Hôn nhân là má»™t bước ngoặt quan trá»ng trong cuá»™c Ä‘á»i. Má»™t chá»n lá»±a đúng sẽ giúp cho Ä‘á»i sống cá»§a mình được hạnh phúc và không uổng phà má»™t Ä‘á»i; má»™t chá»n lá»±a sai có thể tiêu huá»· tất cả. Bởi thế, xã há»™i nà o, tổ chức nà o, gia đình nà o cÅ©ng lo lắng và tạo má»i Ä‘iá»u kiện thuáºn lợi để giúp ngưá»i trẻ chuẩn bị mình tháºt tốt trước khi tiến đến hôn nhân. Vá»›i má»™t ngưá»i Công Giáo, ta cần có những chuẩn bị gì?
Trước hết, các bạn trẻ phải có má»™t sá»± hiểu biết đúng đắn vá» hôn nhân cÅ©ng như những đòi buá»™c cá»§a nó. Äiá»u nà y giả định má»™t kiến thức sâu rá»™ng và chuẩn xác vá» các phương diện khác nhau liên quan đến chÃnh bản thân mình cÅ©ng như đối phương. Phải hiểu được ý nghÄ©a cá»§a thân xác mình Ä‘ang thụ hưởng, ý nghÄ©a cá»§a tÃnh dục mà Chúa ban, ý nghÄ©a cá»§a tình yêu mà mình Ä‘ang táºn hưởng, ý nghÄ©a cá»§a Ä‘á»i sống gia đình mà mình Ä‘ang có ý định tạo láºp. Äôi bạn trẻ cÅ©ng phải lưá»ng trước những khó khăn thá» thách mà mình sẽ gặp phải trên cuá»™c hà nh trình nà y để rồi soi rá»i lại chÃnh bản thân mình, xem mình đã đáp ứng được chưa, đã đủ bản lÄ©nh để đối đầu chưa, sẵn sà ng dấn thân và o chưa. Vá»›i sá»± hiểu biết đúng đắn, há» có thể có má»™t cái nhìn mưá»ng tượng vá» con đưá»ng phÃa trước mà há» sẽ Ä‘i qua. Hệt như má»™t định hướng, nó sẽ giúp đôi bạn trẻ tá»± tin tiến bước.
Ngưá»i trẻ cÅ©ng cần phải có má»™t ý thức đúng đắn vá» chá»n lá»±a cá»§a mình. Hôn nhân là cam kết cá»§a chÃnh mình, chứ không phải cá»§a ai khác. Cha mẹ có thể quyết định thay cho mình má»i chuyện, nhưng hôn nhân thì không, bởi vì, chÃnh chúng ta là ngưá»i kết hôn và sống hôn nhân nà y chứ không phải cha mẹ. Chá»n lá»±a nà y là chá»n lá»±a cá»§a mình. Ngưá»i bạn Ä‘á»i nà y là ngưá»i mình muốn chung chia cuá»™c sống. Khi có má»™t ý thức chá»n lá»±a hôn nhân, ngưá»i trẻ được xem như là đã trưởng thà nh và có thể quyết định cho cuá»™c Ä‘á»i cá»§a mình, là m chá»§ chÃnh mình, ước nguyện và khao khát cá»§a mình. à thức Ä‘i kèm vá»›i trách nhiệm. Khi biết rằng đây là chá»n lá»±a cá»§a mình, đôi bạn trẻ sẽ phải có trách nhiệm cho chá»n lá»±a ấy. Sướng hay khổ là tuỳ ở mình, không thể đổ lá»—i cho ai. Và nếu muốn xây dá»±ng gia đình hạnh phúc, bản thân há» phải tá»± ná»— lá»±c cố gắng vun trồng.
Má»™t Ä‘iá»u không thể thiếu trước khi Ä‘i đến hôn nhân là phải tìm hiểu tháºt kỹ ngưá»i bạn Ä‘á»i cá»§a mình. Hãy dà nh cho nhau chút thá»i gian trước khi kết hôn, chứ đừng vá»™i và ng hấp tấp. Hãy tìm dịp để tiếp xúc trá»±c tiếp vá»›i nhau hÆ¡n là chỉ qua Ä‘iện thoại, internet. Nếu cần, hãy đến thăm nhà nhau, nói chuyện vá»›i bố mẹ, những ngưá»i thân trong gia đình, bạn bè, hà ng xóm để hiểu hÆ¡n vá» ngưá»i kia. Tìm hiểu sở thÃch cá»§a nhau, thói hư táºt xấu cá»§a nhau. Phải biết vá» nhau cà ng nhiá»u, cà ng rõ cà ng tốt để biết xem liệu mình có thể đón nháºn ngưá»i đó, vá»›i tất cả những Ä‘iểm tốt Ä‘iểm xấu như thế, và o cuá»™c Ä‘á»i mình không. Äừng bị những lá»i nói đưá»ng máºt là m bùi tai. Äừng để những bá» ngoà i là m má» mắt. Không biết gì vá» nhau thì cÅ©ng không thể hiểu nhau. Không hiểu nhau thì cÅ©ng đừng nghÄ© đến yêu nhau. Khi yêu ai, ta thưá»ng “tá» lộ†trá»n vẹn chÃnh mình cho ngưá»i khác, chứ không giấu giếm gì, ta mong ước ngưá»i mình yêu biết vá» mình tất cả má»i sá»±. Vì thế, nếu ngưá»i kia có gì che giấu mà không muốn mình biết, hẳn là có chút vấn đỠkhúc mắc trong đó. Giai Ä‘oạn tìm hiểu là má»™t giai Ä‘oạn rất quan trá»ng trong tiến trình chuẩn bị cho Ä‘á»i sống hôn nhân. Hãy táºn dụng nó tháºt tốt trong mức độ có thể.
