Thư Mục Vụ Há»™i Äồng Giám Mục Việt Nam Năm 2017, đã dà nh số 5 viết vá» biến cố lịch sá»: “Giáo Há»™i Công Giáo Việt Nam, trải dà i trong suốt bá» dà y lịch sá» truyá»n bá đức tin. Năm 2018, chúng ta sẽ ká»· niệm 30 năm Toà Thánh nâng 117 vị TỠđạo lên hà ng hiển thánh. Äây là má»™t dấu son trong lịch sá» và là niá»m tá»± hà o cá»§a Giáo Há»™i Việt Nam. Chúng ta hãy tạ Æ¡n Chúa đã ban cho Giáo Há»™i những chứng nhân anh dÅ©ng, dám sống mầu nhiệm hạt lúa được gieo và o lòng đất, chấp nháºn chết Ä‘i để mang lại nhiá»u hoa trái (x. Ga 12,23-25). Tháºt váºy, trong lá»… phong thánh tại Rôma, ngà y 19-6-1988, Thánh Giáo Hoà ng Gioan Phaolô II đã nhắn nhá»§: “Hỡi các Kitô hữu Việt Nam, chúng tôi có thể nói rằng máu Các Thánh Tá» Äạo là cho anh chị em, là nguồn ân sá»§ng để tăng trưởng đức tin. NÆ¡i anh chị em, đức tin cá»§a cha ông chúng ta tiếp tục được thông truyá»n cho những thế hệ má»›i. Äức tin nà y là ná»n tảng giúp cho anh chị em, vừa trung thà nh vá»›i quê hương Việt Nam, vừa tiếp tục là những môn đệ Ä‘Ãch thá»±c cá»§a Äức Kitôâ€.
Và o lúc 9 giá» sáng ngà y 19.6.1988 tại Rôma, Thánh Giáo Hoà ng Gioan Phaolô II đã long trá»ng tôn phong 117 vị chân phước tỠđạo tại Việt Nam lên hà ng hiển thánh, gồm 96 ngưá»i Việt Nam và 21 vị thừa sai ngoại quốc. Äây là con số tiêu biểu cho hÆ¡n 100 ngà n Vị Tá» Äạo trong thá»i gian 300 năm Giáo Há»™i bị bách hại.
Trải qua sáu triá»u Vua: Trịnh, Nguyá»…n, Tây SÆ¡n, Minh Mạng, Thiệu Trị, Tá»± Äức, Giáo Há»™i Việt Nam đã có hÆ¡n 100 ngà n Äấng Tá» Äạo được ghi nháºn trong sổ sách. Trong đó, có 58 Giám mục và Linh mục ngoại quốc thuá»™c nhiá»u nước như Pháp, Tây Ban Nha, Bồ đà o Nha, Hà Lan, Italia, 15 Linh mục Việt Nam, 340 Thầy Giảng, 270 Nữ tu Mến Thánh Giá, 99.182 Giáo dân. Äó là chưa kể con số rất đông các tÃn hữu bị chết mất tÃch trong các đợt bắt Äạo vì lưu đà y, vì phải trốn tránh và o những nÆ¡i hẻo lánh.Äó là chưa kể rất nhiá»u tÃn hữu phải chết do cuá»™c Phân Sáp 400 ngà n ngưá»i Công Giáo dưới triá»u Vua Tá»± Äức.Äó còn là chưa kể con số hÆ¡n mưá»i mấy vạn ngưá»i Công Giáo bị chết khi có Phong trà o Văn Thân nổi lên tà n sát ngưá»i Công Giáo…Như thế, con số Tá» Äạo phải tÃnh lên đến 300 ngà n ngưá»i trong vòng 300 năm. Nếu tÃnh theo tá»· lệ, 100 năm thì có 100 ngà n Vị Tá» Äạo. Và theo tá»· lệ nà y, cứ má»™t năm, có má»™t ngà n Vị Tá» Äạo; và đổ đồng, cứ má»™t ngà y, có hÆ¡n hai Vị Tá» Äạo!
