CÃI TÂM
Thân xác không tim thì thân xác chết, là m ngưá»i không có tâm, cuá»™c sống chỉ có háºn thù, và là mối nguy hiểm cho má»i ngưá»i.
Tâm cá»§a ai nói lên nhân cách ngưá»i đó. Chẳng hạn:
– Sống gần ngưá»i có tâm lệch lạc, bạn dá»… bị sá»± hoang mang tấn công.
– Sống gần ngưá»i có tâm gian dối, bạn vô cùng Ä‘au khổ.
– Sống gần ngưá»i có tâm thá»§ Ä‘oạn, bạn dá»… đối diện cùng nguy hiểm cho an ninh Ä‘á»i mình.
– Sống gần ngưá»i có tâm ganh ghét, bạn dá»… trở thà nh đối tượng cá»§a sá»± đố kỵ.
– Sống gần ngưá»i có tâm tráo trở, cuá»™c sống cá»§a bạn mất bình an.
– Sống gần ngưá»i có tâm thù háºn, bạn dá»… bị oán ghét.
– Sống gần ngưá»i có tâm tham lam, bạn dá»… bị tước Ä‘oạt nhiá»u thứ.
– Sống gần ngưá»i có tâm hay nghi ngá», cuá»™c sống cá»§a bạn dá»… bị chÃnh sá»± nghi ngá» cá»§a há» là m cho khổ sở.
– Sống gần ngưá»i có tâm đố kỵ, bạn dá»… trở thà nh ngưá»i bị soi mói, dòm ngó.
– Sống gần ngưá»i có tâm Ãch ká»·, bạn nên chuẩn bị để đón nháºn những mưu toan, tÃnh toán bất lợi, miá»…n há» có lợi.
– Sống gần ngưá»i có tâm thâm thù, bạn Ä‘ang đối diện vá»›i ngưá»i Ä‘i sát cạnh sá»± độc ác.
– Sống gần ngưá»i mà tâm mang nặng mối tư thù, bạn nên chuẩn bị để đón nháºn nhiá»u lá»i lẽ và hà nh vi hằn há»c…
Ngưá»i Ä‘á»i vẫn gá»i ngưá»i chất chứa những loại tâm như trên là bất chÃnh hay không có tâm.
Hãy nhá»›, tâm là cốt cách cá»§a má»—i ngưá»i, là m nên tư cách và tÃnh cách cá»§a ngưá»i ấy. Vì thế, nếu là ngưá»i có tâm bất chÃnh hay không có tâm, thì dù có cố che cố Ä‘áºy và che Ä‘áºy khéo đến mức nà o, thì sá»›m muá»™n gì, há» vẫn bị bại lá»™.
Vì thế, giữ cho bản thân vừa sống thá»±c tâm, vừa sống có tâm hay tâm công chÃnh, ta cần:
– Luôn luôn giáo dục lương tâm mình ngay chÃnh.
– Há»c đòi bắt chước gương là nh, gương tốt.
– Sống và hà nh động theo lối sống cá»§a các ngưá»i là nh, nhất là cá»§a các thánh nhân.
– Giữ tâm hồn mình ngay thẳng, trung thá»±c.
– Dẹp bá» kiểu suy nghÄ©, kiểu lý luáºn a dua, Ä‘ua đòi: ngưá»i khác thế nà o, tôi thế ấy.
– Không phải lúc nà o cÅ©ng chạy theo đám đông mà không phân định, không đưa ra những quyết Ä‘oán khôn ngoan, sáng suốt.
– Không bao giá» xấu hổ khi là m Ä‘iá»u là nh.
– Dứt khoát xấu hổ khi chỉ cần suy nghÄ© đến Ä‘iá»u xấu hay có ý là m Ä‘iá»u xấu.
– Luôn hướng thiện, nghÄ© vá» Ä‘iá»u thiện, dẫu Ä‘ang bị vây bÅ©a bởi môi trưá»ng xấu, gương mù, gương xấu.
– Thưá»ng xuyên cầu nguyện, xin Chúa giải thoát mình khá»i bóng tối sá»± dữ, sá»± xấu.
– Chăm chú lắng nghe, Ä‘á»c, suy niệm, táºp tà nh sống Lá»i Chúa, giáo huấn cá»§a Chúa.
– Luôn luôn ý thức Chúa Ä‘ang đồng hà nh vá»›i mình, Chúa hiện diện trong linh hồn mình, Chúa nhìn thấy mình, Chúa thấu biết má»i hà nh vi và suy nghÄ© cá»§a mình.
– Trung thà nh vá»›i má»i lá» luáºt mà Há»™i Thánh dạy.
Vì thế, trên thực tế, ta cần:
– Äể tâm cá»§a mình sống động nÆ¡i cõi lòng để biết yêu thương và chân thà nh đón nháºn yêu thương từ ngưá»i khác.
– Äể tâm cá»§a mình sống động nÆ¡i đôi bà n tay để biết giúp đỡ ngưá»i cần giúp đỡ.
– Äể tâm cá»§a mình sống động nÆ¡i đôi chân để đến những nÆ¡i, những ngưá»i còn nhiá»u kém cá»i, bi đát, cÆ¡ nhỡ, thương Ä‘au.
– Äể tâm cá»§a mình sống động nÆ¡i suy nghÄ© để luôn nhìn má»i ngưá»i, má»i hoà n cảnh băng ánh nhìn tốt , khÃa cạnh đẹp. Nếu cần đánh giá sẽ đánh giá cách độ lượng, vị tha.
– Äể tâm cá»§a mình sống động nÆ¡i môi miệng để biết im lặng khi cần, và nếu phải phát biểu sẽ là những lá»i không lên án, không thiên kiến, nhưng mang lại bình an, tình ngưá»i, và cảm thông.
– Äể tâm cá»§a mình sống động nÆ¡i đôi tai để bá» ra ngoà i những lá»i dèm pha, soi mói ngưá»i khác. Chỉ nghe những lá»i giúp ta trưởng thà nh trong Ä‘á»i sống, trong tương quan vá»›i đồng loại, và những gì là chân lý, là lẽ phải.
Äể có tâm, không phải ngà y má»™t, ngà y hai mà có được. Má»™t ngưá»i chưa từng có tâm, không phải tá»± dưng mà có nó. Tất cả phải là má»™t quá trinh ná»— lá»±c há»c táºp và cố gắng từng ngà y.
Sống ở trên Ä‘á»i mà không có tâm, dá»… biến ta thà nh ngưá»i tà n nhẫn, đáng sợ… Sống mà lại biến mình thà nh nguyên nhân cá»§a ná»—i khiếp sợ, cá»§a sá»± mất bình an, ta là kẻ bá» Ä‘i, kẻ không đáng sống (dân gian hay chế diá»…u: “hết xà i”, “hết thuốc chữa”…).
Ngược lại, ta biết rèn chữ tâm, nó sẽ là giá trị cá»§a Ä‘á»i ta và là m nên chá»— đứng, nhân phẩm cá»§a ta trong lòng những ai đã từng sống bên ta.
Nếu hương sắc là cái quý cá»§a má»i loà i hoa, vì không hương, không săc, hoa không thể là hoa. Tâm cá»§a má»™t ngưá»i là cái đẹp vô giá cá»§a chÃnh ngưá»i đó.
Má»™t lần nữa, hãy ngắm các loà i hoa để nháºn diện lại nét đẹp vô cùng cá»§a kẻ có tâm.
Váºy, ta hãy tá»± tạt hình tượng cá»§a mình khi sống giữa Ä‘á»i bằng Sá»NG CÓ TÂM!…
Lm JB NGUYỄN MINH HÙNG

