�ỌC KINH HAY CẦU NGUYỆN

71246

“Cả nhà ra đây đ�c kinh�. Mỗi lần nghe câu nói ấy của thầy tôi là tôi cảm thấy chán ngán và buồn ngủ. Sáng đi lễ, chi�u đi chầu, tối v� còn phải đ�c kinh. �ối với một đứa trẻ như tôi thì đ�c gì mà đ�c lắm thế. Chúa có điếc đâu mà cứ phải lải nhải suốt ngày như vậy. Nhưng nghĩ gì thì nghĩ, đ�c kinh vẫn phải đ�c kinh. Vậy đ�c kinh là gì? �ó có phải là một hình thức cầu nguyện không?

Phần đông chúng ta thư�ng không mấy phân biệt giữa hai hình thức cầu nguyện: Cầu nguyện bằng tiếng, bằng l�i hay đ�c kinh và cầu nguyện bằng suy niệm hay suy ngắm, nguyện ngắm. Theo thông thư�ng, chúng ta hay nghiêng v� hình thức cầu nguyện bằng l�i. Ngay từ còn bé, tôi đã được dạy dỗ rằng phải đ�c kinh tối sáng, và càng đ�c kinh nhi�u thì Chúa càng ban nhi�u ơn cho: ơn chóng lớn, ơn ngoan ngoãn, ơn h�c gi�i, và nhất là khi chết rồi sẽ được lên thiên đàng. Tóm lại, đối với thầy mẹ tôi, cầu nguyện hay đ�c kinh có nghĩa như nhau, và đ�c kinh chính là cầu nguyện.

�ể hiểu tại sao mà ngư�i Công Giáo, những ngư�i Công Giáo Việt Nam, và nhất là những thành phần lớn tuổi lại quan niệm đ�c kinh chính là cầu nguyện, chúng ta phải trở lại với lịch sử truy�n giảng Tin Mừng và từ ngày đầu khi hạt giống Phúc Âm được gieo trồng trên mảnh đất quê hương Việt Nam. Theo tài liệu sử, nhi�u nhà sử h�c Công giáo Việt Nam đã ch�n năm 1533 là năm khởi đầu cho đạo Công Giáo tại Việt Nam.

Phần lớn các giáo sỹ truy�n giáo đến từ Âu Châu nên việc truy�n giáo gặp phải những khó khăn ngôn ngữ ngay từ đầu.  Rút ra từ kinh nghiệm truy�n giáo ở Trung Quốc và Nhật Bản, các thừa sai rất quan tâm đến việc h�c ngôn ngữ, phong tục Việt Nam và giảng đạo bằng tiếng Việt, nhất là chuyện dạy giáo lý cho dân chúng và cũng giúp nâng cao đ�i sống xã hội của ngư�i dân. Nhưng việc truy�n giáo đã không diễn ra xuông sẻ. Ngay từ đầu ngoài những khó khăn v� ngôn ngữ, phong tục, tập quán, và tôn giáo, vừa lúc hạt giống Tin Mừng mới đâm chồi, nẩy mầm thì đã bị những phong ba ùa tới. Ba đợt cấm đạo đã khiến cho hàng trăm ngàn tín hữu bị giết, làng mạc bị phá hoại, và cuộc sống của những tín hữu sơ khởi thật bi đát dưới th�i vua Minh Mạng (1820-1840), vua Thiệu Trị (1840-1847), vua Tự �ức (1847-1883). Tóm lại, các cuộc cấm đạo bắt đầu thực hiện với các chính sách cấm đạo khắc nghiệt. Phong trào Văn Thân của các nho sĩ thủ cựu với khẩu hiệu “bình Tây sát Tả� nổi lên tàn sát ngư�i Công giáo, đặc biệt vào những năm 1867-1868, 1873-1874 và 1883-1885.

