1. NHÀ THỜ NGÓI Cá»” LA VANG (1901 – 1923)
Tương truyá»n, Äức Mẹ hiện ra tại La Vang năm 1798. Và o thá»i gian đó, vua Cảnh Thịnh (Tây SÆ¡n – con thứ Vua Nguyá»…n Huệ – Quang Trung) ra chiếu chỉ cấm đạo ngà y 17 tháng 8 năm 1798, má»™t số các tÃn hữu ở gần đồi Dinh Cát (nay là thị xã Quảng Trị) phải tìm nÆ¡i trốn ẩn tại núi rừng La Vang, và thưá»ng tụ táºp nhau dưới gốc cây Ä‘a cổ thụ, cùng nhau cầu nguyện, an á»§i và giúp đỡ nhau.
Má»™t hôm Ä‘ang khi cùng nhau lần hạt kÃnh Äức Mẹ, bá»—ng há» nhìn thấy má»™t ngưá»i phụ nữ xinh đẹp, mặc áo choà ng rá»™ng, tay bồng Chúa Hà i Äồng Giêsu, có hai thiên thần cầm đèn chầu hai bên. Mẹ bà y tá» lòng nhân từ, âu yếm, và an á»§i giáo dân. Mẹ dạy hái má»™t loại lá cây có sẵn chung quanh đó, Ä‘em nấu nước uống sẽ là nh các chứng bệnh. Mẹ lại ban lá»i hứa: “Mẹ đã nháºn lá»i các con kêu xin. Từ nay vá» sau, há»… ai chạy đến cầu khẩn Mẹ tại chốn nà y, Mẹ sẽ nháºn lá»i ban Æ¡n theo ý nguyệnâ€.
Sá»± kiện xảy ra trên thảm cá» gần gốc cây Ä‘a cổ thụ nÆ¡i giáo dân Ä‘ang cầu nguyện. Sau đó, Mẹ còn hiện ra nhiá»u lần như váºy để nâng đỡ và an á»§i con cái Mẹ trong cÆ¡n hoạn nạn.
.jpg)
Từ chân tượng Äức Mẹ nhìn vá» phÃa Quảng trưá»ng, tháp cổ và nhà hà nh hương. Dưới chân tượng đá có hình 2 em bé được bố mẹ chúng dán lên trên bệ đá. Rất nhiá»u lá»i cầu nguyện cá»§a con cái Mẹ khắp nÆ¡i đã được thá»±c hiện tại đây!
Từ đó đến nay sá»± kiện Äức Mẹ hiện ra tại núi rừng La Vang, qua các thế hệ được loan truyá»n khắp nÆ¡i, và nhiá»u ngưá»i chân thà nh tin tưởng, đến cầu khấn Äức Mẹ. Äức Mẹ La Vang thưá»ng được biểu tượng bằng má»™t phụ nữ mặc áo dà i Việt Nam bế con cÅ©ng mặc trang phục truyá»n thống Việt Nam.
***
Lịch sá» nhà thá» La Vang vốn được xây trên ná»n cá»§a má»™t miếu thá» Bà (có thể là Pháºt Bà Quan Âm hoặc bà chúa Liá»…u Hạnh) cho ngưá»i Ä‘i rừng, nguyên là má»™t mái nhà tranh dưới gốc cây Ä‘a và rà o sÆ¡ bốn mặt, sau biến cố Mẹ Maria hiện ra năm 1789 được nhưá»ng cho giáo dân để xây má»™t nÆ¡i tôn kÃnh Mẹ Maria.
Những nhà thá» trước năm 1900 Ä‘á»u chưa tìm được hình ảnh. Khoảng từ năm 1886, Äức Cha Marie Antoine Caspar (Lá»™c) cho xây lại má»™t ngôi nhà thá» bằng ngói và cho mãi đến năm 1901 nhân dịp đại há»™i La Vang đầu tiên được tổ chức và o ngà y 08 tháng 08 thì má»›i có Lá»… mừng khánh thà nh nhà thá».
