GIA Ä�ÃŒNH HẠNH PHÚC – LỄ THÃ�NH GIA

Tolstoy viết l�i mở đầu cuốn sách “Anna Karenina�: Những gia đình hạnh phúc đ�u giống nhau, nhưng gia đình bất hạnh thì lại muôn màu muôn vẻ.

Vậy gia đình hạnh phúc có những đi�u nào giống nhau? Thực tế cho thấy rằng, một gia đình hạnh phúc là mẹ được ưu ái, cha được tôn tr�ng và con được tiếp nhận. Mẹ được chi�u chuộng, gia đình càng hạnh phúc. Cha được tôn tr�ng sẽ càng yêu mẹ hơn. Con cái được tiếp nhận, gia đình mới thực sự là mái ấm.Gia đình là thế giới của mẹ, là vương quốc của cha, là khu vư�n thần tiên của con trẻ. �ây chính là hình mẫu v� một mái ấm hạnh phúc.

Gia đình là tổ ấm yêu thương cho từng thành viên. Trước ngưỡng cửa của đ�i sống hôn nhân gia đình, ai cũng muốn cho mình có được một cuộc tình êm xuôi, một gia đình hạnh phúc, trên thuận dưới hoà, con cái hiếu thảo, vợ chồng yêu thương nhau. Hôn nhân gia đình là một quyết định và là bước ngoặt lớn trong cuộc sống con ngư�i, nên ngư�i ta đặt vào đó cả ni�m hy v�ng và sự mong đợi lớn lao.

��i sống hôn nhân gia đình có một ơn g�i và sứ mạng cao quý trong Giáo hội và xã hội. Chúa Giêsu đã sinh ra và lớn lên trong khung cảnh của một gia đình. Qua cuộc sống của Thánh Gia, “chúng ta hiểu cách sống trong gia đình. Nadarét nhắc chúng ta v� ý nghĩa của gia đình, v� sự hiệp thông tình yêu, vẻ đẹp đơn sơ và giản dị, tính thánh thiêng và bất khả xâm phạm của gia đình; Nadarét làm cho chúng ta thấy gia đình là một trư�ng h�c ng�t ngào và không thể thay thế, dạy cho ta biết thế nào là chức năng tự nhiên của gia đình đối với trật tự xã hội� (�TC Phaolô VI, Diễn từ tại Nadarét)…Muốn có những con ngư�i tốt và những Kitô hữu thánh, gia đình phải tốt và thánh thiện; muốn đổi mới đất nước, xã hội và Hội Thánh, phải bắt đầu từ gia đình. “Gia đình là con đư�ng của Hội Thánh� (Thánh Gioan Phaolô II, Thư gửi các gia đình, số 2).

Lễ Thánh Gia, Giáo hội m�i g�i mỗi gia đình Công giáo hướng v� gia đình Nadarét. Không phải lúc nào cũng màu hồng mà Tin Mừng cho thấy Thánh Gia đã trải qua những lận đận lao đao vất vả giữa bao hiểm nguy khó khăn thử thách trăm b�. Thánh Giuse khéo léo chống chèo vượt qua tất cả và cùng với Mẹ Maria – Chúa Giêsu xây dựng mái ấm hạnh phúc.

Thánh Gia là trư�ng dạy cầu nguyện, dạy giáo lý, dạy lao động, dạy yêu thương đến hiến mình cho ngư�i khác, chuẩn bị cho Chúa Giêsu gánh vác sứ vụ Chúa Cha trao phó sau này.Chúa Giêsu đã vâng phục kỷ luật trư�ng này, chấp nhận những vị thầy đầu tiên là cha mẹ và Ngư�i đã lớn lên chững chạc, trưởng thành, quân bình thể xác trí tuệ, tâm linh. Chúa đã sống h�c tập rèn luyện 30 năm để rao giảng 3 năm. Một năm Chúa Giêsu giảng đạo thì 10 năm Ngư�i ở với gia đình. Chúa ưu tiên và đ� cao tầm quan tr�ng của gia đình biết bao.

1. Mái ấm gia đình

Có nhà hoạ sĩ kia cứ mãi mơ ước trong đ�i mình sẽ vẽ được một bức tranh đẹp nhất thế giới. Nhưng anh ta không biết phải vẽ thứ gì để bức tranh sẽ có được hình ảnh, màu sắc, và nội dung sâu đậm đáng trở thành bức tranh tuyệt v�i nhất trần gian.

