Chuyện tuần nà y, chúng ta thá» mượn sá»± bình chá»n cá»§a tạp chà Forbes để nhìn vá» những khuôn mặt “có máu†cá»§a năm 2018 nà y xem sao…
Forbes bảo rằng năm 2018 nà y, thế giá»›i có khoảng 2.208 tá»· phú…Trong đó 10 ngưá»i già u nhất là :
- Jeff Bezos, CEO Amazon – 112 tỷ mỹ kim,
- Bill Gates tuá»™t xuống hạng hai vá»›i 90 tá»·, nhưng do tà i sản được Ä‘em là m từ thiện…chứ – nếu không – thì sẽ là 150 tá»·,
- Warren Buffett – 87 tỷ,
- Bernard Arnault, CEO LVMH – 72 tỷ,
- Mark Zukerberg , CEO Facebook – 71 tỷ,
- Amancio Ortega – 70 tỷ,
- Carlos Slim Helu – 67,1 tỷ,
- Charles Koch và David Koch – 60 tỷ,
10Â Larry Elison – 58,5 tá»·
Và Việt Nam góp mặt trong “top†2.208 tá»· phú thế giá»›i ấy là 4 ngưá»i:
- Ông Phạm Nháºt Vượng – vị thứ 499 – 4 , 5 tá»·,
- Bà Nguyễn Thị Phương Thảo – vị thứ 766 – 3 , 1 tỷ,
- Ông Trần đình Long ( mới năm nà y) – vị thứ 1756 – 1 , 3 tỷ,
- Ông Trần Bá Dương ( mới năm nà y) – vị thứ 1339 – 1 , 8 tỷ.
Äồng thá»i chúng ta cÅ©ng có dịp để chiêm ngưỡng những đóng góp cho từ thiện cá»§a 10 ông tá»· phú rá»™ng tay hÆ¡n cả:
- Ông Warren Buffett – qua quỹ Bill Gates – dà nh 30 , 7 tá»· cho việc xóa đói giảm nghèo, chăm sóc sức khá»e, giáo dụcvà công nghệ thông tin cho những ngưá»i kém may mắn…
- Bill Gates dà nh 29 tá»· cho việc chống lại bệnh AIDS, bảo vệ môi trưá»ng, giáo dục…
- Lý Gia Thà nh – 10 tá»· để đóng góp cho quỹ chăm sóc sức khá»e và giáo dục…
- Georges Soros – 6 tá»· đóng góp cho các tổ chức nhân quyá»n và cải cách xã há»™i, tà i trợ các trưá»ng Äại Há»c ở châu Âu…
- Azim Premji – 2 tá»· cho việc chăm sóc sức khá»e và giáo dục…
- Vương Gia Kiệm – 1 , 6 tỷ cho các dự án từ thiện khác nhau…
- Terrence M. Pegula – 1 , 5 tỷ tà i trợ thể thao và các dự án xã hội…
- Howara Hughes – 1 , 55 tá»· cho việc chăm sóc sức khá»e…
- Huang Wenzai – 920 triệu cho chương trình phúc lợi xã hội…
- Gennady Borisovich Bogolyubov – 663 triệu cho các dự án từ thiện khác nhau…
DÄ© nhiên hầu hết các tá»· phú thế giá»›i – trong top 2.208 cÅ©ng như những vị khác – Ä‘á»u có những đóng góp nhiá»u hoặc Ãt và o công cuá»™c từ thiện hoặc là mang tÃnh toà n cầu, hoặc là tại các quốc gia cá»§a há», đơn giản bởi vì có thể nói tiá»n bạc cá»§a há» không bỠđâu cho hết…nên chia sẻ đôi chút cho những ngưá»i kém pháºn hÆ¡n mình – vá»›i há» – cÅ©ng là má»™t ná»—i thÃch thú…DÄ© nhiên không loại trừ có những ngưá»i là m từ thiện…như má»™t cách quảng cáo…Ngưá»i viết nghÄ© rằng những ngưá»i dư giả tiá»n bạc ở Việt Nam nà y cÅ©ng thế thôi…Tuy nhiên, tại Nha Trang, nÆ¡i ngưá»i viết sống…thì chuyện tham gia công tác từ thiện ngưá»i viết chưa được nghe đến, nhưng chuyện bà con công nhân viên chức cấp thấp tại má»™t công ty đình đám cá»§a má»™t tá»· phú thế giá»›i phà n nà n vá» sá»± “bóc lá»™t sức lao độngâ€â€¦thì hay được nghe chia sẻ…DÄ© nhiên ở đây “bóc lá»™t sức lao động†được hiểu là đồng tiá»n lương không cân xứng vá»›i sức lao động và thá»i gian  bà con bá» ra…và – do việc Ãt ngưá»i đông – nên chuyện dá»… bị sa thải trở thà nh áp lá»±c…