Ngôi nhà thá» nà y tồn tại từ năm 1901-1923, Ngôi Ä‘á»n thánh bên trong theo kiểu cách Annam có cá»™t kèo xuyên trên có sức chứa khoảng 400 ngưá»i. Mặt tiá»n có hÆ¡i theo kiểu Tây vá»›i hai tháp vuông. Thiết kế nà y giống vá»›i má»™t số nhà thá» hiện tại ở Miá»n Bắc (Bùi Chu, Bắc Ninh…) là nhìn mặt tiá»n thì nhà thá» khá rá»™ng (nhá» có thêm 2 tháp vuông) nhưng trong lòng nhà thá» thì hẹp hÆ¡n nhiá»u. Bên trong, trên bà n thá» có tượng ảnh Äức Chúa Bà mua bên Tây, má»™t bên có Äức Chúa Giêsu đứng là Notre Dame des Victoires. Dưới bà n thá» có tượng ảnh Äức Bà Môi Khôi, có ông thánh Äôminicô và bà thánh Catarinà chầu.
Trong ảnh, Ngôi nhà thỠđã xuống cấp nhiá»u, tháp bên phÃa trái đã có dấu hiệu bị nứt và nghiêng lún và sau đó tá»± động đổ xuống và o tháng 5.1925 nhưng không là m ai bị thương. Hình ảnh cá»§a ngôi nhà thá» nà y hiện Ä‘ang được lưu trữ tại Há»™i Thừa Sai Paris.
2. LINH ÄÀI ÄỨC MẸ 1
Linh đà i theo kiểu Việt Nam được xây và o khoảng năm 1950 và nằm trước linh đà i hiện nay khoảng 15 thước. Linh đà i nà y tồn tại trong khoảng từ năm 1950 – 1960. Có thể thấy bức tượng Äức Mẹ La Vang bên trong linh đà i.
3. TƯỢNG ÄỨC MẸ LA VANG 1
Trong dịp Äại Há»™i La Vang lần đầu tiên – khánh thà nh nhà thá» ngói và o ngà y 08.08.1900, Äức cha Caspar Lá»™c đã cung thỉnh bức thánh tượng Äức Mẹ La Vang theo mẫu tượng Äức Bà Chiến Thắng đặt trong ngôi nhà thá» ngói.
“Äức Mẹ mặc áo choà ng mà u thiên thanh, phá»§ trên áo trắng ngà , đầu đội triá»u thiên và ng, chân đứng trên đám mây. Äức Mẹ nhìn đà n con, nét mặt dịu hiá»n, dáng Ä‘iện uy nghi. Hai tay Mẹ nâng đỡ Chúa Hà i Äồng đứng bên tay mặt như muốn đưa ra giá»›i thiệu cùng chúng ta, trao ban cho chúng ta. Chúa Giêsu Hà i Äồng tháºt duyên dáng trong bá»™ áo mà u hồng, đầu đội triá»n thiên, chân đứng trên quả địa cầu lấp lánh mấy vì sao. Chúa Hà i Äồng má»™t tay nÃu áo Mẹ, nương tá»±a và o Mẹ như để là m gương cho ta, má»™t tay giÆ¡ ra như để má»i gá»i ta chay đến cùng Mẹ để tá» lòng hiếu thảo mến yêu và lãnh nháºn muôn Æ¡n là nh nhá» lá»i Mẹ chuyá»n cầu.
.jpg)
Bức thánh tượng quý giá nà y đã bị há»§y hoại trong cuá»™c chiến Mùa Hè Äá» Lá»a 1972, nay không còn nữa.
.jpg)
Bức tượng Äức Mẹ La Vang (phục hồi) lại được để trên bệ thá» bên hông tháp cổ. Bức tượng Mẹ theo hình dáng nà y hiện cÅ©ng được khá nhiá»u ngưá»i đặt trên bà n thá» tại nhà hoặc các Tượng đà i Mẹ La Vang ở các nhà thá», nhà nguyện….
4. NHÀ THỜ LA VANG GIAI ÄOẠN 1923 – 1961
Trong dịp Äại Há»™i La Vang 8 (1923), Äức cha Allys Lý nháºn thấy số giáo dân hà nh hương ngà y má»™t đông, ngôi nhà thá» ngói thì quá cháºt hẹp, lại đã xuống cấp, có thể sụp đổ bất cứ lúc nà o nên đã quyết định xây dá»±ng ngôi Ä‘á»n thánh rá»™ng lá»›n tại La Vang.