Äá»c lại hạnh các Thánh Tá» Äạo Việt Nam, tôi nháºn thấy, các ngà i can đảm phi thưá»ng, vì yêu mến Chúa Kitô nên coi nhẹ má»i cá»±c hình Ä‘au đớn, má»™t lòng trung thà nh giữ vững đức tin. Dòng máu tỠđạo ấy đã trở thà nh những hạt giống Tin mừng, Ä‘em lại cho Giáo Há»™i Việt Nam những mùa gặt bá»™i thu.
1. Trung thà nh với đức tin.
Äối vá»›i các Thánh Tá» Äạo, Thiên Chúa là trên hết. Thiên Chúa là tất cả. Láºp trưá»ng cá»§a các ngà i là : “Thà chết chứ không thà bỠđạo, bá» Chúaâ€. Các ngà i đã trung thà nh giữ vững đức tin trước má»i thá» thách gian lao. Các ngà i đã dám đánh đổi Ä‘iá»u cao quà nhất là mạng sống cá»§a mình để là m chứng cho niá»m tin và o Thiên Chúa mà các ngà i tôn thá». Xin kể ra đây má»™t và i chứng từ vá» lòng trung thà nh (x.Thiên Hùng Sá»).
– Thánh Anê Thà nh, má»™t ngưá»i mẹ cá»§a 6 đứa con. Trong cÆ¡n Ä‘au đớn vì bị tra tấn đã nhắn nhá»§ cô con gái đến thăm ngưá»i trong tù rằng: “Con chuyển lá»i mẹ nói vá»›i các anh chị em con : Hãy coi sóc việc nhà , giữ đạo sốt sắng, Ä‘á»c kinh sáng tối, dâng lá»… má»—i ngà y, cầu nguyện cho mẹ vác thánh giá Chúa đến cùng. Chẳng bao lâu mẹ con ta sẽ Ä‘oà n tụ trên Nước Thiên Äà ngâ€. Lá»i sau cùng cá»§a bà là : “Giêsu Maria Giuse, con phó thác hồn con và thân xác con trong tay Chúa, xin ban cho con trá»n niá»m tin ở Chúa.â€
– Thánh Luca Thìn, 39 tuổi, cai tổng. Ngưá»i đã viết khi bị bắt bước qua thánh giá: “Tôi là má»™t Kitô hữu. Tôi sẵn sà ng chấp nháºn má»i cá»±c hình, tháºm chà cả cái chết Ä‘au đớn nhất, hÆ¡n là vi phạm má»™t lá»—i dù rất nhá» trong đạo tôi thá»â€.
– Thánh Giuse Lá»±u, trùm há» Mặc Bắc (VÄ©nh Long) đã tâm sá»± vá»›i má»™t linh mục bạn tù rằng: “Xin cha cầu Chúa ban sức mạnh và lòng can đảm cho con. Con sắp phải Ä‘i đà y. Con xin trao cho Chúa tất cả má»i sá»± thuá»™c vá» con. Con bằng lòng dâng cho Ngưá»i hy sinh lá»›n lao hÆ¡n hết là gia đình, vợ con cá»§a conâ€.
– Thánh Matthêu Gẫm, 34 tuổi, má»™t thương gia già u có, dù bị hà nh hạ, bị gông xiá»ng nhưng vẫn luôn bình tÄ©nh vui tươi. Ngà i nói: “Tôi có ăn trá»™m, ăn cướp gì đâu mà buồn. ÄÆ°á»£c chết vì đạo là điá»u tốt lắmâ€.
– Thánh Laurensô Ngôn, 22 tuổi, má»™t nông dân, đã trả lá»i khi các quan bắt ngà i bước qua thánh giá: “Tôi giữ đạo tôn thá» Chúa tể trá»i đất. Thánh giá là phương thế Chúa dùng để cứu độ nhân loại. Tôi chỉ có thể tôn kÃnh chứ không bao giá» chà đạp. Tôi sẵn lòng chịu chết vì đức tin và o Thiên Chúa cá»§a tôiâ€.
– Thánh Matthêu Phượng, trùm há», đã nói vá»›i các con mình rằng: “Các con cá»§a cha Æ¡i! Äừng khóc, đừng buồn là m chi vì cha Ä‘ang gặp được váºn há»™i may mắnâ€.
