Mùa Chay có ý nghÄ©a như thế nà o? Tại sao hằng năm chúng ta dà nh ra bốn mươi ngà y tá»± nguyện từ bá» các thú vui chÃnh đáng để chuẩn bị lá»… Phục Sinh.
Nhu cầu chay tịnh có lẽ đã ăn sâu trong tế bà o ADN di truyá»n cá»§a chúng ta. Má»™t và i hình ảnh vá» mùa chay sẽ giúp chúng ta rõ hÆ¡n vá» Ä‘iá»u nầy.
Hình ảnh tôn giáo đẹp nhất vá» mùa chay là hình ảnh Äức Giê-su Ä‘i và o sa mạc để chay tịnh và cầu nguyện. Kinh thánh cho biết Äức Giê-su ở trong sa mạc bốn mươi đêm ngà y và trong thá»i gian đó, Ngưá»i không ăn uống gì cả. Äiá»u nà y không nhất thiết theo nghÄ©a Ä‘en Ngưá»i không dùng má»™t thức ăn hay nước uống nà o, nhưng còn hÆ¡n váºy, Ngưá»i tá»± từ bá» má»i nhu cầu váºt chất (thức ăn, nước uống, thú vui, tiêu khiển), bảo vệ cho Ngưá»i khá»i những xúc động, cám dá»—, phụ thuá»™c để trá»n vẹn phó thác niá»m tin và o Chúa Cha. Và trong khi là m như váºy, chúng ta biết rằng Ngưá»i cÅ©ng cảm thấy đói và dá»… sa ngã trước cám dá»— cá»§a ma quỹ, tuy nhiên nó lại cà ng là m cho niá»m tin cá»§a Ngưá»i và o Chúa Cha mạnh hÆ¡n.
Sa mạc lấy Ä‘i khá»i chúng ta sá»± an toà n che chắn cá»§a cuá»™c sống bình thưá»ng, bóc trần chúng ta và để chúng ta trần trụi trước Thiên Chúa và quỹ dữ. Nó khiến chúng ta đối mặt vá»›i những xáo trá»™n cá»§a chÃnh mình. Äó là má»™t hình ảnh cá»§a mùa chay.
Nhưng chúng ta cÅ©ng có má»™t và i hình ảnh khác mang tÃnh nhân loại há»c tuyệt đẹp vá» mùa chay. Tôi xin đỠcáºp ngắn gá»n ba trong số các hình ảnh đẹp nà y.
Thá»±c tế, ná»n văn hóa nà o cÅ©ng có khái niệm cá»§a việc phải “ngồi trong tro tà n má»™t lần†như má»™t chuẩn bị cần thiết trước khi đón nháºn niá»m vui hay hân hoan.
Chẳng hạn câu chuyện Cô Bé Lá» Lem – Cinderella. Cái tên Cinderella bao gồm hai từ: Cinders nghÄ©a là tro và Puella tiếng la-tinh có nghÄ©a là cô gái trẻ. Cinderella nghÄ©a là cô gái bất diệt ngồi giữa tro tà n, vá»›i má»™t ý nghÄ©a xa hÆ¡n, trước khi cô hay bất cứ ai khác, muốn được là ngưá»i mặc áo da há»™i, Ä‘i đến cung Ä‘iện và khiêu vÅ© vá»›i hoà ng tá» thì trước tiên há» phải ngồi giữa tro tà n, nếm trải cô đơn, cảm giác bất lá»±c, và tin rằng tình trạng bị bá» rÆ¡i và là m nhục sẽ mang lại sá»± chÃn chắn cần thiết để Ä‘i dá»± buổi khiêu vÅ© hoà ng gia.