Ngà y lá»… Äức Mẹ Lá»™ Äức 11.02.1924, cha sở Cổ Vưu Morineau Trung phát hiệu lệnh khởi công xây dá»±ng Ä‘á»n thánh La Vang theo đồ án cá»§a kiến trúc sư Carpentier, vá»›i mức kinh phà dá»± trù tối thiểu phải hai mươi ngà n đồng bạc.
Ròng rã bốn năm trá»i vá»›i biết bao công sức tiá»n cá»§a đổ ra, công trình Äá»n Thánh La Vang vÄ© đại đã hoà n thà nh, má»™t Ngôi thánh đưá»ng vá»›i hai tầng mái và hai cánh thánh giá cổ Ä‘iển, cùng vá»›i cây tháp vuông hai tầng cao ngất nổi báºt lên giữa cảnh đồi cát chung quanh và núi rừng xa xa.
Và o lúc 08 giá» sáng ngà y 20.08.1928, nhân dịp Äại Há»™i La Vang 9, Äức cha Allys Lý đã long trá»ng cá» hà nh nghi thức là m phép nhà thá» má»›i.
Nhà thá» La Vang và o thá»i kỳ má»›i được xây dá»±ng xong:
.jpg)
.jpg)
Hình ảnh Vương cung thánh đưá»ng La Vang chụp năm 1931, giáo dân vá»›i trang phục đặc trưng và nón lá. Các công trình kiên cố khác xung quanh Thánh đưá»ng vẫn chưa có nhiá»u. Trong hình, Nhà thá» cÅ©ng đã có dấu hiệu xuống cấp do thá»i tiết khắc nghiệt cá»§a miá»n trung. Gần khu vá»±c Linh đà i hiện tại vẫn là ngôi nhà tranh.
5. GIAI ÄOẠN KIẾN THIẾT TRUNG TÂM THÃNH MẪU TOÀN QUá»C LA VANG (1961 – 1963)
Ngà y 13.04.1961, Há»™i Äồng Giám Mục Miá»n Nam Việt Nam đã quyết định La Vang là Trung Tâm Thánh Mẫu Toà n Quốc và chá»n Ä‘á»n thánh La Vang là m Ä‘á»n thá» dâng trái tim vẹn sạch Äức Mẹ. Äồng thá»i chấp thuáºn má»™t chương trình kiến thiết Trung Tâm Thánh Mẫu La Vang.
.jpg)
Sáng 22.08.1961, ngà y xức dầu Ä‘á»n thánh, cÅ©ng là ngà y cuối cùng trong 6 ngà y Äại Há»™i La Vang 15, trước hà ng giáo sÄ© và 300.000 giáo dân, Äức ông De Nitris, thư ký Tòa Khâm Mạng, đại diện Tòa thánh tuyên Ä‘á»c nguyên văn bằng La ngữ sắc chỉ MAGNO NOS SOLATIO cá»§a Äức Thánh cha Gioan XXIII nâng Äá»n Thá» La Vang lên báºc VÆ¯Æ NG CUNG THÃNH ÄÆ¯á»œNG.
Những hình ảnh ngà y đại lá»… Äại Há»™i La Vang lần 15 ngà y 22.08.1961:
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Sáng 22.08.1961, ngà y xức dầu Ä‘á»n thánh, cÅ©ng là ngà y cuối cùng trong 6 ngà y Äại Há»™i La Vang 15, trước hà ng giáo sÄ© và 300.000 giáo dân, Äức ông De Nitris, thư ký Tòa Khâm Mạng, đại diện Tòa thánh tuyên Ä‘á»c nguyên văn bằng La ngữ sắc chỉ MAGNO NOS SOLATIO cá»§a Äức Thánh cha Gioan XXIII nâng Äá»n Thá» La Vang lên báºc VÆ¯Æ NG CUNG THÃNH ÄÆ¯á»œNG.