– Thánh Äaminh Ninh, 21 tuổi, nông dân, đã hiên ngang phát biểu: “Nếu là m con cái không được phép sỉ nhục cha mẹ mình, thì là m sao ngưá»i Kitô hữu lại có thể chà đạp hình ảnh cá»§a Äấng tạo thà nh trá»i đất? Xin các quan thi hà nh Ä‘iá»u các quan muốn. Còn tôi không bao giá» xúc phạm tháºp giá Chúa tôi đâuâ€.
– Thánh Phêrô DÅ©ng yên á»§i vợ: “Hãy vui mừng vì tôi được hy sinh mạng sống cho Chúa Kitôâ€.
– Thánh Emmanuel Phụng, trùm há», trước khi bị siết cổ đã trao cho con gái má»™t ảnh thánh giá và nói: “Con hãy nháºn lấy ká»· váºt cá»§a cha. Äây là ảnh Chúa Giêsu Kitô, Chúa chúng ta. Ảnh nà y quà giá hÆ¡n và ng bạc bá»™i phần. Con hãy luôn mang nÆ¡i cổ và trung thà nh cầu nguyện sá»›m chiá»u con nhéâ€.
2. Can đảm phi thưá»ng.
Vì đức tin, các ngà i đã phải chịu đủ má»i thứ cá»±c hình dã man. Bị gông cùm, bị xiá»ng xÃch, bị nhốt trong cÅ©i, bị đánh đòn, bị bỠđói, bị voi giầy, bị trói ném xuống sông, bị đổ dầu và o rốn rồi cho bấc và o mà đốt, bị đóng Ä‘inh và o ván rồi Ä‘em phÆ¡i nắng,bị chặt đầu, bị thắt cổ, bị thiêu sống, bị phân thây ra từng mảnh… Có 79 vị bị trảm quyết (bị chặt đầu); 18 vị bị xá» giảo (bị thắt cổ); 8 vị chết rÅ© tù; 6 bị thiêu sinh; 4 bị lăng trì (phân thây ra từng mảnh); 1 bị tá» thương và 1 bị bá Ä‘ao.
-Lòng lang dạ sói cá»§a con ngưá»i nghÄ© ra má»i thứ hình phạt tà n ác, tháºt kinh hoà ng sởn tóc gáy khi nghe kể vá» cái chết cá»§a Cha Cố Du theo kiểu bị xá» bá Ä‘ao: “Ngà y 30.11.1835, há» chá»n Thợ Äức là m pháp trưá»ng để xá» ngà i.Sáng sá»›m hôm đó, há» Ä‘iệu ngà i đến nÆ¡i hà nh hình. Bên má»™t lò than Ä‘ang cháy đỠrá»±c có 5 tên lÃnh cầm 5 chiếc kìm sắt đã được nung Ä‘á».Nghe lệnh, cùng má»™t lúc cả 5 tên kẹp kìm nung đỠvà o mình ngà i kéo ra những miếng thịt khét lẹt.Há» vu cho ngà i móc mắt trẻ con khi rá»a tá»™i. Là m Ä‘iá»u ám muá»™i khi cá» hà nh lá»… cưới và cho ăn thịt ngưá»i khi rước lá»…. Sau đó há» tiếp tục gây thêm những thương tÃch nữa cho đến khi ngà i bất tỉnh thì há» má»›i hà nh quyết. Há» cá»™t chân tay ngà i và o cây cá»™t. Hai bên lÃnh cầm kìm chá» sẵn. Cha Du ngá»a mặt lên trá»i cầu nguyện dâng mạng sống mình cho Chúa. Sau hồi trống báo hiệu, hai tên lÃnh cầm kìm kẹp và o ngá»±c ngà i kéo ra 2 miếng thịt nÆ¡i vú liệng xuống đất, má»™t tên lÃnh khác cầm dao xẻo thịt phÃa sau hông, rồi đến bắp đùi thì chúng lấy kìm kéo ra rồi lấy dao xẻo đứt từng miếng… là m cha rất Ä‘au đớn. Không được bao lâu thì ngà i ngất Ä‘i, đầu rÅ© xuống và ngà i vá» chầu Chúa lúc 17g ngà y 30.11.1835. Cha Du chết rồi bá»n lÃnh còn chặt đầu ngà i cho và o má»™t chiếc thùng đầy vôi, cởi trói láºt xác úp xuống rồi phân thây ra từng khúc bá» tất cả và o thùng vôi. Äầu ngà i há» Ä‘em treo 3 ngà y ở giữa chợ rồi xay nát, bá» chung vá»›i thùng vôi đựng xác ngà i Ä‘oạn quăng cả xuống biển cho mất tÃchâ€.