Ná»n văn hóa thổ dân Bắc Mỹ cÅ©ng có những câu chuyện tương tá»±, má»i ngưá»i chấp nháºn bất cứ ai rồi cÅ©ng phải trải qua má»™t mùa ngồi giữa tro tà n. Chẳng hạn, có má»™t và i bá»™ lạc sống chung trong những ngôi nhà dà i, các bếp lá»a nấu nướng và sưởi ấm được đặt ở trung tâm ngôi nhà , má»™t phần mái nhà để hở để là m ống khói. Tro dÄ© nhiên sẽ được chất thà nh đống xung quanh bếp lá»a và thỉnh thoảng có má»™t ngưá»i cá»§a bá»™ lạc sẽ bá» ra má»™t thá»i gian đơn giản chỉ ngồi giữa đống tro tà n, tách mình ra khá»i sinh hoạt thưá»ng ngà y, dùng rất Ãt thức ăn và nước uống. Cho đến má»™t ngà y, ngưá»i đó sẽ đứng dáºy, rá»a sạch tro và trở lại sinh hoạt bình thưá»ng. Không ai há»i lý do tại sao. Nhưng đó là điá»u bảo đảm rằng ngưá»i nà y Ä‘ang vượt qua má»™t cái gì đó, tâm trạng bị ruồng bá» và hoang mang; cần có những khoảng trống, thinh lặng, tách khá»i sinh hoạt bên ngoà i để vượt qua các cÆ¡n xáo trá»™n, cám dá»— bên trong. Ngắn gá»n, ngưá»i đó cảm thấy cần có má»™t thá»i gian chay tịnh.
Hình ảnh thứ ba là trở thà nh đứa con cá»§a sao Thổ. Trong má»™t và i thần thoại, sao Thổ là hà nh tinh gây ra buồn chán, thất vá»ng. Và vì thế, nếu bạn là thi sÄ©, nghệ sÄ©, triết gia, nhà văn hay là nhà tư tưởng tôn giáo thì thỉnh thoảng bạn sẽ muốn ngồi dưới vòm sao Thổ, lúc đó là lúc bạn Ä‘i và o ná»™i tâm mà bình thưá»ng có thể bạn muốn lẫn tránh. Bởi vì chúng gây nên xáo trá»™n, buồn chán, nặng ná» và thất vá»ng. Má»™t phần cá»§a ý tưởng nầy là có má»™t dịp nà o đó trong cuá»™c Ä‘á»i, bạn sẽ dà nh thá»i gian để trở thà nh đứa con cá»§a sao Thổ, nghÄ©a là bạn sẽ ở trong tình trạng buồn chán, nặng ná», bạn sẽ dừng lại các sinh hoạt bình thưá»ng và ngồi má»™t thá»i gian vá»›i nó. Hãy kiên nhẫn há»c há»i những bà i há»c mà chỉ má»™t tâm trạng buồn chán nà o đó má»›i có thể dạy cho bạn. Lại thêm có má»™t và i công việc bên trong rất cần thiết, cái mà bạn chỉ có thể là m trong lúc buồn và nặng ná», và thỉnh thoảng chúng ta cần thá»±c hiện chúng má»™t cách tá»± nguyện.
Cuối cùng, có má»™t và i hình ảnh đẹp khác có tÃnh nhân loại há»c có thể giúp chúng ta hiểu được mùa chay, hình ảnh giá»t nước mắt, chúng kết nối chúng ta và o dòng chảy chung cá»§a cuá»™c Ä‘á»i. Nước mắt cá»§a chúng ta là nước muối cá»§a đại dương, là nÆ¡i tối háºu cá»§a những khởi đầu cá»§a tất cả Ä‘á»i sống trên hà nh tinh nà y. Thỉnh thoảng, từ bá» các thú vui cá»§a cuá»™c sống để dà nh cho sá»± mặn mà cá»§a những giá»t nước mắt cÅ©ng là má»™t Ä‘iá»u tốt đẹp. Bởi vì chỉ có chúng má»›i là m cho chúng ta trở nên sâu Ä‘áºm và giúp chúng ta kết nối vá»›i nguồn gốc và ná»n tảng cá»§a chúng ta.
ÄÃch thá»±c mùa chay có ý nghÄ©a như váºy.Â
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