Những hình ảnh ngà y đại lá»… Äại Há»™i La Vang lần 15 ngà y 22.08.1961:
.jpg)
Äây là bức thánh tượng thứ ba được tôn kÃnh tại La Vang, mẫu tượng má»›i vá»›i chá»§ đỠhoà n toà n khác vá»›i hai mẫu tượng cÅ© Äức Bà Chiến Thắng. Linh đà i ba cây Ä‘a nhân tạo được khởi công ngà y 20.06.1963, vừa xong phần bê tông cốt thép, chưa có phần trang trà mỹ thuáºt bên ngoà i thì bị đình đốn do biến cố ngà y 01.11.1963 xảy ra. HÆ¡n 40 năm qua, linh đà i vẫn tồn tại nguyên trạng ban đầu.
7. NHỮNG CÔNG TRÌNH CỦA TRUNG TÂM LA VANG TRƯỚC NĂM 1972
Công trưá»ng Mân côi Là khuôn viên trước Ä‘á»n thá», đã hoà n thà nh vá»›i diện tÃch 30 x 480 mét, rải đá, tráng nhá»±a. Hai bên là 15 pho tượng bằng đá cẩm thạch được chạm khắc công phu theo nghệ thuáºt hiện thá»±c – loại hình nghệ thuáºt tượng thánh thưá»ng thấy – diá»…n tả Mưá»i Lăm Mầu Nhiệm Mân Côi.
Trong hình trên, Hồ Tịnh Tâm dá»± tÃnh nằm ở hai bên hình, là khoảng ruá»™ng trước Ä‘á»n thá» rá»™ng 6 ha, đã đà o xong vá»›i 30.000 ngà y công do giáo dân Huế tá»± nguyện. Theo thiết kế, hồ được tạo hình theo kiểu hồ Tịnh Tâm thà nh ná»™i Huế, giữa má»—i hồ có má»™t cù lao nhá», bên hồ nà y xây đà i ká»· niệm các đấng Chân Phước tỠđạo Việt Nam, bên hồ kia xây đà i ká»· niệm các đấng bổn mạng xứ truyá»n giáo. Ná»™i dung phần nà y chưa thá»±c hiện.
PhÃa sau Thánh đưá»ng có những công trình như Nhà TÄ©nh Tâm, khởi Công ngà y 24.04.1962. Hoà n thà nh và đưa và o sá» dụng tháng 10.1963. Äó là ngôi nhà lầu bê tông tưá»ng gạch má»™t tầng, hình chữ U, ngang 10 mét, rá»™ng 36 mét, cá»™ng vá»›i hai cánh, má»—i cánh 12 mét. ÄÆ°á»£c thiết kế gồm nhiá»u phòng ngá»§, há»™i trưá»ng, phòng Ä‘á»c sách, phòng giải trÃ, nhà xe, nhà bếp, và nhà ăn 500 khẩu phần má»™t lúc. Chúng ta có thể nhìn thấy công trình nà y trong hình dưới đây:
.jpg)
Trong hình trên, Ba Vị Giám mục đứng ở đây lúc đó chắc cÅ©ng không nghÄ© là ngôi Thánh đưá»ng trước mặt sẽ bị bom đạn phá tan tà nh và trong tương lai sẽ có má»™t ngôi thanh đưá»ng nguy nga khác được xây nên trên ngay chá»— các Ngà i Ä‘ang đứng. Ngôi nhà hà nh hương bá» thế 2 tầng bên cạnh nhà thá» cÅ©ng bị tà n phá không còn dấu tÃch gì. Ba cây Ä‘a và tượng đà i Äức mẹ nằm khuất trong lùm cây bên phÃa phải hình. Các công trình khác như Nhà Hà nh Hương, Công Trưá»ng Thánh Tâm (vá»›i tượng đà i Kitô Vua đứng trên quả cầu hình bán nguyệt. Má»™t bà n thá» bằng đá cẩm thạch lá»™ thiên dưới chân tượng. Má»™t hồ nước trong xanh phÃa trước và má»™t hoa viên tươi tốt bao quanh), Hồ GIÊNÊZARÉT (vá»›i hai cầu vồng bắc qua hồ, má»—i cầu rá»™ng 6 mét dà i 30 mét, nối liá»n lá»™ trình Äá»n Thánh – Äồi Calvariô – Äá»n Thánh. Äây là lá»™ trình chÃnh dà nh cho các cuá»™c kiệu lá»›n) và hệ thống đưá»ng sá, Ä‘iện nước, mương cống, nhà vệ sinh…. Riêng chỉ vá»›i những công trình kiến thiết trên đây thôi cÅ©ng đã khiến La Vang “phảng phất như má»™t lâu đà i thiên quốc…, má»™t kinh thà nh ánh sáng…, má»™t mảnh thiên đà ng rá»›t xuống miá»n rừng núi hoang vu.