-Thánh Giám mục Xuyên, chân tay bị trói và o bốn cá»c. Năm lý hình cầm 5 cái rìu, sẵn sà ng nghe lệnh quan án sát. Vừa nghe lệnh, hai lý hình chặt hai chân, hai lý hình chặt hai tay, đến lượt lý hình thứ năm chặt đầu. Rồi há» mổ bụng ngà i cắt lấy ruá»™t gan.
-Hai Cha Äiểm và Khoa bị trói chân tay và o cá»™t, lý hình tròng dây và o cổ. Nghe hiệu lệnh, lý hình cầm hai đầu dây xiết mạnh cho đến khi hai vị nghẹt thở và lịm dần.
-Sáng ngà y 5.6.1862, trước sá»± chứng kiến cá»§a rất đông ngưá»i, hai giáo dân: Thánh Toại và Thánh Huyên bước và o cÅ©i tre để bị thiêu sinh. Những ngưá»i hiện diện Ä‘á»u xúc động khi nghe rõ các ngà i cất tiếng nguyện cầu tháºt lá»›n, trong khi ngá»n lá»a hồng phừng phá»±c bốc cao, thiêu đốt hai ngà i.
-Sau ba tháng tù tại Bình Äịnh, ông Anrê Nguyá»…n Kim Thông nháºn được án phát lưu và o VÄ©nh Long. ÄÆ°á»ng từ Bình Äịnh và o Nam xa xôi, ông Thông cùng vá»›i bốn chứng nhân khác. Vì tuổi già sức yếu, lại phải mang gông siá»ng, ông bước Ä‘i má»™t cách rất khó khăn, mệt nhá»c. Má»—i ngà y chỉ Ä‘i được bảy tám dặm, dưới ánh nắng gay gắt. Tối đến, Ä‘oà n tù nhân được tạm giam trong các đòn quan, hay nhà tù địa phương. ÄÆ°á»£c và i ba ngà y, lÃnh thấy ông Thông Ä‘uối sức quá, sợ không thể Ä‘i tá»›i nÆ¡i, thì thương tình tháo gông xiá»ng cho ông. Äến Chợ Quán, thấy tình trạng sức khá»e cá»§a ông quá tà n tạ, Cha ÄÆ°á»£c đã đến ban phép xức dầu cho ông. Sau đó ông lại phải mang gông xiá»ng tiếp. Khi ông đặt chân lên đất lưu đà y, ông chỉ kịp Ä‘á»c kinh ăn năn tá»™i, và i kinh kÃnh mừng, rồi tắt thở. Hôm đó là ngà y 15 tháng 5 năm 1855.
3. Coi thưá»ng sá»± Ä‘au đớn.
Là con ngưá»i, ai mà không sợ Ä‘au khổ, ai mà không tham danh tranh lợi, ai mà không tham sống sợ chết! Nhưng vá»›i Æ¡n Chúa, các vị tỠđạo đã thắng vượt những khổ hình dã man. Lòng yêu mến Chúa đã giúp các ngà i vượt thắng tất cả: thắng vÅ© lá»±c, thắng quyá»n bÃnh vua chúa trần gian, thắng ma quỉ, và thắng chÃnh mình. Vì thế các ngà i xem nhẹ khổ hình, vui mừng và hãnh diện vì được chết cho đức tin.