Chàng đã tìm h�i với một linh mục v� đi�u gì đẹp và ý nghĩa nhất. Vị linh mục trả l�i ngay: “Ni�m tin. Ni�m tin là số một, ni�m tin sẽ nâng cao giá trị con ngư�i. Ni�m tin sẽ chữa lành và biến đổi m�i sự nên tuyệt v�i.�

Chàng hoạ sĩ cũng đặt câu h�i tương tự với một cô gái đang bước lên xe hoa v� nhà chồng. Cô gái trả l�i: “Trên thế gian này không có gì đẹp bằng tình yêu. Tình yêu là hơi thở, là sức sống, là hạnh phúc, là tất cả. Tình yêu biến cay đắng thành ng�t ngào, đưa tiếng cư�i vào nơi than khóc, đổi nghèo hèn tầm thư�ng thành phú quí cao sang. Tình yêu thật tuyệt v�i.�

Cuối cùng ngư�i hoạ sĩ gặp một anh thương binh vừa trở v� từ ti�n phương. Anh lính đã trả l�i: “Hoà bình là đi�u đẹp nhất trần gian. Ở đâu có chiến tranh, ở đó có đổ nát, bất hạnh, khổ đau. Ở đâu có hoà bình, ở đó có cái đẹp.�

Ba câu nói của ba con ngư�i – vị linh mục, cô gái sắp lấy chồng và anh thương binh trẻ – đã làm cho ngư�i hoạ sĩ phân vân: không biết phải làm thế nào để trên bức tranh của mình có thể diễn tả cùng một lúc ni�m tin, tình yêu, và hoà bình.

�ang suy nghĩ anh v� đến nhà lúc nào không hay. Mấy đứa con anh ùa ra đón bố. Anh nhận thấy ni�m tin trong ánh mắt của các con. Anh cũng cảm được tình yêu trong chiếc hôn chân thành của ngư�i vợ. Ni�m tin của con cái và tình yêu của ngư�i vợ làm cho tâm hồn anh ta ấm áp và an bình lạ thư�ng. Thế rồi một ý tưởng chợt loé lên trong đầu. Anh vội ngồi xuống khởi công vẽ tranh, và sau khi hoàn thành tác phẩm đẹp nhất thế gian, anh đã đặt tên cho nó: “Mái Ấm Gia �ình�.

Mái ấm gia đình chính là hình ảnh xinh đẹp và sống động nhất mà ngư�i ta có thể vẽ được v� Nước Tr�i hay Thiên đàng ngay trên thế gian này. Mái ấm gia đình cũng sẽ là l�i chứng tá hùng hồn nhất cho sự hiện diện của �ức Giêsu giữa dương gian.

2. Hạnh phúc gia đình

Theo �ức cha Bùi Tuần, có ba yếu tố làm nên hạnh phúc gia đình: Quy tụ gia đình; Lễ giáo gia đình và Tình nghĩa gia đình.

• Quy tụ gia đình

Gia đình là nơi con ngư�i được “ở với nhau�. Các môn đệ đầu tiên không tìm đến với Chúa Giêsu như một vị thầy dạy h�c, nhưng như “�ấng ở với� (Ga 1,38). Chúa đã m�i g�i các ông, trước tiên không phải là h�c một bài h�c, mà là xem chỗ Ngư�i ở và ở lại với Ngư�i (Ga 1,39). Cũng vậy các thành viên trong gia đình hiện diện cho nhau với toàn vẹn cái tôi của mình, được chấp nhận và chấp nhận ngư�i khác với toàn vẹn cái tôi ấy. Dưới ánh sáng đức tin Kitô giáo, gia đình là nơi chốn bình an cho tâm hồn mình; “�ấng Tạo Hoá đã đặt gia đình làm nguồn gốc và n�n tảng cho xã hội con ngư�i nên gia đình trở thành ‘tế bào đầu tiên và sống động của xã hội’ (x.Tông huấn gia đình số 42).

Quy tụ là h�p mặt, là gặp nhau, là nói chuyện với nhau, là gần gũi nhau, là chia sẻ với nhau. Quy tụ gia đình làm nên một bầu khí ấm áp thiêng liêng. Có thể nói, m�i quy tụ gia đình, dù thư�ng ngày, dù bất thư�ng, đ�u mang bầu khí đạo đức, có ánh sáng của đức tin và có hương thơm của đức ái.Quy tụ gia đình như thế sẽ có Chúa hiện diện. Nh� có Chúa hiện diện, gia đình sẽ biết phân định đi�u gì là tốt cần làm, đi�u gì là xấu cần tránh, nhất là trong tình hình hiện nay tốt xấu lẫn lộn một cách quá phức tạp.