Hình ảnh các Ä‘oà n lá»… sinh và giáo dân hướng vá» phÃa lá»… đà i. 40 năm sau, sau nhiá»u thăng trầm, cÅ©ng tại chÃnh vị trà nà y đã diá»…n ra nhiá»u buổi Lá»… trá»ng đại cá»§a Giáo há»™i Việt Nam trong đó có buổi lá»… đặt viên đá đầu tiên xây dá»±ng má»™t Vương cung thánh đưá»ng má»›i. Ngôi thánh đưá»ng trong hình giá» chỉ còn di tÃch tháp chuông.
8. LA VANG – NHá»®NG NÄ‚M THÃNG YÊN BÃŒNH (~1970)
Mặc dù chiến tranh đã lan rá»™ng ra toà n miá»n trung từ những năm 1967 nhưng miá»n La Vang vẫn tương đối yên bình và hầu như chưa bị ảnh hưởng gì!
ÄÆ°á»ng và o La Vang 1967
Những hình ảnh Trung tâm La Vang chụp và o tháºp niên 60 khi chiến tranh chưa lan tá»›i, má»™t khung cảnh yên bình và thanh thản:
.jpg)
.jpg)
9. CHIẾN SỰ LAN TỚI LA VANG
Sá»± hiện diện cá»§a xe quân sá»± và binh lÃnh báo hiệu chiến sá»± đã lan tá»›i La Vang (1970)
.jpg)
Äỉnh Ä‘iểm cá»§a cuá»™c chiến là và o ngà y giữa năm 1972, chiến sá»± ác liệc giữa Cá»™ng quân và Quân đội VNCH đã tà n phá thà nh bình địa toà n bá»™ Thánh địa La Vang. Ngà y 7/7/1972, mặc dù tái chiếm lại được Thà nh Quảng Trị và La Vang, nhưng tất cả chỉ còn là đống đổ nát. Ngôi thánh đưá»ng xinh đẹp trước đây đã bị tà n phá nặng ná».
.jpg)
Vị Tổng thống VNCH lúc đó là Ông Nguyá»…n Văn Thiệu đã đến quỳ gối cầu nguyện trước tại gian cung thánh lá»™ng lẫy má»™t thá»i cá»§a Thánh đưá»ng vá»›i bà n thá» cẩm thạch xinh đẹp thá»§a nà o, giá» chỉ còn là đống đổ nát.
(1).jpg)
Mặc dù đã Quảng Trị đã được tái chiếm cuối tháng 12 năm 1972, những ngưá»i lÃnh VNCH hiện diện tại La Vang, linh đà i vẫn còn nhưng tượng Äức Mẹ đã bị hư hại vá»›i phần đầu tượng đã bị bể.
10. LA VANG – NHá»®NG NÄ‚M THÃNG TRẦM LẶNG VÀ Há»’I SINH 1975 – 2010
La Vang sau những năm 1972, chiến sá»± tiếp tục lan rá»™ng cá»™ng vá»›i khung cảnh đổ nát khiến khu vá»±c linh địa trở nên trống vắng và hoan tà n. Äặc biệt, sau năm 1975 thì các buổi lá»… cÅ©ng không được phép tổ chức hoặc gặp rất nhiá»u khó khăn. Những ngưá»i muốn đến bên Mẹ La Vang bị xét há»i, Ä‘uổi vá» nhà , đất Ä‘ai Linh địa bị thu hẹp nhiá»u… Giáo há»™i chỉ còn giữ được Linh đà i, Di tÃch Thánh ÄÆ°á»ng và phần phụ cáºn nhá» xung quanh.
Tại Linh địa cÅ©ng không còn Linh mục phụ trách, Linh Mục giáo xứ Diên Sanh gần đó là ngưá»i duy nhất quản nhiệm La Vang nhưng cÅ©ng gặp nhiá»u khó khăn.
