Bị cất giấu nhiá»u lần rồi lại tìm được, bị chia thà nh nhiá»u mảnh và phân tán rải rác, thánh tÃch quý giá đã trải qua nhiá»u hà nh trình.
Tháºt khó mà dõi theo đưá»ng Ä‘i chÃnh xác cá»§a Tháºp giá Tháºt cá»§a Chúa Giê-su đã trải qua từ khi được Thánh Helena phát hiện trong chuyến hà nh hương đến Äất Thánh năm 326, hiện nay được tìm thấy dưới hình thức những miếng nhá» rải rác trên khắp địa cầu. Trong thá»i Ä‘iểm cá»§a cuá»™c hà nh hương Giáo há»™i Ä‘ang phát triển rất mạnh. Ngưá»i Ki-tô hữu sau má»™t thá»i gian dà i bị bách hại, đã được tá»± do thá»±c hà nh đức tin và đi tìm lại những thánh tÃch được tôn kÃnh. Qua sá»± thôi thúc cá»§a Chúa, Thánh Helena cùng vá»›i các tÃn hữu cá»§a Äức Ki-tô, cùng vá»›i con trai cá»§a thánh nhân, Hoà ng đế Constantine I cá»§a Roma, và ở tuổi 80, đã lên đưá»ng để Ä‘i tìm thánh tÃch được mong chá» nhất: Tháºp giá cá»§a Chúa Giê-su.
Lần xuất hiện đầu tiên
Sau cái chết cá»§a Chúa Giê-su, sợ rằng các môn đệ cá»§a Ngưá»i tìm lấy lại các thánh tÃch, ngưá»i Do thái vá»™i vã là m cho má»i váºt thể có liên quan trong cuá»™c đóng Ä‘inh đó biến mất. Tại đồi Gôn-gô-tha, tháºp giá bị ném xuống má»™t cái hố dưới lòng đất, cùng vá»›i hai tháºp tá»± cá»§a hai kẻ trá»™m bị đóng Ä‘inh. Äến Äất Thánh 300 năm sau, Nữ hoà ng cuối cùng đã tìm được ba tháºp tá»±, nhưng tháºp giá nà o là cá»§a Chúa? Äể tìm ra, đức giám mục Giê-ru-sa-lem có má»™t ý tưởng: ngà i cho má»™t ngưá»i phụ nữ mắc căn bệnh, trước đó không thể chữa được, chạm và o gá»— tháºp tá»±, và khi chạm và o má»™t trong ba tháºp tá»± đó bà ta ngay láºp tức được chữa là nh. Nữ hoà ng Helena không còn nghi ngá» gì nữa: bà đã tìm lại được tháºp giá cá»§a Chúa Giê-su và ngay láºp tức ra lệnh xây má»™t nhà thá» trên vị trà thánh giá được tìm thấy – nữ hoà ng đặt tên nhà thá» nà y là Nhà thá» Phục sinh – và bà lên đưá»ng vá» Roma. Theo truyá»n thống Ki-tô giáo, thánh tÃch được bảo quản rất tốt đến năm 614 và được rất nhiá»u ngưá»i Ki-tô hữu đến viếng.
Lần biến mất thứ hai
Sau đó thánh giá biến mất trong tay cá»§a ngưá»i Ba-tư. Thánh tÃch sẽ trở thà nh “váºt trao đổi†trong trưá»ng hợp có bất kỳ sá»± Ä‘iá»u đình nà o đó vá»›i Äế quốc Äông La-mã (đế quốc Byzantines). Nhưng năm 630, Heraclius, Hoà ng đế cá»§a Äế quốc Byzantine, chiến thắng Äế quốc Ba-tư má»™t cách vang dá»™i, và khải hoà n rước má»™t phần cá»§a Thánh giá vá» Giê-ru-sa-lem — phần kia vẫn để lại Constantinople — chÃnh hoà ng đế đặt phần thánh giá đó trên đồi Can-vê. Sá»± kiện nà y được Giáo há»™i ká»· niệm và o ngà y 14 tháng ChÃn, được công bố là Lá»… “Thánh giá Khải hoà n†hoặc “Suy tôn Thánh giá.â€
Lần biến mất thứ ba
Tuy nhiên, Ãt năm sau sá»± xâm lăng cá»§a ngưá»i Ả-ráºp bắt đầu và Giê-ru-sa-lem nằm dưới sá»± thống trị cá»§a Hồi giáo. Cho đến thế ká»· thứ 10, những ngưá»i thá» phượng Thánh giá Tháºt vẫn tiếp tục đến, không gặp nhiá»u trở ngại. Số ngưá»i tháºm chà còn tăng hÆ¡n trong những địa hạt vẫn còn Ki-tô giáo, đặc biệt ở Constantinople. Khi những khó khăn nổi lên và ngưá»i Ki-tô hữu bị bách hại, Thánh giá được đưa xuống và má»™t lần nữa lại được cất giấu. ChÃn mươi năm sau (năm 1099) Thánh giá tái xuất hiện nhá» những đạo quân Tháºp Tá»± Chinh cá»§a Giáo há»™i giải phóng Äất Thánh. Thánh giá lại được đưa trở lại Vương cung Thánh đưá»ng Chúa Phục Sinh trong vinh quang. Thánh giá trở thà nh biểu tượng cá»§a Vương quốc Tháºp Tá»± Chinh Giê-ru-sa-lem.
