Chân Dung Mẹ Lavang

CHÂN DUNG MẸ LAVANG

(Nội dung bài giảng trong Thánh Lễ Kính �ức Mẹ Lavang sáng Thứ Bảy  07/08/2004 trong dịp Ngày Thánh Mẫu 2004 tại Carthage, Missouri)

    Chúng ta thư�ng biết đến Tháng Năm và Tháng Mư�i là hai tháng được Giáo Hội dành riêng để kính �ức Mẹ: Tháng Năm được g�i là Tháng Hoa, và Tháng Mư�i là Tháng Mân Côi. Tuy nhiên, tại nhi�u nơi các tín hữu Công Giáo còn dành thêm Tháng Tám để kính Trái Tim Mẹ và Tháng Chín để kính Bảy Ni�m �au của Mẹ.

G�i Tháng Tám là Tháng Khiết Tâm Mẹ cũng thật thích đáng. Thật vậy, theo lịch Phụng Vụ của Giáo Hội, trong tháng này có ba lễ mừng kính vinh quang của Mẹ: Lễ Cung Hiến ��n Th� �ức Bà Cả ngày 05/08, Lễ �ức Mẹ Hồn Xác Lên Tr�i ngày 15/08 và Lễ �ức Mẹ Trinh Vương ngày 22/08. Tại Balan, ngày 05/08 còn được dành để mừng Lễ �ức Mẹ Thương Xót.

Hơn nữa, trong Tháng Tám, Giáo Hội còn mừng nhi�u vị thánh có lòng yêu mến �ức Mẹ cách nổi bật:
Ngay ngày đầu tháng, Giáo Hội mừng Thánh Anphong Maria Liguori (1696- 1787), Tổ Phụ Dòng Chúa Cứu Thế, vị thánh luôn nhiệt thành rao giảng v� quy�n năng và tình thương của Mẹ Maria trong m�i nơi, m�i lúc có thể. Không một bài giảng hay một bài viết nào của ngài mà Mẹ Maria lại không được nhắc đến. Ngài xác tín rằng lòng tôn sùng �ức Mẹ là đi�u cần phải có nơi mỗi ngư�i để được cứu độ và nên thánh.
Ngày 02/08, Giáo Hội mừng Thánh Phêrô Giulianô Eymard (1811- 1868), �ấng Lập Dòng Thánh Thể. Trước khi lập Dòng Thánh Thể, thánh nhân thuộc v� một Hiệp Hội �ức Mẹ. Chính Mẹ Maria dạy ngài lập Dòng Thánh Thể. Ngài có lòng tôn sùng �ức Mẹ cách đặc biệt và g�i Mẹ là Nữ Vương và là Mẹ của những ngư�i tôn th� Thánh Thể. Ngài đã cổ võ việc kêu cầu Mẹ với danh hiệu �ức Mẹ Thánh Thể và nhấn mạnh đến sự liên hệ mật thiết giữa lòng tôn sùng Thánh Thể và lòng biệt kính �ức Mẹ.

Ngày 04/08 là Lễ Thánh Gioan-Vianey (1786-1859), Quan Thày các Linh Mục. Thánh nhân thư�ng g�i Mẹ Maria là “mối tình đầu của tôi� và cho thấy lòng tôn sùng �ức Mẹ như bí quyết giúp ngài sống tr�n vẹn ơn g�i và sứ mạng linh mục. Ngài nói: “�ể được nhận l�i, chúng ta chỉ phải quay v� với �ức Mẹ. Tâm hồn Mẹ chỉ có tình yêu�.

Ngày 08/08 Giáo Hội mừng vị thánh được �ức Mẹ ch�n để rao giảng Phép Lần Hạt Mân Côi như phương thế thần diệu để chống lại lạc giáo và canh tân đ�i sống đức tin Công Giáo. �ó là Thánh �aminh (1170-1221), �ấng lập Dòng Thuyết Giáo. Chính Mẹ đã hứa với ngài: “Những ai rao truy�n Kinh Mân Côi sẽ được cứu rỗi�.

