Má»™t câu há»i vá» các đức giáo hoà ng: Lần cuối bạn nhá»› có má»™t đức giáo hoà ng đã công khai yêu cầu tất cả các linh mục cá»§a má»™t giáo pháºn, dù có Ä‘ang sống ở đó hay không, phải viết thư cho ngà i trong vòng 30 ngà y, để tuyên bố lòng trung thà nh cá»§a mình, nếu không sẽ bị bãi chức?
Hẳn bạn sẽ nói là không? Nhưng đó chÃnh là việc Äức Giáo hoà ng Phanxicô vừa là m ở giáo pháºn Ahiara ở miá»n nam Nigeria.
Rõ rà ng tình hình ở Ahiara không ổn lắm. Äức Bênêđictô XVI đã bổ nhiệm má»™t tân giám mục và o năm 2012, là giám mục Peter Ebere Okpaleke, má»™t ngưá»i ngoà i chứ không phải là ngưá»i thuá»™c sắc tá»™c Mbaise chiếm Ä‘a số ở giáo pháºn nà y. Việc nà y gây phản đối mạnh mẽ trong các linh mục ở Ahiara, há» hoà i nghi vá» bất đồng bá»™ lạc, và đòi phải chỉ định cho há» má»™t giám mục thuá»™c bá»™ lạc cá»§a mình.
Ngưá»i Mbaise, nổi tiếng là là những ngưá»i Công giáo mạnh mẽ, vì hăng say đà o tạo các linh mục và gởi Ä‘i truyá»n giáo. Nhưng hỠđã phà n nà n từ 2012 đến nay rằng lòng trung thà nh cá»§a há» không được trân trá»ng, khi hà ng giáo phẩm trong nước hầu như bị áp đảo bởi các nhóm sắc tá»™c kình địch ở giáo tỉnh Onitsha, cÅ©ng là quê nhà cá»§a giám mục Okpaleke.
Nhiá»u ngưá»i Mbaise nói rằng há» bị “thá»±c dân hóa giáo há»™i.â€Â Khi quyết định bổ nhiệm được công bố, khoảng 400 linh mục và giáo dân đã dẫn đầu má»™t cuá»™c tuần hà nh phản đối, còn các thanh niên Mbaise khóa cá»a nhà thá» chÃnh tòa để ngăn không cho tân giám mục và o.
Năm năm sau, Ahiara vá» căn bản là má»™t giáo pháºn tách biệt. Tháng bảy năm 2013, Hồng y John Onaiyekan cá»§a Abuja, thá»§ đô Nigeria, được bổ nhiệm là giám quản tông tòa ở Ahiara, vá»›i hy vá»ng ngà i sẽ giải quyết được vấn đỠnà y bằng những biện pháp nhẹ nhà ng, nhưng đến giá» những ná»— lá»±c thuyết phục các linh mục ở đây vẫn rÆ¡i và o bế tắc.
Äã thá» cách nhẹ nhà ng rồi, lần nà y Äức Phanxicô quyết định dùng biện pháp mạnh.
Sau cuá»™c há»p cá»§a các giám mục Nigeria và o ngà y thứ năm, chá»§ tịch Há»™i đồng Giám mục đã đăng tải má»™t Ä‘oạn thư cá»§a Äức Phanxicô trên trang blog cá»§a mình.
Và đến ngà y thứ bảy, Vatican đã ra văn bản chÃnh thức vá» việc nà y.
Äức Phanxicô gá»i các linh mục ngoan cố là muốn “phá há»§y giáo há»™i†và nói rằng ngà i Ä‘ang cân nhắc chuyện há»§y bá» giáo pháºn. Nhưng ngà i ra lệnh cho há» viết thư “thể hiện sá»± vâng phục hoà n toà n và rõ rà ng vá»›i Äức Giáo hoà ng†bao gồm việc sẵn sà ng chấp nháºn giám mục mà giáo hoà ng bổ nhiệm.
Dù gì Ä‘i nữa, đây là má»™t hà nh động kịch tÃnh thể hiện sức mạnh cá»§a Äức Giáo hoà ng. Ngay cả Äức Phanxicô cÅ©ng thừa nháºn, “việc nà y khác là khắc nghiệt,†nhưng ngà i nói là ngà i là m thế “bởi Dân Chúa Ä‘ang bị là m gương xấu, và Chúa Giêsu nhắc nhở chúng ta rằng, ngưá»i là m gương xấu phải gặp háºu quả xấu.â€
Ngà i nói, “Có lẽ có ngưá»i bị lôi kéo, mà không hiểu rõ vá» tác hại há» gây ra cho sá»± hiệp thông cá»§a giáo há»™i.â€
Chuyện nà y cÅ©ng cho chúng ta thấy má»™t Ä‘iểm mấu chốt vá» Äức Giáo hoà ng Phanxicô.
Thưá»ng thì ngà i được xem là má»™t ngưá»i đối thoại dá»… chịu, và kêu gá»i má»™t Giáo há»™i phân quyá»n hÆ¡n và đồng đẳng hÆ¡n. Nhưng ngà i vẫn có tinh thần cá»§a má»™t bá» trên Dòng Tên kinh Ä‘iển, và khi đến lúc cần vâng phục, thì ngà i muốn có sá»± vâng phục hoà n toà n tuyệt đối.
Äức Phanxicô có thể tham vấn rất nhiá»u ngưá»i, nhưng khi đã ra quyết định rồi là không ngoái lại… Và nếu cần ngà i sẽ dùng đến quyá»n uy cá»§a mình để dẹp tan má»i chướng ngại.
J.B. Thái Hòa lược dịch
Phanxicovn