10.1 DI TÃCH VÆ¯Æ NG CUNG THÃNH ÄÆ¯á»œNG
Thá»±c ra, sau năm 1975, ngôi Thánh đưá»ng La Vang chưa bị sáºp hẳn hoà n toà n, phần thiệt hại nặng ná» nhất là khu vá»±c giữa nhà thá» và là m kết cấu nhà thá» yếu Ä‘i rất nhiá»u. Năm 1985, cÆ¡n siêu bão đổ bá»™ và o miá»n Trung đã “giúp†di tÃch thiệt hại thêm. Tuy váºy, cho tá»›i năm 1997, phần gian cung thánh và phần phÃa sau (Tháp chuông) vẫn còn tồn tại:
.jpg)
Toà n cảnh ngôi Thánh ÄÆ°á»ng sau năm 1975. Ngôi tháp cổ có hình dạnh như thế nà y cho đến năm 2000 má»›i má»›i được “phục chế lại†cho vuông vức hÆ¡n. PhÃa lòng nhà thá» giá» thà nh nhà nguyện “tiá»n chếâ€. Những phần tưá»ng đổ nát còn lại đã bị dỡ bá» Ä‘i vì rất khó phục hồi nguyên trạng.
10.2 DI TÃCH THÃP Cá»”
Những hình ảnh cáºn cảnh ngôi tháp cổ sau khi được trùng tu và vá lại các phần bị trúng đạn pháo:
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
10.3 GIẾNG NƯỚC ÄỨC MẸ:
Năm 1903, khi lên chăm sóc vưá»n Mẹ, cha phó Cổ Vưu Giuse Nguyá»…n Xuân Cảnh đã cho đà o má»™t giếng đất ngay trước nhà thá» ngói. Giáo dân quen gá»i là GIẾNG ÄỨC MẸ.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Linh đà i Äức Mẹ La Vang hiện nay vá»›i Bức Tượng Mẹ mặc áo dà i khăn đống theo truyá»n thống phụ nữ Việt Nam tạc trên đá quý từ năm 2011
Nước giếng Äức Mẹ không trong lắm nhưng có vị ngá»t và mát, không bị ô nhiá»…m bởi môi trưá»ng bên ngoà i nên có thể uống ngay, không cần nấu chÃn.
Vẫn biết nước giếng Äức Mẹ là nước uống bình thưá»ng không mang dược tÃnh gì cả, nhưng từ truyá»n khẩu ngà y xưa đến thá»±c tế ngà y nay nhiá»u bệnh nhân uống nước giếng Äức Mẹ mà được là nh các bệnh táºt là do bởi lòng thà nh kÃnh cáºy tin quyá»n phép Äức Mẹ được Mẹ ban Æ¡n là nh theo ý nguyện mà thôi.
Ngà y nay, hÆ¡n má»™t thế ká»· trôi qua, giếng Äức Mẹ vẫn được bảo quản sạch đẹp, vệ sinh là m tăng vẻ mỹ quan vưá»n Mẹ, nhưng trên hết giếng Mẹ là má»™t bảo chứng tình yêu tuyệt vá»i đối vá»›i con cái Mẹ. Từ mạch tá»± nhiên nà y, biết bao Æ¡n là nh hồn xác Äức Mẹ đã đổ xuống cho con cái Ngưá»i.
Hiện nay, nước giếng được bÆ¡m trá»±c tiếp lên bồn và má»i ngưá»i lấy nước qua hệ thống vòi phÃa sau Linh Äà i (theo hướng mÅ©i tên chỉ trên miệng giếng như trong hình):
10.4 LINH ÄÀI ÄỨC MẸ
Như đã nói trên, kể từ sau năm 1963 đến táºn năm 2010 thì Linh đà i Äức Mẹ (Cây Ä‘a bê tông) vẫn để nguyên phần thô rêu phong cùng đạn pháo và nắng mưa. Tráºn chiến năm 1971 tuy phá há»§y hầu hết các công trình trong khu La Vang bao gồm cả tượng Äức Mẹ Xuống Æ n trong Linh Äà i nhưng ba cây Ä‘a vẫn còn hầu như nguyên vẹn.