Ngày 14/08 là Lễ Thánh Maximilian Kolbe (1894-1941), vị thánh được mệnh danh là “ngư�i con điên của �ức Mẹ� vì lòng nhiệt thành say mến và rao giảng v� �ức Mẹ Vô Nhiễm của ngài.

Ngày 19/08 Giáo Hội mừng Thánh Gioan Eudes (1601- 1680). Ngài là ngư�i đã nhiệt thành truy�n bá lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu và Trái Tim �ức Mẹ.

Ngày 20/08 là Lễ Thánh Bênađô (1090-1153), vị thánh được g�i là “Tiến Sĩ Thánh Mẫu� vì đã để lại những l�i giảng dạy hùng hồn v� �ức Mẹ giúp cho bao ngư�i thêm lòng yêu mến cậy trông �ức Mẹ. Ngài tóm g�n sự cần thiết phải có lòng sùng kính Mẹ Maria để đón nhận m�i ân sủng Chúa ban qua khẩu hiệu “Tất cả qua Mẹ�.

Ngày 29/08 là Lễ Thánh Gioan Tẩy Giả bị trảm quyết, vị thánh đã nhảy mừng khi còn là thai nhi khi nhận biết sự hiện diện của Chúa Giêsu trong lòng �ức Mẹ khi Mẹ đến viếng thăm cất tiếng chào Bà Thánh Elizabeth, thân mẫu của ngài.

Và hôm nay ngày 07/08, trong bối cảnh của Ngày Thánh Mẫu năm 2004 này, khi ngư�i tín hữu Công Giáo Việt Nam của chúng ta từ khắp năm châu cũng như từ chính quê hương Việt Nam quy tụ lại nơi đây để tôn vinh Mẹ và mừng Năm Truy�n Giáo kỷ niệm 470 năm Tin Mừng được loan báo trên quê hương Việt Nam, chúng ta được diễm phúc cùng nhau mừng Lễ �ức Mẹ Lavang vào đúng Thứ Bảy �ầu Tháng kính Khiết Tâm Mẹ.
Cũng chính ngày này, ngày 07/08, năm 1798, Vua Cảnh Thịnh (1792-1801) ra lệnh tấn công các h� đạo từ Phú Xuân đến cả vùng Cổ Vưu, Quảng Trị. Ngư�i Công Giáo phải chạy trốn vào vùng rừng rú phư�ng Lá Vằng (Lavang).

Theo l�i truy�n tụng của ngư�i dân  vùng Cổ Vưu, �ức Mẹ đã hiện ra với các tín hữu bị bách hại trong vùng rừng núi ấy trong khoảng th�i gian từ 07/08 đến cuối năm 1798. Mẹ đã bồng Chúa Hài �ồng đến với h� và nói với h� những l�i sau: “Các con hãy tin tưởng, hãy vui lòng chịu đựng đau khổ, Mẹ đã nhậm l�i các con cầu xin. Từ nay v� sau, hễ ai đến kêu xin Mẹ nơi đây, sẽ được toại nguyện�.

Giai thoại và sứ điệp của �ức Mẹ tại Lavang thật đơn giản, ngắn g�n nhưng vô cùng quý giá vì chứa đầy sức sống thần thiêng đủ để tạo nên một thế hệ của hàng trăm ngàn vị tử đạo cho Giáo Hội tại quê hương Việt Nam thân yêu của chúng ta. Hiện nay, tại hải ngoại, đặc biệt tại Hoa Kỳ, một sự kiện thật đáng vui mừng là ảnh tượng của �ức Mẹ Lavang đã xuất hiện tại rất nhi�u nơi. Nhi�u cộng đoàn, giáo xứ và nhà th� đã được mang tên �ức Mẹ Lavang.
Trong sứ điệp của �ức Thánh Cha Gioan-Phaolô II gửi �ức Hồng Y Phaolô Giuse Phạm �ình Tụng (16/12/1997) nhân dịp kỷ niệm 200 năm �ức Mẹ hiện ra tại La Vang, �ức Thánh Cha đã viết: “Suốt hai thế kỷ, sứ điệp ấy vẫn luôn luôn hợp th�i, đã được sốt sắng đón nhận tại Lavang. Mặc cho những thử thách lớn lao đã đánh dấu dòng lịch sử của Lavang.� Và ngài m�i g�i các tín hữu chúng ta: “Tôi m�i g�i h� nhìn thấy nơi �ức Maria một ngư�i Mẹ mà chính Chúa Giêsu đã ban tặng loài ngư�i, một ngư�i Mẹ sẽ dẫn dắt h� đến với Ngư�i con Thần Linh của mình�.

