Ná»™i dung bà i nói chuyện cá»§a Äức Giáo hoà ng Phanxicô vá»›i các giám mục Ba Lan, trong buổi há»™i kÃn, đã được công bố. Buổi gặp gỡ kÃn nà y diá»…n ra ngà y 27 tháng bảy, tại nhà thá» chÃnh tòa Krakow. Không có gì bà máºt vá» cuá»™c há»p nà y, bởi Vatican đã cho đăng tải tưá»ng thuáºt tóm tắt vá» những trao đổi giữa các giám mục Ba Lan và Äức Giáo hoà ng, khi các vị đặt bốn câu há»i và Äức Phanxicô trả lá»i.
Chá»§ đỠvá» giá»›i tÃnh, là má»™t trong những chá»§ đỠÄức Giáo hoà ng Phanxicô nói đến, khẳng định ngà i đồng thuáºn vá»›i báºc tiá»n nhiệm Bênêđictô XVI.
‘Äây là tá»™i chống lại Äấng Tạo Hóa. Ở châu Âu, châu Mỹ, Mỹ La tinh, châu Phi, và má»™t và i nước châu Ã, chúng ta thấy có má»™t số thể loại thá»±c dân tư tưởng tháºt sá»±. Và má»™t trong số đó, tôi nói thẳng, là vá» giá»›i tÃnh. Ngà y nay, các em, các trẻ em, được dạy ở trưá»ng rằng các em có thể chá»n giá»›i tÃnh cá»§a mình. Tại sao chúng ta lại dạy Ä‘iá»u nà y? Bởi sách vở phải viết theo ý những ngưá»i và tổ chức tà i trợ tiá»n cho trưá»ng. Äây là thá»±c dân tư tưởng được háºu thuẫn bởi những nước có tầm ảnh hưởng lá»›n. Và chuyện nà y tháºt khá»§ng khiếp. Khi nói chuyện vá»›i Äức Bênêđictô XVI, ngà i vẫn khá»e và minh mẫn, ngà i bảo tôi rằng: ‘Äức Giáo hoà ng à , đây là thá»i đại cá»§a tá»™i chống lại Äấng Tạo Hóa!’ Ngà i là ngưá»i thông tuệ. Thiên Chúa tạo dá»±ng đà n ông và đà n bà , Thiên Chúa tạo dá»±ng thế giá»›i như thế nà y, như thế nà y đây… Và rồi chúng ta lại là m Ä‘iá»u ngược lại.’
Giám mục thà nh Roma cũng suy tư vỠtình trạng của các giáo xứ.
‘Có những cấu trúc có giá trị nhưng thá»±c sá»± cần được tu bổ. Vấn đỠlà cách chúng ta định hình giáo xứ! Có các giáo xứ vá»›i những chá»§ tịch há»™i đồng giáo xứ ‘như đồ đệ quá»· Satan,’ há» khiến má»i ngưá»i e sợ. Có những giáo xứ vá»›i cánh cá»a đóng chặt. Nhưng cÅ©ng có những giáo xứ vá»›i cánh cá»a mở, những giáo xứ mà khi có ngưá»i đến xin Ä‘iá»u gì, há» sẽ nói: ‘Vâng, vâng? Má»i ngồi. Có vấn đỠgì váºy?’ Và há» kiên nhẫn lắng nghe.
Là m cha xứ ngà y nay tháºt khó khăn, nhưng Chúa kêu gá»i chúng ta để chúng ta mệt má»™t chút, Ngà i kêu gá»i để chúng ta là m việc chứ không phải để nghỉ ngÆ¡i.
Tôi muốn kể chuyện vá» má»™t giáo xứ ở Buenos Aires. Những ngưá»i trẻ đến nhà thá» và nói: ‘Chúng tôi muốn cá» hà nh hôn phối ở đây…’ và viên thư ký giáo xứ trả lá»i, â€˜ÄÆ°á»£c, đây là bảng giá.’ Là m thế không được, chuyện thế nà y không được xảy ra trong má»™t giáo xứ.’
