35% ung thư do ăn uống
Ung thư Ä‘ang có xu hướng tăng trên toà n thế giá»›i chứ không riêng tại Việt Nam. Năm 2000, số ca mắc má»›i ung thư tại Việt Nam là 69.000. Hiện tại, con số nà y tăng lên 126.000, trong đó có khoảng 94.000 trưá»ng hợp tá» vong, gấp 9 lần tai nạn giao thông và dá»± kiến sẽ tăng lên 190.000 ca mắc má»—i má»—i năm và o năm 2020.
Tỉ lệ mắc ung thư ở cả 2 giới là 140/100.000 dân, đứng thứ 78/172 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Äáng tiếc, hầu hết các bệnh nhân ung thư ở Việt Nam thưá»ng phát hiện bệnh khi đã ở giai Ä‘oạn muá»™n (giai Ä‘oạn 3-4), phổ biến từ 70-90%, đặc biệt ung thư phổi (84,3%), ung thư gan (87,8%)…
Theo nhiá»u nghiên cứu, 80% ung thư do yếu tố môi trưá»ng, trong đó chế độ ăn uống không hợp lý và ô nhiá»…m thá»±c phẩm chiếm tá»›i 35%.
BS Wynn Huynh Tran
Theo BS Wynn Huynh Tran, Ä‘ang là m việc tại Mỹ, là ngưá»i sáng láºp tổ chức y khoa VietMD, sở dÄ© ăn uống là m tăng nguy cÆ¡ ung thư do thức ăn chÃnh là thuốc, tác dụng chÃnh là cung cấp năng lượng cho cÆ¡ thể nhưng tác dụng phụ có thể là m tăng đưá»ng huyết, tăng mỡ máu… nếu ăn không đúng cách.
“Thức ăn là thuốc, ảnh hưởng trá»±c tiếp đến sức khá»e hà ng ngà y nên ăn cái gì hôm nay sẽ ảnh hưởng đến ngà y mai. Äồ ăn ngon thì thưá»ng có hạiâ€, BS Tran nhấn mạnh.
BS Tran cho biết, ung thư chỉ phát sinh từ 1 tế bà o. Bình thưá»ng má»—i ngà y tế bà o sinh ra và chết Ä‘i nhưng nếu 1 tế bà o ác tÃnh sinh ra, chúng sẽ không mất Ä‘i mà nhân lên không kiểm soát được, phát triển thà nh khối u, gá»i đó là ung thư.
“Các loại ung thư khác nhau là khác nhau nên khẳng định đến thá»i Ä‘iểm nà y chưa có loại thuốc nà o chữa được tất cả các loại ung thư. Chưa kể cÆ¡ địa má»—i ngưá»i là khác nhau nên việc chữa ung thư khó khăn là vì váºyâ€, BS Tran chia sẻ.
Ông cÅ©ng nhấn mạnh, ung thư không phải 1 bệnh mà là nhiá»u bệnh tổng hợp lại. Không ai chết vì ung thư nhưng chết vì nhiá»u bệnh liên quan tá»›i ung thư.
“Khối u không giết chúng ta nhưng khối u khiến ta bị Ä‘au, khối u cÅ©ng di căn tá»›i gan khiến gan bị hư, di căn đến phổi, di căn đến xương… Bệnh nhân chết vì di căn ung thư chứ không phải vì ung thưâ€, BS Tran giải thÃch.
Trái vá»›i suy nghÄ© cá»§a nhiá»u ngưá»i, BS Tran cho biết, ung thư phát triển cháºm. Ung thư chỉ được phát hiện khi tế bà o ác tÃnh nhân lên gấp 1 tá»· lần, tương đương vá»›i kÃch cỡ hạt Ä‘áºu.
“ChÃnh vì ung thư phát triển cháºm nên những gì ăn hôm nay có thể giúp ngăn ngừa được bệnhâ€, BS Tran nói.
Äể ngừa ung thư, BS Tran khuyên má»i ngưá»i dân nên áp dụng 6 nguyên tắc ăn uống đơn giản sau:
6 nguyên tắc ăn uống ngừa ung thư, tổng hợp từ nhiá»u nghiên cứu khác nhau. Là m đúng 6 Ä‘iá»u nà y bác sÄ© thất nghiệp phân ná»a.
