- Trách nhiệm của các vị chủ chăn
Giáo luáºt điá»u 1063 nói rõ rằng các vị chá»§ chăn các linh hồn buá»™c phải liệu sao cho cá»™ng Ä‘oà n Giáo Há»™i cá»§a mình được trợ giúp, để báºc hôn nhân được bảo tồn trong tinh thần Kito giáo và tiến tá»›i trong sá»± hoà n thiện. Sau đây là má»™t số cách mà Giáo Há»™i đỠra:
- Bằng việc giảng thuyết, bằng việc huấn giáo thÃch hợp cho nhi đồng, thanh niên và ngưá»i thà nh niên, và cÅ©ng bằng việc sá» dụng các phương tiện truyá»n thông xã há»™i, nhỠđó các Kitô hữu được giáo huấn vỠý nghÄ©a hôn nhân Kitô giáo và vá» vai trò cá»§a ngưá»i phối ngẫu cÅ©ng như cá»§a các báºc cha mẹ Kitô giáo.
- Bằng việc chuẩn bị cá nhân để kết hôn, nhỠđó hai vợ chồng được sẵn sà ng hướng đến sá»± thánh thiện cÅ©ng như những bổn pháºn cá»§a báºc sống má»›i.
- Bằng việc cá» hà nh hôn nhân cách hữu hiệu theo phụng vụ, để minh hoạ rằng hai ngưá»i phối ngẫu là biểu hiện cá»§a mầu nhiệm hiệp nhất và tình yêu phong phú giữa Chúa Kitô và Giáo Há»™i, và há» tham dá»± và o mầu nhiệm ấy.
- Bằng việc giúp đỡ các đôi vợ chồng để khi trung thà nh gìn giữ và bảo vệ giao ước hôn nhân, há» biết sống cuá»™c Ä‘á»i đôi bạn ngà y cà ng thánh thiện và hoà n hảo hÆ¡n.
Như thế, các vị chá»§ chăn, cách riêng là các cha xứ, phải là m sao giúp cho các bạn trẻ hiểu được ý nghÄ©a cá»§a Ä‘á»i sống hôn nhân để giúp hỠđược nên thánh trong báºc sống nà y. Quá trình chuẩn bị cho đôi bạn trước khi kết hôn là rất cần thiết, nhưng sẽ là má»™t thiếu sót lá»›n khi chỉ khảo kinh, hay há»c má»™t và i bà i giáo lý căn bản. Các vị hữu trách phải lấy khuôn mẫu tình yêu Ba Ngôi để minh hoạ cho tình yêu mà đôi bạn Ä‘ang trải nghiệm, và giúp há» dần dần Ä‘i và o trong mầu nhiệm tình yêu ấy.
Ngoà i những kiến thức liên quan đến giáo lý và giáo huấn cá»§a Giáo Há»™i, thiết nghÄ© cÅ©ng không thể bá» qua những kiến thức liên quan đến tâm sinh lý mà các bạn trẻ cần phải được thá»§ đắc trước khi bước và o Ä‘á»i sống hôn nhân. Mặc dù đã được há»c ở trưá»ng lá»›p, nhưng không phải bạn trẻ nà o cÅ©ng hiểu được cách đúng đắn vá» cÆ¡ thể mình, vá» tÃnh dục, vá» sá»± phát triển tâm lý qua các giai Ä‘oạn. Những buổi há»™i thảo hay chuyên đỠvá»›i sá»± trợ giúp cá»§a các chuyên gia, đặc biệt là những chuyên gia Công Giáo, có thể là má»™t trợ giúp thÃch đáng trong những lá»›p giáo lý hôn nhân-dá»± tòng.
Các giáo xứ cÅ©ng nên tổ chức những há»™i thao hay những hoạt động vui chÆ¡i, nÆ¡i các bạn trẻ có thể gặp nhau để giao lưu, gặp gỡ, xây dá»±ng má»™t Ä‘á»i sống là nh mạnh vá» thể lý. Má»™t cÆ¡ thể uể oải sẽ kéo theo má»™t tinh thần mệt má»i. Giáo xứ cà ng có nhiá»u hoạt động bổ Ãch thì cà ng lôi kéo được nhiá»u bạn trẻ tham gia, và như thế, vừa táºn dụng được sức trẻ, vừa giúp giảm bá»›t những tệ nạn Ä‘ang lan trà n khắp xã há»™i. Má»™t tình yêu trong sáng có thể được tìm thấy và nảy nở từ đây, để rồi, dù sau khi đã kết hôn, há» vẫn tiếp tục cống hiến sức mình cho giáo xứ và hướng con cái mình cách tÃch cá»±c và o Ä‘á»i sống cá»§a giáo xứ.