-Trước khi bị chém, Thánh Giám mục An nói vá»›i viên quan chỉ hay:“Tôi gá»i quan 30 quan tiá»n để xin má»™t ân huệ: Äừng chém tôi má»™t nhát nhưng 3 nhát. Nhát thứ nhất tôi tạ Æ¡n Thiên Chúa đã tạo dá»±ng nên tôi, và dẫn tôi đến Việt Nam giảng đạo. Nhát thứ hai để nhá»› Æ¡n cha mẹ sinh thà nh ra tôi. Nhát thứ ba như lá»i di chúc cho các bổn đạo cá»§a tôi, để há» bá»n chà chết vì đức tin, theo gương vị chá»§ chăn. Và như thế hỠđáng hưởng hạnh phúc cùng các Thánh trên trá»iâ€.
-Năm vị: Äaminh Nhi, Äaminh Mạo, Äaminh Nguyên, Anrê Tưá»ng, VinhsÆ¡n Tưởng, bị xá» chém đầu, thì trừ ông Äaminh Nhi, còn bốn vị Ä‘á»u yêu cầu lý hình, thay vì chém má»™t nhát, thì xin được chém 3 nhát để tá» lòng tôn kÃnh Chúa Ba Ngôi.
-Thánh Hồ Äình Hy bị chém đầu, nhưng trước khi Ä‘em Ä‘i xá», giữa kinh thà nh Huế, trong ba ngà y 15,18 và 21 tháng 5 năm 1857, thân mình ngà i đầy thương tÃch, quần áo tả tÆ¡i, dÃnh đầy máu, Ä‘i đứng lảo đảo như muốn té nhà o, bị Ä‘iệu qua các đưá»ng phố, những khu chợ và quanh thà nh ná»™i. LÃnh mở đưá»ng Ä‘i trước rao tên tá» tá»™i, má»—i khi tá»›i ngã ba đưá»ng, phố, chợ và công trưá»ng, ngưá»i tá» tá»™i bị đánh 30 trượng, lÃnh vác loa rêu rao:“Thằng theo tà đạo, đứa ngá»— nghịch, bất hiếu vá»›i cha mẹ, cưỡng lại luáºt pháp triá»u đình. Vì thế bị kết án tá» hình. Bá»n Gia Tô tin rằng chết vì đạo sẽ lên Thiên đà ng. Äiá»u đó có đúng hay sai, không cần biết. Gia Tô cá»§a nó ở đâu? tại sao thấy nó khổ mà không đến cứu?â€.
-Sau má»™t năm tù giam, Anrê Trá»ng vẫn cương quyết tuyên xưng đức Tin, các quan quyết định ngà y xá» là thứ bảy ngà y 28.11.1835. Sáng hôm đó, ngà i gặp lại ngưá»i anh há». Ngưá»i anh há» há»i Thánh nhân có muốn ăn gì không? Anrê Trá»ng trả lá»i: “Em muốn giữ chay để dá»n mình tỠđạoâ€, rồi nói tiếp: “Xin anh giúp đỡ mẹ em, chúng ta là anh em, mẹ em cÅ©ng sẽ yêu thương anh. Xin nhắn lá»i vá»›i mẹ em: Äừng lo gì cho em, cầu chúc mẹ mãi mãi thánh thiện và sẽ hà i lòng vì con trai mình luôn trung thà nh vá»›i Chúa cho đến chết.â€. Nhưng ngưá»i anh há» chưa kịp vá» nhắn tin, bà mẹ cá»§a Anrê Trá»ng đã đến đón con và theo con đến táºn đầu chợ An Hòa, nÆ¡i Anrê sẽ bị xá». Gặp con, bà chỉ nói má»™t câu: “Bấy lâu nay xa nhà , thá»i gian ở tù, con có nợ nần gì ai không? Nếu có thì cho mẹ biết, mẹ sẽ trả thay conâ€. Khi được con cho biết là không vướng mắc gì vá»›i ai, bà tiếp tục Ä‘i sát bên con, bình tÄ©nh nói vá»›i con những lá»i đầy khÃch lệ. Äến nÆ¡i xá», khi quân lÃnh tháo gông xiá»ng, Thánh Trá»ng đón lấy, đưa cho anh lÃnh cạnh bên và căn dặn: “Xin nhá» anh đưa giùm cái nà y cho mẹ tôi, để bà là m ká»· niệm.â€. Mẹ anh đứng gần bên nghe rõ, bà nháºn lấy ká»· váºt đó và chưa cho là đủ, bà còn muốn đón nháºn chÃnh thá»§ cấp cá»§a con mình nữa. Bà can đảm, bước ra xin viên quan chỉ huy trao thá»§ cấp con trai cho bà . Bá»c trong vạt áo rồi ghìm chặt và o lòng, bà vừa hôn vừa láºp Ä‘i láºp lại:“Ôi con trai yêu quà cá»§a mẹ, con nhá»› cầu nguyện cho mẹ.â€. Rồi bà đem vá» an táng trong nhà .
