Phụng vụ tuần thứ 4 Ä‘ang dẫn chúng ta từng bước đến đỉnh cao cá»§a mầu nhiệm tháºp giá. Nhưng để diá»…n tả mầu nhiệm tình yêu nà y, Äức Giêsu đã trải qua nhiá»u khổ Ä‘au cho đến chết.
Sá»± cứng lòng cá»§a những ngưá»i Do Thái không tin đã nhốt kÃn há» trong những định kiến mê muá»™i đối vá»›i những hà nh động khẳng khái cá»§a Chúa Giêsu. Thay vì khách quan đặt lại vấn đỠđể tìm ra nguyên do nà o đã thúc đẩy Chúa hà nh động bất chấp nguy hiểm như thế, há» chỉ má»™t má»±c bưng tai bịt mắt khư khư giữ lấy láºp trưá»ng riêng cá»§a mình. Há» Ä‘em lòng dạ quanh co xấu xa cá»§a há» ra xét Ä‘oán tha nhân và những sá»± việc xảy ra chung quanh. Há» không nháºn ra được sá»± tháºt mà Chúa Giêsu đã mang đến; cÅ©ng không nhìn thấy hình ảnh cá»§a Ãấng Thiên Sai nÆ¡i Chúa Giêsu. Tháºt ra, đó chỉ là những hình ảnh thô thiển do cái nhìn chá»§ quan cá»§a há» tạo ra. Còn Ãấng Cứu Thế Ä‘Ãch thá»±c Ä‘ang đứng trước mặt há» thì há» lại khước từ.
Trang Tin Mừng hôm nay cho thấy ngưá»i Do Thái Ä‘ang lăm le tìm bắt Äức Giê-su để tố cáo Ngưá»i. Nhưng tác giả Tin Mừng thứ tư trình bà y má»™t Äức Giê-su uy quyá»n, Ngưá»i không để cho ngưá»i Do Thái tìm bắt Ngưá»i má»™t cách dá»… dà ng, bao lâu Ngưá»i chưa mạc khải vá» nguồn gốc thần linh cá»§a Ngưá»i cho há».
Biến cố Tháºp giá và Phục sinh cá»§a Äức Giêsu-Kitô, hạnh phúc “trong lòng Abraham†cá»§a Lazarô, cái chết tất yếu cá»§a tất cả má»i ngưá»i… chÃnh là lá»i giải đáp cá»§a Thiên Chúa cho những thách thức và những thái độ kiêu căng, tá»± phụ cá»§a con ngưá»i, rằng Thiên Chúa luôn luôn vẫn là Chúa Tể cá»§a lịch sá» và là Äấng mang lại hạnh phúc Ä‘Ãch thá»±c cho con ngưá»i (Kn 2, 21-22; Ga 7, 30)
         Trong câu tưá»ng thuáºt đầu tiên, thánh Gioan nói Äức Giêsu thưá»ng Ä‘i lại trong miá»n Galilê, chứ không muốn Ä‘i lại trong miá»n Giuđê vì ngưá»i Do Thái Ä‘ang tìm giết Ngưá»i (c.1). Thá»±c ra, đâu phải chỉ có ngưá»i Do Thái Ä‘ang tìm giết Ngưá»i, nên Ngưá»i không qua lại trong miá»n Giuđê, mà cả những ngưá»i thân trong gia đình cá»§a Ngưá»i cÅ©ng không tin Ngưá»i (c.5). Há» muốn Ngưá»i không chỉ qua lại miá»n Giuđê mà còn muốn Ngưá»i lưu lại ở đó, vì há» cho rằng Giuđê là nÆ¡i Thiên Chúa mạc khải, còn Galilê là miá»n tối tăm u ám (xc.27), nhưng Äức Giêsu từ chối “đóng đô†ở Giuđê.
Hôm đó cÅ©ng là ngà y Lá»… Lá»u. Lá»… nà y muốn nhắc cho ngưá»i Do Thái nhá»› thá»i há» còn lưu lạc ở trong Sa mạc. Lá»… nà y được cá» hà nh và o mùa thu cÅ©ng là mùa hái nho. Trong dịp lá»… nà y, ngưá»i Do Thái thưá»ng cầu mưa cho mùa mà ng sắp tá»›i, nên trong 7 ngà y há» rước nước từ hồ Siloê vá» tá»›i Äá»n thá», rồi tưới lên bà n thá»; còn dân chúng tay cầm nhà nh lá và rước theo sau.
