CHÚA GIÊ-SU DẠY CHÚNG TA Äá»’NG HÀNH
Há»™i Äồng Giám Mục Việt Nam vùa ban hà nh “Gợi ý Mục vụ năm 2019â€, trong đó có đỠra chương trình mục vụ 12 tháng (từ tháng 12/2018 đến tháng 11/2019). Xin được chia sẻ bà i 1 (tháng 12/2018): CHÚA GIÊ-SU DẠY CHÚNG TA Äá»’NG HÀNH:
1- Khái niệm Äồng hà nh: Theo từ nguyên “đồng hà nh†chỉ có nghÄ©a 2 hoặc nhiá»u ngưá»i cùng sánh bước trên má»™t lá»™ trình. Tá»± thân cuá»™c sống luôn đầy ắp những thách thức, chông gai, những biến động không ngừng, và vô và n những khó khăn va chạm. Vì thế sẽ là má»™t may mắn, má»™t diá»…m phúc có được những ngưá»i thầy, ngưá»i bạn sẵn sà ng đồng hà nh chia sẻ gánh nặng, trợ giúp tinh thần, váºt chất. ChÃnh nghÄ©a cá» cao đẹp cá»§a sá»± đồng hà nh có khả năng gây hứng khởi, phát sinh động lá»±c, gia tăng sáng tạo, năng động và giúp con ngưá»i có đủ nghị lá»±c vượt khó. Vì thế đồng hà nh là má»™t trong những hình thức há»— trợ đắc lá»±c nhất giúp má»—i ngưá»i có thể kiện toà n bản thân và hoà n thà nh cuá»™c sống.
Má»™t trong những yếu tố quan trá»ng để trưởng thà nh nhân bản là mở rá»™ng tâm hồn vá» phÃa tha nhân để quan tâm, nâng đỡ, há»— trợ, khuyến khÃch, sẵn sà ng đồng hà nh trên hà nh trình lý tưởng. Trong cuá»™c sống không phải lúc nà o ngưá»i ta cÅ©ng có thể tá»± mình là m được hết má»i việc. Sức mạnh cá»§a má»—i ngưá»i còn nằm ở ngưá»i thân, bạn bè, những ngưá»i luôn quan tâm, lo lắng, sẵn lòng giúp đỡ, sẵn sà ng đồng hà nh. Vì thế, bản thân má»—i ngưá»i cÅ©ng cần ý thức và xây dá»±ng chÃnh mình, để có khả năng đồng hà nh vá»›i ngưá»i khác, vá»›i cá»™ng Ä‘oà n.
2- Äức Giê-su luôn đồng hà nh vá»›i chúng ta:Â
           Khi nói Äức Giê-su dạy chúng ta đồng hà nh là có ý muốn nhắc đến vai trò cá»§a Thầy Chà Thánh là má»™t nhà giáo dục vÄ© đại. Nếu giáo dục chỉ là truyá»n thụ kiến thức thì nhà giáo dục chỉ cần có kiến thức chuyên môn là đủ, nhưng nếu hiểu giáo dục Ki-tô giáo là đà o tạo con ngưá»i toà n diện thì bản thân nhà giáo dục cÅ©ng chỉ có thể chu toà n bổn pháºn khi giáo dục ngưá»i khác bằng cả con ngưá»i cá»§a mình. Nói cách cụ thể là : má»™t ngưá»i muốn dạy ngưá»i khác, thì chÃnh mình phải có kinh nghiệm tối thiểu vá» Ä‘iá»u mình giảng dạy, phải hoà n tất Ä‘oạn đưá»ng nà o đó trong sá»± thể nghiệm những kiến thức truyá»n thụ bằng chÃnh cuá»™c sống cá»§a mình. Như thế, giáo dục hoà n toà n khác vá»›i các loại hình truyá»n thông khác (khi ngưá»i ta kể lại má»™t câu chuyện lịch sá» hoặc khi má»™t sá» gia tưá»ng thuáºt những biến cố đã qua). Trong những trưá»ng hợp đó, ngưá»i ta kể lại những sá»± kiện mà không há» sống. Còn trong việc giảng dạy, Ä‘iá»u thiết yếu là ngưá»i giảng dạy phải có thể nghiệm (lá»i nói Ä‘i đôi vá»›i việc là m) và kinh nghiệm sống cá»§a bản thân.