Lần biến mất thứ tư
Tuy nhiên, việc đó chỉ kéo dà i má»™t thá»i gian ngắn, và o năm 1187, Tháºp Giá Tháºt lại má»™t lần nữa biến mất, và lần nà y biến mất luôn, trên chiến trưá»ng Hattin, gần hồ Tiberius ở Ga-li-lê. Những chiến binh tháºp tá»± chinh mang Thánh giá theo cùng vá»›i hỠđể mang lại chiến thắng chống lại Quốc vương Hồi giáo Saladin. Tuy nhiên, há» thua tráºn, và Giê-ru-sa-lem rÆ¡i và o tay quốc vương Hồi giáo. Tháºp giá biến mất không má»™t vết tÃch. Truyá»n thuyết kể rằng Äức Giáo hoà ng Urban III, khi nghe tin đó, đã ngã mà chết.
Sự tản mác
Năm 1203, má»™t phần tháºp giá được lưu giữ tại Constantinople chịu những háºu quả cá»§a Cuá»™c Tháºp Tá»± Chinh thứ Tư, Tháºp Tá»± Chinh rá»i khá»i Cá»™ng hòa Venice vá»›i ná»— lá»±c khôi phục lại Giê-ru-sa-lem nhưng lại chuyển hướng sang Constantinople để láºt đổ Äế quốc Byzantine và lại tìm thấy tại địa Ä‘iểm đó má»™t Äế quốc Äông La-mã. Những Thánh tÃch trong Äiện Pharos cá»§a Lãnh chúa được chia sẻ giữa ngưá»i Venice và đế quốc má»›i. Tuy nhiên đế quốc nà y bị Ä‘e dá»a từ má»i phÃa và đang trên bá» vá»±c bị khánh kiệt, phải bán tất cả tà i sản cá»§a nó. Thánh Louis, năm 1238, đã mua hai mảnh cá»§a Thánh giá, sau đó và o năm 1242 những thách tÃch khác, được coi là những Dụng cụ trong Cuá»™c Thương khó (mão gai, mÅ©i Äòng Thánh, Miếng Bá»t biển Thánh …), những thứ ngà i đã bảo quản trong Nguyện đưá»ng Thánh (Sainte-Chapelle), được xây dá»±ng cho mục tiêu nà y trên đảo ÃŽle de la Cité, ở Paris. Nhưng trong thá»i kỳ Cách mạng Pháp (1794), những mảnh vỡ cá»§a Thánh giá lại biến mất. Chỉ còn má»™t và i mảnh và má»™t cây Äinh Thánh còn lại, và được bảo quản cho đến ngà y nay trong phòng để đồ thá» cá»§a Nhà thá» Äức Bà (Notre-Dame).
Lignum Crucis (Gỗ Thánh giá)
Tất cả các miếng gá»— vỡ bị phân tán hoặc bán như các thánh tÃch trên toà n thế giá»›i qua nhiá»u thế ká»· (đặc biệt từ thá»i Trung Cổ) đã được giữ gìn như báu váºt trong má»™t số nhà thá». Theo nhiá»u cuá»™c phân tÃch và điá»u tra, những mảnh vỡ được cho là “tháºt†cá»§a tháºp giá Chúa Giê-su chỉ gom lại được má»™t phần mưá»i cá»§a Tháºp giá; tất cả những miếng còn lại được khẳng định là từ những nguồn còn nhiá»u nghi vấn. Chúng tôi muốn nói đến những thánh tÃch như là Lignum Crucis (“gá»— Thánh giáâ€). Mảnh vỡ lá»›n nhất được bảo quản ở Hy lạp trong tu viện Núi Athos; những mảnh vỡ khác ở Roma, Bỉ, Venice, Ghent, và Paris.
MÃO GAI: Thánh tÃch nà y góp phần và o trong gia tà i cá»§a Nhà thá» Äức Bà Paris từ năm 1806. Nó được Thánh Louis mang vá» Pháp và o thế ká»· 13, khi đó ngà i xây má»™t nguyện đưá»ng nguy nga đặc biệt cho thánh tÃch: Sainte Chapelle. Các tÃn hữu đến tôn kÃnh Mão Gai và o các thứ Sáu đầu tháng và các Thứ Sáu cá»§a Mùa Chay.