Ngưá»i viết cÅ©ng thấy ngưá»i ta đỠcáºp đến các tá»· phú thế giá»›i “tá»± thânâ€, chẳng hạn như Jeff Bezos, Bill Gates, Mark Zuckerberg, Larry Ellison… Há» là những con ngưá»i vươn lên từ hai bà n tay trắng vá»›i khả năng, mồ hôi, nước mắt…và má»™t chút may mắn nà o đócá»§a chÃnh bản thân mình…Há» không thuá»™c giá»›i“ngáºm thìa và ngâ€Â được thừa kế những tà i sản kếch xù…và há» cÅ©ng muốn con cái há» sau nà y phải “tá»± thân†mà đi lên…nên có vẻ như há» không có ý để tà i sản lại cho chúng…Ở Việt Nam…thì cÅ©ng không thấy nói đến chuyện những “đại gia tá»± thânâ€, nhưng phần lá»›n là con ông cháu cha – những tá»· phú đỠ– vá»›i chuyện “sân sau†, “sân trướcâ€â€¦và may mắn cá»§a khởi nghiệp là được quen biết, có “cá»a sau†, “ cá»a trướcâ€â€¦
Sở dÄ© tuần nà y ngưá»i viết nói đến chuyện tá»· phú…là vì – mấy ngà y gần đây – ngưá»i ta lao xao chuyện những “khóa há»c là m già uâ€Â nở rá»™ khắp nÆ¡i…được Truyá»n Hình ghi lại…vá»›i những hà ng chữ quảng cáo ngá»t ngà o như : là m già u không khó – kiếm 100 triệu/tháng dá»… như chÆ¡i – há»c xong không thà nh công sẽ trả lại tiá»n – kiếm tiá»n khi Ä‘ang ngủ…Má»™t Ä‘iá»u khá lạ lùng là khóa há»c nà o cÅ©ng đông – các bạn trẻ cÅ©ng có, những ngưá»i ở tuổi sồn sồn cÅ©ng có, và không Ãt những khuôn mặt chưa gá»™t hết vẻ thôn là ng…Các diá»…n giả thì “nổ†dạng “banh xácâ€â€¦vá»›i những thá»§ thuáºt lôi cuốn đám đông thá»±c sá»± không mấy hấp dẫn…nhưng có lẽ là hợp thá»i theo cái kiểu “bãoâ€â€¦mà ngưá»i Việt hôm nay khoái…
Háºu quả là các há»c viên mang nợ…còn các vị thầy cô hướng dẫn là m già u…thì đầy túi…và lặn mất tăm…
Ngưá»i viết vừa theo dõi xong bá»™ phim truyá»n hình Hà n Quốc “Láºt Mặt Tá» Thù†trên kênh Dramas cá»§a đạo diá»…n trẻ Joo Sung Woo và cặp đôi vai chÃnh Kang Ji Hwan trong vai Kang Ki Tan và Sung Yu Ri trong vai Soo Yeon…Cưá»ng Ä‘iệu vốn là má»™t thá»§ thuáºt tạo nên sá»± hấp dẫn cá»§a Ä‘iện ảnh, tuy nhiên sá»± cưá»ng Ä‘iệu cá»§a Ä‘iện ảnh cÅ©ng không đến ná»—i quá xa thá»±c tế để ngưá»i ta nháºn ra ngay những yếu tố giả…là m mất hứng thú…Hoà n toà n không có ý kể lể vá» ná»™i dung bá»™ phim 75 táºp ấy…mà chỉ muốn nói rằng: là m già u hoà n toà n không dá»… chút nà o, ngược lại là cả má»™t quá trình há»c hà nh đến nÆ¡i đến chốn, má»™t thao trưá»ng trải nghiệm bằng thi gan bá»n bỉ và má»™t cuá»™c đấu tranh bằng cả lá»±c lẫn trÃ…đầy máu và nước mắt, tháºm chà cả mạng sống…Là m gì má»™t khóa há»c năm bảy ngà y hay và i ba tháng …mà là m già u ngay được…