�áp l�i Vị Cha Chung khả ái, chúng ta hãy chiêm ngắm �ức Mẹ nơi giai thoại và sứ điệp của Mẹ dành cho chúng ta tại Lavang. Chúng ta sẽ không bao gi� diễn tả được đầy đủ chân dung tuyệt mỹ của Mẹ Maria cũng như sự phong phú khôn lư�ng của sứ điệp Mẹ ban. Ở đây, chúng ta chỉ phác h�a 5 đặc nét nơi chân dung và sứ điệp của �ức Mẹ Lavang, để cùng nhau sống noi gương Mẹ, theo l�i Mẹ dạy.

Trước hết, �ức Mẹ Lavang là �ức Mẹ Việt Nam. Nói đến �ức Mẹ Lộ �ức, chúng ta nghỉ đến nước pháp. Nói đến �ức Mẹ Fatima, ta nghĩ đến Bồ �ào Nha. Nói đến �ức Mẹ Guadalupe, ta nghĩ đến dân tộc Mễ Tây Cơ. Cũng vậy, nói đến �ức Mẹ Lavang là nói đến việc �ức Mẹ đã hiện ra với cha ông chúng ta tại Lavang, một địa danh trên quê hương Việt Nam yêu quý của chúng ta. Việc Mẹ hiện ra tại Lavang đã biến nơi đây thành linh địa, không kém linh thiêng hơn bất cứ linh địa nào trên thế giới đã được vinh hạnh được Mẹ hiện đến. �i�u này đã được chứng thực bởi biết bao phép lạ đã được �ức Mẹ thực hiện cho những ngư�i tin tưởng cầu xin Mẹ tại linh địa này hay với danh hiệu Mẹ Lavang.

Vá»›i ảnh tượng mang tính há»™i nhập văn hóa của Mẹ Maria bồng Chúa Giêsu Hài Ä�ồng trong khăn đống áo dài, Mẹ đã trở nên thật gần gÅ©i thân quen vá»›i từng ngÆ°á»�i dân Việt. Mẹ nhắc ngÆ°á»�i Việt chúng ta dù ở chân trá»�i nào trên thế giá»›i nhá»› lại những hình ảnh và ká»· niệm thân thÆ°Æ¡ng của quê hÆ°Æ¡ng Việt Nam: những lÅ©y tre xanh đầu làng, những cây phượng Ä‘á»� nÆ¡i sân trÆ°á»�ng khi hè đến, tiếng sáo chiá»�u, tiếng chầy giã cua, tiếng rao hàng má»—i buổi sáng và tiếng mẹ ru con…