Các Thánh Tá» Äạo coi thưá»ng Ä‘au đớn vá»›i lòng can đảm lạ lùng là vì các ngà i trung thà nh vá»›i đức tin. Do đó, các ngà i vui mừng được chết vì Chúa Kitô. Các ngà i đã chết dưới ngá»n Ä‘ao phá»§ là chết cho Chúa Kitô như chÃnh Chúa Kitô đã chết cho các ngà i. Các Thánh Tá» Äạo hiên ngang vì đã đáng được chịu Ä‘au khổ cho Chúa Kitô. Các ngà i chẳng mà ng chi đến việc nhân loại trao tặng huy chương, huân chương, chiến công. Các ngà i chết tỠđạo là chết vì Chúa Kitô, đơn thuần và tinh khiết, trong sáng và huyá»n diệu, can trưá»ng và khiêm nhu (x.Thiên Hùng Sá», trang 4). Chết vì Chúa Kitô là niá»m hạnh phúc “Phúc thay ai bị bách hại vì sống công chÃnh, vì Nước Trá»i là cá»§a há». Phúc thay anh em khi vì Thầy mà bị ngưá»i ta sỉ vả, bách hại và vu khống đủ Ä‘iá»u xấu xa. Anh em hãy vui mừng há»›n hở, vì phần thưởng dà nh cho anh em trên trá»i tháºt lá»›n lao†(Mt 5,10-12; x.Lc 6,22). ChÃnh trong ánh sáng cá»§a Chúa Kitô, Vị Tá» Äạo tiên khởi mà chúng ta có thể nói vá» Các Thánh Tá» Äạo Việt Nam bằng câu Phúc âm : “Äầy tá»› không lá»›n hÆ¡n chá»§â€Â (Ga 15,20); “Nếu chúng đã bách hại Thầy, chúng sẽ bách hại các con…Äây Thầy sai các con như con chiên Ä‘i và o giữa sói rừng… Hãy coi chừng ngưá»i Ä‘á»i, há» sẽ ná»™p các con nÆ¡i toà án. Khi há» bắt bá»›, các con đừng lo phải nói thế nà o, vì không phải các con, nhưng Thánh Linh cá»§a Thầy sẽ nói trong các con… Các con sẽ bị má»i ngưá»i ghét bá» vì danh Thầy. Nhưng ai bá»n đỗ đến cùng, ngưá»i ấy sẽ được cứu độ.†(Mt 10,16-25). Các Thánh Tá» Äạo không tìm đến cái chết mà chỉ trung thà nh vá»›i đức tin cho dù phải chịu muôn và n gian truân Ä‘au đớn. Các ngà i tìm cách nên giống Ä‘á»i sống cá»§a Thầy Giêsu, nhất là giống cá» chỉ yêu thương tá»™t cùng đã đưa Thầy đến cái chết.