           Từ quan Ä‘iểm giáo dục là đà o tạo con ngưá»i toà n diện, Thư Mục Vụ 2008 cá»§a Há»™i Äồng Giám Mục Việt Nam kêu gá»i các gia đình chu toà n nhiệm vụ giáo dục con cái không chỉ bằng những bà i há»c lý thuyết mà còn bằng chÃnh gương sáng và những thá»±c hà nh cụ thể. Äể giáo dục đức tin, cần xây dá»±ng bầu khà cầu nguyện ngay trong gia đình, cụ thể là đá»c kinh chung trong gia đình, vì “những thá»±c hà nh đạo đức ấy sẽ theo các em suốt Ä‘á»i, kể cả khi các em rá»i xa gia đình để sống trong những môi trưá»ng khác†(Thư MV, số 14). Äể giáo dục tình yêu thương, cần xây dá»±ng bầu khà yêu thương ngay trong gia đình, nhỠđó “má»i thà nh viên trong gia đình Ä‘á»u cảm nháºn sâu xa là mình được má»i ngưá»i trong gia đình yêu thương và tình yêu cá»§a mình được má»i ngưá»i đón nháºn, đáp trả; đồng thá»i chÃnh cha mẹ phải nêu gương trước†(Thư MV, số 15). Äể giáo dục lương tâm, sẽ “tháºt là mâu thuẫn nếu trong nhà , cha mẹ dạy con cái tháºt thà mà ra khá»i gia đình, cha mẹ lại gian láºn dối trá đối vá»›i những ngưá»i chung quanh. Gương sáng cá»§a cha mẹ và những báºc cha anh đóng vai trò quan trá»ng để giáo dục lương tâm cho những thế hệ nối tiếp†(Thư MV, số 16).
           Nhà giáo dục vÄ© đại luôn dạy dá»— và thá»±c hà nh đúng những gì đã dạy dá»— – Äấng thá»±c sá»± đồng hà nh vá»›i chúng ta trên má»—i bước đưá»ng cá»§a cuá»™c Ä‘á»i và ơn gá»i – là chÃnh Chúa Giê-su Ki-tô. Váºy Chúa Giê-su đồng hà nh vá»›i chúng ta như thế nà o? Và nÆ¡i nà o Ngưá»i đưa chúng ta Ä‘i tá»›i? Toà n bá»™ Ä‘á»i sống công khai cá»§a Äức Ki-tô đã là má»™t sá»± đồng hà nh vá»›i các môn đệ. Ngưá»i đã ở vá»›i há», trò chuyện vá»›i há», cầu nguyện cho há» và vá»›i há», sá»a chữa lá»—i lầm cá»§a há», là m cho hỠđược thông phần và o sứ mệnh cá»§a mình, và o công cuá»™c cứu chuá»™c cá»§a Ngưá»i. Và điá»u nà y là m cho các môn đệ cà ng có khả năng trở thà nh môn đệ cá»§a Chúa để đồng hà nh vá»›i những ngưá»i khác. Ngay cả đám đông cÅ©ng Ä‘i theo Chúa Giê-su, tìm kiếm Ngưá»i, lắng nghe Ngưá»i, yêu mến Ngưá»i, vì Chúa Giê-su luôn đồng hà nh vá»›i má»—i cá nhân, cÅ©ng như vá»›i đám đông. Và những cá nhân mà Ngưá»i đồng hà nh, Ngưá»i là m cho há» có khả năng đồng hà nh cùng vá»›i đám đông, vô số đà n ông và phụ nữ mà há» như là “những con chiên không ngưá»i chăn dắt” (Mt 9, 36).
Äức Ki-tô đã sống và đồng hà nh vá»›i con ngưá»i trên khắp nẻo đưá»ng Ä‘á»i. Trong vưá»n, Äức Ki-tô xuất hiện và đồng hà nh như má»™t ngưá»i là m vưá»n. Bên dân chà i lưới, Ngưá»i xuất hiện và đồng hà nh như má»™t tay lưới chuyên nghiệp, rà nh rẽ đưá»ng Ä‘i nước bước cá»§a đà n cá (Lc 5, 1-11). Trên đưá»ng Em-mau, Ngưá»i xuất hiện như khách bá»™ hà nh. Ngưá»i xuất hiện để khÃch lệ các môn đệ Ä‘ang lo buồn sợ hãi (Lc 24, 13-35). Ngưá»i xuất hiện để chiếu soi niá»m nghi ngá» tăm tối nÆ¡i tâm tư má»—i ngưá»i. Cuá»™c “hà nh trình cá»§a sá»± đồng hà nh” quá tuyệt vá»i mà Äức Ki-tô đã dà nh cho tất cả chúng ta là cuá»™c hà nh trình vá»›i các môn đệ trên đưá»ng Em-mau mà chúng ta sẽ không bao giá» dừng lại việc suy niệm. Chúa Giê-su đã sống lại, những gì Ngưá»i là m, những gì Ngưá»i nói, đã trở nên toà n bá»™ chân lý tuyệt đối và trưá»ng tồn vá» sá»± Phục Sinh mà Ngưá»i đã chiến thắng tá»™i lá»—i và sá»± chết vốn cản trở con ngưá»i bước Ä‘i – vá»›i niá»m tin và hy vá»ng – vá» vá»›i Äấng Cùng ÄÃch cá»§a mình.