Ä�iá»�u này cÅ©ng đã được Ä�ức Tổng Giám Mục Têphanô Nguyá»…n NhÆ° Thế diá»…n tả má»™t cách rất cảm Ä‘á»™ng thấm thía trong bài giảng ngày 01/01/1998 dịp Lá»… Khai Mạc Năm Toàn Xá Ä�ức Mẹ Lavang nhÆ° sau: “Mẹ Lavang là mẹ rất quê hÆ°Æ¡ng, rất dân dã. Mẹ của cây Ä‘a bến cÅ©. Mẹ của trầu cau, ca dao tục ngữ. Mẹ Lavang hiện xuống trên đám cá»�, dÆ°á»›i tàn cây Ä‘a cổ thụ, để an ủi đàn con Ä‘ang vây quanh Ä‘á»�c kinh cầu nguyện trong nÆ¡m ná»›p lo sợ. Thật là hiá»�n dịu, gần gÅ©i, khả ái biết bao…Mẹ Lavang là Mẹ của Ä‘á»�i thÆ°á»�ng, của giếng nÆ°á»›c, của lá cây bên vÆ°á»�n nhà. Con cái đến vá»›i Mẹ để được uống nÆ°á»›c thiêng tận nguồn phúc lá»™c. NghÄ©a Mẹ nhÆ° nÆ°á»›c trong nguồn chảy ra. Lá và nÆ°á»›c đạm bạc, dân dã nhÆ°ng chan chứa biết bao là tình thÆ°Æ¡ng, là mến nhá»› để rồi trên Ä‘Æ°á»�ng vá»�, con cái thÆ°á»�ng mang theo chút này làm tin…â€�

Mẹ đã đến với dân Việt, trên đất Việt, trong lịch sử đau thương nhưng hùng tráng của dân Việt và an ủi dân Việt bằng tiếng Việt, để cho ta là những ngư�i dân Việt cảm nhận rằng Mẹ yêu dân tộc ta, văn hóa ta, giống nòi ta và muốn cùng ta vững bước tiến lên trong hành trình đức tin dưới ánh sáng Phúc Âm tiến v� Thiên Quốc ngay trong lòng dân Việt. Mẹ đã, đang và sẽ mãi mãi là Mẹ Việt Nam.

Thứ hai, �ức Mẹ Lavang là Nữ Vương Các Thánh Tử �ạo Việt Nam. V� tình thương, Mẹ là Mẹ Việt Nam. V� quy�n năng và vinh quang, Mẹ là Nữ Vương Các Thánh Tử �ạo Việt Nam, những ngư�i con ưu tú và đặc tuyển của Giáo Hội tại Việt Nam, những ngư�i đã anh dũng chấp nhận biết bao đau thương và hy sinh mạng sống để hát lên bài ca ngàn trùng ca ngợi Lòng Thương Xót Chúa và tuyên xưng tình yêu tuyệt đối dành cho Chúa Giêsu, Con Mẹ.

Năm 1798, �ức Mẹ hiện ra tại Lavang để an ủi khích lệ các tín hữu đang lánh nạn, nhưng đồng th�i cũng chuẩn bị cho h� bước vào th�i kỳ Giáo Hội bị bách hại cách nghiệt ngã cho đến năm 1885. Hàng trăm ngàn tín hữu đã hy sinh mạng sống để tuyên xưng đạo thánh. Và 117 vị đã được �ức Gioan-Phaolô II tuyên phong hiển thánh ngày 19/06/1988. Với l�i nhắn nhủ “Các con hãy tin tưởng, hãy vui lòng chịu đựng đau khổ�, Mẹ Lavang muốn dạy chúng ta ghi nhớ l�i Chúa Giêsu: “Nếu ai muốn đi sau Ta, thì hãy chối b� chính mình, hãy vác lấy khổ giá của mình và hãy theo Ta� (Mc 8:34). Như xưa Mẹ đã hiện diện bên Thánh Giá để cùng Chúa Giêsu hoàn tất Lễ Hy Sinh Cứu Chuộc, Mẹ cũng đã hiện diện bên các vị tử đạo Việt Nam để giúp các ngài hoàn tất lễ hy sinh đáp mến Chúa.