Giữa những khó khăn của văn hóa, xã hội, và chính trị như trên, việc đòi h�i giáo dân Việt Nam phải có một n�n thần h�c, tu đức uyên thâm, trưởng thành để phân biệt thế nào là đ�c kinh, cầu nguyện hay cầu xin là không thực tế. Và do đó, để nâng cao tâm hồn các tín hữu ban sơ ấy, để giúp h� can đảm vượt m�i khó khăn trong việc sống đạo, phương cách duy nhất và tốt nhất là đ�c kinh. Miệng đ�c tâm suy, hoặc đơn giản nhất là cứ đ�c; đ�c nhi�u sẽ nhập tâm.  Vì thế chúng ta th�i nay không lạ gì các thế hệ cha ông không hay biết v� nguyện ngắm, suy niệm, chiêm niệm, mà chỉ chăm chú vào việc đ�c kinh. Kinh sáng, kinh tối. ��c ở nhà và đ�c ở nhà th�. Nhi�u ngư�i thuộc rất nhi�u các kinh, nhưng nếu h�i h� sẽ không trả l�i được thế nào là ý nghĩa ti�m ẩn của tu đức, thần h�c, hoặc thánh kinh trong đó. �ơn giản là đ�c kinh để cầu xin với Chúa, với �ức Bà, với ông thánh Giuse, hay các ông, các bà thánh khác. �ể làm gì? �ể được ơn phần hồn, ơn phần xác, ơn b�n đỗ và được chết lành lên Thiên �àng hưởng phúc đ�i đ�i. Rất đơn sơ, rất mộc mạc, mà cũng rất chân thành.

Nhưng hình thức sống đạo này bây gi� đang lùi dần vào quá khứ, và có thể sẽ bị lãng quên, bởi vì lớp trẻ hôm nay chẳng mấy quan tâm đến việc đ�c kinh. Những ngư�i lớn tuổi, những ngư�i mà trước đây còn đủ uy quy�n, đủ năng lực để hô hào con cháu tụ h�p trong những buổi kinh gia đình như thầy mẹ tôi đang dần dần bớt. Còn lại những cha mẹ ở tuổi 40 đến 60 thì lại quần quật với miếng cơm manh áo. Những gia đình chỉ đ�c được với nhau một kinh Lạy Cha, ba kinh Kính Mừng, một kinh Lạy Nữ Vương với l�i cầu đơn sơ trước khi đi ngủ hàng đêm cũng là hiếm quí lắm rồi. Gần đây có những phong trào cầu nguyện tự phát, cầu nguyện bằng Thánh Kinh, cầu nguyện chung với gia đình, thiết nghĩ đây chỉ là những tư tưởng được nhắc đến trong một vài lần hội thảo, nhưng rồi vì là phong trào nên phất lên rồi lặn dần trong quên lãng, và việc đ�c kinh, cầu nguyện vẫn đang gặp những bế tắc. Lý do:

Thái quá và bất cập

Ä�á»�c kinh lải nhải. Ä�á»�c hết kinh này đến kinh khác nhÆ° má»™t cái máy cassette. Ä�á»�c mà không hiểu mình Ä‘á»�c gì tất nhiên là má»™t hình thức sống đạo thái quá. Cha mẹ và phụ huynh cần phải xét lại việc Ä‘á»�c kinh theo kiểu này. Không chỉ Ä‘á»�c kinh kiểu này tại nhà, mà còn tại các nhà thá»� nữa. Tại xứ tôi, ngay ở nÆ°á»›c Mỹ, trÆ°á»›c má»—i thánh lá»… Chúa Nhật Ä‘á»�u có má»™t số ngÆ°á»�i – Ä‘a số là già cả – Ä‘á»�c đủ má»�i thứ kinh, và sau thánh lá»… khi bài ca kết lá»… chấm dứt vẫn còn phải “chúng con trông cậy…â€� Rất tiếc lúc đó nhà thá»� trống trÆ¡n vì má»�i ngÆ°á»�i đã ra vá»�! Chúng ta cần phải “văn minh hóaâ€�, cần “đưa đạo vào Ä‘á»�iâ€� bằng những buổi kinh Ä‘Æ¡n sÆ¡, những kinh nguyện thích hợp vá»›i hoàn cảnh gia đình, hoàn cảnh giáo xứ.