Linh đà i Äức Mẹ vẫn giữ nguyên hình hà i cÅ© cho đến táºn năm 2010
Sau đó, năm 1980, HÄGM Việt Nam má»›i quyết định Tượng Äức Mẹ mang hình dáng ngưá»i phụ nữ Việt Nam và Bức Tượng nà y được đặt lại vị trà cÅ© cùng năm đó:
10.5 TRÙNG TU LINH ÄÀI ÄỨC MẸ – BA CÂY ÄA
Như đã nói trên, Linh đà i Äức Mẹ vá»›i hình dáng cách Ä‘iệu ba cây Ä‘a bê tông do Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ thiết kế và xây dá»±ng từ những năm 1960 nhưng chưa bao giỠđược hoà n thà nh và khối bê tông thô vẫn để như váºy cho đến hÆ¡n 40 năm sau thì má»›i được tô vẽ cho đúng vẻ kiến trúc cá»§a nó. Quá trình nà y được bắt đầu là m lại trong năm 2010 thì hoà n thà nh. Tuy nhiên, khung cảnh hoang sÆ¡ cá»§a Linh đà i mẹ đã không còn nữa. Thay và o đó là khung cảnh lá»™ng lẫy hÆ¡n.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Linh đà i Äức Mẹ La Vang hiện nay vá»›i Bức Tượng Mẹ mặc áo dà i khăn đống theo truyá»n thống phụ nữ Việt Nam tạc trên đá quý từ năm 2011
11. LA VANG NGÀY NAY
Tháºt ra, từ lúc nhà nước “mở cá»aâ€, các công trình tại La Vang cÅ©ng đã được xây thêm, trùng tu tôn tạo nhưng hầu như là mang tÃnh tá»± phát và chưa gắn kết được vá»›i nhau thà nh má»™t khối tổng thể.
Nhà hà nh hương đối diện vá»›i Linh đà i được xây dá»±ng bá» thế phục vụ chá»— ở cho khoảng 300 khách hà nh hương má»™t lúc. Theo các thiết kế má»›i thì nhà hà nh hương nà y cÅ©ng sẽ bị Ä‘áºp bỠđể phù hợp vá»›i quy hoạch chung.
.jpg)
Lá»… đà i nhìn từ phÃa tháp cổ dịp đại lá»… 1999
.jpg)
Toà n cảnh công trưá»ng mân côi. Theo thiết kế má»›i, Công trưá»ng mân côi sẽ giữ nguyên và hầu như không thay đổi gì.
12. THIẾT KẾ LA VANG
.jpg)
Hình chụp Linh đà i năm 1999 cho thấy lúc đó La vang vẫn còn hoang sơ và hoang tà n lắm!
Linh đà i lúc chưa trùng tu!
Năm 2010, HÄGM Việt Nam á»§y quyá»n cho Tòa Tổng Giám Mục Huế tổ chức cuá»™c thi Thiết kế lại toà n bá»™ Linh địa La Vang vá»›i tiêu chà vá» kiến trúc như sau:
– Giữ gìn và Bảo tồng phần Tháp cổ, Giếng nước, Quảng trưá»ng Mân côi và Linh đà i.
– Mang bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam và phù hợp với kiến trúc tôn giáo.
– Phân khu chức năng, không gian kiến trúc và quy hoạch, sá» dụng đất và hạ tầng kỹ thuáºt. Thể hiện hà i hòa giữa Trung tâm hà nh hương và các vùng lân cáºn.
– Kiến trúc quy hoạch quan tâm đến môi trưá»ng, khà háºu nhiệt đới gió mùa. Äịnh hướng phát triển không gian mở rá»™ng Trung tâm Hà nh hương vá» phÃa Äông Tây.
– TÃnh khả thi, kỹ thuáºt cá»§a đồ án: Giải pháp kỹ thuáºt – Phân kỳ thá»±c hiện – Äá» xuất xây dá»±ng công trình – Äịnh hướng nguồn năng lượng thay thế …
Và quan trá»ng hÆ¡n, đồ án phải “thổi được hồn Äạo và hồn Việt và o các công trình kiến trúc cá»§a Trung Tâm nà yâ€.