Thứ ba, �ức Mẹ Lavang là �ức Bà Phù Hộ Các Giáo Hữu. Khi ch�n bổn mạng cho thánh đư�ng Lavang năm 1901, �ức Cha Lộc Gaspar đã tuyên bố “�ức Bà Phù Hộ Các Giáo Hữu là tước hiệu chính thức của �ức Mẹ Lavang.� �ức Cha ch�n danh hiệu này vì ngài nhận thấy mặc dù các tín hữu tại Dinh Cát, Quảng Trị bị bách hại khủng khiếp nhưng đạo Chúa vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ. Ngài cho rằng đó chính là nh� Mẹ Lavang phù hộ. Dù Mẹ Lavang ban muôn ơn lành hồn xác đủ loại, nhưng ơn tr�ng hơn cả Mẹ muốn ban cho các con yêu của Mẹ vẫn là ơn đức tin. �ó cũng là ơn phúc chính nơi Mẹ, như l�i chúc tụng của bà thánh Isave khi được Mẹ viếng thăm: “Phúc cho ngư�i, là kẻ đã tin rằng viên thành sẽ đến cho m�i đi�u Chúa truy�n phán dạy cho ngư�i� (Lc 1:45). Mẹ hiện ra với các tín hữu đang bị bách hại tại Lavang năm xưa không nhằm mục đích nào khác hơn là giúp h� giữ vững đức tin, sống tr�n ni�m tin.

Thứ bốn, �ức Mẹ Lavang là Dấu Chỉ Hy V�ng. Sự hiện diện của �ức Mẹ tại Lavang đã đem lại ủi an, sức mạnh và ni�m tin yêu mạnh mẽ cho các tín hữu năm xưa. Ngày nay, Mẹ tiếp tục đem lại hy v�ng cậy trông cho chúng ta hôm nay bất chấp những đen tối, đau thương, buồn thảm, thất bại hay ngã phạm trong cuộc đ�i của mỗi chúng ta. Mỗi khi đ�c Kinh Lạy Nữ  Vương, chúng ta được nhắc lại một sự kiện thật cảm động và đáng yêu này: �ó là Mẹ là “Mẹ Nhân Lành làm cho chúng con được sống, được vui, được cậy�. Mẹ chính là nguồn hy v�ng, cậy trông của mỗi chúng ta. Thánh Bênađô không ngừng nhắc nhở: “Sau chính Chúa Giêsu, Mẹ là tất cả hy v�ng của chúng con�.

Thứ năm, �ức Mẹ Lavang là �ức Mẹ Truy�n Giáo. Không ai có được hình ảnh xác thực của �ức Mẹ khi hiện ra tại Lavang: Mẹ dáng vẻ thế nào, y phục Mẹ ra sao? Nhưng các truy�n tụng v� Mẹ Lavang đ�u công nhận một đi�u: khi hiện đến với cha ông chúng ta Mẹ bồng Chúa Giêsu Hài �ồng trên tay Mẹ. Mẹ không mang đến cho cha ông chúng ta đi�u gì khác ngoài Chúa Giêsu và sự hiện diện đầy yêu thương và quy�n năng của chính Chúa, Thiên Chúa và Tất Cả của Mẹ.

Cha Gildo Dominici �ỗ Minh Trí, vị linh mục đã từng phục vụ ngư�i Việt Nam tại quê hương Việt Nam và nơi các trại tị nạn, thư�ng nói: “Truy�n giáo là truy�n Chúa�. Với Chúa Hài �ồng trên tay khi đến với cha ông chúng ta tại Lavang, �ức Mẹ đã thực hiện sứ mạng truy�n giáo của Mẹ cho các tín hữu đang bị bách hại để h� giữ vững đức tin. Mẹ muốn chúng ta nhận ra Mẹ chính là �ức Mẹ Truy�n Giáo. Mẹ không ao ước gì khác hơn là làm cho m�i ngư�i nhận biết, yêu mến và phụng sự Thiên Chúa nơi Chúa Giêsu, Con Mẹ.

Việc Chúa quan phòng cho chúng ta hàng năm mừng Lễ �ức Mẹ Lavang trong tháng kính Trái Tim �ức Mẹ như muốn nói với chúng ta rằng đất nước và con ngư�i Việt Nam chúng ta có một chỗ đặc biệt trong Trái Tim Mẹ. Cũng vậy, là ngư�i tín hữu Việt Nam, chúng ta hãy đem Mẹ Lavang v� nhà mình, vào lòng mình và đ�i mình. Chúng ta hãy khắc sâu chân dung Mẹ trong trái tim chất đầy máu Việt của ta, để Mẹ giúp ta sống tr�n ơn g�i là con Chúa, con Mẹ và con dân Việt Nam.