Nhưng b� không đ�c kinh viện dẫn lý do công ăn việc làm, h�c hành của con cái, hoặc bận bịu là một bất cập. Chúa phán: “Ta là cây nho, các con là cành. Cành nào kết hợp cùng cây sẽ trổ sinh hoa trái. Lìa xa ta các con không làm được gì� (Gioan 15:5). Và “Hãy cầu nguyện để kh�i sa chước cám dỗ� (Luca 22:40). Khả năng con ngư�i không thể làm gì được nếu không có Chúa, không kết hợp với Chúa. Còn các chước cám dỗ thì luôn bủa vây tứ b� dù chúng ta sống trong môi trư�ng nào và trong bất cứ trách vụ, chức tước nào.

Phân biệt đ�c kinh và cầu nguyện

��c kinh đối với phần đông giáo hữu Việt Nam như đã trình bày trên vẫn được cho là cầu nguyện. Một hình thức cầu nguyện bằng cách lặp lại những l�i kinh đã được các thánh nhân, các nhà đạo đức soạn ra. �ây là hình thức cầu nguyện “soạn sẵn� mà ngư�i đ�c chỉ việc lập lại, hoặc đ�c to tiếng lên trong gia đình hay giữa những buổi hội h�p và trong thánh đư�ng.

Nhưng cầu nguyện thật sự là gì? Theo thánh tiến sỹ Têrêsa Hài �ồng là “một cái nhìn, một giây phút hướng tâm lên với Chúa�. �ơn sơ như con nhìn cha mẹ, chân thành như những cảm tình con cái đối với cha mẹ. Có thể là xin x�, có thể là bày t� sự tức tối, bực bội, có thể là nhõng nhẽo, có thể là một cử chỉ trìu mến. Cầu nguyện như vậy là lối cầu nguyện mà Chúa Giêsu đã nói v� Maria khi cô ngồi dưới chân Ngài (xem Luca 10:42). Ngồi để nói chuyện với Chúa và nghe Chúa nói với mình. Cầu nguyện kiểu này đồng nghĩa với suy nguyện, nguyện ngắm mà các tu sỹ trong các dòng tu thư�ng làm. H� có thể ngồi cả gi� thả hồn mình trong chiêm niệm, và cảm nhận được sự hiện diện của Chúa trong lòng mình, trong cuộc đ�i mình.

Th�i đại của cầu nguyện

Th�i đại của chúng ta là một th�i đại đang xa dần việc cầu nguyện. Do những cám dỗ vật chất, do sức ép của th�i gian, của công việc, của những máy móc và điện tử, nên hình thức cầu nguyện bằng việc đ�c hết kinh này đến kinh khác thiết tưởng không còn thích hợp nữa. �ặc biệt đối với lớp ngư�i trẻ mà những câu kinh kia nhi�u khi không mang lại ý nghĩa, không diễn tả được những nhu cầu thực tế, cần thiết. Chúa Giêsu đã nói: “Khi cầu nguyện thì các con đừng lải nhải nhi�u l�i như dân ngoại, vì chúng nghĩ chúng sẽ được nhận l�i. Phần các con đừng làm như vậy, vì trước khi mở miệng, cha các con đã biết các con cần gì� (Mat 6:7-8).

Do đó, việc cầu nguyện mà chúng ta cần huấn luyện, dạy dỗ con cái là hình thức cầu nguyện “hướng tâm� . �ơn sơ và chân thành, trong m�i nơi và trong m�i lúc, khi hạnh phúc cũng như lúc gặp thử thách gian nan, chúng ta cần hướng lòng mình lên Chúa. Ngài là cha, là ngư�i bạn, là ngư�i anh luôn bên ta, lắng nghe, chia sẻ, và đồng hành với ta. �ây là lối cầu nguyện không vụ nhi�u l�i, nhi�u kinh. Nhưng để được vậy thì từ trong gia đình đến giáo xứ, cần phải có những buổi hồi tâm, những khóa huấn luyện và áp dụng việc cầu nguyện theo hình thức này. �ây có thể là công việc nặng n� nhất đối với những phụ huynh và những ngư�i có trách nhiệm trên đ�i sống tâm linh của giáo dân.

Hãy tập cho mình, con cái mình có thói quen tâm sự với Chúa, đó là một hình thức cầu nguyện mà ai cũng cần, và cần trong m�i nơi, m�i lúc. “Lạy Chúa, con cần Chúa và Chúa cũng cần con�. Trong cuộc đối thoại này phải có hai ngư�i: Chúa và con.

Tiến Sĩ  Trần Mỹ Duyệt

CGVN