Thứ Sáu Tuần Thánh , Ga 13, 1-15
Lá»… nghi chiá»u thứ Sáu Tuần Thánh được đỠnghị cá» hà nh và o lúc 3 giá» chiá»u (đối vá»›i những nÆ¡i phù hợp), vì theo truyá»n thống, Äức Giêsu trút hÆ¡i thở cuối cùng trên cây tháºp giá và o lúc giá» thứ chÃn (x. Mt 27,45-46). Phụng vụ hôm nay mang mà u sắc Ä‘au thương, nhưng không hoà n toà n bi thảm, vì tháºp giá cá»§a Äức Giêsu vừa là dụng cụ khổ hình, vừa là cá» hiệu chiến thắng.
Nhá»› lại trong sứ Ä‘iệp Mùa Chay 2015, Äức Thánh Cha Fancis cảnh báo vá» lối sống Ä‘ang diá»…n ra trong xã há»™i và thế giá»›i hôm nay. Äó là lối sống dá»ng dưng vô cảm, thiếu quan tâm đến ngưá»i khác. Ngà i nhắc lại câu chuyện Cain và Abel trong Cá»±u Ước. Cain vì ghen tỵ, nghÄ© là Thiên Chúa thương Abel hÆ¡n mình, nên đã tìm cách thá»§ tiêu Abel. Sau khi gây ra Ä‘iá»u ác, Cain lẩn trốn Thiên Chúa, nhưng ánh mắt cá»§a Thiên Chúa vẫn dõi theo anh. Chúa há»i anh : Cain Æ¡i ! Em ngươi đâu ? Cain đã trả lá»i hết sức nhẫn tâm : Tôi không biết ! Tôi không phải là ngưá»i canh giữ em tôi !
Bà i Thương khó hôm nay cho thấy tình yêu hy sinh đến cùng cá»§a Thiên Chúa. Vì yêu con ngưá»i, muốn cho con ngưá»i hạnh phúc, Chúa Giêsu đã chấp nháºn má»™t cuá»™c hà nh hình Ä‘au đớn và cuối cùng là cái chết nhục nhã trên thánh giá. CÅ©ng qua bà i thương khó nà y, tác giả còn cho thấy sá»± dá»ng dưng, vô cảm cá»§a con ngưá»i, cá»§a xã há»™i trước bản án bất công mà giá»›i lãnh đạo đã cố tình áp đặt trên má»™t ngưá»i công chÃnh.
Tháºt váºy, khi chấp nháºn mang lấy những khổ Ä‘au và nhục nhã cá»§a cái chết nÆ¡i tháºp giá, Äức Giêsu đã trở nên như hạt lúa phải mục nát Ä‘i để, từ đó, sá»± sống má»›i phát sinh, như Thánh Phaolô nói : “Äức Giê-su Ki-tô, vốn dÄ© là Thiên Chúa, mà không nghÄ© phải nhất quyết duy trì địa vị ngang hà ng vá»›i Thiên Chúa, nhưng đã hoà n toà n trút bá» vinh quang, mặc lấy thân nô lệ, trở nên giống phà m nhân, sống như ngưá»i trần thế. Ngưá»i lại còn hạ mình, vâng lá»i cho đến ná»—i bằng lòng chịu chết, chết trên cây tháºp tự†(Pl 2,6-8). Äiá»u nà y có nghÄ©a là : Äức Giêsu Kitô, khi tá»± hạ là m nô lệ, khi tá»± để mình bị trói buá»™c trong cuá»™c khổ nạn và từ bá» chÃnh mạng sống cá»§a mình, chÃnh lúc ấy, Ngà i đã thể hiện má»™t tình yêu vẹn toà n, má»™t tình yêu Ä‘i đến táºn cùng cá»§a tình yêu, là cái chết. NhỠđó, sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i xuất hiện cho chúng ta. Äó chÃnh là con đưá»ng nối kết giữa sá»± chết và sá»± sống : chấp nháºn khổ Ä‘au và chết vì yêu thương sẽ mở ra con đưá»ng dẫn đến sá»± sống muôn Ä‘á»i.