• Lá»… giáo gia đình

Lễ giáo là nghi lễ và giáo dục gia đình. Gia đình là một cộng đoàn, một đ�i sống chung của những con ngư�i. H� có những dây liên đới với nhau. Nên cần phải có những hình thức thể hiện những dây liên đới đó. Do vậy, mà phải được giáo dục, để có được lối sống liên đới tốt đẹp, trong trật tự. Liên đới thấp nhất thuộc nhân bản của cộng đoàn là biết diễn tả sự gần gũi nhau và có trách nhiệm đối với nhau. Biết siêng năng và lương thiện làm hết sức mình, để góp phần vào việc xây dựng hạnh phúc chung gia đình, đó là nét đẹp căn bản của lễ giáo gia đình.Biết chào kính, chào thăm, chào h�i, với nhi�u bình thức, là một nghi lễ đơn sơ chứng t� con ngư�i có giáo dục gia đình. Biết cảm ơn, biết xin lỗi cũng là những đi�u lễ phép thô sơ của con ngư�i có giáo dục trong cộng đoàn. Biết kính trên như�ng dưới cũng là một biểu hiện lễ phép của n�n giáo dục liên đới. Biết sống chân thành và trung thành trong các liên đới gia đình cũng là một giá trị của con ngư�i có giáo dục gia đình.

“Các bạn trẻ hãy suy nghĩ kỹ càng và ch�n ngư�i bạn đ�i dựa trên tiêu chuẩn tình yêu và các đức tính tốt. Ti�n bạc, sắc dục và địa vị xã hội không làm nên hạnh phúc gia đình ; trái lại, nếu không biết sống theo các nguyên tắc đạo đức, rất nhi�u khi chính những đi�u ấy lại trở thành nguy cơ phá hoại hạnh phúc. Cha mẹ hãy hướng dẫn cho con cái biết ch�n lựa cho đúng đắn, và con cái cần lắng nghe kinh nghiệm khôn ngoan của cha mẹ. Tuy nhiên cha mẹ không có quy�n ngăn cản hay ép buộc con cái theo ý mình. Tự do kết hôn là quy�n cơ bản của con cái, và con cái phải chịu trách nhiệm v� sự ch�n lựa của mình�. (x.Thư Mục Vụ Giáng Sinh 2016, �ức Cha Giuse Nguyễn Năng)

• Tình nghÄ©a gia đình

Tình nghĩa gia đình cần được vun trồng, cần được chăm sóc, cần được xây dựng với những tình tiết nh�. Ngư�i tình nghĩa đích thực là ngư�i biết xót thương như ngư�i Samari đó. Chúng ta chỉ có được một cách đích thực bằng tấm lòng bén nhạy và giàu tình xót thương với những tình tiết nh�, do trực giác đạo đức hơn là do lý luận.

3. Tình yêu gia đình

“Hôn nhân gia đình vốn là hình ảnh tiêu biểu của tình yêu. Những áp lực của đ�i sống xã hội đang làm rúng động tận n�n tảng của đ�i sống gia đình, làm biến dạng ý nghĩa chân thực của tình yêu. Không kể những đổ vỡ trong đ�i sống gia đình, trên thế giới ngày nay còn xuất hiện và đang lây lan những mẫu gia đình kỳ lạ, gia đình đồng tính, gia đình tạm th�i, gia đình ba hoặc bốn vợ/chồng…Kitô giáo không chấp nhận những mẫu gia đình kỳ lạ ấy, không phải chỉ chúng khác lạ, nhưng vì chúng phá vỡ ý nghĩa đích thực của tình yêu�. (x. Gia đình kitô hữu trước những thách đố th�i đại, Nội san chia sẻ số 76).

Ngày nay, trong xã hội tiêu thụ, vì bận rộn với công việc kiếm ti�n, một số cha mẹ không gần gũi, không dành th�i gi� cho con cái. Vì thế, chúng cảm thấy bị b� rơi, thiếu tình thương. Theo mức độ, con cái sẽ lâm bệnh chán nãn, buồn phi�n, không thích h�c nữa, lỳ lợm, xấc láo, ích kỷ, vô cảm, đua đòi thiếu suy nghĩ.Một số phụ huynh chỉ mong con mình h�c gi�i, thành đạt, kiếm được nhi�u ti�n. H� ít quan tâm đến đ�i sống đạo đức của con, không lo giáo dục đức tin cho con. Có cha mẹ quan niệm, lo cho con được Xưng Tội, Rước Lễ, Thêm Sức là đủ rồi; vì thế có những em sau khi Thêm Sức là b� nhà th�. Sự đa dạng của vi tính và internet quá hấp dẫn lôi kéo con cái chúng ta ra kh�i thực tế và lao vào thế giới ảo, lối sống ảo. Lối sống hiện đại cũng dễ đánh mất bầu khí mái ấm. Mỗi ngư�i có một phòng riêng, một thế giới riêng nên m�i ngư�i ít quan tâm đến nhau, ít giúp đỡ nhau.