3- Hãy luôn đồng hà nh với Chúa và với anh em:
Theo trình thuáºt cá»§a Vatican.net, Äức Giáo hoà ng Phan-xi-cô tiếp tục loạt bà i suy tư vá» niá»m hy vá»ng Ki-tô Giáo trong buổi tiếp kiến chung và o sáng Thứ Tư trong tuần Bát Nháºt Phục Sinh (4/4/2018). Ngà i đã chia sẻ vá» cuá»™c gặp gỡ cá»§a các môn đệ vá»›i Chúa Giê-su trên đưá»ng Em-mau theo trình thuáºt Tin Mừng cá»§a Thánh sá» Lu-ca (Lc 24, 13-35) như má»™t hà nh trình hy vá»ng.
Äức Thánh Cha nhắn nhá»§ vá»›i má»i ngưá»i rằng các Ki-tô hữu ngà y nay cÅ©ng giống như hai môn đệ đó. Vì thế, chúng ta thưá»ng tá»± thấy mình “bước ra khá»i hạnh phúc†để rồi sau đó lại trải nghiệm ná»—i buồn và thất vá»ng. ÄTC cho biết việc cùng đồng hà nh cá»§a Chúa Giê-su vá»›i hai môn đệ cho thấy má»™t “liệu pháp hy vá»ngâ€, vốn “dần mở ra để chúng ta tin tưởng và o những lá»i hứa cá»§a Thiên Chúaâ€. Hy vá»ng là má»™t cái giá phải trả không há» nhá» và luôn luôn Ä‘i liá»n vá»›i những thất bại và đau khổ. Tuy nhiên, việc cùng đồng hà nh vá»›i các môn đệ má»™t cách kÃn đáo, Chúa Giê-su có thể khÆ¡i dáºy niá»m hy vá»ng cá»§a há».
ÄTC giải thÃch rằng chỉ khi các môn đệ chứng kiến Chúa Giê-su bẻ bánh mà Ngưá»i đã tá» cho há» biết rằng Ngưá»i chÃnh là Äấng Phục Sinh đã đồng hà nh và hiện diện giữa há». Äiá»u nà y “cho chúng ta thấy tầm quan trá»ng cá»§a Bà tÃch Thánh Thể, mà qua đó, cÅ©ng giống như bánh, Chúa Giê-su đã bẻ chÃnh cuá»™c Ä‘á»i cá»§a Ngưá»i cho chúng ta, đồng thá»i giúp chúng ta “bẻ†cuá»™c Ä‘á»i cá»§a mình ra và trao ban chúng cho những ngưá»i khácâ€.
Giải thÃch việc các môn đệ trở lại Giê-ru-sa-lem sau khi há» gặp gỡ Äấng Phục Sinh để rồi lên đưá»ng rao giảng Tin Mừng thế nà o, chúng ta cÅ©ng được sai Ä‘i để gặp gỡ những ngưá»i khác, để lắng nghe những niá»m vui cÅ©ng như những ná»—i buồn cá»§a há», để rồi trao ban cho há» những lá»i cá»§a sá»± sống và hy vá»ng, dá»±a trên tình yêu không bao giá» tà n lụi cá»§a Thiên Chúa. ÄTC nhấn mạnh: Má»—i ngưá»i chúng ta Ä‘á»u có những khoảnh khắc khó khăn và đen tối trong cuá»™c Ä‘á»i, má»—i khi tồn tại “má»™t bức tưá»ng cản lối phÃa trước†chúng ta. Nhưng Chúa Giê-su vẫn luôn hiện diện bên cạnh má»—i ngưá»i chúng ta để trao ban cho chúng ta niá»m hy vá»ng, sưởi ấm tâm hồn má»—i ngưá»i và nói: Hãy can đảm tiến lên phÃa trước. Thầy vẫn luôn bên cạnh các con. Hãy tiến lên phÃa trước. “Và đây Thầy sẽ ở vá»›i các con má»i ngà y cho đến táºn thế†(M 18, 20).