Má»™t bá»™ phim cổ trang 75 táºp cá»§a đạo diá»…n Äinh Hắc – bá»™ phim “Năm Ấy Hoa Nở Trăng Vừa Tròn†– nói đến câu chuyện truyá»n kỳ cá»§a má»™t nữ doanh nhân tên là Châu Doanh ( diá»…n viên Tôn Lệ) trong Ngô Gia – má»™t gia đình già u có nhất ở Thiểm Tây giai Ä‘oạn cuối nhà Thanh…Cô Châu Doanh nà y vốn là đứa con lượm được cá»§a má»™t tay giang hồ…rồi hoà n cảnh cùng vá»›i những biến cố đã đưa đẩy cô và o Ngô Gia, trở thà nh thiếu phu nhân cá»§a Ngô Gia…Thế nhưng chá»§ nhân cá»§a Ngô Gia cÅ©ng như phu quân cá»§a Châu Doanh Ä‘á»u bị những đối thá»§ cạnh tranh buôn bán hại chết, Ngô Gia tán gia bại sản…Bản thân Châu Doanh cÅ©ng phải chịu trăm ngà n lần thất bại, tháºm chà bị giam cầm…và lên án chết…Dần dần tá»± thân Châu Doanh đã vá»±c Ngô Gia dáºy và trở thà nh má»™t phu nhân già u có nhất Thiểm Tây…Dù là má»™t con ngưá»i trân trá»ng sá»± tháºt, thà nh tÃn trong buôn bán, nhưng – để có thể vá»±c Ngô Gia dáºy và bảo vệ thà nh quả buôn bán cá»§a mình – Châu Doanh cÅ©ng phải mưu lược, tÃnh toán…và có cả má»™t bá»™ sáºu những tâm, những óc quanh mình…Äâu dá»… dà ng gì để là m già u chỉ vá»›i má»™t khóa há»c…
Chúa Giê-su , Ngưá»i nói gì vá» chuyện già u có ???
“Bấy giá» Äức Giê-su nói vá»›i các môn đệ cá»§a Ngưá»i: “ Thầy bảo tháºt anh em, ngưá»i già u có khó và o Nước Trá»i. Thầy còn nói cho anh em biết : con lạc đà chui qua lá»— kim còn dá»… hÆ¡n ngưá»i già u có và o Nước Thiên Chúa. Nghe nói váºy, các môn đệ sá»ng sốt và nói : “Thế thì ai có thể được cứu ?†Äức Giê-su nhìn thẳng các ông và nói: “Äối vá»›i loà i ngưá»i thì Ä‘iá»u đó không thể được, nhưng đối vá»›i Thiên Chúa, thì má»i sá»± Ä‘á»u có thể được.â€Â (Mt 19 , 23 – 26 ; Mc10,2327)
Ở má»™t chá»— khác , Ngưá»i giáo huấn:
“Không má»™t gia nhân nà o có thể là m tôi hai chá»§, vì hoặc sẽ ghét chá»§ nà y mà yêu chá»§ kia, hoặc sẽ gắn bó vá»›i chá»§ nà y mà khinh dể chá»§ ná». Anh em không thể vừa là m tôi Thiên Chúa, vừa là m tôi Tiá»n Cá»§a được.â€Â ( Lc 16 , 13)
Ở giáo huấn trong thánh sá» Mat-thêu, Chúa không nói ngưá»i già u có “khôngâ€Â được và o Nước Thiên Chúa, nhưng Chúa nói ngưá»i già u có “khóâ€và o Nước Thiên Chúa…DÄ© nhiên là theo cách dân gian để diá»…n tả má»™t thá»±c tế “quá khóâ€â€¦thì Chúa dùng hình ảnh và kiểu nói “ con lạc đà chui qua lá»— kimâ€, nhưng – đứng trước sá»± sá»ng sốt cá»§a các môn đệ – Chúa quả quyết ngay: Äối vá»›i loà i ngưá»i thì Ä‘iá»u đó không thể được, nhưng đối vá»›i Thiên Chúa thì má»i sá»± Ä‘á»u có thể được…NghÄ©a là – trong trần gian nà y – vẫn có những ngưá»i già u được và o Nước Trá»i, vẫn có “những con lạc đà chui qua được lá»— kimâ€â€¦vá»›i những Ä‘iá»u kiện như:
– già u tá»± thân,
– già u do siêng năng, cần mẫn, lao nhá»c,
– già u do là m ăn ngay chÃnh, thà nh tÃn,
– già u bằng những chia sẻ thâm tình,
– già u không tham lam, gom góp, bóc lá»™t, đầu cÆ¡ tÃch trữ…