Các môn đệ cá»§a Äức Giê-su cÅ©ng lên Giê-ru-sa-lem để dá»± lá»… nà y, Äức Giê-su cÅ©ng lên, nhưng không công khai và hầu như bà máºt (c.10). Nhưng Äức Giê-su trong Tin Mừng Gio-an muốn cho thấy quyá»n uy ở trong Ngưá»i. Ngưá»i quyết định má»™t cách tá»± do trong việc Ä‘i lại chứ không vì sợ ngưá»i Do Thái, bằng chứng là Ngưá»i vẫn tiếp tục giảng dạy và trả lá»i má»™t cách rõ rà ng cho những kẻ chỉ tin bằng mắt thấy tai nghe.  Há» suy nghÄ© theo “tÃnh xác thịtâ€, nên không nháºn ra Äức Giê-su chÃnh là Messia mà há» mong đợi. Há» cho rằng gốc gác cá»§a Ngưá»i quá rõ rà ng và còn quả quyết là mình biết Ngưá»i : “chúng ta biết ông xuất thân từ đâu rồi†(c.27b), bởi thế Ngưá»i không thể là Äấng Messia được. Äối vá»›i há», Äấng Messia phải là ngưá»i có nguồn gốc từ trá»i cao, là đấng quyá»n năng, bà ẩn…
Thừa cÆ¡ há»™i nà y, Äức Giê-su đã cho há» thấy, Ngà i chÃnh là Äấng Messia có nguồn gốc từ thần linh ấy, và Äấng quyá»n năng bà ẩn đó cÅ©ng chÃnh là Ngưá»i, vì há» không biết Ngưá»i “từ Chúa Cha mà đến†(c. 29) và Ngưá»i “đi đến cùng Äấng đã sai Ngưá»i†(c. 33).
Do đó, Ngưá»i tá» uy quyá»n bằng cách không để cho há» bắt Ngưá»i, vì “giá» cá»§a Ngưá»i chưa đếnâ€.  “Giá»â€ đó còn có nghÄ©a là chưa tá»›i lúc thuáºn tiện để mạc khải mầu nhiệm cao cả cá»§a Ngưá»i cho con ngưá»i. Vì thế, Ngưá»i hoà n toà n tá»± do trong việc mạc khải, chứ không do can thiệp cá»§a loà i ngưá»i. Từ ý nghÄ©a nà y, chúng ta có thể hiểu hÆ¡n vá» cái chết cá»§a Ngưá»i : Ngưá»i chá»§ động lên Giê-ru-sa-lem để chịu ná»™p mình và chịu chết, chứ không để ngưá»i ta lùng bắt và giết chết Ngưá»i. Hà nh động cá»§a con Ngưá»i đó chÃnh là con ngưá»i tháºt mà thánh sá» Gioan muốn diá»…n tả trong bà i Tin Mừng cá»§a Ngà i.
Ngưá»i Do thái nghÄ© rằng há» biết Chúa Giêsu. Nhưng Ngà i tháºt sá»± là ai và từ đâu đến thì há» hoà n toà n mù tịt. Vá»›i má»™t cái biết hạn hẹp như thế nhưng há» lại cứ Ä‘inh ninh rằng mình biết. Tháºt là “ếch ngồi đáy giếng coi trá»i bằng vung.†Äối lại, Chúa Giêsu khẳng định vá»›i má»i ngưá»i vá» nguồn gốc thần linh cá»§a mình: Ngà i đến từ Chúa Cha. Vì thế, nếu ai nói biết Ngà i thì đồng thá»i phải biết Chúa Cha; ai nhìn nháºn Ngà i là nhìn nháºn Chúa Cha; và ai tin Ngà i cÅ©ng là tin và o Tình Yêu cá»§a Cha.
Ngưá»i Do Thái chỉ biết Ãức Giêsu xuất thân từ gia đình Nazarét, nhưng há» không biết Chúa Cha nên không tin nháºn Ngà i là Ãức Kitô. Còn Ãức Giêsu, Ngà i biết Thiên Chúa, và thá»±c sá»± Ngà i là Ãấng Thiên Sai.