         Trước hết là sá»± dá»ng dưng, vô cảm cá»§a các môn đệ. Các ông là những ngưá»i gần Chúa Giêsu nhất, đáng lẽ các ông phải là ngưá»i hiểu và cảm thông vá»›i Chúa hÆ¡n má»i ngưá»i. Thá»±c tế thì ngược lại, các ông chỉ quan tâm đến bản thân, mà không hỠđồng cảm vá»›i Chúa Giêsu khi Ngà i phải đối diện vá»›i cuá»™c thương khó. Trong lúc Chúa Ä‘au khổ đến ná»—i có thể chết được, thì các tông đồ vẫn còn say trong giấc ngá»§, mắt các ông còn mÆ¡ mà ng. Khi Giuda dẫn ngưá»i Do Thái đến bắt Chúa, Chúa Giêsu hết sức bênh vá»±c cho các tông đồ, Ngà i còn đỠnghị vá»›i chúng : Các anh bắt tôi thì cứ bắt, nhưng hãy để cho những ngưá»i nà y Ä‘i. Còn các tông đồ như vừa giáºt mình thức giấc, các ông phản ứng má»™t cách yếu á»›t. Cuối cùng, tất cả Ä‘á»u bá» trốn, mặc cho Chúa Giêsu má»™t mình bị quân dữ bắt trói và lôi Ä‘i.
Sá»± vô tâm cá»§a Giuda đã dẫn đến sá»± nhẫn tâm, tà n ác khi anh ta vì chút Ãt tiá»n, đã chấp nháºn là m môi giá»›i để quân lÃnh bắt Thầy mình, đẩy Thầy và o con đưá»ng chết. Biết trước Thầy sẽ bị bắt, nhưng anh vẫn thản nhiên bước đến chà o và hôn Thầy. Cái hôn nà y không còn là dấu chỉ biểu lá»™ tình yêu thương nồng ấm, nhưng đã trở thà nh cái hôn lạnh lùng, thà nh dấu chỉ cá»§a sá»± phản bá»™i. Việc là m nà y cá»§a Giuda đã góp phần là m tổn thương Chúa Giêsu, là m cho Ä‘au khổ cá»§a Ngà i không chỉ là ná»—i Ä‘au thể xác, mà còn là ná»—i Ä‘au thấu trong tâm hồn khi bị phản bá»™i bởi chÃnh ngưá»i mình yêu quý.
Không chỉ sá»± phản bá»™i cá»§a GiuÄ‘a gây Ä‘au khổ trong tâm hồn Chúa Giêsu, các tông đồ khác cÅ©ng không khá hÆ¡n. Các ông trước đây có ngưá»i từng thá» sống thá» chết vá»›i Thầy, thì giỠđây, chỉ má»™t chút sợ hãi, các ông đã bá» trốn hết. Simon Phêrô là ngưá»i được Chúa tin tưởng đặt là m đầu trong anh em, ông chỉ dám Ä‘i theo Chúa xa xa vì sợ liên lụy. Khi thá» thách đến, Phêrô đã không ngại ngần từ chối mối liên hệ cá»§a mình vá»›i Thầy Giêsu, Äấng đã yêu thương ông.
Má»™t Ä‘au khổ khác mà Chúa Giêsu phải chịu, đó là sá»± vô Æ¡n và vô cảm cá»§a đám đông. Trong những ngưá»i la hét đòi đóng Ä‘inh Chúa, không thiếu những kẻ má»›i mấy ngà y trước há» hoan hô, vá»— tay reo mừng khi Chúa và o thà nh Giêrusalem, tung hô Ngà i là con vua ÄavÃt. Thế mà trước dinh Philatô, hỠđã trở mặt và tuyên bố : Chúng tôi không có má»™t vua nà o khác ngoà i Cesare.
