hạ một bước. Cuối cùng chẳng được gì. Coi chừng trên cả bình diện tâm linh, trong sự cứu độ, ta cũng có thể trở thành người đến sau, còn sau cả các tân tòng.

Với Bài Tin mừng hôm nay, ta hãy dâng lên Chúa lời cầu nguyện sau đây:

“Lạy Chúa ! Xin Chúa đổ đầy tâm hồn con lửa yêu mến Chúa để con luôn mau mắn đáp trả lời mời gọi của Chúa và đuổi xa con mọi mầm mống của ghen ghét, ganh tỵ.

Xin cho con biết làm cho vườn nho Chúa ngày có thêm nhiều hoa trái nhân đức chín mọng, có thêm nhiều người thợ lành nghề: xả thân, xứng đáng với phần thưởng Nước Trời Chúa ban.

Amen.

__________________________

Giuse Vĩnh Tâm.

LỜI CHÚA CHÚA NHẬT XXV THƯỜNG NIÊN NĂM A 2020 (20/9/2020) – (Mt 20, 1 – 16a) – DỤ NGÔN THỢ LÀM VƯỜN NHO.