Biết Thiên Chúa và sống trong Thiên Chúa, đó là đÃch Ä‘iểm cuá»™c Ä‘á»i má»—i ngưá»i Kitô hữu. Ãể biết Thiên Chúa, chúng ta phải qua trung gian là Ãức Giêsu, con đưá»ng dẫn đến Æ¡n cứu độ. Má»—i ngưá»i chúng ta phải chuyên cần tìm hiểu, gặp gỡ Ãức Giêsu trong Thánh Kinh, trong cuá»™c Ä‘á»i và sống theo sá»± hướng dẫn cá»§a Thánh Thần.
Không ai trong chúng ta đã chá»n lá»±a được sinh ra, không ai trong chúng ta đã chá»n lá»±a chá»§ng tá»™c, cha mẹ, dân tá»™c để sinh ra. Nếu được chá»n lá»±a để sinh ra má»™t lần nữa, có lẽ Ä‘a số trong chúng ta sẽ chá»n lá»±a cho mình má»™t cuá»™c sống khác.
Ngưá»i Do thái ‘bị tráºt đưá»ng rầy’ ở chá»— nà y vì há» tưởng rằng chỉ cần biết lý lịch Äức Giê-su là con bác thợ má»™c là ng Na-da-rét là đã nắm rõ được gốc gác cá»§a Ngà i. Chúa Giê-su chỉnh lại cái nhìn đó: Ngà i từ Thiên Chúa mà đến; mà muốn lãnh há»™i được những gì thuá»™c vá» Thiên Chúa, nghÄ©a là những mầu nhiệm, thì phải có công cụ thÃch hợp đó là cặp mắt đức tin.
Sá»± cứng lòng cá»§a những ngưá»i Do Thái không tin đã nhốt kÃn há» trong những định kiến mê muá»™i đối vá»›i những hà nh động khẳng khái cá»§a Chúa Giêsu. Thay vì khách quan đặt lại vấn đỠđể tìm ra nguyên do nà o đã thúc đẩy Chúa hà nh động bất chấp nguy hiểm như thế, há» chỉ má»™t má»±c bưng tai bịt mắt khư khư giữ lấy láºp trưá»ng riêng cá»§a mình. Há» Ä‘em lòng dạ quanh co xấu xa cá»§a há» ra xét Ä‘oán tha nhân và những sá»± việc xảy ra chung quanh. Há» không nháºn ra được sá»± tháºt mà Chúa Giêsu đã mang đến; cÅ©ng không nhìn thấy hình ảnh cá»§a Ãấng Thiên Sai nÆ¡i Chúa Giêsu. Tháºt ra, đó chỉ là những hình ảnh thô thiển do cái nhìn chá»§ quan cá»§a há» tạo ra. Còn Ãấng Cứu Thế Ä‘Ãch thá»±c Ä‘ang đứng trước mặt há» thì há» lại khước từ.
Mùa Chay, mùa cá»§a hoán cải, chúng ta được má»i gá»i thay đổi trước tiên cái nhìn cá»§a chúng ta. Tin nháºn Chúa Giêsu là con Thiên Chúa có nghÄ©a là đón nháºn Ngà i, là đi và o cái nhìn cá»§a Ngà i, là đánh giá má»i sá»± bằng chÃnh cái nhìn cá»§a Ngà i. Mùa Chay là mùa quay trở lại vá»›i anh em. Ước gì cái nhìn cá»§a chúng ta đối vá»›i anh em không dừng lại theo những tiêu chuẩn thông thưá»ng cá»§a ngưá»i Ä‘á»i, nhưng được mặc lấy ánh mắt tôn trá»ng, cảm thông, bao dung, tha thứ cá»§a Chúa. Ước gì cái nhìn cá»§a chúng ta vá» cuá»™c sống không đóng khung trong những phán Ä‘oán thông thưá»ng cá»§a ngưá»i Ä‘á»i, nhưng được hướng dẫn bởi những tâm tình tin tưởng, phó thác, lạc quan cá»§a chÃnh Chúa.
Sá»± hiểu biết vá» Äức Ki-tô không phải là quá trình cân Ä‘ong Ä‘o đếm trong phòng thà nghiệm, mà là má»™t cảm nghiệm trong sá»± hiệp thông, là mở lòng đón nháºn Ngà i vá»›i niá»m tin và tình yêu mến, để sẵn sà ng chia sẻ vá»›i Ngà i, Ä‘i theo Ngà i trên con đưá»ng khổ giá. Lá»i Chúa hôm nay là dịp để ta kiểm tra mình đã có công cụ đức tin để nhìn thấy mầu nhiệm Thiên Chúa chưa.
Huệ Minh