�ức Mẹ Lavang đã khơi dạy nơi ngư�i tín hữu Việt Nam ni�m tự hào dân tộc vì dân ta được Mẹ đoái thương thăm viếng, ủi an. Là con �ức Mẹ Việt Nam, ta phải yêu quý đất nước, con ngư�i, văn hóa, ngôn ngữ, lịch sử và những truy�n thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam. Chúng ta sẽ ra sức h�c h�i, gìn giữ, phát triển và truy�n lại cho con em những tinh hoa của dân Việt.

Mẹ Lavang đã góp phần đào tạo hàng trăm ngàn anh hùng tử đạo trên quê hương Việt Nam. Là dân của Nữ Vương Các Thánh Tử �ạo Việt Nam, mang trong mình dòng máu bất khuất của các vị anh hùng tử đạo, chúng ta phải nỗ lực dấn thân bước đi trên đư�ng hẹp của Thánh Giá để sống theo tinh thần của Tin Mừng Sự Sống, can đảm đi ngược dòng đ�i chống lại n�n “văn hóa sự chết� để xây dựng n�n “văn minh tình thương�.
Nhận biết Mẹ Lavang là �ức Bà Phù Hộ Các Giáo Hữu, chúng ta phải trân quý gìn giữ ni�m tin Công Giáo như món quà quý nhất Chúa ban cho ta qua tay Mẹ. Nh� năng kêu cầu Mẹ và cùng Mẹ chiêm ngắm mầu nhiệm Chúa Kitô nơi Phép Lần Hạt Mân Côi, chúng ta sẽ ngày càng gắn bó với Chúa Giêsu nh� Mẹ và sống tr�n vẹn ni�m tin Công Giáo.

Là con của Mẹ Lavang, Dấu Chỉ Hy V�ng cho các tín hữu qua m�i th�i đại, chúng ta được m�i g�i để trở nên những chứng nhân hy v�ng cho thế giới hôm nay qua đ�i sống chuyên chăm cầu nguyện, hy sinh xả kỷ và vui tươi phục vụ.

Cuối cùng, là những ngư�i tôn sùng Mẹ Lavang, Mẹ bồng Chúa, Mẹ truy�n giáo, chúng ta phải thao thức với sứ mạng truy�n giáo của Mẹ, của Hội Thánh và cũng là của mỗi tín hữu đích thực của Chúa Kitô. Cùng Mẹ, chúng ta phải sống mầu nhiệm Chúa Kitô, theo sự hướng dẫn của Thần Khí, phải yêu mến nhân loại và Hội Thánh như Chúa Kitô đã yêu và thực tâm nỗ lực sống thánh để góp phần làm cho có thêm nhi�u ngư�i biết Chúa và yêu Chúa.

Mừng Mẹ Lavang, chúng ta không quên hướng v� Giáo Hội và quê hương Việt Nam. Trong dịp gặp các linh mục Việt Nam trong Tuần Tĩnh Huấn tại Florida mùa hè năm 1996, khi được h�i ý kiến phải làm gì để góp phần xây dựng Giáo Hội và quê hương Việt Nam, �ức Cố Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận đã trả l�i thật đơn sơ: “Mỗi ngày hãy đ�c một Kinh Kính Mừng cầu cho quê hương Việt Nam�. Vậy gi� đây, theo l�i đ� nghị của �ức Cố Hồng Y là một ngư�i con yêu của Mẹ Lavang, chúng ta hãy cùng nhau sốt sắng dâng lên Mẹ Lavang một Kinh Kính Mừng, xin Mẹ chúc lành cho Giáo Hội và quê hương Việt Nam.

Ước gì chúng ta luôn sống như những ngư�i con thảo hiếu của Mẹ Lavang, Mẹ Việt Nam.

    Lm. JBT Phạm Quốc Hưng, CSsR.

Thanhlinh