Vá» sá»± phi Kitô hóa và lòng thương xót, Äức Phanxicô nói:
‘Có má»™t sá»± thế tục hóa mạnh trong thế giá»›i hiện đại. Nó rất mạnh. Nhưng có ngưá»i lại nói, ‘Ừ nó mạnh, nhưng anh cÅ©ng thấy hiện tượng tôn giáo đó,’ như thể ý thức tôn giáo đã được thức tỉnh. Và đây cÅ©ng có thể là má»™t chuyện nguy hiểm. Tôi nghÄ© rằng, trong thế giá»›i tục hóa cao độ nà y, chúng ta còn đối diện vá»›i má»™t mối nguy khác nữa, đó là nguy cÆ¡ tâm linh hóa ngá»™ đạo, nó là má»™t dạng thế tục hóa tạo Ä‘iá»u kiện cho chúng ta phát triển má»™t Ä‘á»i sống thiêng liêng kiểu ngá»™ đạo. Mà đây là dị giáo đầu tiên trong Giáo há»™i, thánh Gioan tông đồ đã khiển trách nặng ná» những ngưá»i theo ngá»™ đạo thuyết, Má»™t đưá»ng lối tâm linh chá»§ quan, không cần Chúa Kitô. Như tôi thấy, vấn đỠnghiêm trá»ng nhất trong kiểu thế tục hóa nà y, là sá»± phi kitô hóa, loại trừ Chúa Kitô, loại trừ Ngôi Con. Há» nói rằng, tôi cầu nguyện, tôi cảm nháºn, thế là đủ. Äó là Ngá»™ đạo thuyết.
Há» tìm Thiên Chúa mà không có Chúa Kitô, má»™t Thiên Chúa không có Chúa Kitô, má»™t dân tá»™c không có Giáo há»™i. Tại sao? Bởi Giáo há»™i là Mẹ Ä‘em lại sá»± sống và Chúa Kitô là anh cả cá»§a chúng ta, là Con cá»§a Cha trả lá»i vá»›i Cha và cho chúng ta biết danh Cha. Nhưng có má»™t kiểu giáo há»™i mồ côi, bởi ngá»™ đạo thuyết thá»i nay là má»™t dạng phi kitô hóa, há» không có Chúa Kitô, há» tạo nên má»™t Giáo há»™i mồ côi, Kitô hữu mồ côi, má»™t dân tá»™c mồ côi. Và chúng ta cần phải cho dân cá»§a mình nháºn ra rằng, chúng ta có má»™t Cha.
Và để như thế cần có sá»± gần gÅ©i. Ngà y nay, chúng ta, là các giám mục, linh mục, tu sỹ và giáo dân, những nô bá»™c cá»§a Chúa, chúng ta cần phải gần gÅ©i vá»›i dân Chúa. Không có sá»± gần gÅ©i, anh chỉ em chỉ có lá»i lẽ trống rá»—ng. Và sá»± gần gÅ©i là công việc cá»§a lòng thương xót, cả phần xác và phần hồn. Nhưng các cha sẽ bảo, ‘Nói vá» lòng thương xót trong năm nay có vẻ hợp thá»i nhỉ…’ Không phải thế, đây là chuyện được viết trong Phúc âm. Gần gÅ©i nghÄ©a là chạm đến thân thể Chúa Kitô. Và Giáo há»™i, vinh quang cá»§a Giáo há»™i là các thánh tỠđạo, chắc chắn rồi, nhưng cÅ©ng là nhiá»u ngưá»i nam nữ đã bá» má»i sá»± và dà nh Ä‘á»i mình trong bệnh viện, trưá»ng há»c, ở vá»›i ngưá»i bệnh và trẻ em…
Tôi nhá»›, có má»™t nữ tu ở Trung Phi, bà 83 hay 84 tuổi, gầy ốm, má»™t bà tốt, bà đi vá»›i má»™t cô gái trẻ … Bà đến chà o tôi: ‘Con không phải ở đây, con ở bên kia sông, nước Congo, nhưng má»™t lần má»™t tuần, con đến đây để mua sắm, vì ở đây giá cả dá»… chịu hÆ¡n.’ Bà nói vá»›i tôi là bà 83 hay 84 tuổi. ‘Con đã ở đây được 23 năm rồi. Con là bác sỹ khoa sản, đã đỡ đẻ cho 2000 đến 3000 đứa trẻ…’ Tôi má»›i há»i bà đến đến má»™t mình hay sao. Bà trả lá»i bà đến bằng canoe, ở tuổi 83. Phải mất má»™t tiếng Ä‘i canoe để đến đây.’ Bà nà y, và nhiá»u ngưá»i khác đã bá» quê hương mình, bà là ngưá»i Brescia nước Ã. HỠđã bá» quê hương để chạm và o thân thể Chúa Kitô. Nếu đến thăm các nước truyá»n giáo, như ở rừng Amazon, Mỹ La tinh, khi viếng nghÄ©a trang, chúng ta sẽ thấy má»™ cá»§a rất nhiá»u tu sỹ nam nữ chết trẻ vì hệ miá»…n dịch cá»§a há» không đủ mạnh để chiến đấu vá»›i các căn bệnh địa phương.
Lòng thương xót không phải là chuyện trong suy nghÄ©. Mà là má»™t tiến trình. Nếu nhìn và o Äức Phaolô VI, ngà i đã nhiá»u lần nhắc đến lòng thương xót. Rồi Äức Gioan Phaolô II, là vị vua lòng thương xót,vá»›i thông Ä‘iệp Chìm trong Lòng thương xót, việc phong thánh cho thánh Faustina, và ngà i qua Ä‘á»i má»™t ngà y trước Lá»… Lòng thương xót Chúa mà chÃnh ngà i đã ấn định.’