Tóm lại là “là m già u†có lương tâm, trân trá»ng phẩm giá con ngưá»i, thấy nhục, thầy hèn khi gian dối vá»›i chÃnh mình, vá»›i tha nhân…và khi phải khom mình để chui cá»a sau, luồn cá»a trước…Già u được vá»›i những Ä‘iá»u kiện như thế nà y…thì phải “cứngâ€, phải “vững†lắm lắm, nhưng – như Chúa nói: Äối vá»›i loà i ngưá»i thì Ä‘iểu đó không thể được, nhưng đối vá»›i Thiên Chúa thì má»i sá»± Ä‘á»u có thể được– Chúa sẽ giúp sức, Chúa sẽ ban Æ¡n: đấy là cái Ä‘iá»u là m nên sá»± “may mắn†nhiá»u khi như má»™t nhiệm mầu không hiểu nổi vá» phÃa con ngưá»i…Dù sao “là m già u†được khi hoạt động thương mại vá»›i những quyết tâm như thế sẽ là m con ngưá»i thấy bình yên, thanh thản hÆ¡n…Má»™t thoáng nà o đó chúng ta nháºn ra nÆ¡i những con ngưá»i già u “tá»± thânâ€â€¦
Ở giáo huấn cá»§a Chúa do thánh sá» Luca (16 , 13) ghi lại thì Chúa lại có má»™t đòi há»i nÆ¡i những ngưá»i tin trong sinh hoạt kiếm tiá»n thưá»ng ngà y cá»§a mình : dà nh cho Chúa “chá»— ưu tiênâ€Â trong má»i tÃnh toán mưu sinh : Anh em không thể vừa là m tôi Thiên Chúa, vừa là m tôi Tiá»n Cá»§a được! – NghÄ©a là chúng ta chỉ có thể “là m tôiâ€Â Thiên Chúa thôi…DÄ© nhiên hai chữ “là m tôiâ€Â đây hoà n toà n không có nghÄ©a là “nô lệ†theo cái kiểu con ngưá»i hà nh xá» vá»›i tôi tá»› cá»§a mình, nhưng là đặt Thiên Chúa ở vai trò “hướng dẫnâ€Â và  “lãnh đạoâ€Â bằng “Lá»i cá»§a Ngưá»iâ€trong những sinh hoạt Ä‘á»i thưá»ng cá»§a mình, bao gồm cả chuyện cÆ¡m, áo, gạo, tiá»n mà chúng ta phải lo cho mình, cho gia đình cá»§a mình…Mà  “Lá»iâ€cá»§a Thiên Chúa chÃnh là Chúa Giê-su và những giáo huấn cá»§a Ngưá»i trong Tin Mừng chúng ta được nghe hằng ngà y, hằng tuần suốt năm sống và suốt cuá»™c Ä‘á»i là m con Chúa cá»§a mình…
Già u có tá»± thân nó không phải là má»™t Ä‘iá»u xấu…Già u có, tà i năng, thông minh, khá»e mạnh, xinh đẹp, giá»i lãnh đạo, dá»… dà ng tiếp cáºn…là những “hồng ân†Thiên Chúa ban…Vấn đỠlà chúng ta nháºn những hồng ân ấy, cám Æ¡n Thiên Chúa và táºn dụng tất cả những “hồng ân†ấy để là m cho cuá»™c Ä‘á»i cá»§a mình và cá»§a anh chị em quanh mình má»—i ngà y đầy đủ hÆ¡n, dá»… chịu hÆ¡n…
Spike Milligan – má»™t diá»…n viên hà i ngưá»i Ấn Äá»™ – có má»™t suy nghÄ© thâm trầm : Tiá»n không mua được cho bạn hạnh phúc, nhưng nó là m sá»± nghèo khổ dá»… chịu hÆ¡n.
Còn George Lorimer – nhà báo, nhà văn ngưá»i Mỹ – thì nói : Có tiá»n thì tháºt là tuyệt vì tiá»n có thể mua được nhiá»u thứ bạn thÃch. Tuy nhiên thỉnh thoảng cÅ©ng phải kiểm tra lại xem bạn đã mất Ä‘i thứ gì mà tiá»n không thể mua được.
Ông Benjamin Franklin – má»™t nhà báo, nhà văn, chÃnh trị gia ngưá»i Mỹ ai cÅ©ng biết – lại chia sẻ má»™t cách để nhìn con ngưá»i : Vá»›i ngưá»i nghÄ© rằng tiá»n có thể là m được má»i thứ, ta có thể nghi ngá» anh ta là m má»i thứ vì tiá»n !
Chà o NÄ‚M MỚI –  2019Â
Lm Giuse Ngô Mạnh Äiệp.
CGVN