1. Uống nhiá»u nước
Uống Ãt nhất 2 lÃt nước/ngà y, uống nhiá»u lần trong ngà y, không đợi khát má»›i nước, uống kèm nước vá»›i trái cây, rau cá»§. Nếu không uống nước cÅ©ng giống như chúng ta chạy xe không đổ dầu.
Chúng ta có thể nhịn ăn 30 ngà y nhưng nếu không uống nước 2 ngà y thì có thể nguy hiểm tá»›i tÃnh mạng nên má»›i có chuyện tuyệt thá»±c nhưng không ai tuyệt đối không uống nước.
2 lÃt nước chỉ tÃnh riêng nước lá»c, nước canh, không tÃnh các loại nước có đưá»ng, có ga như Cocacola, Starbucks, 7Up, Pepsi, tháºm chà cả trà .
2. Ä‚n nhiá»u rau quả
Hầu hết rau quả tươi Ä‘á»u có chất chống ung thư do đó bữa cÆ¡m cà ng ăn nhiá»u các loại rau cà ng tốt như cà rốt, su hà o, rau dá»n, cải tÃm…
Bữa ăn nên ăn nhiá»u loại rau cá»§
Gia đình nà o có tiá»n có thể dùng rau quả hữu cÆ¡, không có tiá»n thì ăn rau quả tươi thưá»ng. Tuy nhiên đừng bao giỠăn đồ há»™p do rau cá»§ trong đồ há»™p có chất bảo quản.
3. Bá»›t ăn thịt Ä‘á»
Trong thịt đỠ(bò, heo…) chứa chất kÃch viêm, những chất nà y theo thá»i gian khiến tế bà o dá»… bị ác tÃnh. Thịt đỠđược chế biến sẵn cà ng nguy hiểm.
Nếu thịt đỠchế biến với dầu ăn, tạo ra các phản ứng sinh ra Acrylamide, một hóa chất có thể gây ung thư.
4. Ăn uống đa dạng
Ä‚n uống thiếu Ä‘a dạng là má»™t sai lầm. Nên ăn nhiá»u loại thá»±c phẩm khác nhau để có nhiá»u chất kháng ung thư khác nhau trong đó ăn nhiá»u rau, trái cây, cá»§, hạt Ä‘áºu, gạo lứt, mè, ngÅ© cốc… và ăn thức ăn từ nhiá»u ná»n văn hóa khác như Trung Äông, Äịa Trung Hải, Thái Lan, Ấn Äá»™… để tế bà o ung thư Ãt có khả năng phát triển.
5. Giảm chiên xà o, áp chảo
Thức ăn chế biến nhiệt độ cao vá»›i dầu tăng rá»§i ro ung thư (nghiên cứu từ Nháºt Bản và Hà n Quốc vá» ung thư dạ dà y và tiêu hóa).
Nháºt Bản, Hà n Quốc là 2 nước có tỉ lệ ung thư dạ dà y rất cao do ăn nhiá»u thịt chiên, xà o.
6. Ăn cho ngon, không ăn cho no
Ä‚n vừa đủ sẽ giúp hệ tiêu hóa, dạ dà y khá»e mạnh.
Ngoà i ra BS Tran lưu ý cần phải chăm sóc bữa ăn tinh thần như nghe nhạc, Ä‘i chùa, xem phim… tháºm chà đi ngắm cảnh để nghe tiếng nước chảy, chim hót. Ngưá»i Việt Ãt để ý đến việc nà y.
Hiện nay có má»™t số bệnh nhân ung thư dùng thêm thá»±c phẩm chức năng, tuy nhiên BS Tran lưu ý, ngưá»i bệnh cần tham khảo kÄ© ý kiến cá»§a bác sÄ© do thá»±c phẩm chức năng cÅ©ng có má»™t số tác dụng phụ, như fucoidan thưá»ng gây xuất huyết.
Và cuối cùng, để ngừa và điá»u trị ung thư hiệu quả, má»i bác sÄ© Ä‘á»u nhấn mạnh đến việc tầm soát, dò tìm ung thư trước khi có triệu chứng như ngưá»i trên 50 tuổi khuyên ná»™i soi đại trà ng, nữ trên 40 tuổi chụp nhÅ© ảnh hà ng năm.
Hiện nay cÅ©ng bắt đầu có công nghệ phân tÃch gene để phát hiện những tế bà o có nguy cÆ¡ phát triển thà nh tế bà o ác tÃnh để có thể can thiệp sá»›m.
Thúy Hạnh
baomoi