Trước khi bước và o hôn nhân, cÅ©ng cần ngồi lại vá»›i nhau để vạch ra má»™t kế hoạch nho nhá» nà o đó trong tương lai. Kế hoạch đó sẽ là mục tiêu để cả hai cùng phấn đấu. Hôn nhân là má»™t cuá»™c hà nh trình, nÆ¡i đó, cả hai cùng nắm tay nhau để hướng hạnh phúc. Trên hà nh trình đó, có thể có những chặng nhá» hÆ¡n mà cả hai phải hoà n thà nh trước. Bao lâu thì có con, có nhau nhiêu đứa con, nhà cá»a thế nà o, công việc ra sao, bổn pháºn cá»§a má»—i bên đối vá»›i gia đình thế nà o, trách nhiệm báo hiếu đối vá»›i cha mẹ, há» hà ng… Hay những chuyện cá nhân khác liên quan đến quá khứ, khi có hiểu lầm xảy ra thì phải là m sao, khi có Ä‘iá»u không ưng ý xảy đến thì cần phải giải quyết thế nà o… Dù có khi má»i chuyện sẽ xảy ra không như mình nghÄ©, nhưng có má»™t kế hoạch, dù là nhá» nhoi, cÅ©ng sẽ giúp mình biết được là mình sẽ Ä‘i theo hướng nà o để xây đắp cuá»™c sống chung, để vun trồng hạnh phúc.
Cuối cùng, Ä‘iá»u mà các bạn trẻ không thể không là m trước khi lá»±a chá»n ngưá»i bạn Ä‘á»i cho mình là phải há»i ý kiến những ngưá»i Ä‘i trước có kinh nghiệm như ông bà , cha mẹ… HÆ¡n ai hết, há» hiểu hôn nhân-gia đình là gì, há» biết đâu là những Ä‘iểm sáng Ä‘iểm tối cá»§a nó, há» biết nó khác so vá»›i lý thuyết mà ngưá»i ta vẫn hay nói đến thế nà o, và đặc biệt, vá»›i tư cách là ông bà , cha mẹ, há» hiểu con cái mình rõ nhất. Cần ngồi xuống, nghe những lá»i khuyên bảo cá»§a há», rút ra từ đó những bà i há»c hay và hữu Ãch như má»™t hà nh trang quý báu dà nh cho mình. Tháºm chÃ, ngay cả khi đã láºp gia đình rồi, bố mẹ vẫn là nÆ¡i ta luôn cần phải quay vỠđể kÃn múc sức sống và lá»i răn dạy. Không thầy dạy nà o giá»i cho bằng ngưá»i từng trải. Cuá»™c Ä‘á»i chẳng bao giá» cho không ai Ä‘iá»u gì, nhưng bố mẹ thì luôn ở đó để lắng nghe những tâm sá»± và trải lòng cá»§a ta má»™t cách vô vị lợi. Vì thế, khi phân vân vá» ngưá»i bạn Ä‘á»i, khi không chắc chắn vá» chá»n lá»±a cá»§a mình, khi lo lắng vá» con đưá»ng phÃa trước, hãy tìm đến cha mẹ hoặc ngưá»i nà o đó mình tin tưởng để chia sẻ. Há» sẽ mang đến cho mình chút ánh sáng, giúp ta thấy rõ hÆ¡n vấn đỠvà đưa ra quyết định đúng đắn.
Có ngưá»i nói hôn nhân cÅ©ng giống như chÆ¡i cá» bạc, may mắn thì hạnh phúc, còn không thì bất hạnh. CÅ©ng có thể đúng, vì ta đâu biết cuá»™c Ä‘á»i sẽ cho ta những lá bà i nà o. Tuy nhiên, dù ta không thể quyết định lá bà i mà mình sẽ có trong canh bạc nà y, ta vẫn có thể chiến thắng nhá» cách chÆ¡i cá»§a ta. Trong tất cả má»i sá»±, dù khi phải đối diện vá»›i trăm ngà n phong ba bão táp trong Ä‘á»i hôn nhân, hãy luôn nhá»› rằng “ơn Ta đủ cho con†(2Cr 12,9). Vá»›i Æ¡n Chúa, ta tin rằng mình có thể giữ trá»n được lá»i cam kết mà mình đã cầm tay nhau tuyên bố trước Giáo Há»™i và má»i ngưá»i, rằng “sẽ giữ lòng chung thuá»· vá»›i em/anh, khi thịnh vượng cÅ©ng như lúc gian nan, khi mạnh khoẻ cÅ©ng như lúc Ä‘au yếu, để yêu thương và tôn trá»ng em/anh má»i ngưá»i trong suốt Ä‘á»i anh/em.â€
Pr. Lê Hoà ng Nam, SJ
dongten