P Deliss | Godong
MŨI ÄÃ’NG THÃNH: MÅ©i Äòng Thánh, vô cùng quý báu vì nó đã đâm thâu cạnh sưá»n Äức Ki-tô khi Ngưá»i bị đóng Ä‘inh, được cho là đã được Ä‘i khắp nÆ¡i trong Châu Âu — từ Antioch đến Roma; từ Armenia đến Äế quốc Äông La-mã. Và o thế ká»· thứ 13, vua Louis IX đã mua má»™t phần cá»§a nó và đặt trong Nguyện đưá»ng Thánh (Saint Chapelle) ở Paris. Nó bị biến mất trong Cuá»™c Cách mạng. Từ năm 1492, má»™t mảnh vỡ khác được thấy ở Roma.
René Hanke (GFDL) | Wikipedia | CC BY-SA 3.0
CHÉN THÃNH VALENCIA: Chén Thánh mà Äức Ki-tô đã sá» dụng trong Bữa Tiệc Ly có thể Ä‘ang ở Valencia, Tây Ban nha. Sau khi được Ä‘em Ä‘i cất giấu bởi má»™t tÃn hữu trong thá»i Ná»™i chiến Tây Ban nha, Chén Thánh được tôn kÃnh đặc biệt năm 1982 trong cuá»™c viếng thăm cá»§a Äức Gioan Phaolo II, ngà i đã sá» dụng Chén nà y để dâng Lá»… sau khi tôn kÃnh thánh tÃch trong nguyện đưá»ng.
Vitold Muratov | Wikimedia | CC BY-SA 3.0
CỘT TRỤ TRÓI ÄỂ ÄÃNH ÄÃ’N: Äây được xem là cây trụ mà Chúa Giê-su bị cá»™t và o trong Cuá»™c Thương Khó. Nó đã chứng kiến hình phạt đánh đòn cá»§a Chúa. Ngà y nay, nó được trưng bà y má»™t phần cho công chúng trong Vương cung Thánh đưá»ng Thánh Praxedes ở Roma.
Lalupa | Wikimedia | CC BY-SA 3.0
KHÓA MÓC DÂY CÆ¯Æ NG NGá»°A THÃNH CỦA CARPENTRAS: Thánh Helen được cho là đã tìm thấy những Äinh Thánh khi bà khám phá ra Thánh Giá, và địa Ä‘iểm được cho là khu vá»±c Äóng Äinh. Cây Ä‘inh đóng bà n tay phải cá»§a Chúa Giê-su và o Tháºp giá đã được là m thà nh móc khóa dây cương ngá»±a sá» dụng cho con ngá»±a cá»§a Hoà ng đế Constantine. Hoà ng đế giữ nó cho đến khi nó biến mất, và sau đó ngưá»i ta tìm được tại Carpentras, trong vùng Vaucluse thuá»™c đông nam Pháp. Vá» sau, Khóa Móc Dây Cương Thánh nà y trở thà nh biểu tượng chÃnh cá»§a huy hiệu thà nh phố từ năm 1260.
Véronique PAGNIER | Wikimedia | CC BY-SA 3.0
MÃNG CỎ THÃNH:Â ÄÆ°á»£c trưng bà y trong má»™t hòm thánh tÃch bằng pha-lê tại trung tâm Vương cung Thánh đưá»ng Thánh Mary Major, ở Rome, Máng cá» Thánh  có những mảnh gá»— được cho là lấy từ máng cá» cá»§a Chúa Giê-su.
Serato | Shutterstock
MŨ CAHORS: Trong thá»i cá»§a Chúa Giê-su, đầu cá»§a ngưá»i chết được quấn má»™t mÅ© vải. ÄÆ°á»£c cho là do các Tông đồ tìm lại sau biến cố Phục sinh, thánh tÃch nà y lưu giữ tại Giê-ru-sa-lem trong gần 800 năm trước khi được trao cho hoà ng đế Charlemagne, hoà ng đế sau đó lại tặng cho đức giám mục cá»§a Cahors, Pháp. Ngà y nay, nó được giữ trong nhà nguyện Thánh Gausbert ở Cahors.
Fair use | Unknown
ÃO THÃNH:Â ÄÆ°á»£c trưng bà y cho công chúng 50 năm má»™t lần, áo được bảo quản trong Vương cung Thánh đưá»ng Thánh Denis Argenteuil, ở Pháp. Äây được xem là tấm áo Chúa Giê-su Ki-tô đã mặc trên đưá»ng lên đồi Can-vê.
© Marc-Antoine Mouterde
[Nguồn: aleteia]
[Chuyển Việt ngữ: TRI KHOAN 8/3/2018]
daminhtamhiep