Nói vá» vụ việc cha Jacque Hamel bị quân ISIS giết hại, Äức Giáo hoà ng nháºn định.
‘Các hệ tư tưởng, đúng, nhưng ngà y nay, cái hệ tư tưởng nằm ngay ở trung tâm và là mẹ cá»§a tham nhÅ©ng và chiến tranh, nó là gì? Là ngẫu tượng tiá»n bạc. Con ngưá»i không còn được xem là đỉnh Ä‘iểm cá»§a tạo hóa, mà là thần tà i, là tiá»n bạc và tất cả những thứ có thể mua bán kiếm tiá»n. Tiá»n bạc nằm ở vị trà trung tâm.
Có má»™t ngưá»i Công giáo đã bị sốc và kể cho tôi, có lần ông đến gặp má»™t ngưá»i bạn là m chá»§ hãng. Ông nà y nói, ‘Tôi sẽ chỉ cho anh cách tôi là m ra 20.000USD mà không cần bước chân ra khá»i nhà .’ Từ California, ông lên mạng, mua lại má»™t thứ, và sau hai mươi phút, chưa đầy 20 phút, ông đã kiếm được 20.000USD. Má»i thứ dao động quá nhanh.’
Vá» vấn đỠdi dân, Äức Phanxicô nói rằng, ngà i nói chuyện vá»›i những nhà kinh tế há»c thế giá»›i, những ngưá»i thấy vấn đỠnà y.
‘Há» nói rằng chúng ta cần phải đầu tư và o những nước nà y, đầu tư để há» có mảnh đất an bình và không cần phải di dân nữa. Nhưng, vấn đỠlà ở đó có chiến tranh. Có chiến tranh sắc tá»™c, có chiến tranh hệ tư tưởng, và có cả chiến tranh nhân tạo do tay những kẻ buôn bán vÅ© khà dá»±ng lên, để kiếm tiá»n từ đó, hỠđưa vÅ© khà cho bạn và cho kẻ đối đầu vá»›i bạn,. Há» kiếm tiá»n bằng cách đó. Sá»± tham tà n là gốc rá»… cá»§a nạn di dân.
Váºy chúng ta có thể là m gì đây. Tôi tin rằng má»i quốc gia phải thấy ra cách thức và thá»i Ä‘iểm, bởi không phải quốc gia nà o cÅ©ng giống nhau, không phải quốc gia nà o cÅ©ng có phương thế như nhau. Äúng, nhưng tất cả Ä‘á»u có những phương thế để quảng đại. Quảng đại như Kitô hữu. Chúng ta không thể đầu tư ở quốc gia nà y kia, nhưng có thể giúp được cho những ngưá»i đến đây… Mà có biết bao nhiêu là ngưá»i? Không thể đưa ra má»™t câu trả lá»i chung hết, bởi đón nháºn di dân luôn tùy thuá»™c và o hoà n cảnh và văn hóa cá»§a quốc gia đó.
Nhưng tất nhiên, chúng ta có thể là m được nhiá»u Ä‘iá»u. Và dụ cầu nguyện, má»™t lần má»—i tuần, chúng ta có thể cầu nguyện vá»›i Thánh Thể, cầu cho những ngưá»i bị kẹt ở cá»a ngõ châu Âu, không thể và o. Có ngưá»i xoay xở và o được, có ngưá»i thì không … Có ngưá»i lại chá»n những con đưá»ng đầy nguy hiểm để và o. Có những quốc gia đã hòa nháºp tốt những ngưá»i nháºp cư. Há» có thể hòa nháºp tốt. Äáng buồn thay, nhiá»u quốc gia lại tạo nên những cá»™ng đồng bị cô láºp. Cần có má»™t sá»± cải cách toà n cầu vá» vấn đỠchà o đón ngưá»i di dân. Tuy nhiên, đây là má»™t khÃa cạnh tương đối. Còn khÃa cạnh tuyệt đối là má»™t tâm hồn mở rá»™ng và chà o đón. Äây má»›i là điá»u tuyệt đối. Vá»›i cầu nguyện và chuyển cầu, là m những gì mình có thể. Còn tương đối là những chuyện mà mình là m được còn ngưá»i khác thì không. Nhưng di dân là vấn đỠtoà n cầu Là sá»± bóc lá»™t công trình tạo dá»±ng và bóc lá»™t con ngưá»i. Chúng ta Ä‘ang sống trong má»™t thá»i Ä‘iểm há»§y hoại con ngưá»i, há»§y hoại hình ảnh Thiên Chúa.’
J.B. Thái Hòa chuyển dịch