Chân dung Các Thánh Tá» Äạo Việt Nam được tô Ä‘iểm bằng muôn ngà n vạn nét. Nét căn bản nhất chÃnh là Niá»m Tin Phục Sinh. Tin và o Chúa Kitô đã chết và đã sống lại nên các ngà i đã chấp nháºn tất cả má»i cá»±c hình, vượt thắng má»i truân chuyên. Yêu mến Chúa Kitô và bước theo Ngưá»i nên các ngà i luôn sống niá»m tÃn thác, lạc quan. Trong nhà tù vẫn cầu nguyện và hát thánh ca, thánh vịnh. Ra pháp trưá»ng vẫn cầu nguyện và hát khúc khải hoà n Alleluia, luôn hướng vá» trá»i cao vá»›i niá»m Hy Vá»ng Phục Sinh và cất cao hát mãi cho đến khi đầu rÆ¡i khá»i cổ. Cái chết chẳng có giá trị gì, chÃnh sá»± sống má»›i là m nên muôn Ä‘iá»u huyá»n diệu. Sá»± sống đó chÃnh là tình yêu vá»›i tất cả những gì cao thượng và chân tháºt. Tình yêu đó bừng lên mãnh liệt trong mầu nhiệm tá»± huá»· và hiến dâng. Chết là mất tất cả, nhưng 117 hiến tế tình yêu cÅ©ng là 117 chứng từ niá»m tin cá»§a những con ngưá»i xác tÃn rằng: chết vì Äức Kitô, chết Ä‘i là sống lại trong cuá»™c sống muôn Ä‘á»i; chết là chiến thắng; chết là để Ä‘i vá» sá»± sống vÄ©nh cá»u; chết là cánh cá»a im lìm được mở ra để vá» vá»›i Äấng là Sá»± Sống vÄ©nh hằng.
4. Kế thừa dòng máu hà o hùng để tiếp nối sứ vụ loan Tin mừng.
“Ká»· niệm biến cố phong Thánh Tá» Äạo là dịp để chúng ta ôn lại Ä‘á»i sống chứng nhân cá»§a các ngà i, noi gương các ngà i, sống tinh thần Phúc Âm trong má»i hoà n cảnh, cá»™ng tác phần mình xây dá»±ng má»™t Giáo Há»™i vững mạnh và má»™t xã há»™i công bằng và nhân ái. Äể ká»· niệm biến cố quan trá»ng nà y, chúng tôi sẽ bà n thảo và đưa ra những đỠnghị, nhằm hướng tá»›i má»™t chương trình bao gồm cá» hà nh, há»c há»i và sống đức tin. Cá» hà nh để tạ Æ¡n Chúa, tôn vinh các báºc Tiá»n Nhân và xin các ngà i bầu cá» cho Giáo Há»™i và Quê Hương; há»c há»i để hiểu biết cuá»™c Ä‘á»i và ý nghÄ©a sá»± hy sinh cao cả cá»§a các ngà i; sống đức tin theo gương các Thánh Tá»Â Äạo là những ngưá»i trước khi chết vì Äạo thì đã sống cho Äạo, đạo là m ngưá»i và  Äạo là m con cái Chúaâ€. (Thư Mục Vụ HÄGMVN, số 5).
Hạt giống Tin Mừng Ãức Giêsu Kitô đã đến vá»›i quê hương Việt Nam gần năm thế ká»·.Trước đó cả ngà n năm đã có ba tôn giáo lá»›n là Pháºt Giáo, Khổng Giáo, Lão Giáo và TÃn Ngưỡng dân gian ăn sâu và o tâm hồn ngưá»i Việt Nam. Phong tục táºp quán, văn hóa Việt Nam, con ngưá»i Việt Nam, đã được nhà o luyện bởi tất cả những mầm sống cÅ©ng như giá»›i hạn các tÃn ngưỡng đó.
Trên ná»n tảng má»™t Ä‘á»i sống tâm linh phong phú mà Pháºt Giáo, Khổng Giáo, Lão Giáo và nhất là Ãạo Ông Bà đã xây dá»±ng từ hÆ¡n má»™t ngà n năm, hạt giống Tin Mừng đã nẩy mầm và trổ sinh nhiá»u hoa trái. Tinh thần hiếu khách, lòng bao dung là m cho ngưá»i Việt Nam sẵn sà ng tiếp xúc vá»›i những ngưá»i tá» ra có thiện cảm vá»›i mình, cho dù há» từ xa đến. Vá»›i những đức tÃnh như lòng hiếu thảo đối vá»›i ông bà cha mẹ, kÃnh trên nhưá»ng dưới trong gia đình, vá»›i má»™t tâm hồn yêu thÃch tÄ©nh mịch và chiêm niệm, ngưá»i Việt Nam là má»™t mãnh đất tốt để đón nháºn những giá trị thiêng liêng hà m chứa trong Tin Mừng.