Các bậc phụ huynh xin hãy nhớ, sức mạnh của sự quy tụ các thành viên trong tình nghĩa và với lễ giáo gia phong sẽ làm thành mái ấm gia đình cao quý. Chính đức tin và tình yêu từ mái ấm sẽ làm trổ sinh hoa trái cho đ�i sống gia đình. “Quả vậy, chính trong gia đình mà mỗi ngư�i lớn lên không những v� thể lý, mà cả v� tâm lý và đạo đức. Gia đình là ngôi trư�ng đầu tiên dạy những giá trị nhân bản. Chính từ trong gia đình mà mỗi ngư�i h�c được những thói quen và lối sống tốt để từ đó định hình tính tình của mình. Gia đình là nơi mỗi ngư�i tập sống mối liên hệ với ngư�i khác, tập lắng nghe và tôn tr�ng tha nhân, tập hy sinh quên mình để sống vì ngư�i khác, quảng đại và tha thứ. Nếu lớn lên từ trong môi trư�ng như thế, khi bước vào đ�i sống xã hội, ngư�i trẻ sẽ sống vị tha, hòa hợp và bao dung nhân hậu, thay cho lối sống ích kỷ, hưởng thụ và tìm cách thống trị ngư�i khác. Từ trong gia đình, mỗi ngư�i tậpsống theo lương tâm ngay thẳng, theo sự thật, công bằng, liêm khiết, tinh thần trách nhiệm, biết làm chủ bản thân và khôn ngoan ch�n lựa để sống theo nguyên tắc đạo đức, chứ không gian dối lừa đảo, không nhắm mắt chạy theo đồng ti�n và khoái lạc. Cũng từ trong gia đình, con cái được lớn lên trong đức tin qua sự dạy dỗ và đ�i sống chứng nhân của cha mẹ. M�i ngư�i trong gia đình cùng cầu nguyện chung, cùng tìm thánh ý Chúa và nâng đỡ nhau trong những gi� phút quan tr�ng, đó chính là bài h�c đức tin sống động và hữu hiệu� (x.Thư Mục Vụ Giáng Sinh 2016, �ức Cha Giuse Nguyễn Năng).

Ở các nước Âu Mỹ, có một câu ngạn ngữ nổi tiếng nhà nhà đ�u biết: “Happy wife happy life�, nghĩa là “Vợ vui lòng, cuộc sống vui vẻ�. Câu này nên trở thành kim chỉ nam của mỗi một ông chồng.Một ngư�i phụ nữ được chi�u chuộng sẽ rất rạng rỡ, ấm áp, m�m mại như ng�c. Một ngư�i đàn ông được tôn tr�ng sẽ có thần thái, phong độ ng�i ng�i. Chồng càng yêu thương vợ, vợ lại càng tôn tr�ng chồng. Vợ càng tôn tr�ng chồng, chồng lại càng yêu thương vợ. Tình cảm hài hoà, cha mẹ tôn tr�ng ý nguyện của con cái, quan tâm và tán dương con cái, gia đình thật hạnh phúc, chan hòa ni�m vui tình yêu.

�ức Thánh Cha Phanxicô nói : “Ni�m vui của tình yêu trong đ�i sống của các gia đình cũng là ni�m vui của Hội Thánh� (Tông huấn Ni�m vui tình yêu, số 1).

Theo gương Thánh Gia, mỗi gia đình hãy nỗ lực thực thi l�i m�i g�i của H�GMVN : “Ngày nay, dù phải đối diện với nhi�u lo toan trong cuộc sống, xin anh chị em cố gắng duy trì và phát huy truy�n thống tốt đẹp của gia đình Công Giáo�. Hạnh phúc gia đình khởi đi từ tình yêu, ni�m tin và hoà bình. Gia đình sẽ là “vư�n ươm� các nhân đức, là “nơi đào tạo� nhân bản và tâm linh cho con cái, để trở thành một Hội Thánh tại gia.

Lm Giuse Nguyễn Hữu An