Mattheu là Lê vi con cá»§a An phê, Ông là m nghá» thu thuế (Mt 2, 14), má»™t cái nghá» mà dưới con mắt cá»§a ngưá»i Do Thái thá»i Chúa Giê su bị khinh dá»…, căm thù. Vì há» cho rằng những ngưá»i là m nghá» thu thuế là những ngưá»i phản quốc, cấu kết vá»›i ngoại bang bóc lá»™t đồng bà o mình, là hạng ngưá»i bỠđạo, trá»™m cướp và tá»™i lá»—i.
Æ n gá»i cá»§a Lêvi được coi là khác thưá»ng và gây ngạc nhiên hÆ¡n Æ¡n gá»i cá»§a các Tông đồ khác, bởi vì ông là má»™t ngưá»i tá»™i lá»—i công khai. Lêvi sau nà y được gá»i là Matthêu, má»™t trong bốn thánh sá», ông là m nghá» thu thuế cho đế quốc Rôma, lúc đó Ä‘ang cai trị xứ Palestina. Những ngưá»i là m nghá» thu thuế được hưởng lợi tức cao, nhưng bị dân chúng ghét bá» vì thưá»ng xảy ra những vụ gian láºn hoặc lạm thu.
Ãối vá»›i ngưá»i Do thái, những ngưá»i thu thuế là gương mù cần phải tránh xa, xét vá» phương diện tôn giáo và xã há»™i, vì hai lý do: thứ nhất, vì há» cá»™ng tác vá»›i chÃnh quyá»n ngoại quốc; thứ hai, vì há» có bà n tay dÆ¡ bẩn bởi tiá»n cá»§a dÆ¡ bẩn. Ãối vá»›i những vị có trách nhiệm vá» luáºt Môsê và vá» phụng tá»±, thì ngưá»i thu thuế bị loại trừ khá»i Æ¡n cứu độ, vì há» bị coi như không thể từ bá» con đưá»ng xấu xa, cÅ©ng không thể sá»a lại những gian láºn trong nghỠđược. Do đó, tiá»n cá»§a ngưá»i thu thuế dâng cúng và o Ä‘á»n thá» không được nháºn; há» không có quyá»n dân sá»±, không thể là m thẩm phán hoặc chứng nhân, tất cả những tiếp xúc vá»›i há» Ä‘á»u bị coi là nhÆ¡ uế.
Vá»›i Chúa Giê su, Ngà i không những không đánh giá ông như nững ngưá»i Do thái mà ngược lại, Ngà i tin tưởng ông, Ngà i nhìn ra sá»± chân thà nh và khao khát ước muốn quy thiện cá»§a ông. Nên ngà i đã cất tiếng gá»i ; “ Anh hãy theo tôi†và Mattheu đã nhanh nhẹn “đứng dáºy†đi theo Ngà i, bá» lại tất cả tiá»n tà i, danh vong cùng vá»›i cả cái nghá»Â đã gắn bó vá»›i bấy lâu nay (Mc2, 14)
Nhưng đó không phải là thái độ cá»§a Chúa Giêsu, bởi vì Ngà i đến để kêu gá»i những ngưá»i tá»™i lá»—i. Việc Chúa kêu gá»i Lêvi, má»™t ngưá»i thu thuế tá»™i lá»—i và ghi tên ông và o số các Tông đồ, đã bị những ngưá»i Biệt phái chỉ trÃch và bị coi như má»™t gương mù: “Sao ông ấy lại ăn uống vá»›i bá»n thu thuế và quân tá»™i lá»—i”. Chúa Giêsu nghe những lá»i chỉ trÃch nà y và Ngà i giải thÃch: “Ngưá»i khá»e mạnh không cần thầy thuốc, chỉ có ngưá»i Ä‘au ốm má»›i cần. Tôi đến không phải để kêu gá»i ngưá»i công chÃnh, nhưng để kêu gá»i ngưá»i tá»™i lá»—i”.
Chúa Giêsu đã đến nhà Matthêu dá»± tiệc. Có lẽ Chúa vui mừng và nhân dịp ấy để thu phục cả những bè bạn cá»§a môn đệ má»›i cá»§a Ngưá»i. Chúa Giêsu đã đáp lại lá»i phê bình cá»§a những ngưá»i biệt phái má»™t cách khôn ngoan mà giản dị: Không phải những ngưá»i khá»e mạnh cần đến thầy thuốc, nhưng là những ngưá»i yếu bệnh. Nhiá»u thá»±c khách hôm ấy đã cảm thấy được Chúa thân ái đón nháºn. Sau đó, chắc chắn hỠđã được chịu phép rá»a và trở nên những tÃn hữu trung thà nh.
Vá»›i cái nhìn thiện cảm, và lá»i nói đầy sức mạnh quyá»n uy Chúa Giê su đã biến đổi Matthêu từ má»™t ngưá»i thu thuế tá»™i lá»—i xa Chúa thà nh ngưá»i môn đệ thân tÃn gần gÅ©i vá»›i Ngà i. Từ má»™t ngưá»i chỉ biết ăn trên ngồi tróc, đầu óc mánh khóe, tư lợi, chỉ viết những văn bản trục lợi cho mình để bóc lá»™t giá trị thặng dư ,sức lao động cá»§a đồng bà o mình thà nh má»™t thánh sá» chuyên nghiệp viết sách tin mừng.