Nhá» các nhà truyá»n giáo, từ các thế hệ tiá»n nhân, ngưá»i Việt đã nháºn lãnh nhiá»u Ä‘iá»u tốt là nh: những thưá»ng thức vá» vệ sinh, khoa há»c, những hiểu biết má»›i, những đồ váºt quý hiếm cÅ©ng như những trợ giúp váºt chất dù rất khiêm tốn, những nhân váºt thánh thiêng đầy nhân ái… khiến há», nhất là những ngưá»i thuá»™c lá»›p bình dân, sẵn sà ng đón nháºn giáo lý mà những ngưá»i tốt là nh như váºy mang đến cho há». NhỠđó, những táºp tục phi lý và phi nhân (bùa mê, sát tế) như má»™t gánh nặng đè lên cuá»™c Ä‘á»i cá»§a há» nay được cởi bá». Khi đã tìm gặp má»™t vị thần đầy yêu thương, há» liá»n cảm thấy được giải thoát và tin theo.
Rao giảng Tin Mừng cho há» cần gắn liá»n vá»›i phát triển cuá»™c sống, quan tâm săn sóc sức khá»e, nâng cao văn hóa giáo dục. Ngưá»i Kitô hữu sống giữa lòng Ä‘á»i và chia sẽ Ä‘á»i sống cá»§a anh chị em chung quanh mình. Loan báo Tin Mừng là chia sẻ cuá»™c sống, má»™t cuá»™c sống như chÃnh Chúa Giêsu đã sống, là yêu thương má»i ngưá»i, và yêu thương đến cùng. (x. Ga 13,11), yêu thương đến ná»—i dám chấp nháºn hy sinh tÃnh mạng cho những ngưá»i mình yêu. (x. Ga 15,13).
Các Thánh Tá» Äạo là những chứng nhân can trưá»ng dám chết cho niá»m tin, sống cho tình yêu, và loan báo chân lý Tin Mừng. Là m chứng cho Chúa, nếu không phải đổ máu thì cÅ©ng phải chấp nháºn mất mát thiệt thòi. Là m chứng đòi trả giá. Giá cà ng cao thì lá»i chứng cà ng đáng tin.
Các Thánh Tá» Äạo đã là m chứng bằng cái chết. Chúng ta được má»i gá»i là m chứng bằng cuá»™c sống. Các Thánh Tá» Äạo đã là m chứng trong thá»i bị bách hại. Là con cháu các ngà i, chúng ta được má»i gá»i là m chứng trong bối cảnh xã há»™i Việt Nam hôm nay. Là m chứng chÃnh là “là m muối,†“là m men,†“là m ánh sángâ€â€¦ như những hình ảnh chÃnh Chúa Giêsu đã dùng khi trao sứ mạng cho các môn đệ. Muối, men, ánh sáng thì không ồn à o áp chế, công việc cá»§a nó là âm thầm hiện diện, và chỉ cần hiện diện đúng như bản chất cá»§a mình, tá»± khắc môi trưá»ng xung quanh nó sẽ thấm mặn, sẽ dáºy men, và sẽ đầy ánh sáng. Sống đạo như thế, chúng ta góp phần là m chứng nhân cho Chúa, cho Phúc Âm.
Lạy các Thánh Tá» Äạo Việt Nam, xưa các Ngà i đã can đảm phi thưá»ng là m chứng cho Chúa. Xin giúp chúng con hôm nay cÅ©ng biết “sống đức tin theo gương các Thánh Tá»Â Äạo là những ngưá»i trước khi chết vì Äạo thì đã sống cho Äạo, đạo là m ngưá»i và  Äạo là m con cái Chúaâ€Â để là m chứng cho Chúa trong Ä‘á»i sống hằng ngà y. Amen.
Lm Giuse Nguyễn Hữu An
daminhtamhiep