 Trong lúc chịu Ä‘au khổ cùng cá»±c trong tâm hồn và thể xác, chúng ta nháºn thấy lòng thương xót cá»§a Chúa Giêsu vẫn tuôn trà o qua hà nh động đón nháºn tất cả những cá»±c hình và qua ánh mắt yêu thương, tha thứ cá»§a Chúa. Trong lúc quân dữ Ä‘ang hùng hổ tìm bắt Chúa, Chúa Giêsu hết sức ôn tồn, bình tÄ©nh bước ra gặp chúng và há»i : Các anh tìm ai ? Nó đáp : Tìm Giêsu Nazareth. Ngà i đáp : ChÃnh tôi đây. Má»™t lá»i nói vá»›i đầy sức mạnh và uy quyá»n đã khiến chúng báºt ngã ra đà ng sau. Lúc chúng ra tay bắt Chúa, Äức Giêsu đã không nghÄ© đến mình, nhưng Ngà i nghÄ© đến các tông đồ và nói vá»›i chúng : Nếu các anh tìm bắt tôi, thì hãy để những ngưá»i nà y Ä‘i.
Khi chiêm ngắm Äấng chịu treo trên tháºp giá, ta nháºn ra Chúa Giêsu Ä‘ang nhìn tôi vá»›i cái nhìn đầy yêu thương. Trong thinh lặng, Chúa nói vá»›i tôi: “Ta tha thứ má»i tá»™i lá»—i cho conâ€. Vì thế, chiêm ngắm Chúa trên tháºp giá Ä‘em lại cho tôi hạnh phúc vì thấy mình được yêu thương. Trong giáo huấn Tin Mừng, Chúa Giêsu đã dạy hãy tha thứ cho kẻ thù. GiỠđây, trên tháºp giá, Chúa dạy tôi bà i há»c tha thứ. Lúc nà y, Ngưá»i thá»±c hiện lá»i giáo huấn ấy khi xin Chúa Cha tha tá»™i cho những kẻ hà nh hạ mình. Biết bao lần tôi cố chấp muốn tá»± khẳng định vị thế cá»§a mình trong gia đình và trong xã há»™i. Sá»± cố chấp là m tôi mù quáng, không nhìn ra đâu lẽ phải, không nháºn ra ai là anh em. Chúa Giêsu đã tha thứ trong lúc trái tim rướm máu. Äiá»u đó cho thấy, để có thể tha thứ, phải chấp nháºn hy sinh. Khi tha thứ, nhiá»u khi tôi phải chịu tiếng là hèn nhát, có khi tôi phải hạ mình và mất thanh danh. Tuy váºy, dù thế nà o Ä‘i nữa, khi tôi tha thứ, chắc chắn tôi tìm được sá»± an bình thanh thản trong tâm hồn.
Nhìn lên tháºp giá, chúng ta được má»i gá»i hãy chết Ä‘i cho tá»™i lá»—i, và sống lại trong ân sá»§ng ; hãy vượt qua má»i dụcvá»ng Ä‘am mê và điá»u khiển lý trà cá»§a mình theo như ý Chúa, như Thánh Phaolô đã nêu gương cho chúng ta : “Tôi chịu đóng Ä‘inh và o tháºp giá vá»›i Chúa Kitô, nên tôi sống nhưng không còn phải là tôi, mà là Chúa Kitô sống trong tôi†(Gl 2,20).
Chiá»u hôm nay, Ä‘i lại đà ng Thánh Giá và khi tưởng niệm cuá»™c khổ nạn và sá»± chết cá»§a Chúa Giêsu, chúng ta hãy cầu nguyện theo cách cá»§a Thánh nữ Bernadette: “Con không xin thoát khá»i khổ Ä‘au, nhưng xin Ngà i đừng bá» mặc con trong lúc khổ Ä‘auâ€.
Huệ Minh