- Trách nhiệm cá»§a các báºc cha mẹ
Trong việc giáo dục ngưá»i trẻ, không thể không nói đến trách nhiệm cá»§a các báºc cha mẹ. Việc giáo dục nà y xuất phát từ trách nhiệm cá»§a há», và cÅ©ng từ lá»i hứa mà hỠđã cam kết khi kết hôn vá»›i nhau. Nhiá»u báºc cha mẹ chỉ lo chu cấp cho con cái mình váºt chất mà quên Ä‘i nhu cầu tinh thần cá»§a chúng. Cà ng lá»›n lên, con cái cà ng có xu hướng muốn tách ra khá»i cha mẹ mình, nhưng táºn sâu trong lòng, chúng vẫn rất cần được cha mẹ quan tâm và thấu hiểu, đặc biệt khi bước và o tuổi dáºy thì vá»›i những thay đổi trên cÆ¡ thể. Những ngại ngùng và bối rối thưá»ng khiến chúng im lặng hoặc từ mình mà y mò tìm câu trả lá»i. Äiá»u nà y đôi khi rất có hại vì chúng sẽ dá»… bị lôi kéo bởi những tư tưởng lệch lạc, cá»™ng vá»›i việc không có định hướng đúng đắn, con cái sẽ dần đánh mất bản thân trong những trò truỵ lạc.
Cha mẹ không nên uá»· thác hoà n toà n trách nhiệm giáo dục con cái cá»§a mình cho nhà trưá»ng hay nhà xứ. Có những Ä‘iá»u mà ngoà i cha mẹ ra, không ai có thể giúp con được. Trước hết, cha mẹ phải có sá»± quan tâm dà nh cho con, thể hiện qua những lá»i há»i thăm, động viên. Cha mẹ cÅ©ng phải dà nh thá»i gian ở bên con cái, chia sẻ những bữa cÆ¡m, những lúc Ä‘i dã ngoại chung, những buổi trò chuyện… Cốt là m sao để con cái luôn có má»™t sá»± tin tưởng dà nh cho mình, từ đó, chúng má»›i tá»± nhiên trao đổi vá»›i mình những vấn đỠvà khúc mắc cá»§a chúng.
Khi con bước và o độ tuổi dáºy thì, chúng sẽ có những suy nghÄ© “khác ngưá»iâ€, tÃnh tình trở nên bốc đồng, ngang ngược, cha mẹ cần có đủ sá»± kiên nhẫn vá»›i chúng. Luôn thể hiện mình là má»™t ngưá»i bạn cá»§a chúng. Tế nhị chia sẻ vá»›i chúng để giải đáp những thắc mắc giấu kÃn trong lòng. Khi con cái có ngưá»i yêu, đừng vá»™i cấm cản hay phản đối. Hãy cứ tôn trá»ng những quyết định cá»§a chúng, nhưng cÅ©ng cẩn tháºn tìm hiểu “nhân váºt ngưá»i yêu†kia, xem có hợp hay có tháºt lòng vá»›i con mình không. Äôi khi có thể nhắc khéo con má»i ngưá»i đó vá» nhà chÆ¡i hoặc ăn cÆ¡m. Nếu nháºn thấy con chá»n lá»±a đúng, hãy á»§ng há»™ con. Nếu thấy có vấn đỠtrong tình yêu nà y, hãy từ từ khuyên bảo con bằng những lý do chÃnh đáng.
Khi con chuẩn bị bước và o Ä‘á»i sống hôn nhân, hãy dùng chÃnh kinh nghiệm cá»§a mình và truyá»n cho con những bà i há»c quý giá. Hãy cho con biết những niá»m vui cÅ©ng như những thách đố, khó khăn trong Ä‘á»i hôn nhân, đồng thá»i chỉ con cách vượt qua. Trên hết, hãy luôn tá» ra là má»™t nguồn trợ lá»±c cá»§a con, để khi có những bất trắc, con có thể quay vá», tâm sá»± và tìm lá»i khuyên hay những hướng dẫn đúng đắn. Chắc chắn, cha mẹ sẽ phải đồng hà nh bên con cái mình suốt cả cuá»™c Ä‘á»i, dù khi chúng đã có con, có cháu. Cái quý giá nhất mà cha mẹ có thể trao tặng cho con mình là má»™t trái tim đầy ắp yêu thương.
Nếu ngưá»i trẻ vừa được sá»± yêu thương chăm lo giáo dục cá»§a cha mẹ, lại còn được giáo xứ bồi bổ bằng những kiến thức và hoạt động bổ Ãch, chắc chắn há» sẽ có đủ hà nh trang để và o Ä‘á»i, khảng khái đối diện mà không chút sợ hãi chi. Có được má»™t ná»n tảng vững chắc từ gia đình và giáo xứ, tin chắc rằng các bạn trẻ sẽ bước và o Ä‘á»i hôn nhân cách vững chãi và có thể nên thánh trong Æ¡n gá»i đó.
Pr. Lê Hoà ng Nam, SJ
dongten