Có nhiá»u Công ty tham gia thiết kế, rất nhiá»u ý tưởng thiết kế được đưa ra, để chá»n được má»™t thiết kế để xây dá»±ng không phải là má»™t Ä‘iá»u dá»… dà ng. Nhưng cÅ©ng phải hết sức trân trá»ng các ý tưởng thiết kế cá»§a các ngưá»i tham gia vì há» cÅ©ng đã bá» công bá» sức tâm huyết và o thiết kế cá»§a mình.
Ngà y 21/8/2010, tại Trung tâm Mục Vụ Huế đã diá»…n ra Lá»… Công bố & Phát thưởng giải cuá»™c Thi Thiết kế quy hoạch Dá»± Ãn Trung Tâm Hà nh Hương Äức Mẹ La Vang. Tuy nhiên, cuá»™c thi đã không tìm ra được thiết kế để xây dá»±ng (không có giải nhất). Chúng ta hãy cùng xem lại các phương án thiết kế nà y.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
7. THAY LỜI KẾT – THIẾT KẾ LA VANG THEO PHONG CÃCH LA VANG
Vì La Vang nằm ở Miá»n Trung (Huế) và nếu Ä‘á»c, hiểu, cảm nháºn được hết lịch sá», con ngưá»i, văn hóa… cá»§a La Vang thì má»›i thiết kế được La Vang. Nhưng thiết kế phải là như thế nà o? Không thể giống vá»›i Phát diệm, không thể giống vá»›i phương Tây…La Vang nên phải là La Vang.
.jpg)
Lá»… khởi công xây dá»±ng Vương Cung Thánh ÄÆ°á»ng Äức Mẹ La Vang
Tuy nhiên, có rất nhiá»u phương án thiết kế và điá»u quan trá»ng là phải chá»n ra được phương án thiết kế phù hợp dá»± án cho tương lai. Nếu phân vân, chỠđợi, lá»±a chá»n, thiết kế, và không dám quyết định… thì e rằng sẽ khó có thể có má»™t La Vang cho tương lai vì chÃn ngưá»i mưá»i ý đó là chưa kể phải tốn thêm nhiá»u nguồn tà i chÃnh nữa… Câu trả lá»i dà nh cho những ngưá»i có thẩm quyá»n trong giáo há»™i, giáo quyá»n và … giáo dân.
Thánh lá»… khởi công trên ná»n đất mà khu vá»±c năm xưa các Äức Cha tiá»n nhiệm đã từng có những buổi đại lá»… (Xem hình trắng Ä‘en ở phần đầu)
Xin kết thúc phóng sá»± Lịch sá» La Vang bằng hình trên vá»›i mô hình thiết kế má»›i nhất được lá»±a chá»n. Tuy có nhiá»u ý kiến khen chê nhưng nếu má»i ngưá»i cùng góp ý theo hướng tÃch cá»±c thì hy vá»ng sẽ có má»™t La Vang được nhiá»u ngưá»i đồng tình nhất. Như theo lá»i Äức Cha phụ trách nghệ thuáºt thánh thì: “… là công trình đòi há»i má»™t sá»± hiểu biết khá sâu rá»™ng vá» văn hóa Việt Nam vá»›i má»™t thế giá»›i biểu tượng vô cùng sâu sắc vỠý nghÄ©a và phong phú, Ä‘a dạng, vá» hình ảnh và mà u sắc. HÆ¡n nữa, Ä‘iá»u khó khăn hÆ¡n là là m thế nà o sá» dụng các biểu tượng văn hóa Việt Nam để diá»…n tả các mầu nhiệm đức tin. Äó là vấn đỠhá»™i nháºp văn hóa. Trong tiến trình xây dá»±ng vẫn có thể chỉnh sá»a những chi tiết trong đồ án nếu cần. Rất mong quà vị cao minh, thông thạo văn hóa, rá»™ng tình chỉ bảo, để công trình kiến trúc được hoà n hảo.
Ngoà i ra, bất cứ sá»± lá»±a chá»n nà o cÅ©ng bao hà m má»™t định hướng, má»™t giá»›i hạn, không thể đáp ứng hết má»i đòi há»i hay má»i quan Ä‘iểm, nhất là trong lãnh vá»±c nghệ thuáºt. Rất mong sá»± thông cảm cá»§a tất cả má»i ngưá»i.”
Clip: Toà n Cảnh La Vang hôm nay:
daminhvn