Hai môn đệ trên đưá»ng Em-mau đã cất bước lên đưá»ng, đã gặp Chúa Giê-su, đã bước Ä‘i theo Ngưá»i, đã lắng nghe Ngưá»i, và có lẽ sau ba năm các ngà i đã đặt tất cả hy vá»ng và o Ngưá»i, nhưng giỠđây các ngà i nháºn thấy mình bước Ä‘i không có niá»m hứng khởi, không có niá»m tin, không có hy vá»ng. Và điá»u nà y cÅ©ng thưá»ng xảy ra như thế cho chÃnh ngưá»i mà ngà y nay chúng ta đã được má»i gá»i để cùng đồng hà nh. Ngay anh chị em cá»§a chúng ta trong cá»™ng Ä‘oà n há» cÅ©ng thưá»ng nháºn thấy nÆ¡i chÃnh mình trong trạng thái chán nản, buồn rầu, và không biết mình Ä‘i đâu, và không biết mình muốn gì. Tháºm chà điá»u nà y cÅ©ng thưá»ng xảy ra cho chÃnh bản thân má»—i ngưá»i chúng ta, chúng ta cảm thấy buồn rầu và nản lòng. ChÃnh bởi Ä‘iá»u nà y, chúng ta cần có Chúa Giê-su đến vá»›i chúng ta và bước Ä‘i cùng vá»›i chúng ta, đồng hà nh vá»›i chúng ta, như vá»›i các môn đệ trên đưá»ng Em-mau năm xưa (Lc 24, 15).
Kết luáºn:
Tóm lại, há»c há»i lá»i dạy dá»— luôn Ä‘i kèm vá»›i thá»±c hà nh cá»§a Chúa Giê-su, ngưá»i Ki-tô hữu cần ý thức rằng dù ở hoà n cảnh hay địa vị nà o, không những ta cầu nguyện để được Chúa đồng hà nh, đồng thá»i ta cÅ©ng cần đến sá»± trợ giúp đồng hà nh cá»§a anh chị em. Và dù ở vị trà nà o, ta cÅ©ng luôn có khả năng trợ giúp và đồng hà nh vá»›i anh chị em mình, trong má»i hoà n cảnh và địa vị cá»§a há». Ước được như váºy.
Ôi! Lạy Chúa, nhiá»u khi con chỉ lo sống cho công việc, chỉ nghÄ© tá»›i những chương trình và dá»± định phải thá»±c hiện, chỉ tìm má»i cách để thăng tiến bản thân, mà quên Ä‘i những con ngưá»i Chúa đặt bên cạnh con hằng ngà y để má»i gá»i con biết sống cho há», biết há»— trợ chương trình và dá»± định cá»§a há», biết giúp há» vươn lên trong ná»— lá»±c thăng tiến bản thân, biết khuyến khÃch há» trong má»i sáng kiến để mưu cầu lợi Ãch chung, đặc biệt là khi há» gặp những khó khăn và trắc trở trong cuá»™c sống. Ấy cÅ©ng bởi vì khi con không biết sống cho há» thì con cÅ©ng không há» biết sống cho Chúa.
Xin cho con ý thức rằng Tình Yêu là điá»u duy nhất mà con phải sống cho ngưá»i khác, những Ä‘iá»u còn lại trong cuá»™c Ä‘á»i chỉ là phụ thuá»™c. Trước tiên, nếu con không sống tình tương thân tương ái vá»›i những ngưá»i bên cạnh, thì dù con có là m nên bao Ä‘iá»u lá»›n lao cao trá»ng cÅ©ng chỉ là lo thá»a mãn tham vá»ng cá»§a mình thôi, chẳng có nghÄ©a lý gì, mà lại còn tạo thêm sá»± cách biệt và trống rá»—ng cho cuá»™c sống là m ngưá»i. Chúa đã sống trá»n tình cho con, thì xin giúp con cÅ©ng sống hết tình cho anh chị em mình. Chúng con cầu xin nhá» Äức Ki-tô Chúa chúng con. Amen.
JM. Lam Thy ÄVD.