Mátthêu đã mất tất cả khi theo Chúa: tiá»n bạc, sá»± nghiệp, công danh, quyá»n lá»±c, gia đình ngưá»i thân nữa… Nhưng đổi lại ông được sá»± dấn thân và o con đưá»ng Chân Lý, được bình an, và sá»± hứng khởi trong cuá»™c phiêu lưu má»›i. Trong cuá»™c phiêu lưu má»›i nà y, ông đã để ý rất kỹ những lá»i Chúa Giêsu nói, những việc Chúa Giêsu là m, nhất là ông bị đánh động vá» Lòng Thương Xót cá»§a Chúa Giêsu, nên ông đã ghi chép lại thà nh quyển Tin Mừng thứ nhất.
Chúa Giêsu “giao du†vá»›i ngưá»i tá»™i lá»—i là m chứng má»™t Thiên Chúa nhân từ, Ä‘iá»u đó giá trị hÆ¡n những lá»… tế phụng thá». Ngà i khẳng định sứ vụ cá»§a Ngà i không phải là kêu gá»i những ngưá»i “công chÃnh†mà là những ngưá»i tá»™i lá»—i. Ngà i vẫn yêu thương lo lắng tìm vá» và chữa là nh hoán cải cuá»™c Ä‘á»i há». Bao ngưá»i tá»™i lá»—i được gặp gỡ Ngà i, đã là m hỠđổi Ä‘á»i từ tá»™i nhân thà nh thánh nhân. Mátthêu ngưá»i thu thuế đã gặp Ngà i và trở thà nh thánh Sá» Tin Mừng, MácÄ‘ala đã gặp, Phaolô khét tiếng bách hại những ngưá»i theo đạo đã gặp và trở thà nh cá»™t trụ Giáo Há»™i. Tôi đã gặp Ngà i chưa? Nếu tôi ảo tưởng mình là ngưá»i “công chÃnh†sẽ không gặp được Ngà i. Nhưng nếu tôi nháºn ra mình cần đến Chúa, khao khát kiếm tìm Chúa sẽ cho gặp và chÃnh Ngà i sẽ là m má»›i lại cuá»™c Ä‘á»i cá»§a tôi.
Thá»i Chúa Giêsu, ngà y nay không thiếu những kẻ giả hình, tá»± cho mình là nhân đức, thánh thiện, nhưng lại khinh thưá»ng kẻ khác. Cần phải sống kinh nghiệm tình yêu thương cá»§a Thiên Chúa để hiểu được bà i Tin Mừng hôm nay. Không gì an á»§i hÆ¡n việc khám phá ra tình thương cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i ngưá»i tá»™i lá»—i. Thiên Chúa đã so sánh mình vá»›i vị Mục Tá» nhân là nh dám bá» 99 con chiên để Ä‘i tìm má»™t con chiên lạc, và khi tìm được Ngà i vác nó trên vai đưa vỠđà n chiên.
Việc Thiên Chúa yêu thương ngưá»i tá»™i lá»—i không có nghÄ©a là Ngà i dung thứ tá»™i lá»—i. Tình yêu thương cá»§a Thiên Chúa không miá»…n trừ việc nhìn nháºn lá»—i lầm cá»§a con ngưá»i, cÅ©ng không cho phép con ngưá»i lạm dụng lòng nhân háºu cá»§a Ngà i. Chúa Giêsu đã đến để giải thoát con ngưá»i khá»i ách nô lệ tá»™i lá»—i. Ngà i thấu hiểu sá»± yếu Ä‘uối cá»§a con ngưá»i và sẵn sà ng tha thứ, vá»›i Ä‘iá»u kiện là con ngưá»i thà nh tháºt nhìn nháºn tá»™i lá»—i cá»§a mình và trở lại vá»›i Ngà i.
Tất cả Ä‘á»u do tình yêu cá»§a Chúa Giêsu đối vá»›i các tá»™i nhân. Chúa Ä‘i bước trước và đến tìm gặp con ngưá»i trong vÅ©ng lầy tá»™i lá»—i. Chúa tạo nên cÆ¡ may để tá»™i nhân là m lại cuá»™c Ä‘á»i. Phần cá»§a con ngưá»i là đón nháºn lá»i má»i gá»i cá»§a Chúa để là m má»›i lại cuá»™c sống mình.
Má»—i ngưá»i chúng ta cÅ©ng Ä‘ang được Chúa má»i gá»i canh tân con ngưá»i cÅ© cá»§a mình. Nước Trá»i chỉ dà nh cho những ai biết sám hối ăn năn. Không ai trong chúng ta dám tá»± phụ cho rằng mình là ngưá»i công chÃnh không cần hối cải. Thiên Chúa luôn dá»§ lòng xót thương những con ngưá»i tá»™i lá»—i.
Chúa vẫn dang rá»™ng đôi tay để đón chá» sá»± trở lại cá»§a má»—i ngưá»i chúng ta. Tin tưởng và o tình yêu cá»§a Thiên Chúa, chúng ta hãy chân thà nh nhìn nháºn những tá»™i lá»—i cá»§a mình, can đảm xưng thú tá»™i lá»—i và sẵn lòng để Chúa đến biến đổi Ä‘á»i ta. ChÃnh khi có Chúa trong cuá»™c Ä‘á»i, chúng ta sẽ trở nên con ngưá»i má»›i, nên con cái trong nhà Chúa.
Huệ Minh

